ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 9.7

રાજસસેવાકથનમ્
શ્રીવેદવ્યાસ ઉવાચ -
બ્રાહ્મે મુહૂર્તે ચોત્થાય કશિપોશ્ચ મુદા નૃપ ॥
ગુરોર્નામ ચ ગોવિંદનામાનિ પ્રવદન્મુહુઃ

ભૂમિં નત્વા ન્યસેત્પાદં જલં સ્પૃષ્ટ્વા હરેર્જનઃ ॥
ઉપવિશ્યાસને શીઘ્રં સકામો યો યથાસુખમ્

હસ્તાવુત્સંગ આધાય શ્વાસજિત્પ્રાણમાસ્થિતઃ ॥
જ્ઞાનમુદ્રાધરં શાંતં શ્રીગુરું સ્વસ્તિકાસનમ્

ધ્યાત્વા કૃષ્ણં પરં ધ્યાયેદ્‌ભક્ત એકાગ્રમાનસઃ ॥
કિશોરં શ્યામલં હૃદ્યં વંશીવેત્રવિભૂષિતમ્

એવં કૃત્વા હરેર્ધ્યાનં પુનર્ગચ્છેદ્‌બહિઃસ્થલમ્ ॥
તચ્છૌચં શૃણુ રાજેન્દ્ર ગૃહસ્થસ્ય યથાતથમ્

અશ્વક્રાંતેતિ મંત્રેણ મૃત્સ્નયા ચ જલેન ચ ॥
એકા લિંગે ગુદે તિસ્રસ્તથા વામકરે દશ

એતચ્ચતુર્ગુણં પ્રોક્તં યતીનાં હરિસેવિનામ્ ॥
તદર્ધં રોગિપાંથાનાં સ્ત્રીશૂદ્રાણાં તદર્ધકમ્

શૌચકર્મવિહીનસ્ય સકલા નિષ્ફલાઃ ક્રિયાઃ ॥
મુખશુદ્ધિવિહીનસ્ય મંત્રા ન ફલદાઃ સ્મૃતાઃ

આયુર્બલં યશો વર્ચઃ પ્રજાઃ પશુવસૂનિ ચ ॥
બ્રહ્મપ્રજ્ઞાં ચ મેધાં ચ ત્વન્નો દેહિ વનસ્પતે

ઇતિ મંત્રં સમુચ્ચાર્ય કુર્યાદ્વૈ દન્તધાવનમ્ ॥
હરિતહર્યમંત્રેણ સૂર્યં નત્વા કૃતાંજલિઃ

પ્રણમેદ્ધરિભક્તાંશ્ચ પ્રહ્લાદાદીન્સમાહિતઃ ॥
તુલસીમૃત્તિકાં નીત્વા તતઃ સ્નાનં સમાચરેત્

પઠિતવ્યં પ્રયત્‍નેન શ્રીગંગાયમુનાષ્ટકમ્ ॥
અયોધ્યા મથુરા માયા કાશી કાંચી અવંતિકા

પુરી દ્વારાવતી ચૈવ સપ્તૈતા મોક્ષદાયિકાઃ ॥
શાલિગ્રામો મહાયોગે શંભલો હરિમન્દિરે

નંદિગ્રામઃ કૌશલે તુ ત્રયો ગ્રામાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ॥
દંડકં સૈધવારણ્યં જંબુમાર્ગં ચ પુષ્કલમ્

ઉત્પલાવર્તમારણ્યં નૈમિષં કુરુજાંગલમ્ ॥
અર્બુદં હેમવંતં ચ નવારણ્યાનિ વૈ વિદુઃ

એતાનિ તીર્થનામાનિ સમુચ્ચાર્ય પુનઃ પુનઃ ॥
ઇત્થં સ્નાત્વા તતો બિભ્રદંબરં ક્ષૌમમુત્તમમ્

દ્વાદશાંસ્તિલકાન્ બિભ્રદષ્ટમુદ્રાધરઃ પરઃ ॥
કૃતસંધ્યઃ શુચિર્મૌની ગત્વા શ્રીકૃષ્ણમંદિરમ્

ઘંટાવાદ્યં જયારાવં તલશબ્દં વિધાય ચ ॥
ઉત્તષ્ઠોત્તિષ્ઠ ગોવિંદ યોગનિદ્રાં વિહાય ચ

ઉક્ત્વાપીમાં સ્મૃતિં રાજન્ ભક્ત ઉત્થાપયેદ્ધરિમ્ ॥
મંગલાર્તિં સમાદાય ભ્રામયંસ્તન્મુખોપરિ

નિવેદ્ય બહુપક્વાન્નં નત્વા નત્વા પુનઃ પુનઃ ॥
તતઃ સ્નાનં કારયિત્વા દેશકાલપ્રભાવવિત્

શૃઙ્ગારં ભાવવિત્કૃત્વા વસ્ત્રભૂષણમંગલૈઃ ॥
આર્તિક્યં તુ તતઃ કૃત્વા ભોજ્યાન્નં ચ વિધાય ચ

તતો ધૃત્વા મહાભોગં નાનારસમયં પરમ્ ॥
મહાભોગાર્તિકં કૃત્વા કારયેચ્છયનં હરેઃ

તતઃ પ્રસાદં પરમં તુલસીગંધમિશ્રિતમ્ ॥
ભુઞ્જીત યો હરેર્નિત્યં સ કૃતાર્થો ન સંશયઃ

રાજભોગાર્તિકં કૃત્વા કારયેચ્છયનં હરેઃ ॥
શંખનાદેન વિધિવદ્‌ભોગં ધૃત્વા યથાવિધિ

તતઃ સંધ્યાર્તિકં કૃત્વા દુગ્ધાદીન્વિનિવેદ્ય ચ ॥
તતઃ પ્રદોષસમયે પુનરાર્તિકમાચરેત્

ધૃત્વા ભોગં પરં મિષ્ટં કારયેચ્છયનં હરેઃ ॥
રાજસી ચૈવ રાજેન્દ્ર રજસેવેયમસ્તિ વૈ

સર્વં શ્રીકૃષ્ણચણ્દ્રસ્ય સેવાસંલગ્નમાનસઃ ॥
તારયિત્વા કુલશતં યાતિ ચાત્યંતિકં પદમ્

જન્માષ્ટમી ચ કૃષ્ણસ્ય શ્રીરામનવમી તથા ॥
રાધાષ્ટમ્યન્નકૂટં ચ દ્વાદશી વામનસ્ય ચ

ચતુર્દશી નૃસિંહસ્ય તથાનન્તચતુર્દશી ॥
એષુ કાલેષુ કૃષ્ણસ્ય મહાપૂજાં સમાચરેત્

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં વિજ્ઞાનખંડે શ્રીવ્યાસોગ્રસેનસંવાદે
રાજસસેવાવર્ણનં નામ સપ્તમોઽધ્યાયઃ