ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 8.10

બલભદ્રખણ્ડઃ - દશમોઽધ્યાયઃ
બલરામપૂજાપદ્ધતિઃ -
દુર્યોધન ઉવાચ -
ભગવન્ ગર્ગાચાર્યેણ ગોપીયૂથાય કથં દત્તં
બલભદ્રપઞ્ચાઙ્ગં તત્કૃપયા વદતાત્ ॥ ત્વં સર્વજ્ઞોઽસિ

પ્રાડ્વિપાક ઉવાચ -
કૌરવેન્દ્ર એકદા ગર્ગાચાર્યઃ કલિંદનન્દિનીં
સ્નાતું ગર્ગાચલાદ્વ્રજમંડલં ચાજગામ ॥
તત્રૈકાંતે મરુલ્લીલૈજલ્લલિતલતાતરુપલ્લવપુષ્પગંધમત્તમિલિંદપુઞ્જે
કાલિંદીકૂલકલિતનિકુંજે શ્રીરામકૃષ્ણધ્યાનતત્પરં
ગર્ગાચાર્યં પ્રણમ્ય નાગેન્દ્રકન્યાઃ સ્મ ઇતિ જાતિસ્મરા
ગોપકન્યાઃ શ્રીમદ્‌બલભદ્રપ્રાપ્ત્યર્થં સેવનં પપ્રચ્છુસ્તાસાં
પરમાં ભક્તિં વીક્ષ્ય પદ્ધતિપટલસ્તોત્રકવચસહસ્રનામાનિ
ગોપીયૂથાય સ પ્રદદૌ ॥ કિં ભૂયસ્ત્વં
તદ્‍ગ્રહણં કર્તુમિચ્છસિ વદતાત્

દુર્યોધન ઉવાચ -
રામસ્ય પદ્ધતિં બ્રૂહિ યથા સિદ્ધિં વ્રજામ્યહમ્ ॥
ત્વં ભક્તવત્સલો બ્રહ્મન્ ગુરુદેવ નમોસ્તુ તે

પ્રાડ્વિપાક ઉવાચ -
રામમાર્ગસ્ય નિયમં શૃણુ પાર્થિવસત્તમ ॥
યેન પ્રસન્નો ભવતિ બલભદ્રો મહાપ્રભુઃ

સહસ્રવદનો દેવો ભગવાન્ ભુવનેશ્વરઃ ॥
ન દાનૈર્ન ચ તીર્થૈશ્ચ ભક્ત્યા લભ્યસ્ત્વનન્યયા

સત્સંગમેત્યાશુ શિક્ષેદ્‌ભક્તિં વૈ શ્રીહરેર્ગુરોઃ ॥
સ સિદ્ધઃ કથિતો જાતં યસ્ય વૈ પ્રેમલક્ષણમ્

બ્રાહ્મે મુહૂર્તે ચોત્થાય રામકૃષ્ણેતિ ચ બ્રુવન્ ॥
નત્વા ગુરું ભુવં ચૈવ તતો ભૂમ્યાં પદં ન્યસેત્

વાર્ય્યુપસ્પૃશ્ય રહસિ સ્થિતો ભૂત્વા કુશાસને ॥
હસ્તાવુત્સંગ આધાય સ્વનાસાગ્રનિરીક્ષણઃ

ધ્યાયેત્પરં હરિં દેવં બલભદ્રં સનાતનમ્ ॥
ગૌરં નીલાંબરં હૃદ્યં વનમાલાવિભૂષિતમ્

એવં ધ્યાનપરો નિત્યં પ્રીત્યર્થં હલિનઃ પ્રભોઃ ॥
ત્રિકાલસંધ્યાકૃચ્છુદ્ધો મૌની ક્રોધવિવર્જિતઃ

અકામી ગતલોભશ્ચ નિર્મોહઃ સત્યવાગ્ભવેત્ ॥
દ્વિવારં જલપાનાર્થી એકભુક્તો જિતેન્દ્રિયઃ

ક્ષૌમામ્બરો ભૂમિશાયી ભૂત્વા પાયસભોજનઃ ॥
એવં નિર્જિતષડ્‍વર્ગો ભવેદેકાગ્રમાનસઃ

તસ્ય પ્રસન્નો ભવતિ સદા સંકર્ષણો હરિઃ ॥
પરિપૂર્ણતમઃ સાક્ષાત્સર્વકારણકારણઃ

ઇત્થં શ્રીબલભદ્રસ્ય કથિતા પદ્ધતિર્મયા ॥
કૌરવેન્દ્ર મહાબાહો કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ

દુર્યોધન ઉવાચ -
મુનીંદ્ર દેવદેવસ્ય પટલં બ્રૂહિ મે પ્રભોઃ ॥
યેન સેવાં કરિષ્યામિ તત્પદામ્બુજયોઃ સદા

પ્રાડ્‌વિપાક ઉવાચ -
બલસ્ય પટલં ગુહ્યં વિદ્ધિ સિદ્ધિપ્રદાયકમ્ ॥
એકાંતે બ્રહ્મણા દત્તં નારદાય મહાત્મને

પ્રણવં પૂર્વમુદ્‌ધૃત્ય કામબીજં તતઃ પરમ્ ॥
કાલિંદીભેદનપદં સંકર્ષણમતઃ પરમ્

ચતુર્થ્યંતં દ્વયં કૃત્વા સ્વાહાં પશ્ચાદ્વિધાય ચ ॥
મંત્રરાજમિમં રાજન્ બ્રહ્મોક્તં ષોડશાક્ષરમ્

જપેલ્લક્ષં વ્રતી ભૂત્વા સહસ્રાણિ ચ ષોડશ ॥
ઇહામુત્ર પરાં સિદ્ધિં સંપ્રાપ્નોતિ ન સંશયઃ

અથ જપ્તસ્ય મંત્રસ્ય મહાપૂજાં સમાચરેત્ ॥
દ્વાત્રિંશત્પત્રસંયુક્તં કર્ણિકાકેસરોજ્જ્વલમ્

ભવ્યં કંજં પઞ્ચવર્ણં લિખિત્વા સ્થંડિલે શુભે ॥
તસ્યોપરિ ન્યસેદ્રાજન્ હેમસિહાસનં શુભમ્ ॥
તસ્મિન્ શ્રીબલદેવસ્ય પરમર્ચાં પ્રપૂજયેત્

ૐ નમો ભગવતે પુરુષોત્તમાય વાસુદેવાય સંકર્ષણાય
સહસ્રવદનાય મહાનન્તાય સ્વાહા ॥ અનેન
મન્ત્રેણ શિખાબન્ધનં કૃત્વા સર્વતસ્તં પ્રણમ્ય
તત્સંમુખો ભૂત્વા સ્વયં નતો ભવેત્ ॥
ૐ જયજયાનંત બલભદ્ર કામપાલ તાલાંક
કાલિંદીભંજન આવિરાવિર્ભૂય મમ સમ્મુખો ભવેતિ ॥
અનેન મંત્રેણાવાહનં કુર્યાત્ ॥ ૐનમસ્તેઽસ્તુ સીરપાણે
હલમુસલધર રૌહિણેય નીલાંબર રામ રેવતીરમણ
નમસ્તેઽસ્તુ ॥ અનેન મંત્રેણાસનપાદ્યાર્ઘ્યસ્નાનમધુપર્ક-
ધૂપદીપયજ્ઞોપવિત-નૈવેદ્યવસ્ત્રભૂષણગંધપુષ્પાક્ષતપુષ્પાઞ્જલિ-
નીરાજનાદીનુપચારાન્ પ્રકલ્પયેત્ ॥ ૐવિષ્ણવે મધુસૂદનાય
વામનાય ત્રિવિક્રમાય શ્રીધરાય હૃષિકેશાય પદ્મનાભાય
દામોદરાય સંકર્ષણાય વાસુદેવાય પ્રદ્યુમ્નાયાનિરુદ્ધાય
અધોક્ષજાય પુરુષોત્તમાય શ્રીકૃષ્ણાય નમઃ ॥
ઇતિ પાદગુલ્ફજાનૂરુકટ્યુદરપાર્શ્વપૃષ્ઠિભુજાકંધરનેત્રશિરાંસિ
પૃથક્ પૃથક્ પૂજયામીતિ મંત્રેણ સર્વાઙ્ગપૂજાં કુર્યાત્ ॥
અથ શંખચક્રગદાપદ્માસિધનુર્બાણહલમુસલકૌસ્તુભ-
વનમાલાશ્રીવત્સપીતાંબરનીલાંબરવંશીવેત્રગરુડાંકતાલાંક-
રથદારુકસુમતિકુમુદકુમુદાક્ષશ્રીદામાદીન્ પ્રણવપૂર્વેણ
ચતુર્થ્યંતેન નમઃ સંયુક્તેન નામમંત્રેણ પૃથક્ પૃથક્
સંપૂજ્ય ॥ તથા વિષ્વક્સેનવેદવ્યાસદુર્ગાવિનાયક-
દિક્પાલગ્રહાદીન્ કમલે સર્વતઃ સ્વે સ્વે સ્થાને સંપૂજયેત્ ॥
પુનઃ પરિસમૂહનાદિસ્થાલીપાકવિધાનેન વૈશ્વાનરં સંપૂજ્ય
પૂર્વોક્તેન મૂલમન્ત્રેણ પંચવિંશતિસહસ્રાણ્યાહુતીર્જુહુયાત્ ॥
તથાષ્ટૌ સહસ્રાણિ દ્વાદશાક્ષરેણ તથાષ્ટૌ સહસ્રાણિ
ચતુર્વ્યૂહમન્ત્રેણાહુતીર્જુહુયાત્ ॥ તતોઽગ્નિં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય
નમસ્કૃત્યાચાર્યં મહાર્હવસ્ત્રસુવર્ણાભરણતામ્રપાત્રસવત્સગો-
સુવર્ણદક્ષિણાભિઃ સંપૂજ્ય તથા બ્રાહ્મણાન્ભોજનાદ્યૈઃ સંપૂજ્ય
નગરજનેભ્યો ભોજનં દત્વાઽઽચાર્યાન્પ્રણમેત્ ॥ ઇત્થં બલસ્ય
પટલાનુસારેણ યોઽનુસ્મરતિ ઇહામુત્ર સિદ્ધિસમૃદ્ધિભિઃ
સંવૃતો ભવતિ ॥ શ્રીરામપટલં ગુહ્યં મયા તે હ્યનુવર્ણિતમ્ ॥
સર્વસિદ્ધિપ્રદં રાજન્ કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં બલભદ્રખણ્ડે પ્રાડ્‌વિપાકદુર્યોધનસંવાદે
પદ્ધતિપટલવર્ણનં નામ દશમોઽધ્યાયઃ

હરિઃ ૐ તત્સત્ શ્રીકૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥
વર્ગઃગર્ગ સંહિતા