ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 8.9

બલભદ્રખણ્ડઃ - નવમોઽધ્યાયઃ
રાસક્રીડાકથનમ્ -
દુર્યોધન ઉવાચ -
મુનિશાર્દૂલ ભગવાન્બલભદ્રો નાગકન્યાભિ-
ર્ગોપીભિઃ કદા કાલિંદીકૂલે વિજહાર

પ્રાડ્‌વિપાક ઉવાચ -
એકદા દ્વારકાનગરાદ્ધિતાલાંકં રથમાસ્થાય સુરાન્દિદૃક્ષુઃ
પરમુત્કંઠો નન્દરાજગોકુલગોગોપાલગોપીગણસંકુલઃ
સંકર્ષણ આગતશ્ચિરોત્કંઠાભ્યાં નન્દરાજયશોદાભ્યાં
પરિષ્વક્તો ગોપીગોપાલગોભિર્મિલિત્વા
તત્ર દ્વૌ માસૌ વાસન્તિકૌ ચાવાત્સીત્

અથ ચ યા નાગકન્યાઃ પૂર્વોક્તાસ્તા ગોપકન્યા ભૂત્વા
બલભદ્રપ્રાપ્ત્યર્થં ગર્ગાચાર્યાદ્‌બલભદ્રપઞ્ચાંગં ગૃહીત્વા તેનૈવ
સિદ્ધા બભૂવુઃ ॥ તાભિર્બલદેવ એકદા પ્રસન્નઃ કાલિન્દીકૂલે
રાસમણ્ડલં સમારેભે ॥ તદૈવ ચૈત્રપૂર્ણિમાયાં
પૂર્ણચન્દ્રોઽરુણવર્ણઃ સમ્પૂર્ણં વનં રઞ્જયન્ વિરેજે

શીતલા મન્દયાનાઃ કમલમકરંદરેણુવૃંદસંવૃતાઃ
સર્વતો વાયવઃ પરિવવુઃ ॥ કલિંદગિરિનન્દિની-
ચલલ્લહરીભિરાનન્દદાયિની પુલિનં વિમલં હ્યાચિતં
ચકાર ॥ તથા ચ કુઞ્જપ્રાંગણનિકુઞ્જપુઞ્જૈઃ
સ્ફુરલ્લલિતપલ્લવપુષ્પપરાગૈર્મયૂરકોકિલપુંસ્કોકિલ-
કૂજિતૈર્મધુપમધુરધ્વનિભિર્વ્રજભૂમિર્વિભ્રાજમાના બભૂવ

તત્ર ક્વણદ્‌ઘણ્ટિકનૂપુરઃ સ્ફુરન્મણિમયકટકકટિસૂત્ર-
કેયૂરહારકિરીટકુંડલયોરુપરિ કમલપત્રૈર્નીલાંબરો
વિમલકમલપત્રાક્ષો યક્ષીભિર્યક્ષરાડિવ
ગોપીભિર્ગોપરાડ્‌રાસમણ્ડલે રેજે

અથ વરુણપ્રેષિતા વારુણી દેવી પુષ્પભારગંધલોભિ-
મિલિંદનાદિતવૃક્ષકોટરેભ્યઃ પતંતી સર્વતો વનં
સુરભીચકાર ॥ તત્પાનમદવિહ્વલઃ કમલવિશાલતામ્રાક્ષો
મકરધ્વજાવેશચલદ્‌ધુર્ય્યાઙ્ગભઙ્ગો વિહારખેદપ્રસ્વેદાંબુકણૈ-
ર્ગલદ્‌ગંડસ્થલપત્રભઙ્ગો ગજેંદ્રગતિર્ગજેન્દ્રશુણ્ડાદંડસમ-
દોર્દંડમણ્ડિતો ગજીભિર્ગજરાજેન્દ્ર ઇવોન્મત્તઃ સિંહાસને
ન્યસ્તહલો મુસલપાણિઃ કોટીંદુપૂર્ણમણ્ડલસંકાશઃ
પ્રોદ્‌ગમદ્‌રત્‍નમઞ્જીરપ્રચલનૂપુરપ્રક્વણત્કનકકિંકિણીભિઃ
કંકણસ્ફુરત્તાટંકપુરટહારશ્રીકંઠાંગુલીયશિરોમણિભિઃ
પ્રવિડંબિનીકૃતસર્પિણીશ્યામવેણીકુન્તલલલિત-
ગંડસ્થલપત્રાવલિભિઃ સુન્દરીભિર્ભગવાન્ ભુવનેશ્વરો
વિભ્રાજમાનો વિરરાજ અથ ચ રેમે

અથ હ વાવ કાલિન્દીકૂલકાંતારપર્યટનવિહાર-
પરિશ્રમોદ્યત્સ્વેદબિંદુવ્યાપ્તમુખારવિંદઃ સ્નાનાર્થં
જલક્રીડાર્થં યમુનાં દૂરાત્સ આજુહાવ ॥
તતસ્ત્વનાગતાં તટિનીં હલાગ્રેણ કુપિતો
વિચકર્ષ ઇતિ હોવાચ

અદ્ય મામવજ્ઞાય નાયાસિ મયાહૂતાપિ મુસલેન
ત્વાં કામચારિણીં શતધા નેષ્ય એવં નિર્ભર્ત્સિતા સા
ભૂરિભીતા યમુના ચકિતા તત્પાદયોઃ પતિતોવાચ

રામ રામ સંકર્ષણ બલભદ્ર મહાબાહો તવ પરં વિક્રમં
ન જાને ॥ યસ્યૈકસ્મિન્મૂર્ધ્નિ સર્ષપવત્સર્વં ભૂખણ્ડમણ્ડલં
દૃશ્યતે ॥ તસ્ય તવ પરમનુભાવમજાનંતી પ્રપન્નાં
માં ભોક્તું યોગ્યોઽસિ ॥ ત્વં ભક્તવત્સલોઽસિ

ઇત્યેવ યાચિતો બલભદ્રો યમુનાં તતો વ્યમુઞ્ચત્પુનઃ
કરેણુભિઃ કરીવ ગોપીભિર્ગોપરાડ્ જલે વિજગાહ ॥
પુનર્જલાદ્વિનિર્ગત્ય તટસ્થાય બલભદ્રાય સહસા યમુના
ચોપાયનં નીલાંબરાણિ હેમરત્‍નમયભૂષણાનિ દિવ્યાનિ
ચ દદૌ હ વાવ તાનિ ગોપીયૂથાય પૃથક્ પૃથક્ વિભજ્ય
સ્વયં નીલાંબરે વસિત્વા કાંચનીં માલાં નવરત્‍નમયીં
ધૃત્વા મહેંદ્રો વારણેંદ્ર ઇવ બલભદ્રો વિરેજે

ઇત્થં કૌરવેન્દ્ર યાદવેન્દ્રસ્ય રમતઃ સર્વા વાસન્તિકીર્નિશા
વ્યતીતા બભૂવુઃ ॥ ભગવતો બલભદ્રસ્ય હસ્તિનાપુરમિવ
વીર્યં સૂચયતીવ હ્યદ્યાપિ ચ કૃષ્ટવર્ત્મના યમુના વહતિ ॥
ઇમાં રામસ્ય રાસકથાં યઃ શ્રૃણોતિ શ્રાવયતિ ચ સ
સર્વપાપપટલં છિત્વા તસ્ય પરસ્પરમાનન્દપદં પ્રતિયાતિ ॥
કિં ભૂય શ્રોતુમિચ્છસિ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં બલભદ્રખણ્ડે પ્રાડ્‌વિપાકદુર્યોધનસંવાદે
રામરાસક્રીડાવર્ણનં નામ નવમોઽધ્યાયઃ

હરિઃ ૐ તત્સત્ શ્રીકૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥
વર્ગઃગર્ગ સંહિતા