ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.240

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પ્રથમાંશે આચારકાણ્ડે બ્રહ્મગીતાસારો નામેકોનચત્વારિંશદુત્તરદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 240
હરિરુવાચ ।
પુરાણં ગારુડં રુદ્ર પ્રોક્તં સારં મયાતવ ।
બ્રહ્માદીનાં શૃણ્વતાં ચ ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયકમ્

વિદ્યાકીર્તિપ્રભાલક્ષ્મીજયારોગ્યાદિકારકમ્ ।
યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્રુદ્ર સર્વવિત્સ દિવં વ્રજેત્

બ્રહ્મોવાચ ।
ઇતિ વ્યાસ મયા વિષ્ણોઃ પુરાણં મુક્તિદં શ્રુતમ્ ।
વ્યાસ ઉવાચ ।
શ્રુત્વૈતદ્ગારુડં પુણ્યં બ્રહ્માસ્માનિત્યુવાચ હ

દક્ષનારદ મુખ્યાદિન્ બ્રહ્મ ધ્યાન્હરિં ગતઃ ।
મયાપિ તુભ્યં સૂતેન પુરાણં કથિતં પરમ્

યચ્છ્રુત્વા સર્વવિત્પ્રાપ્તકામો બ્રહ્મ ફલં ભવેત્ ।
વિષ્ણુઃ સારતમંપ્રાહ ગરુડં ગારુડં તતઃ

મહાસારં ધર્મકામધનમોક્ષાદિદાયકમ્ ।
સૂત ઉવાચ ।
શૌનક પ્રવરં પ્રોક્તં પુરાણં ગારુડં તવ

યદબ્રવીત્પુરા વ્યાસઃ સારં માં ગારુડેરિતમ્ ।
વ્યાસઃ શ્રુત્વા બ્રહ્મણશ્ચ પુરાણં ગારુડં શુભમ્ ।
દેવં ધ્યાયન્વેદમેકં ચતુર્ધા વ્યભજદ્ધરિઃ

અષ્ટાદશપુરાણાનિ તાનિ માં પ્રાહ વૈ શુકઃ ।
ઇદં તુ ગારુડં શ્રેષ્ઠં મયા તે શૌનકેરિતમ્

મુનીનાં શૃણ્વતાં મધ્યે પૃચ્છતઃ સર્વવાચકમ્ ।
યઃ પઠેચ્છણુયાદ્વાપિ શ્રાવયેદ્વા સમાહિતઃ

સંલિખેલ્લેખયેદ્વાપિ ધારયેત્પુસ્તકે નનુ ।
ધર્માર્થો પ્રાપ્નુયાદ્ધર્મર્થાર્થો ચાર્થમાપ્નુયાત્

કામા નવાપ્નુયાત્કામી મોક્ષાર્થો મોક્ષમાપ્નુયાત્ ।
યદ્યદિચ્છતિ તત્સર્વં ગારુડશ્રવણાલ્લભેત્

બ્રાહ્મણો વેદપારસ્ય ગન્તા સ્યાન્નાત્ર સંશયઃ ।
ક્ષત્ત્રિયો ક્ષત્ત્રિયસ્યાપિ રક્ષિતા ભવતીહ ચ

નાન્યસ્ય શ્રવણં હિ સ્યાત્પુરાણં વેદસંમિતમ્ ।
વદેદ્યદિ સ મૂઢાત્મા કીર્તિહાનિમવાપ્નુયાત્

અન્યસ્મૈ ચ વદેદ્વિદ્વાન્ બ્રાહ્મણોન્તરિતો ય દિ ।
બ્રાહ્મણાન્તરિતૈ સર્વૈઃ શ્રોતવ્યં ગારુડં ત્વિદમ

યથા વિષ્ણુસ્તથા તાર્ક્ષ્યસ્તાર્ક્ષ્યસ્તોત્રાદ્ધરિઃ સ્તુતઃ ।
ગારુડં વસુરાજશ્ચ શ્રુત્વા સર્વમવાપ હ

વરુરુવાચ ।
નમસ્યામિ મહાબાહું ખગેદ્ર હરિવાહનમ્ ।
વિષ્ણોર્ધ્વસંસ્થાનં વિત્રાસિતમહાસુરમ્

નમસ્તે નાગદર્પઘ્ન વિનતાનન્દવર્ધન ।
સુપક્ષપાત નિદ્દભ દીનદૈત્યનિરીક્ષિત

પરસ્પરસ્ય શાપેન સુપ્રતીકવિભાવસૂ ।
ગજકચ્છપતાં પ્રાપ્તૌ ભ્રાતરૌચૈવ સંયુતૌ

યદુચ્છ્રિતૌ યોજનાનિ જસ્તદ્દ્વિગુણાયતઃ ।
કૂર્મસ્ત્રિયોજનોત્સોધા શતયોજનવમડલઃ

ન ખાદ્યૌ તૌ ત્વયાનીચૌ ચતુર્ભુજૌ ચ પક્ષિપ? ।
પરસ્પરકૃતાચ્છાપદોષાચ્ચ પરિમોચિતૌ

નિષાદદેશસ્વાદેન દેવં બ્રૂસ્માનિદિતમ્? ।
વિષાદીશસ્તતો મુક્તસ્તત્રાપિ બ્રાહ્મણસ્ત્વયા

વટારોહિણવૃક્ષસ્ય યોજનાનાં શતાયુતા ।
શાખા ભિન્ના ત્વયા યત્ર વાલખિલ્યાઃ સમાસ્થિતાઃ

ત્વયા યત્નકૃતા કૃત્વાનખસ્થૌ ગજકચ્છપૌ ।
નભસ્પપિનિરાલંબે સર્વતઃ પરિવારિતૌ

ત્વયા જિતા રણે દેવાઃ સર્વે શક્રપુરોગમાઃ ।
આહૃતં તત્પુરા સોમં વાહ્નિં નિર્વાપ્ય કાશ્યપે

નાગૌ દૃષ્ટિવિષૌ કૃત્વા રજસા તુ વિચક્ષુષૌ ।
તીક્ષ્ણાગ્રેણ ન સા ભઙ્ક્ત્વાવિક્રવેતૌ મનોહતઃ?

આહૃત્યાપિ ત્વયા સોમં નીતમેવ ન ભક્તિતઃ ।
તેન વિષ્ણોર્ધ્વજસ્થાનં વાહનત્વં ગતો હ્યસિ

ત્વયા નિઃ ક્ષિપ્ય દર્ભેષુ સોમં નાગાશ્ચ વઞ્ચિતાઃ ।
જહાર ચામૃતં પાત્રં શીઘ્રં વૈ બ્રહ્મસૂદન

યત્ર જિહ્વાદ્વિધાભૂતાઃ પન્નગાનાં દ્વિજોત્તમ ।
વિનતા મોચિતા દાસ્યાત્કદ્વા પૂર્વજિતા રણે

ઉચ્ચૈઃ શ્રવાઃ સ કિંવર્ણઃ શુક્લ ઇત્યેવ ભાષતે ।
કૃષ્ણવર્ણમહં મન્યે પૂર્વદૃષ્ટમુવાચ હ

ત્વયા વજ્રપહારેણ પક્ષમુક્તં પુરા સ્વતઃ? ।
દધીચવજ્રશક્રાણાં માતુરર્થાય નાન્યથા

તસ્ય પક્ષસ્ય દેવેન્દ્રો યદાનીતં હિ દૃષ્ટવાન્ ।
તદા તવ સુપર્ણોતિ નામ સ્થાનં જગત્ત્રયે

ધ્યાનમાત્રાદ્વિનશ્યેત્તુ વિષં સ્થાવરજઙ્ગમમ્ ।
પઠેદ્વા શૃણુયાદ્યશ્ચ ભુક્તિં મુક્તિમવાપ્નુયાત્

સૂત ઉવાચ ।
વસુરાજો ગારુડં વૈ શ્રુત્વા સર્વમવાપ્તવાન્ ।
ગરુડો ભગવાન્વિષ્ણુધ્યાંયન્સર્વવાપ્તવાન્

તદુક્તં ગારુડં પુણ્યં પુરાણં યઃ પઠેન્નરઃ ।
સર્વકામમવાપ્યાથ પ્રાપ્નોતિ પરમાં ગતિમ્

શ્લોકપાદં પઠિત્વા ચ સર્વપાપક્ષયો ભવેત્ ।
યસ્યેદં વર્તતે ગેહ તસ્ય સર્વં ભવેદિહ

ગારુડં યસ્ય હસ્તે તુ તસ્ય હસ્તગતો નયઃ ।
યઃ પઠેચ્છૃણુયાદેતદ્ભુક્તિં મુક્તિં સમાપ્નુયાત્

ધર્માર્થકામમોક્ષાંશ્ચ પ્રાપ્નુયાચ્છ્રવણાદિતઃ ।
પુત્રાર્થો લભતે પુત્રાન્ કામાર્થો કામમાપ્નુયાત્

વિદ્યાર્થો લભતે વિદ્યાં જયાર્થો લભતે જયમ્ ।
બ્રહ્મહત્યાદિના પાપી પાપશુદ્ધિમવાપ્નુયાત્

વન્ધ્યાપિ લભતે પુત્ત્રં કન્યા વિન્દતિ સત્પતિમ્ ।
ક્ષેમાર્થો લભતે ક્ષેમં બોગાર્થો બોગમાપ્નુયાત્

મઙ્ગલાર્થો મઙ્ગલાનિ ગુણાર્થો ગુણમાપ્નુયાત્ ।
કાવ્યાર્થો ચ કવિત્વં ચ સારાર્થો સારમાપ્નુયાત્

જ્ઞાનાર્થો લભતે જ્ઞાનં સર્વસંસારમર્દનમ્ ।
ઇદં સ્વસ્ત્યયનં ધન્યં ગારુડં ગરુડેરિતમ્

નાકાલે મરણં તસ્ય શ્લોકમેકં તુ યઃ પઠેત્ ।
શ્લોકાર્ધપઠનાદસ્ય દુષ્ટશત્રુક્ષયો ધ્રુવમ્

સૂતાચ્છ્રુત્વા શૌનકસ્તુનૌમિષે મુનિભિઃ ક્રતૌ ।
અહં બ્રહેતિ સંધ્યાયન્મુક્તોભૂદ્ગરુડધ્વજાત્