ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.226

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે કર્મવિપાકાદિકથનં નામ પઞ્ચવિંશત્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 226
સૂત ઉવાચ વક્ષ્યે સાઙ્ગં મહાયોગં ભુક્તિમુક્તિકરં પરમ્ ।
સર્વપાપપ્રશમનં ભક્ત્યાનુપઠિતં શૃણુ

મમેતિ મૂલં દુઃ ખસ્ય ન મમેતિ નિવર્તનમ્ ।
દત્તાત્રેયો હ્યલર્કાય ઇમમાહ મહામતિઃ

અહમિત્યઙ્કુરોત્પન્નો મમેતિ સ્કન્ધવાન્મહાન્ ।
ગૃહક્ષેત્રાણિ શાખાશ્ચ યત્ર દારાભિપલ્લવઃ

ધનધાન્યે મહાપત્રે પાપમૂલો ઽતિદુર્ગમઃ ।
વિધિવત્સુખશાન્ત્યર્થં જાતો ઽજ્ઞાનમહાતરુઃ

છિન્નો વિદ્યાકુઠારેણ તે ગતા લયમીશ્વરે ।
પ્રાપ્ય બ્રહ્મરસં પીતં નીરજસ્કમકણ્ટકમ્

પ્રાપ્નુવન્તિ પરાઃ પ્રાજ્ઞાઃ સુખનિર્વૃતિમેવ ચ ।
મૂર્તેન્દ્રિયલયં નૂનં ન ત્વં રાજન્ ન ચાપ્યહમ્

ન તન્માત્રાદિકં વાચા નૈવાન્તઃ કરણં તથા ।
કં વા પશ્યસિ રાજેન્દ્ર પ્રધાનમિદમાવયોઃ

મૃતઃ પરે ઽહ્નિ ક્ષેત્રજ્ઞઃ સંજાતો ઽયં ગુણાત્મકઃ ।
એકત્વે ઽપિ પૃથગ્ભાવસ્તથા ક્ષેત્રાત્મનો નૃપ

જ્ઞાનપૂર્વવિયોગો ઽસૌ જ્ઞાને નષ્ટે ચ યોગિનઃ ।
સા મુક્તિર્બ્રહ્મણા ચૈક્ય મનૈક્યં પ્રાકૃતૈર્ગુણૈઃ

તદ્ગૃહં યત્ર વસતિ તદ્ભોજ્યં યેન જીવતિ ।
યન્મુક્તયે તદેવોક્તં જ્ઞાનાજ્ઞાને ન ચાન્યથા

ઉપભોગેન પુણ્યાના મપુણ્યાનાઞ્ચ પાર્થિવ ।
કર્તવ્યાનાઞ્ચ નિત્યાનાં ક્ષયન્ત્વકરણાત્તથા

અહિંસા સત્યમસ્તેયં બ્રહ્મચર્યાપરિગ્રહૌ ।
યમાઃ પઞ્ચાથ નિયમાઃ શૌચં દ્વિવિધમીરિતમ્

સન્તોષસ્તપસા શાન્તિર્વાસુદેવાર્ચનં દમઃ ।
આસન પદ્મકાદ્યુક્તં પ્રાણાયામો મરુજ્જયઃ

પ્રત્યેકં ત્રિવિધઃ સો ઽપિ પૂરકુમ્ભકરેચકૈઃ ।
લઘુર્યો દશમાત્રસ્તુ દ્વિગુણઃ સ તુ મધ્યમઃ

ત્રિગુણાભિસ્તુ માત્રાભિરુત્તમઃ સ ઉદાહૃતઃ ।
જપધ્યાનયુતૌ ગર્ભો વિપરીતસ્ત્વર્ભકઃ

પ્રથમે નજયેત્સ્વપ્નં મધ્યમેન ચ વેપથુમ્ ।
વિપાકં હિ તૃતીયેન જાતાન્દોષાસ્ત્વનુક્રમાત્

આસનસ્થન્તુયુઞ્જીત કૃત્વા ચ પ્રણવં હૃદી ।
પાર્ષ્ણિભ્યાં લિઙ્ગવૃષણૌ સ્પર્શન્નકાગ્રમાનસઃ

રજસા તમસો વૃત્તિં સત્ત્વેન રજસસ્તથા ।
નિરુધ્ય નિશ્ચલો ભૂત્વા સ્થિતો યુઞ્જીત યોગવિત્

ઇન્દ્રિયાણીન્દ્રિયાર્થેભ્યઃ પ્રાણાદીનમ્ન એવ ચ ।
નિગૃહ્ય સમવાયેન પ્રત્યાહાર મુપક્રમેત્

પ્રાણાયામા દશાષ્ટૌ ચ ધારણા સા વિધીયતે ।
દ્વે ધારણે સ્મૃતો યોગો યોગિભિસ્તત્ત્વદર્શિભિઃ

પ્રાઙ્નાડ્યાં હૃદયે ચાત્ર તૃતીયા ચ તથોરસિ ।
કણ્ઠે મુખે ના સિકાગ્રે નેત્રે ભ્રૂમધ્યમૂર્ધસુ

કિઞ્ચિત્તસ્માત્પરસ્મિંશ્ચ ધારણા દશધા સ્મૃતા ।
દશૈતા ધારણાઃ પ્રાપ્ય પ્રાપ્નોત્યક્ષરરૂપતામ્

યથાગ્નિરગ્નૌ સંક્ષિપ્તસ્તથાત્મા પરમાત્મનિ ।
બ્રહ્મરૂપં મહાપુણ્યમોમિત્યેકાક્ષરં જપેત્

અકારશ્ચ તથોકારો મકારશ્ચાક્ષરત્રયમ્ ।
એતાસ્તિસ્ત્રસ્તતો માત્રાઃ સત્ત્વરાજસતામસાઃ

નિર્ગુણા યોગિગમ્યાદ્યાર્ધમાત્રા પરા સ્થિતા ।
ગાન્ધારીતિ ચ વિજ્ઞેયા ગાન્ધારસ્વરસંશ્રયા ।
ઇત્યેતદક્ષરં બ્રહ્મ પરમોઙ્કારસંજ્ઞિતમ્

અહં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિઃ સ્થૂલદેહવિવર્જિતમ્ ।
અહં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિર્જરામરણવર્જિતમ્

અહં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિઃ પૃથિવ્યા મલવર્જિતમ્ ।
અહં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિર્વાય્વાકાશવિવર્જિતમ્

અહં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિઃ સૂક્ષ્મદેહવિવર્જિતમ્ ।
અહં બ્રહ્મપરં જ્યોતિઃ સ્થાનાસ્થાનવિવર્જિતમ્

અહં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિર્ગન્ધમાત્રવિવર્જિતમ્ ।
અહં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિઃ શ્રોત્રત્વક્પરિવર્જિતમ્

અહં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિર્જિહ્વાઘ્રાણવિવર્જિતમ્ ।
અહં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિઃ પ્રાણાપાનવિવર્જિતમ્

અહં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિર્વ્યાનોદાનવિવર્જિતમ્ ।
અહં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિરજ્ઞાનપરિવર્જિતમ્

અહં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિસ્તુરીયં પરમં પદમ્ ।
દેહેન્દ્રિયમનોબુદ્ધિપ્રાણાહઙ્કારવર્જિતમ્

નિત્યશુદ્ધબુદ્ધંમુક્તમહામાનન્દમદ્વયમ્ ।
અહં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિર્જ્ઞાનરૂપો વિમુક્તયે

સૂત ઉવાચ ।
ઇત્યષ્ટાઙ્ગો મયા યોગ ઉક્તઃ શૌનક મુક્તિદઃ ।
નિત્યનૈમિત્તિકં ગત્વા લયં પ્રાકૃતબન્ધનાઃ

ઉત્પદ્યન્તે હિ સંસારે નૈકં યાત્વા પરાત્મનામ્ ।
વિમુચ્યતે વિમુક્તશ્ચ જ્ઞાનાદજ્ઞાનમોહિતઃ

તતો નં મ્રિયતે દુઃ ખી ન રોગી ન ચ વન્ધવાન્ ।
ન પાપૈર્યુજ્યતે યોગી નરકે ન વિપચ્યતે

ગર્ભવાસે સ નો દુઃ ખી સ સ્યાન્નારાયણો ઽવ્યયઃ ।
ભક્ત્યા ત્વનન્યયા લભ્યો ભગવાન્ભુક્તિમુક્તિદઃ

ધ્યાનેન પૂજયા જપ્યૈઃ સમ્યક્ સ્તોત્રૈર્યતવ્રતૈઃ ।
યજ્ઞૈર્દાનૈશ્ચિત્તશુદ્ધિસ્તયા જ્ઞાનઞ્ચ લભ્યતે

પ્રણવાદિકમન્ત્રૈશ્ચ જપ્યૈર્મુક્તિં ગતા દ્વિજાઃ ।
ઇન્દ્રો ઽપિ પરમં સ્થાનં ગન્ધર્વાપ્સરસો વરાઃ

પ્રાપ્તા દેવાશ્ચ દેવત્વં મુનિત્વં મુનયો ગતાઃ ।
ગન્ધર્વત્વઞ્ચ ગન્ધર્વા રાજત્વઞ્ચ નૃપાદયઃ