ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.51

ઇતિ ગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે નિત્યકર્માશૌચયોર્નિરૂપણં નામ પઞ્ચાશત્તમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 51
બ્રહ્મોવાચ ।
અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ દાનધર્મમનુત્તમમ્ ।
અર્થાનામુચિતે પાત્રે શ્રદ્ધયા પ્રતિપાદનમ્

દાનં તુ કથિતં તજ્જ્ઞૈર્ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદમ્ ।
ન્યાયેનોપાર્જયેદ્વિત્તં દાનભોગફલં ચ તત્

અધ્યાપનં યાજનં ચ વૃત્તમાહુઃ પ્રતિગ્રહમ્ ।
કુસીદં કૃષિવાણિજ્યં ક્ષત્ત્રવૃત્તો ઽથ વર્જયેત્

યદ્દીયતે તુ પાત્રેભ્યસ્તદ્દાનં પરિકીર્તિતમ્ ।
નિત્યં નૈમિત્તિકં કામ્યં વિમલં દાનમીરિતમ્

અહન્યહનિ યત્કિઞ્ચિદ્દીયતે ઽનુપકારિણે ।
અનુદ્દિશ્ય ફલં તસ્માદ્બ્રાહ્મણાય તુ નિત્યશઃ

યત્તુ પાપોપશાન્ત્યૈ ચ દીયતે વિદુપાં કરે ।
નૈમિત્તિકં તદુદ્દિષ્ટન્દાનં સદ્ભિરનુષ્ઠિતમ્

અપત્યવિજયૈશ્વર્યસ્વર્ગાર્થં યત્પ્રદીયતે ।
દાનં તત્કામ્યમાખ્યાતમૃષિભિર્ધર્માચિન્તકૈઃ

ઈશ્વરપ્રીણનાર્થાય બ્રહ્માવિત્સુપ્રદીયતે ।
ચેતસા સત્ત્વયુક્તેન દાનં તદ્વિમલં શિવમ્

ઇક્ષુભિઃ સન્તતાં ભુમિં યવગોધૂમશાલિનીમ્ ।
દદાતિ વેદવિદુષે સ ન ભૂયો ઽભિજાયતે

ભૂમિદાનાત્પરં દાનં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ ।
વિદ્યાં દત્ત્વા બ્રાહ્મણાય બ્રહ્મલોકે મહીયતે

દદ્યાદહરહસ્તાસ્તુ શ્રદ્ધયા બ્રહ્મચારિણે ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો બ્રહ્મસ્થાનમવાપ્નુયાત્

વૈશાખ્યાં પૌર્ણમાસ્યાં તુ બ્રાહ્મણાન્સપ્ત પઞ્ચ ચ ।
ઉપોષ્યાભ્યર્ચયેદ્વિદ્વાન્મધુના તિલસર્પિષા

ગન્ધાદિભિઃ સમભ્યર્ચ્ય વાચયેદ્વા સ્વયં વદેત્ ।
પ્રીયતાં ધર્મરાજેતિ યથા મનસિ વર્તતે

યાવજ્જીવં કૃતં પાપં તત્ક્ષણાદેવ નશ્યતિ ।
કૃષ્ણાજિને તિલાન્કૃત્વા હિરણ્યમધુસર્પિષા

દદાતિ યસ્તુ વિપ્રાય સર્વં તરતિ દુષ્કૃતમ્ ।
ઘૃતાન્નમુદકં ચૈવ વૈશાખ્યાં ચ વિશેષતઃ

નિર્દિશ્ય ધર્મરાજાય વિપ્રેભ્યો મુચ્યતે ભયાત્ ।
દ્વાદશ્યામર્ચયેદ્વિષ્ણુમુપોષ્યાઘપ્રણાશનમ્

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો નરો ભવતિ નિશ્ચિતમ્ ।
યો હિ યાં દેવતામિચ્છેત્સમારાધયિતું નરઃ

બ્રાહ્મણાન્પૂજયેદ્દત્નાદ્ભોજયેદ્યોષિતઃ સુરાન્ ।
સન્તાનકામઃ સતતં પૂજયેદ્વૈ પુરન્દરમ્

બ્રહ્મવર્ચસકામસ્તુ બ્રાહ્મણાન્બ્રહ્મનિશ્ચયાત્ ।
આરોગ્યકામો ઽથ રવિં ધનકામો હુતાશનમ્

કર્મણાં સિદ્ધિકામસ્તુ પૂજયેદ્વૈ વિનાયકમ્ ।
ભોગકામો હિ શશિનં બલકામઃ સમીરણમ્

મુમુક્ષુઃ સર્વસંસારાત્પ્રયત્નેનાર્ચયેદ્ધરિમ્ ।
અકામઃ સર્વકામો વા પૂજયેત્તુ ગદાધરમ્

વારિદસ્તૃપ્તિમાપ્નોતિ સુખમક્ષય્યમન્નદઃ ।
તિલપ્રદઃ પ્રજામિષ્ટાં દીપદશ્ચક્ષુરુત્તમમ્

ભૂમિદઃ સર્વમાપ્નોતિ દીર્ઘમાયુર્હિરણ્યદઃ ।
ગૃહદો ઽગ્ર્યાણિ વેશ્માનિ રૂપ્યદો રૂપમુત્તમમ્

વાસોદશ્ચાન્દ્રસાલોક્યમશ્વિસાલોક્યમશ્વદઃ ।
અનડુદ્દઃ શ્રિયં પુષ્ટાં ગોદો બ્રધ્નસ્ય વિષ્ટપમ્

યાનશય્યાપ્રદો ભાર્યામૈશ્વર્યમભયપ્રદઃ ।
ધાન્યદઃ શાવતં સૌખ્યં બ્રહ્મદો બ્રહ્મ શાશ્વતમ્

વેદવિત્સુ દદજ્જ્ઞાનં સ્વર્ગલોકે મહીયતે ।
ગવાં ઘાસપ્રદાનેન સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

ઇન્ધનાનાં પ્રદાનેન દીપ્તાગ્નિર્જાયતે નરઃ ।
ઔષધં સ્નેહમાહારં રોગિરોગપ્રશાન્તયે

દદાનો રોગરહિતઃ સુખી દીર્ઘાયુરેવ ચ ।
અસિપત્રવનં માર્ગં ક્ષુરધારાસમન્વિતમ્

તીક્ષ્ણા તપં ચ તરતિચ્છત્રોપાનત્પ્રદો નરઃ ।
યદ્યદિષ્ટતમં લોકે યચ્ચાસ્ય દયિતં ગૃહે

તત્તદ્ગુણવતે દેયં તદેવાક્ષયમિચ્છતા ।
અયેન વિષુવે ચૈવ ગ્રહણે ચન્દ્રસૂર્યયોઃ

સંક્રાન્ત્યાદિષુ કાલેષુ દત્તં ભવતિ ચાક્ષયમ્ ।
પ્રયાગાદિષુ તીર્થેષુ ગયાયાં ચ વિશેષતઃ

દાનધર્માત્પરો ધર્મો ભૂતાનાં નહે વિદ્યતે ।
સ્વર્ગાયુર્ભૂતિકામેન દાનં પાપોપશાન્તયે

દીયમાનં તુ યો મોહાદ્ગોવિપ્રાગ્નિસુરેષુ ચ ।
નિવારયતિ પાપાત્મા તિર્યગ્યોનિં વ્રજેન્નરઃ

યસ્તુ દુર્ભિક્ષવેલાયામન્નાદ્યં ન પ્રયચ્છતિ ।
મ્રિયમાણેષુ વિપ્રેષુ બ્રહ્મહા સ તુ ગર્હિતઃ