ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.32

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે વિષ્ણુપૂજાવિધિર્નામૈકત્રિંશોધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 32
મહેશ્વર ઉવાચ ।
પઞ્ચતત્ત્વાર્ચનં બ્રૂહિ શઙ્ખચક્રગદાધર ।
યેન વિજ્ઞાનમાત્રેણ નરો યાતિ પરં પદમ્

હરિરુવાચ ।
પઞ્ચતત્ત્વાર્ચનં વક્ષ્યે તવ શઙ્કર સુવ્રત ।
મઙ્ગલ્યં મઙ્ગલં દિવ્યં રહસ્યં કામદં પરમ્

તચ્છૃણુષ્વ મહાદેવ પવિત્રં કલિનાશનમ્ ।
એક એવાવ્યયઃ શાન્તઃ પરમાત્મા સનાતનઃ

વાસુદેવો ધ્રુવઃ શુદ્ધઃ સર્વવ્યાપી નિરઞ્જનઃ ।
સ એવ માયાયા દેવ પઞ્ચધા સંસ્થિતો હરિઃ

લોકાનુગ્રહકૃદ્વિષ્ણુઃ સર્વદુષ્ટવિનાશનઃ ।
વાસુદેવસ્વરૂપેણ તથા સઙ્કર્ષણેન ચ

તથા પ્રદ્યુમ્નરૂપેણાનિરુદ્ધાખ્યેન ચ સ્થિતઃ ।
નારાયણસ્વરૂપેણ પઞ્ચધા હ્યદ્વયઃ સ્થિતઃ

એતેષાં વાચકાન્મન્ત્રાનેતાઞ્છૃણુ વૃષધ્વજ ! ।
ઓં અં વાસુદેવાય નમઃ ।
ઓં આં સંકર્ષણાય નમઃ ।
ઓં અં પ્રદ્યુમ્નાય નમઃ ।
ઓં અનિરુદ્ધાય નમઃ ।
ઓં ઓં નારાયણાય નમઃ

પઞ્ચ મન્ત્રાઃ સમાખ્યાતા દેવાનાં વાચકાસ્તવ ।
સર્વપાપહરાઃ પુણ્યાઃ સર્વરોગવિનાશનાઃ

અધુના સંપ્રવક્ષ્યામિ પઞ્ચતત્ત્વાર્ચનં શુભમ્ ।
વિધિના યેન કર્તવ્યં યૈર્વા મન્ત્રૈશ્ચ શઙ્કર !

આદૌ સ્નાનં પ્રકુર્વીત સ્નાત્વા સન્ધ્યાં સમાચરેત્ ।
અર્ચનાગારમાસાદ્ય પ્રક્ષાલ્યાર્ઙ્ઘ્યાદિકં તથા

આચમ્યોપવિશેત્પ્રાજ્ઞો બદ્ધાસનમભીપ્સિતમ્ ।
શોષણાદિ તતઃ કુર્યાદ્ અં ક્ષૈં રમિતિ મન્ત્રકૈઃ

સામાન્યં કઠિનીકૃત્ય ચાણ્ડમુત્પાદયેત્તતઃ ।
વિભિદ્યાણ્ડં તતો હ્યણ્ડે ભાવયેત્પરમેશ્વરમ્

વાસુદેવં જગન્નાથં પીતકૌશેયવાસસમ્ ।
સહસ્રાદિત્યસઙ્કાશં સ્ફુરન્મકરકુણ્ડલમ્

આત્મનો હૃદિ પદ્મે તુ ધ્યાયેત્તુ પરમેશ્વરમ્ ।
તતઃ સંકર્ષણં દેવમાત્માનં ચિન્તયેત્પ્રભુમ્

પ્રદ્યુમ્નમનિરુદ્ધં ચ શ્રીમન્નારાયણં તતઃ ।
ઇન્દ્રાદીંશ્ચ સુરાંસ્તસ્માદ્દેવદેવાત્સમુત્થિતાન્

ચિન્તયેચ્ચ તતો ન્યાસં કય્યાન્દ્વૈ કારયોર્દ્વયોઃ ।
વ્યાપકં મૂલમન્ત્રેણ ચાઙ્ગન્યાસં તતઃ પરમ્

અઙ્ગમન્ત્રૈર્મહાદેવ ! તાન્મન્ત્રાઞ્શૃણુ સુવ્રત ! ।
ઓં આં હૃદયાય નમઃ ।
ઓં ઈં શિરસે નમઃ ।
ઓં ઊં શિખાયૈ નમઃ ।
ઓં ઐં કવચાય નમઃ ।
ઓં ઔં નેત્રત્રયાય નમઃ ।
ઓં અઃ અસ્ત્રાય ફટ્

ઓં સમસ્તપરિવારાયાચ્યુતાય નમઃ ।
ઓં ધાત્રે નમઃ ।
ઓં વિધાત્રે નમઃ ।
ઓં આધારશક્તયૈ નમઃ ।
ઓં કૂર્માય નમઃ ।
ઓં અનન્તાય નમઃ ।
ઓં પૃથિવ્યૈનમઃ ।
ઓં ધર્માય નમઃ ।
ઓં ધર્માય નમઃ ।
ઓં જ્ઞાનાય નમઃ ।
ઓં વૈરાગ્યાય નમઃ ।
ઓં ઐશ્વર્યાય નમઃ ।
ઓં અજ્ઞાનાય નમઃ ।
ઓં અનૈશ્વર્યાય નમઃ ।
ઓં અં અર્કમણ્ડલાય નમઃ ।
ઓં સોં સોમમણાડલાય નમઃ ।
ઓં વં વહ્નિમણ્ડલાય નમઃ ।
ઓં વં વાસુદેવાય પરબ્રહ્મણે શિવાય તેજોરૂપાય વ્યાપિને સર્વદેવાધિદેવાય નમઃ ।
ઓં પાઞ્ચજન્યાય નમઃ ।
ઓં સુદર્શવનાય નમઃ ।
ઓં ગદાયૈ નમઃ ।
ઓં પદ્માય નમઃ ।
ઓં શ્રિયૈ નમઃ ।
ઓં હ્રિયૈ નમઃ ।
ઓં પુષ્ટ્યૈ નમઃ ।
ઓં ગીત્યૈ નમઃ ।
ઓં શક્ત્યૈ નમઃ ।
ઓં પ્રીત્યૈ નમઃ ।
ઓં ઇન્દ્રાય નમઃ ।
ઓં અગ્નયે નમઃ ।
ઓં યમાય નમઃ ।
ઓં નિરૃતયે નમઃ ।
ઓં વરુણાય નમઃ ।
ઓં વાયવે નમઃ ।
ઓં સોમાય નમઃ ।
ઓં ઈશાનાય નમઃ ।
ઓં અનન્તાય નમઃ ।
ઓં બ્રહ્મણે નમઃ ।
ઓં વિષ્વક્સેનાય નમઃ

એતે મન્ત્રાઃ સમાખ્યાતાસ્તવ રુદ્ર સમાસતઃ ।
પૂજા ચૈવ પ્રકર્તવ્યા મણ્ડલે સ્વસ્તિકાદિકે

ઓં પદ્માય નમઃ ।
અઙ્ગન્યાસં ચ કૃત્વા તુ મુદ્રાઃ સર્વાઃ પ્રદશયત્ ।
આત્માનં વાસુદેવં ચ ધ્યાત્વા ચૈવ પરેશ્વરમ્

આસનં પૂજયેત્પશ્ચાદાવાહ્ય વિધિવન્નરઃ ।
દ્વારે ધાતુર્વિધાતુશ્ચ પૂજા કાર્યા વૃષધ્વજ

ગરુડં પૂજયેદગ્રે વાસુદેવસ્ય શઙ્કર ।
શઙ્ખાદિપદ્મપર્યન્તં મધ્યદેશે પ્રપૂજયેત્

ધર્મં જ્ઞાનં ચ વૈરાગ્યમૈશ્વર્યં પૂર્વદેશતઃ ।
આગ્નેયાદિષ્વર્ચયેદ્વૈ અધર્માદિચતુષ્ટયમ્

મણ્ડલત્રયમધ્યે તુ કીર્તિતા હ્યસનસ્થિતિઃ ।
પૂર્વાદિપદ્મપત્રેષુ પૂજ્યાઃ સંકર્ષણાદયઃ

કર્ણિકાયાં વાસુદેવં પૂજયેત્પરમેશ્વરમ્ ।
પાઞ્ચજન્યાદયઃ પૂજ્યાઃ ઐશાન્યાદિષુ સંસ્થિતાઃ

શક્તયશ્ચૈવ પૂર્વાદૌ દેવદેવસ્ય શઙ્કર ।
ઇન્દ્રાદયો લોકપાલાઃ પૂજ્યાઃ પૂર્વાદિષુ સ્થિતાઃ

અધો નાગ તદૂદ્ધ્વ તુ બ્રહ્માણં પૂજયેત્સુધીઃ ।
ઇતિ સ્થાનક્રમો જ્ઞેયો મણ્ડલે શઙ્કર ત્વયા

આવાહ્ય મણ્ડલે દેવં કૃત્વા ન્યાસં તુ તસ્ય ચ ।
મુદ્રાં પ્રદર્શ્ય પાદ્યદીન્દદ્યાન્મૂલેન શઙ્કર

સ્નાનં વસ્ત્રં તથાચામં ગન્ધં પુષ્પં ચ ધૂપકમ્ ।
દીપં નૈવેદ્યમાચામં નમસ્કારં પ્રદક્ષિણમ્ ।
કુર્યાચ્છઙ્કર મૂલેન જપં ચાપિ સમર્પયેત્

દં સ્તોત્રં જપેત્પશ્ચાદ્વાસુદેવમનુસ્મરન્ ।
ઓં નમો વાસુદેવાય નમઃ સકર્ષણાય ચ

પ્રદ્યુમ્નાયાદિદેવાયાનિરુદ્ધાય નમોનમઃ ।
નમો નારાયણાયૈવ નરાયણાં પતયે નમઃ

નરપૂજ્યાય કીર્ત્યાય સ્તુત્યાય વરદાય ચ ।
અનાદિનિધનાયૈવ પુરાણાય નમોનમઃ

સૃષ્ટિસંહારકર્ત્રે ચ બ્રહ્મણઃ પતયે નમઃ ।
મનો વૈ વેદવેદ્યાય શઙ્ખચક્રધરાય ચ

કલિકલ્મષહર્ત્રે ચ સુરેશાય નમોનમઃ ।
સંકારવૃક્ષચ્છેત્રે ચ માયાભેત્રે નમોનમઃ

વહુરૂપાય તીર્થાય ત્રિગુણાયાગુણાય ચ ।
બ્રહ્મવિષ્ણવીશરૂપય મોક્ષદાય નમોનમઃ

મોક્ષદ્વારાય ધર્માય નિર્માણાય નમોનમઃ ।
સર્વકામપ્રદાયૈવ પરબ્રહ્મસ્વરૂપિણે

સંસારસાગરે ઘોરે નિમગ્નં માં સમુદ્ધર ।
ત્વદન્યો નાસ્તિ દેવેશ નાસ્તિ ત્રાતા જગત્પ્રભો

ત્વામવ સર્વગં વિષ્ણું ગતો ઽહં શરણં ગતઃ ।
જ્ઞાનદીપપ્રદાનેન તમોમુક્તં પ્રકાશય

એવં સ્તુવીત દેવેશં સર્વક્લેશવિનાશનમ્ ।
અન્યૈશ્ચવાદકેઃ સ્તાત્રૈઃ સ્તુત્વા વૈ નીલલોહિત

પઞ્ચતત્ત્વસમાયુક્તં ધ્યાયોદ્વિષ્ણું નરો હૃદિ ।
વિસર્જયત્તતા દેવમિતિ પૂજા પ્રકીર્તિતા

સર્વકામપ્રદા શ્રેષ્ઠા વાસુદેવસ્ય શઙ્કર ।
એતત્પૂજનમાત્રેણ કૃતકૃત્યો ભવેન્નરઃ

ઇદં ચ યઃ પઠેદ્રુદ્ર પઞ્ચતત્ત્વાર્ચનં નરઃ ।
શૃણુયાચ્છ્રવાયેદ્વાપિ વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ