ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.234
ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે માર્કણ્ડેયકૃતં મૃત્ય્વષ્ટકસ્તોત્રં નામ ત્રયસ્ત્રિંશદુત્તરદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 234
સૂત ઉવાચ ।
વક્ષ્યે ઽહમચ્યુતસ્તોત્રં શૃણુ શૌનક સર્વદમ્ ।
બ્રહ્મા પૃષ્ટો નારદાય યથોવાચ તથા પરમ્
નારદ ઉવાચ ।
યથાક્ષયો ઽવ્યયો વિષ્ણુઃ સ્તોતવ્યો વરદો મયા ।
પ્રત્યહં ચાર્ચનાકાલે તથા ત્વં વક્તુમર્હસિ
તે ધન્યાસ્તે સુજન્માનસ્તે હિ સર્વસુખપ્રદાઃ ।
સફલં જીવિતં તેષાં યે સ્તુવન્તિ સદાચ્યુતમ્
બ્રહ્મોવાચ ।
મુને સ્તોત્રં પ્રવક્ષ્યામિઃ વાસુદેવસ્ય મુક્તિદમ્ ।
શૃણુ યેન સ્તુતઃ સમ્યક્ પૂજાકાલે પ્રસીદતિ
ઓં નમો (ભગવતેઃ વાસુદેવાચ નમઃ સર્વાપહારિણે ।
નમો વિશુદ્ધદેહાય નમો જ્ઞાનસ્વરૂપિણે
નમઃ સર્વસુરેશાય નમઃ શ્રીવત્સધારિણે ।
નમશ્ચર્માસિહસ્તાય નમઃ પઙ્કજમાલિને
નમો વિશ્વપ્રતિષ્ઠાય નમઃ પીતામ્બરાય ચ ।
નમો નૃસિંહરૂપાય વૈકુણ્ઠાય નમોનમઃ
નમઃ પઙ્કજનાભાય નમઃ ક્ષીરોદશાયિને ।
નમઃ સહસ્રશીર્ષાય નમો નાગાઙ્ગશાયિને
નમઃ પરશુહસ્તાય નમઃ ક્ષત્ત્રાન્તકારિણે ।
નમઃ સત્યપ્રતિજ્ઞાય હ્યજિતાય નમોનમઃ
નમસ્ત્રૈ લોક્યનાથાય નમશ્ચક્રધારય ચ ।
નમઃ શિવાય સૂક્ષ્માય પુરાણાય નમોનમઃ
નમો વામનરૂપાય બલિરાજ્યાપહારિણે ।
નમો યજ્ઞવરાહાય ગોવિન્દાય નમોનમઃ
નમસ્તે પરમાનન્દ નમસ્તે પરમાક્ષર ।
નમસ્તે જ્ઞાનસદ્ભાવ નમસ્તે જ્ઞાનદાયક
નમસ્તે પરમાદ્વૈત નમસ્તે પુરુષોત્તમ ।
નમસ્તે વિશ્વકૃદ્દેવ નમસ્તે વિશ્વભાવન
નમસ્તે સ્તાદ્વિશ્વનાથ નમસ્તેઃ વિશ્વકારણ ।
નમસ્તે મધુદૈત્યઘ્ન નમસ્તે રાવણાન્તક
નમસ્તે કંસકેશિઘ્ન નમસ્તે કૈટભાર્દન ।
નમસ્તે શતપત્રાક્ષ નમસ્તે ગરુડધ્વજ
નમસ્તે કાલનેમિઘ્ન નમસ્તે ગરુડાસન ।
નમસ્તે દેવકીપુત્ર નમસ્તે વૃષ્ણિનન્દન
નમસ્તે રુક્મિણીકાન્ત નમસ્તે દિતિનન્દન ।
નમસ્તે ગોકુલાવાસ નમસ્તે ગોકુલપ્રિય
જય ગોપવપુઃ કૃષ્ણ જય ગોપીજનપ્રિય ।
જય ગોવર્ધનાધાર જય ગોકુલવર્ધન
જય રાવણવીરઘ્ન જય ચાણૂરનાશન ।
જય વૃષ્ણિકુલોદ્દ્યોત જય કાલીયમર્દન
જય સત્ય જગત્સાક્ષિન્ જય સર્વાર્થસાધક ।
જય વેદાન્તવિદ્વેદ્ય જય સર્વદ માધવ
જય સર્વાશ્રયાવ્યક્ત જય સર્વગ માધવ ।
જય સૂક્ષ્મ ચિદાન્દન જય ચિત્તનિરઞ્જન
જયસ્તે ઽસ્તુ નિરાલમ્બ જય શાન્ત સનાતન ।
જય નાથ જગત્પુષ્ટ (ત્પૂજ્ય) જય વિષ્ણો નમો ઽસ્તૂતે
ત્વં ગુરુસ્ત્વં હરે શિષ્યસ્ત્વં દીક્ષામન્ત્રમણ્ડલમ્ ।
ત્વં ન્યાસમુદ્રાસમયાસ્ત્વં ચ પુષ્પાદિસાધનમ્
ત્વમાધારસ્ત્વં હ્યનન્તસ્ત્વં કૂર્મઃસ્ત્વં ધરામ્બુજમ્ ।
ધર્મજ્ઞાનાદયસ્ત્વં હિ વેદિમણ્ડલશક્તયઃ
ત્વં પ્રભો છલભૃદ્રામસ્ત્વં પુનઃ સ ખરાન્તકઃ ।
ત્વં બ્રહ્મર્ષિશ્ચદેવસ્ત્વં વિષ્ણુઃ સત્યપરાક્રમઃ
ત્વં નૃસિંહઃ પરાનન્દો વરાહસ્ત્વં ધરાધરઃ ।
ત્વં સુપર્ણસ્તથા ચક્રં ત્વં ગદા શઙ્ખ એવ ચ
ત્વં શ્રીઃ પ્રભો ત્વં મુષ્ટિસત્વં ત્વં માલા દેવ શાવતી ।
શ્રીવત્સઃ કૌસ્તુભસ્ત્વં હિ શાર્ઙ્ગો ત્વં ચ તથેષુધિઃ
ત્વં ખડ્ગચર્મણા સાર્ધં ત્વં દિક્પાલાસ્તથા પ્રભો ।
ત્વં વેધાસ્ત્વં વિધાતા ચ ત્વં યમસ્ત્વં હુતાશનઃ
ત્વં ધનેશસ્ત્વમીશાનસ્ત્વમિન્દ્રસ્ત્વમપાંપતિઃ ।
ત્વં રક્ષો ઽધિપતિઃ સાધ્યસ્ત્વં વાયુસ્ત્વં નિશાકરઃ
આદિત્યા વસવો રુદ્રા અશ્વિનૌ ત્વં મરુદ્ગણાઃ ।
ત્વં દૈત્યા દાનવા નાગાસ્ત્વં યક્ષા રાક્ષસાઃ ખગાઃ
ગન્ધર્વાપ્યરસઃ સિદ્ધાઃ પિતરસ્ત્વં મહામરાઃ ।
ભૂતાનિ વિષયસ્ત્વં હિ ત્વમવ્યક્તેન્દ્રિયાણિ ચ
મનોબુદ્ધિરહઙ્કારઃ ક્ષેત્રજ્ઞસ્ત્વં હૃદીશ્વરઃ ।
ત્વં યજ્ઞસ્ત્વં વષટ્કારસ્ત્વમોઙ્કારઃ સમિત્કુશાઃ
ત્વં વેદી ત્વં હરે દીક્ષા ત્વં યૂપસ્ત્વં હુતાશનઃ ।
ત્વં પત્ની ત્વં પુરોડાશસ્ત્વં શાલા સ્ત્રુક્ચ ત્વં સ્તુવઃ
ગ્રાવાણઃ સકલં ત્વં હિ સદસ્યાસ્ત્વં સદાક્ષિણઃ ।
ત્વં સૂર્પાદિસ્ત્વં ચ બ્રહ્મા મુસલોલૂખલે ધ્રુવમ્
ત્વં હોતા યજમાનસ્ત્વં ત્વં ધાન્યં પશુયાજકઃ ।
ત્વમધ્વર્યુસ્ત્વમુદ્ગાતા ત્વં યજ્ઞઃ પુરુષોત્તમઃ
દિક્પાતાલમહિ વ્યોમ દ્યૌસ્ત્વં નક્ષત્રકારકઃ ।
દેવતિર્યઙ્મનુષ્યેષુ જગદેતચ્ચરાચરમ્
યત્કિઞ્ચિદ્દૃશ્યતે દેવ બ્રહ્માણ્ડમખિલં જગત્ ।
તવ રૂપમિદં સર્વં દૃષ્ટ્યર્થં સંપ્રકાશિતમ્
નાથયન્તે પરં બ્રહ્મ દૈવેરપિ દુરાસદમ્ ।
કસ્તઞ્જાનાતિ વિમલં યોગગમ્યમતીન્દ્રિયમ્
અક્ષયં પુરુષં નિત્યમવ્યક્તમજમવ્યયમ્ ।
પ્રલયોત્પત્તિરહિતં સર્વવ્યાપિનમીશ્વરમ્
સર્વજ્ઞં નિર્ગુણં શુદ્ધમાનન્દમજરં પરમ્ ।
બોધરૂપં ધ્રુવં શાન્તં પૂર્ણમદ્વૈતમક્ષયમ્
અવતારેષુ યા મૂર્તિર્વિદૂરે દેવ દૃશ્યતે ।
પરં ભાવંમજાનન્તસ્ત્વાં ભજન્તિ દિવૌકસઃ
કથં ત્વામીદૃશં સૂક્ષ્મં શક્નોમિ પુરુષોત્તમ ।
અરાધયિતુમીશાન મનોગમ્યમગોચરમ્
ઇહ યન્મણ્ડલે નાથ પૂજ્યતે વિધિવત્ક્રમૈઃ ।
પુષ્પધૂપાદિભિર્યત્ર તત્ર સર્વા વિભૂતયઃ
સંકર્ષણાદિભેદેન તવ યત્ પૂજિતા મયા ।
ક્ષન્તુમર્હસિ તત્સર્વં યત્કૃતં ન કૃતં મયા
ન શક્નોમિ વિભો સમ્યક્કર્તું પૂજાં યથોદિતામ્ ।
યત્કૃતં જપહોમાદિ અસાધ્યં પુરુષોત્તમ
વિનિષ્પાદયિતું ભક્ત્યા અત સ્ત્વાં ક્ષમયામ્યહમ્ ।
દિવા રાત્રૌ ચ સન્ધ્યાયાં સર્વાવસ્થાસુ ચેષ્ટતઃ
અચલા તુ હરે ! ભક્તિસ્તવાઙ્ઘ્રિયુગલે મમ ।
શરિરે ન (ણ) તથા પ્રીતિર્ન ચ ધર્માદિકેષુ ચ
યથા ત્વયિ જગન્નાથ પ્રીતિંરાત્યન્તિકી મમ ।
કિં તેન ન કૃતં કર્મ સ્વર્ગમોક્ષાદિસાધનમ્
યસ્ય વિષ્ણૌ દૃઢા ભક્તિઃ સર્વકામફલપ્રદે ।
પૂજાં કર્તું તથા સ્તોત્રં કઃ શક્નોતિ તવાચ્યુત
સ્તુતં તુ પૂજિતં મે ઽદ્ય તત્ક્ષમસ્વ નમો ઽસ્તુ તે ।
ઇતિ ચક્રધારસ્તોત્રં મયા સમ્યગુદાહૃતમ્ ।
સ્તૌહિ વિષ્ણું મુને ભક્ત્યા યદીચ્છસિ પરં પદમ્
સ્તોત્રેણાનેન યઃ સ્તૌતિ પૂજાકાલે જગદ્ઘુરુમ્
અચિરાલ્લભતે મોક્ષં છિત્વા સંસારબન્ધનમ્ ।
અન્યો ઽપિ યો જપેદ્ભક્ત્યા ત્રિસન્ધ્યં નિયતઃ શુચિઃ
ઇદં સ્તોત્રં મુને સો ઽપિ સર્વકામમવાપ્નુયાત્ ।
પુત્રાર્થો લભતે પુત્રાન્બદ્ધો મુચ્યતે બન્ધનાત્
રોગાદ્વિમુચ્યતે રાગી લભતે નિર્ધનો ધનમ્ ।
વિદ્યાર્થો લભતે વિદ્યાં ભગ્યં કીર્તિ ચ વિન્દતિ
જાતિ સ્મરત્વં મેધાવી યદ્યદિચ્છતિ ચેતસા ।
સ ધન્યઃ સર્વવિત્પ્રાજ્ઞઃસ સાધુઃ સર્વકર્મકૃત્
સ સત્યવાકૂછુચિર્દાતા યઃ સ્તૌતિ પુરુષોત્તમમ્ ।
અસંભાષ્યા હિ તે સર્વે સર્વધર્મબહિષ્કૃતાઃ
યેષાં પ્રવર્તને નાસ્તિ હરિમુદ્દિશ્ય સત્ક્રિયા ।
ન શુદ્ધં વિદ્યતે તસ્ય મનો વાક્ચ દુરાત્મનઃ
યસ્ય સર્વાર્થદે વિષ્ણૌ ભક્તિર્નાવ્યભિચારિણી ।
આરાધ્ય વિધિવદ્દેવં હરિં સર્વસુખપ્રદમ્
પ્રાપ્નોતિ પુરુષઃ સમ્યગ્યદ્યત્પ્રાર્થયતે ફલમ્ ।
કર્મ કામાદિકં સર્વં શ્રદ્ધધાનઃ સુરોત્તમઃ ।
અસુરાદિવપુઃ સિદ્ધૈર્દેયતે યસ્ય નાન્તરમ્
સકલમુનિભિરાદ્યશ્ચિન્ત્યતે યો હિ શુદ્ધો નિખિલહૃદિ નિવિષ્ટો વેત્તિ યઃ સર્વસાક્ષી ।
તમજમમૃતમીશં વાસુદેવં નતો ઽસ્મિ ભયમરણવિહીનં નિત્યમાનન્દરૂપમ્
નિખિલભુવન નાથં શાશ્વતં સુપ્રસન્નં ત્વતિવિમલવિશુદ્ધં નિર્ગુણં ભવપુષ્પૈઃ ।
સુખમુદિતસમસ્તં પૂજયામ્યાત્મભાવં વિશતુ હૃદયપદ્મે સર્વસાક્ષી ચિદાત્મા
એવં મયોક્તં પરમપ્રભાવમાદ્યન્તહીનસ્ય પરસ્ય વિષ્ણોઃ ।
તસ્માદ્વિચિન્ત્યઃ પરમેશ્વરો ઽસૌ વિમુક્તિકામેન નરેણ સમ્યક્
બોધસ્વરૂપં પુરુષં પુરાણમાદિત્યવર્ણં વિમલં વિશુદ્ધમ્ ।
સઞ્ચિન્ત્ય વિષ્ણું પરમદ્વિતીયં કસ્તત્ર યોગી ન લંય પ્રયાતિ
ઇમં સ્તવં યઃ સતતં મનુષ્યઃ પઠેચ્ચ તદ્વત્પ્રયતઃ પ્રશાન્તઃ ।
સ ધૂતપાપ્મા વિતતપ્રભાવઃ પ્રયાતિ લોકં વિતતં મુરારેઃ
યઃ પ્રાર્થયત્યર્થમશેષસૌખ્યં ધર્મં ચ કામં ચ તથૈવ મોક્ષમ્ ।
સ સર્વમુત્સૃજ્ય પરં પુરાણં પ્રયાતિ વિષ્ણું શરણં વરેણ્યમ્
વિભું પ્રભું વિશ્વધરં વિશુદ્ધમશેષસંસારવિનાશહેતુમ્ ।
યો વાસુદેવં વિમલં પ્રપન્નઃ સ મોક્ષમાપ્નોતિ વિમુક્તસઙ્ગઃ
મૂળ પાઠ: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0