ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.192

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે એકનવત્યધિકશતતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 192
હરિરુવાચ ।
ચિત્રકસ્યાષ્ટભાગાશ્ચ શૂરણસ્ય ચ ષોડશ ।
શુણ્ઠ્યા ભાગાશ્ચ ચત્વારો મરિચાનાં દ્વયં તથા

ત્રિતયં પિપ્પલીમૂલં વિડઙ્ગાનાં ચતુષ્ટયમ્ ।
અષ્ટૌ મુશલિકાભાગાસ્ત્રિફલાયાશ્ચતુષ્ટયમ્ ।
દ્વિગુણેન ગુડેનૈષાં મોદકાનિહ કારયેત્

તદ્ભક્ષણમજીર્ણં હિ પાણ્ડુરોગઞ્જ કામલમ્ ।
અતીસારાંશ્ચ મન્દાગ્નિં પ્લીહાઞ્ચૈવ નિવારયેત્

બિલ્વાગ્નિમન્થઃ શ્યોનાકપાટલાપારિભદ્રકમ્ ।
પ્રસારણ્યશ્વગન્ધા ચ બૃહતી કણ્ટકારિકા

બલા ચાતિબલા રાસ્ના શ્વદંષ્ટ્રા ચ પુનર્નવા ।
એરણ્ડઃ શારિવા પર્ણો ગુડૂચી કપિકચ્છુકા

એષાં દશપલાન્ભાગાન્ક્વાથયેત્સલિલે ઽમલે ।
તેન પાદાવશેષેણ તૈલપાત્રે વિપાચયેત્

આજં વા યદિ ગવ્યં ક્ષીરં દત્ત્વા ચતુર્ગુણમ્ ।
શતાવરીં સૈન્ધવઞ્ચ તૈલતુલ્યં પ્રદાપયેત્

દ્રવ્યાણિયાનિ પેષ્યાણિ તાનિ વક્ષ્યામિ તચ્છૃણુ ।
શતપુષ્પા દેવદારુર્બલા પર્ણો વચાગુરુ

કુષ્ઠં માંસી સૈન્ધવઞ્ચ પલમેકં પુનર્નવા ।
પાને નસ્યે તથાભ્યઙ્ગે તૈલમેતત્પ્રદાપયેત્

હૃચ્છૂલં પાર્શ્વશૂલઞ્ચ ગણ્ડમાલાઞ્ચ નાશયેત્ ।
અપસ્મારં વાતરક્તં વપુષ્માંશ્ચ પુમાન્ભવેત્

ગર્ભમશ્વતરી વિન્દ્યાત્કિં પુનર્માનુષી હર ।
અશ્વાનાં વાતભગ્નાનાં કુઞ્જરાણાં નૃણાં તથા ।
તૈલમેતત્પ્રયોક્તવ્યં સર્વવાતવિકારિણામ્

હિઙ્ગુતુમ્બુરુશુણ્ઠીભિઃ સિદ્ધં તૈલન્તુ સાર્ષપમ્ ।
એતદ્ધિ પુરણં શ્રેષ્ઠં કર્ણશૂલાપહં પરમ્

શુષ્કમૂલકશુણ્ઠીનાં ક્ષારો હિઙ્ગુલનાગરમ્ ।
તક્રં ચતુર્ગુણં દદ્યાત્તૈલમેતદ્વિપાચયેત્

બાધિર્યં કર્ણશૂલઞ્ચ પૂયસ્ત્રાવઞ્ચ કર્ણયોઃ ।
ક્રિમયશ્ચ વિનશ્યન્તિ તૈલસ્યાસ્ય પ્રપૂરણાત્

શુષ્કમૂલકશુણ્ઠીનાં ક્ષારો હિઙ્ગુલનાગરમ્ ।
શતપુષ્પા વચા કુષ્ઠં દારુશિગ્રુરસાઞ્જનમ્

સૌવર્ચલં યવક્ષારં સામુદ્રં સૈન્ધવં તથા ।
ગ્રન્થિકં વિડમુસ્તં ચ મધુ શુક્તં ચતુર્ગુણમ્

માતુલુઙ્ગરસશ્ચૈવ કદલીરસ એવ ચ ।
તૈલમેભિર્વિપક્તવ્યં કર્ણશૂલાપહં પરમ્

બાધિર્યં કર્ણનાદશ્ચ પૂયસ્ત્રાવશ્ચ દારુણમ્ ।
પૂરણાદસ્ય તૈલસ્ય ક્રિમયઃ કર્ણયોર્હર

સદ્યો વિનાશમાયાન્તિ શશાઙ્કકૃતશેખર ।
ક્ષારતૈલમિદં શ્રેષ્ઠં મુખદન્તમલાપહમ્

ચન્દનં કુઙ્કુમં માંસી કર્પૂરં જાતિપત્રિકા ।
જાતીકઙ્કોલપૂગાનાં લવઙ્ગસ્ય ફલાનિ ચ

અગુરૂણિ ચ કસ્તૂરી કુષ્ઠં તગરપાદિકા ।
ગોરોચના પ્રિયઙ્ગુશ્ચ બલા ચૈવ તથા નખી

સરલં સપ્તપર્ણં ચ લાક્ષા ચામલકી તથા ।
તથા તુ પદ્મકં ચૈવ હ્યેતૈસ્તૈલં પ્રસાધયેત્

પ્રસ્વેદમલદુર્ગન્ધકણ્ડૂ કુષ્ઠહરં પરમ્ ।
ગચ્છતિ સ્ત્રીશતં રુદ્ર બન્ધ્યાપિ લભતે સુતમ્

યવાની ચિત્રકં ધાન્યં ત્ર્યૂષણં જીરકં તથા ।
સૌવર્ચલં વિડગઞ્ચ પિપ્પલીમૂલરાજિકમ્

એભિઃ પચેદ્રઘૃતપ્રસ્થં જલપ્રસ્થાષ્ટસંયુતમ્ ।
તથાર્ઽશોગુલ્મશ્વયથું હન્તિ વહ્નિં કરોતિ વૈ

મરિચં ત્રિવૃતં કુષ્ઠં હરિતાલં મનઃ શિલા ।
દેવદારુ હરિદ્રે દ્વે કુષ્ઠં માંસી ચ ચન્દનમ્

વિશાલા કરવીરઞ્ચ અર્કક્ષીરં શકૃદ્રસઃ ।
એષાઞ્ચ કાર્ષિકો ભાગો વિષસ્યાર્ધપલં ભવેત્ત્

પ્રસ્થં સટુકતૈલસ્ય ગોમૂત્રે ઽષ્ટગુણે પચેત્ ।
મૃત્પાત્રે લોહપાત્રે વા શનૈર્મૃદ્વગ્નિના પચેત્

પામા વિચર્ચિકા ચૈવ દદ્રુર્વિસ્ફોચકાનિચ ।
અભ્યઙ્ગેન પ્રણશ્યન્તિ કોમલત્વઞ્ચ જાયતે

પ્રભૂતાન્યપિ શ્વિત્રાણિ તૈલેનાનેન મર્દયેત્ ।
ચિરોત્થિતમપિ શ્વિત્રં વિનષ્ટં તત્ક્ષણાદ્ભવેત્

પટોલપત્રં કટુકા મઞ્જિષ્ઠા શારિવા નિશા ।
જાતીશમીનિમ્બપત્રં મધુકં ક્વથિતં ઘૃતમ્

એભિર્લેપાત્સયુરરુજો વ્રણા વિસ્ત્રાવિણઃ શિવ ।
શઙ્ખપુષ્પી વચા સોમો બ્રાહ્મી બ્રહ્મસુવર્ચલાઃ

અભયા ચ ગુડૂચી ચ આટરૂષકવાકુચી ।
એતૈરક્ષસમૈર્ભાગૈર્ઘૃતપ્રસ્થં વિપાચયેત્

કણ્ટકાર્યા રસપ્રસ્થં ક્ષીરપ્રસ્થસમન્વિતમ્ ।
એતદ્બ્રાહ્મીઘૃતં નામ સ્મૃતિમેધાકરં પરમ્

અગ્નિમન્થો વચા વાસા પિપ્પલી મધુ સૈન્ધવમ્ ।
સપ્તરાત્રપ્રયોગેણ કિન્નરૈરિવ ગીયતે

અપામાર્ગઃ ગુડૂચી ચ વચા કુષ્ઠં શતાવરી ।
શઙ્ખપુષ્પાભયા સાજ્યં વિડઙ્ગં ભક્ષિતં સમમ્ ।
ત્રિભિર્દિનૈર્નરં કુર્યાદ્ગ્રન્થાષ્ટશતધારિણમ્

અદ્ભિર્વા પયસાજ્યેન માસમેકન્તુ સેવિતા ।
વચા કર્યાન્નરં પ્રાજ્ઞં શ્રુતિધારણસંયુતમ્

ચન્દ્રસૂર્યગ્રહે પીતં પલમેકં પયો ઽન્વિતમ્ ।
વચાયાસ્તત્ક્ષણં કુર્યાન્મહાપ્રજ્ઞાયુતં નરમ્

ભૂનિમ્બનિમ્બત્રિફલાપર્પટૈશ્ચ શૃતં જલમ્ ।
પટોલીમુસ્તકાભ્યાઞ્ચ વાસકેન ચ નાશયેત્

વિસ્ફોટકાનિ રક્તઞ્ચ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
કતકસ્ય ફલં શઙ્ખં સૈન્ધવં ત્ર્યૂષણં વચા

ફેની રસાઞ્જનં ક્ષૌદ્રં વિડઙ્ગાનિ મનઃ શિલા ।
એષાં વર્તિર્હન્તિ કાચં તિમિરં પટલં તથા

પ્રસ્થદ્વયં માષકસ્ય ક્વાથશ્ચ દ્રોણમમ્ભસામ્ ।
ચતુર્ભાગાવશેષેણ તૈલપ્રસ્થં વિપાચયેત્

કાઞ્જિકસ્યાઢકં દત્ત્વા પિષ્ટાન્યેતાનિ દાપયેત્ ।
પુનર્નવા ગોક્ષુરકં સૈન્ધવં ત્ર્યૂષણં વચા

લવણં સુરદારુશ્ચ મઞ્જિષ્ઠા કણ્ટકારિકા ।
નસ્યાત્પાનાદ્ધરત્યેવ કર્ણશૂલં સુદારુણમ્

બાધિર્યં સર્વરોગાંશ્ચ હ્યભ્યઙ્ગાચ્ચ મહેશ્વર ।
પલદ્વયં સૈન્ધવઞ્ચ શુણ્ઠી ચિત્રકપઞ્ચકમ્

સૌવીરપઞ્ચપ્રસ્થં ચ તૈલપ્રસ્થં પચેત્તતઃ ।
અસૃગ્દરસ્વરપ્લીહાસર્વવાતવિકારનુત્

ઉદુમ્બરં વટં પ્લક્ષં જમ્બૂદ્વયમથાર્જુનમ્ ।
પિપ્પલી ચ કદમ્બઞ્ચ પલાશં લોધ્રતિન્દુકમ્

મધૂકમામ્રસર્જઞ્ચ બદરં પદ્મકેશરમ્ ।
શિરીષબીજઙ્કતકમેતત્ક્વાથેન સાધિતમ્ ।
તૈલં હન્તિ વ્રણાંલ્લેપાચ્ચિરકાલભવાનપિ