ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 8.13

બલભદ્રખણ્ડઃ - ત્રયોદશોઽધ્યાયઃ
બલરામ સહસ્રનામમ્ -
દુર્યોધન ઉવાચ -
બલભદ્રસ્ય દેવસ્ય પ્રાડ્‌વિપાક મહામુને ॥
નામ્નાં સહસ્રં મે બ્રૂહિ ગુહ્યં દેવગણૈરપિ

પ્રાડ્‌વિપાક ઉવાચ -
સાધુ સાધુ મહારાજ સાધુ તે વિમલં યશઃ ॥
યત્પૃચ્છસે પરમિદં ગર્ગોક્તં દેવદુર્લભમ્

નામ્નાં સહસ્રં દિવ્યાનાં વક્ષ્યામિ તવ ચાગ્રતઃ ॥
ગર્ગાચાર્યેણ ગોપીભ્યો દત્તં કૃષ્ણાતટે શુભે

ૐઅસ્ય શ્રીબલભદ્રસહસ્રનામસ્ત્રોત્રમંત્રસ્ય
ગર્ગાચાર્ય ઋષિઃ અનુષ્ટુપ્ છન્દઃ સંકર્ષણઃ
પરમાત્મા દેવતા બલભદ્ર ઇતિ બીજં રેવતીતિ શક્તિઃ
અનંત ઇતિ કીલકં બલભદ્રપ્રીત્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ॥
અથ ધ્યાનમ્
સ્ફુરદમલકિરીટં કિંકિણીકંકણાર્હં
ચલદલકકપોલં કુંડલશ્રીમુખાબ્જમ્ ॥
તુહિનગિરિમનોજ્ઞં નીલમેઘાંબરાઢ્યં
હલમુસલવિશાલં કામપાલં સમીડે

ૐ બલભદ્રો રામભદ્રો રામઃ સંકર્ષણોઽચ્યુતઃ ॥
રેવતીરમણો દેવઃ કામપાલો હલાયુધઃ

નીલાંબરઃ શ્વેતવર્ણો બલદેવોઽચ્યુતાગ્રજઃ ॥
પ્રલંબઘ્નો મહાવીરો રૌહિણેયઃ પ્રતાપવાન્

તાલાંકો મુસલી હલી હરિર્યદુવરો બલી ॥
સીરપાણિઃ પદ્મપાણિર્લગુડી વેણુવાદનઃ

કાલિંદિભેદનો વીરો બલઃ પ્રબલ ઊર્ધ્વગઃ ॥
વાસુદેવકલાનન્તઃ સહસ્રવદનઃ સ્વરાટ્

વસુર્વસુમતીભર્તા વાસુદેવો વસૂત્તમઃ ॥
યદૂત્તમો યાદવેન્દ્રો માધવો વૃષ્ણિવલ્લભઃ

દ્વારકેશો માથુરેશો દાની માની મહામનાઃ ॥
પૂર્ણઃ પુરાણઃ પુરુષઃ પરેશઃ પરમેશ્વરઃ

પરિપૂર્ણતમઃ સાક્ષાત્પરમઃ પુરુષોત્તમઃ ॥
અનન્તઃ શાશ્વતઃ શેષો ભગવાન્પ્રકૃતેઃ પરઃ

જીવાત્મા પરમાત્મા ચ હ્યંતરાત્મા ધ્રુવોઽવ્યયઃ ॥
ચતુર્વ્યૂહશ્ચતુર્વેદ-શ્ચતુર્મૂર્તિશ્ચતુષ્પદઃ

પ્રધાનં પ્રકૃતિઃ સાક્ષી સંઘાતઃ સંઘવાન્ સખી ॥
મહામના બુદ્ધિસખશ્ચેતોઽહંકાર આવૃતઃ

ઇન્દ્રિયેશો દેવાતાત્મા જ્ઞાનં કર્મ ચ શર્મ ચ ॥
અદ્વિતીયો દ્વિતીયશ્ચ નિરાકારો નિરઞ્જનઃ

વિરાટ્ સમ્રાટ્ મહૌઘશ્ચ ધારઃ સ્થાસ્નુશ્ચરિષ્ણુમાન્ ॥
ફણીન્દ્રઃ ફણિરાજશ્ચ સહસ્રફણમણ્ડિતઃ

ફણીશ્વરઃ ફણી સ્ફૂર્તિઃ ફૂત્કારી ચીત્કરઃ પ્રભુઃ ॥
મણિહારો મણિધરો વિતલી સુતલી તલી

અતલી સુતલેશશ્ચ પાતાલશ્ચ તલાતલઃ ॥
રસાતલો ભોગિતલઃ સ્ફુરદ્દન્તો મહાતલઃ

વાસુકિઃ શંખચૂડાભો દેવદત્તો ધનંજયઃ ॥
કંબલાશ્વો વેગતરો ધૃતરાષ્ટ્રો મહાભુજઃ

વારુણીમદમત્તાઙ્ગો મદઘૂર્ણિતલોચનઃ ॥
પદ્માક્ષઃ પદ્મમાલી ચ વનમાલી મધુશ્રવાઃ

કોટિકંદર્પલાવણ્યો નાગકન્યાસમર્ચિતઃ ॥
નૂપુરી કટિસૂત્રી ચ કટકી કનકાંગદી

મુકુટી કુણ્ડલી દણ્ડી શિખણ્ડી ખંડમંડલી ॥
કલિઃ કલિપ્રિયઃ કાલો નિવાતકવચેશ્વરઃ

સંહારકદ્રુર્દ્રવયુઃ કાલાગ્નિઃ પ્રલયો લયઃ ॥
મહાહિઃ પાણિનિઃ શાસ્ત્રભાષ્યકારઃ પતઞ્જલિઃ

કાત્યાયનઃ પક્વિમાભઃ સ્ફોટાયન ઉરઙ્ગમઃ ॥
વૈકુંઠો યાજ્ઞિકો યજ્ઞો વામનો હરિણો હરિઃ

કૃષ્ણો વિષ્ણુર્મહાવિષ્ણુઃ પ્રભવિષ્ણુર્વિશેષવિત્ ॥
હંસો યોગેશ્વરઃ કૂર્મો વારાહો નારદો મુનિઃ

સનકઃ કપિલો મત્સ્યઃ કમઠો દેવમંગલઃ ॥
દત્તાત્રેયઃ પૃથુર્વૃદ્ધ ઋષભો ભાર્ગવોત્તમઃ

ધન્વન્તરિર્નૃસિંહશ્ચ કલિર્નારાયણો નરઃ ॥
રામચન્દ્રો રાઘવેન્દ્રઃ કોશલેન્દ્રો રઘૂદ્વહઃ

કાકુત્સ્થઃ કરુણાસિંધૂ રાજેન્દ્રઃ સર્વલક્ષણઃ ॥
શૂરો દાશરથિસ્ત્રાતા કૌસલ્યાનન્દવર્દ્ધનઃ

સૌમિત્રિર્ભરતો ધન્વી શત્રુઘ્નઃ શત્રુતાપનઃ ॥
નિષંગી કવચી ખડ્ગી શરી જ્યાહતકોષ્ઠકઃ

બદ્ધગોધાઙ્ગુલિત્રાણઃ શંભુકોદણ્ડભંજનઃ ॥
યજ્ઞત્રાતા યજ્ઞભર્તા મારીચવધકારકઃ

અસુરારિસ્તાટકારિર્વિભીષણસહાયકૃત્ ॥
પિતૃવાક્યકરો હર્ષી વિરાધારિર્વનેચરઃ

મુનિર્મુનિપ્રિયશ્ચિત્ર-કૂટારણ્યનિવાસકૃત્ ॥
કબંધહા દણ્ડકેશો રામો રાજીવલોચનઃ

મતંગવનસંચારી નેતા પંચવટીપતિઃ ॥
સુગ્રીવઃ સુગ્રીવસખો હનુમત્પ્રીતમાનસઃ

સેતુબન્ધો રાવણારિ-ર્લંકાદહનતત્પરઃ ॥
રાવણ્યરિઃ પુષ્પકસ્થો જાનકીવિરહાતુરઃ

અયોધ્યાધિપતિઃ શ્રીમાઁલ્લવણારિઃ સુરાર્ચિતઃ ॥
સૂર્યવંશી ચંદ્રવંશી વંશીવાદ્યવિશારદઃ

ગોપતિર્ગોપવૃંદેશો ગોપો ગોપીશતાવૃતઃ ॥
ગોકુલેશો ગોપપુત્રો ગોપાલો ગોગણાશ્રયઃ

પૂતનારિર્બકારિશ્ચ તૃણાવર્તનિપાતકઃ ॥
અઘારિર્ધેનુકારિશ્ચ પ્રલંબારિર્વ્રજેશ્વરઃ

અરિષ્ટહા કેશિશત્રુર્વ્યોમાસુરવિનાશકૃત્ ॥
અગ્નિપાનો દુગ્ધપાનો વૃંદાવનલતાશ્રિતઃ

યશોમતીસુતો ભવ્યો રોહિણીલાલિતઃ શિશુઃ ॥
રાસમંડલમધ્યસ્થો રાસમંડલમંડનઃ

ગોપિકાશતયૂથાર્થી શંખચૂડવધોદ્યતઃ ॥
ગોવર્ધનસમુદ્ધર્તા શક્રજિદ્‍વ્રજરક્ષકઃ

વૃષભાનુવરો નંદ આનન્દો નન્દવર્ધનઃ ॥
નન્દરાજસુતઃ શ્રીશઃ કંસારિઃ કાલિયાંતકઃ

રજકારિર્મુષ્ટિકારિઃ કંસકોદણ્ડભંજનઃ ॥
ચાણૂરારિઃ કૂટહંતા શલારિસ્તોશલાંતકઃ

કંસભ્રાતૃનિહન્તા ચ મલ્લયુદ્ધપ્રવર્તકઃ ॥
ગજહન્તા કંસહન્તા કાલહન્તા કલઙ્કહા

માગધારિર્યવનહા પાંડુપુત્રસહાયકૃત્ ॥
ચતુર્ભુજઃ શ્યામલાંગઃ સૌમ્યશ્ચૌપગવિપ્રિયઃ

યુદ્ધભૃદુદ્ધવસખા મન્ત્રી મન્ત્રવિશારદઃ ॥
વીરહા વીરમથનઃ શંખચક્રગદાધરઃ

રેવતીચિત્તહર્તા ચ રેવતીહર્ષવર્દ્ધનઃ ॥
રેવતીપ્રાણનાથશ્ચ રેવતીપ્રિયકારકઃ

જ્યોતિર્જ્યોતિષ્મતીભર્તા રૈવતાદ્રિવિહારકૃત્ ॥
ધૃતિનાથો ધનાધ્યક્ષો દાનાધ્યક્ષો ધનેશ્વરઃ

મૈથિલાર્ચિતપાદાબ્જો માનદો ભક્તવત્સલઃ ॥
દુર્યોધનગુરુર્ગુર્વીગદાશિક્ષાકરઃ ક્ષમી

મુરારિર્મદનો મન્દોઽનિરુદ્ધો ધન્વિનાં વરઃ ॥
કલ્પવૃક્ષઃ કલ્પવૃક્ષી કલ્પવૃક્ષવનપ્રભુઃ

સ્યમન્તકમણિર્માન્યો ગાંડીવી કૌરવેશ્વરઃ ॥
કુમ્ભાણ્ડખણ્ડનકરઃ કૂપકર્ણપ્રહારકૃત્

સેવ્યો રૈવતજામાતા મધુમાધવસેવિતઃ ॥
બલિષ્ઠપુષ્ટસર્વાંગો હૃષ્ટઃ પુષ્ટઃ પ્રહર્ષિતઃ

વારાણસીગતઃ ક્રુદ્ધઃ સર્વઃ પૌંડ્રકઘાતકઃ ॥
સુનન્દી શિખરી શિલ્પી દ્વિવિદાંગનિષૂદનઃ

હસ્તિનાપુરસંકર્ષી રથી કૌરવપૂજિતઃ ॥
વિશ્વકર્મા વિશ્વધર્મા દેવશર્મા દયાનિધિઃ

મહારાજચ્છત્રધરો મહારાજોપલક્ષણઃ ॥
સિદ્ધગીતઃ સિદ્ધકથઃ શુક્લચામરવીજિતઃ

તારાક્ષઃ કીરનાસશ્ચ બિમ્બોષ્ઠઃ સુસ્મિતચ્છવિઃ ॥
કરીન્દ્રકરદોર્દંડઃ પ્રચંડો મેઘમણ્ડલઃ

કપાટવક્ષાઃ પીનાંસઃ પદ્મપાદસ્ફુરદ્દ્યુતિઃ ॥
મહવિભૂતિર્ભૂતેશો બંધમોક્ષી સમીક્ષણઃ

ચૈદ્યશત્રુઃ શત્રુસંધો દંતવક્ત્રનિષૂદકઃ ॥
અજાતશત્રુઃ પાપઘ્નો હરિદાસસહાયકૃત્

શાલબાહુઃ શાલ્વહન્તા તીર્થયાયી જનેશ્વરઃ ॥
નૈમિષારણ્યયાત્રાર્થી ગોમતીતીરવાસકૃત્

ગંડકીસ્નાનવાન્સ્રગ્વી વૈજયન્તીવિરાજિતઃ ॥
અમ્લાનપંકજધરો વિપાશી શોણસંપ્લુતઃ

પ્રયાગતીર્થરાજશ્ચ સરયૂઃ સેતુબન્ધનઃ ॥
ગયાશિરશ્ચ ધનદઃ પૌલસ્ત્યઃ પુલહાશ્રમઃ

ગંગાસાગરસંગાર્થી સપ્તગોદાવરીપતિઃ ॥
વેણિ ભીમરથી ગોદા તામ્રપર્ણી વટોદકા

કૃતમાલા મહાપુણ્યા કાવેરી ચ પયસ્વિની ॥
પ્રતીચી સુપ્રભા વેણી ત્રિવેણી સરયૂપમા

કૃષ્ણા પંપા નર્મદા ચ ગંગા ભાગીરથી નદી ॥
સિદ્ધાશ્રમઃ પ્રભાસશ્ચ બિન્દુર્બિન્દુસરોવરઃ

પુષ્કરઃ સૈંધવો જંબૂ નરનારાયણાશ્રમઃ ॥
કુરુક્ષેત્રપતી રામો જામદગ્ન્યો મહામુનિઃ

ઇલ્વલાત્મજહન્તા ચ સુદામાસૌખ્યદાયકઃ ॥
વિશ્વજિદ્વિશ્વનાથશ્ચ ત્રિલોકવિજયી જયી

વસન્તમાલતીકર્ષી ગદો ગદ્યો ગદાગ્રજઃ ॥
ગુણાર્ણવો ગુણનિધિર્ગુણપાત્રો ગુણાકરઃ

રંગવલ્લીજલાકારો નિર્ગુણઃ સગુણો બૃહત્ ॥
દૃષ્ટઃ શ્રુતો ભવદ્‍ભૂતો ભવિષ્યચ્ચાલ્પવિગ્રહઃ

અનાદિરાદિરાનન્દઃ પ્રત્યગ્ધામા નિરન્તરઃ ॥
ગુણાતીતઃ સમઃ સામ્યઃ સમદૃઙ્ નિર્વિકલ્પકઃ

ગૂઢાવ્યૂઢો ગુણો ગૌણો ગુણાભાસો ગુણાવૃતઃ ॥
નિત્યોઽક્ષરો નિર્વિકારોઽક્ષરોઽજસ્રસુખોઽમૃતઃ

સર્વગઃ સર્વવિત્સાર્થઃ સમબુદ્ધિઃ સમપ્રભઃ ॥
અક્લેદ્યોઽચ્છેદ્ય આપૂર્ણો શોષ્યો દાહ્યો નિવર્તકઃ

બ્રહ્મ બ્રહ્મધરો બ્રહ્મા જ્ઞાપકો વ્યાપકઃ કવિઃ ॥
અધ્યાત્મકોઽધિભૂતશ્ચાધિદૈવઃ સ્વાશ્રયાશ્રયઃ

મહાવાયુર્મહાવીરશ્ચેષ્ટારૂપતનુસ્થિતઃ ॥
પ્રેરકો બોધકો બોધી ત્રયોવિંશતિકો ગણઃ

અંશાંશશ્ચ નરાવેશોઽવતારો ભૂપરિસ્થિતઃ ॥
મહર્જનસ્તપઃસત્યં ભૂર્ભુવઃસ્વરિતિ ત્રિધા

નૈમિત્તિકઃ પ્રાકૃતિક આત્યંતિકમયો લયઃ ॥
સર્ગો વિસર્ગઃ સર્ગાદિર્નિરોધો રોધ ઊતિમાન્

મન્વન્તરાવતારશ્ચ મનુર્મનુસુતોઽનઘઃ ॥
સ્વયંભૂઃ શાંભવઃ શંકુઃ સ્વાયંભુવસહાયકૃત્

સુરાલયો દેવગિરિર્મેરુર્હેમાર્ચિતો ગિરિઃ ॥
ગિરિશો ગણનાથશ્ચ ગિરીશો ગિરિગહ્વરઃ

વિંધ્યસ્ત્રિકૂટો મૈનાકઃ સુવેલઃ પારિભદ્રકઃ ॥
પતંગઃ શિશિરઃ કંકો જારુધિઃ શૈલસત્તમઃ

કાલંજરો બૃહત્સાનુર્દરીભૃન્નંદિકેશ્વરઃ ॥
સંતાનસ્તરુરાજશ્ચ મન્દારઃ પારિજાતકઃ

જયંતકૃજ્જયંતાંગો જયન્તીદિગ્જયાકુલઃ ॥
વૃત્રહા દેવલોકશ્ચ શશી કુમુદબાંધવઃ

નક્ષત્રેશઃ સુધાસિંધુર્મૃગઃ પુષ્યઃ પુનર્વસુઃ ॥
હસ્તોઽભિજિચ્ચ શ્રવણો વૈધૃતિર્ભાસ્કરોદયઃ

ઐન્દ્રઃ સાધ્યઃ શુભઃ શુક્લો વ્યતીપાતો ધ્રુવઃ સિતઃ ॥
શિશુમારો દેવમયો બ્રહ્મલોકો વિલક્ષણઃ

રામો વૈકુણ્ઠનાથશ્ચ વ્યાપી વૈકુણ્ઠનાયકઃ ॥
શ્વેતદ્વીપો જિતપદો લોકાલોકાચલાશ્રિતઃ

ભૂમિર્વૈકુણ્ઠદેવશ્ચ કોટિબ્રહ્માંડકારકઃ ॥
અસંખ્યબ્રહ્માંડપતિ-ર્ગોલોકેશો ગવાં પતિઃ

ગોલોકધામધિષણો ગોપિકાકંઠભૂષણઃ ॥
શ્રીધારઃ શ્રીધરો લીલાધરો ગિરિધરો ધુરી

કુંતધારી ત્રિશૂલી ચ બીભત્સી ઘર્ઘરસ્વનઃ ॥
શૂલસૂચ્યર્પિતગજો ગજચર્મધરો ગજી

અંત્રમાલી મુણ્ડમાલી વ્યાલી દંડકમણ્ડલુઃ ॥
વેતાલભૃદ્‌ભૂતસંઘઃ કૂષ્માંડગણસંવૃતઃ

પ્રમથેશઃ પશુપતિર્મૃડાનીશો મૃડો વૃષઃ ॥
કૃતાંતકાલસંઘારિઃ કૂટઃ કલ્પાંતભૈરવઃ

ષડાનનો વીરભદ્રો દક્ષયજ્ઞવિઘાતકઃ ॥
ખર્પરાશી વિષાશી ચ શક્તિહસ્તઃ શિવાર્થદઃ

પિનાકટંકારકરશ્ચલજ્ઝંકારનૂપુરઃ ॥
પંડિતસ્તર્કવિદ્વાન્વૈ વેદપાઠી શ્રુતીશ્વરઃ

વેદાંતકૃત્સાંખ્યશાસ્ત્રી મીમાંસી કણનામભાક્ ॥
કાણાદિર્ગૌતમો વાદી વાદો નૈયાયિકો નયઃ

વૈશેષિકો ધર્મશાસ્ત્રી સર્વશાસ્ત્રાર્થતત્ત્વગઃ ॥
વૈયાકરણકૃચ્છંદો વૈયાસઃ પ્રાકૃતિર્વચઃ

પારાશરીસંહિતાવિત્કાવ્યકૃન્નાટકપ્રદઃ ॥
પૌરાણિકઃ સ્મૃતિકરો વૈદ્યો વિદ્યાવિશારદઃ

અલંકારો લક્ષણાર્થો વ્યંગ્યવિદ્ધનવદ્‍ધ્વનિઃ ॥
વાક્યસ્ફોટઃ પદસ્ફોટઃ સ્ફોટવૃત્તિશ્ચ સાર્થવિત્

શૃઙ્ગાર ઉજ્જ્વલઃ સ્વચ્છોઽદ્‌ભુતો હાસ્યો ભયાનકઃ ॥
અશ્વત્થો યવભોજી ચ યવક્રીતો યવાશનઃ

પ્રહ્લાદરક્ષકઃ સ્નિગ્ધ ઐલવંશવિવર્દ્ધનઃ ॥
ગતાધિરંબરીષાંગો વિગાધિર્ગાધિનાં વરઃ

નાનામણિસમાકીર્ણો નાનારત્‍નવિભૂષણઃ ॥
નાનાપુષ્પધરઃ પુષ્પી પુષ્પધન્વા પ્રપુષ્પિતઃ

નાનાચંદનગંધાઢ્યો નાનાપુષ્પરસાર્ચિતઃ ॥
નાનાવર્ણમયો વર્ણો નાનાવસ્ત્રધરઃ સદા

નાનાપદ્મકરઃ કૌશી નાનાકૌશેયવેષધૃક્ ॥
રત્‍નકંબલધારી ચ ધૌતવસ્ત્રસમાવૃતઃ

ઉત્તરીયધરઃ પર્ણો ઘનકંચુકસંઘવાન્ ॥
પીતોષ્ણીષઃ સિતોષ્ણીષો રક્તોષ્ણીષો દિગંબરઃ

દિવ્યાંગો દિવ્યરચનો દિવ્યલોકવિલોકિતઃ ॥
સર્વોપમો નિરુપમો ગોલોકાઙ્ગીકૃતાઙ્ગણઃ

કૃતસ્વોત્સંગગો લોકઃ કુણ્ડલીભૂત આસ્થિતઃ ॥
માથુરો માથુરાદર્શી ચલત્ખંજનલોચનઃ

દધિહર્તા દુગ્ધહરો નવનીતસિતાશનઃ ॥
તક્રભુક્ તક્રહારી ચ દધિચૌર્યકૃતશ્રમઃ

પ્રભાવતીબદ્ધકરો દામી દામોદરો દમી ॥
સિકતાભૂમિચારી ચ બાલકેલિર્વ્રજાર્ભકઃ

ધૂલિધૂસરસર્વાંગઃ કાકપક્ષધરઃ સુધીઃ ॥
મુક્તકેશો વત્સવૃંદઃ કાલિંદીકૂલવીક્ષણઃ

જલકોલાહલી કૂલી પઙ્કપ્રાંગણલેપકઃ ॥
શ્રીવૃંદાવનસંચારી વંશીવટતટસ્થિતઃ

મહાવનનિવાસી ચ લોહાર્ગલવનાધિપઃ ॥
સાધુઃ પ્રિયતમઃ સાધ્યઃ સાધ્વીશો ગતસાધ્વસઃ

રંગનાથો વિઠ્ઠલેશો મુક્તિનાથોઽઘનાશકઃ ॥
સુકિર્તિઃ સુયશાઃ સ્ફીતો યશસ્વી રંગરંજનઃ

રાગષટ્કો રાગપુત્રો રાગિણીરમણોત્સુકઃ ॥
દીપકો મેઘમલ્હારઃ શ્રીરાગો માલકોશકઃ

હિન્દોલો ભૈરવાખ્યશ્ચ સ્વરજાતિસ્મરો મૃદુઃ ॥
તાલો માનપ્રમાણશ્ચ સ્વરગમ્યઃ કલાક્ષરઃ

શમી શ્યામી શતાનન્દઃ શતયામઃ શતક્રતુઃ ॥
જાગરઃ સુપ્ત આસુપ્તઃ સુષુપ્તઃ સ્વપ્ન ઉર્વરઃ

ઉર્જઃ સ્ફૂર્જો નિર્જરશ્ચ વિજ્વરો જ્વરવર્જિતઃ ॥
જ્વરજિજ્જ્વરકર્તા ચ જ્વરયુક્ ત્રિજ્વરો જ્વરઃ

જાંબવાન્ જંબુકાશંકી જંબૂદ્વીપો દ્વિપારિહા ॥
શાલ્મલિઃ શાલ્મલિદ્વીપઃ પ્લક્ષઃ પ્લક્ષવનેશ્વરઃ

કુશધારી કુશઃ કૌશી કૌશિકઃ કુશવિગ્રહઃ ॥
કુશસ્થલીપતિઃ કાશીનાથો ભૈરવશાસનઃ

દાશાર્હઃ સાત્વતો વૃષ્ણિર્ભોજોઽધકનિવાસકૃત્ ॥
અંધકો દુન્દુભિર્દ્યોતઃ પ્રદ્યોતઃ સાત્વતાં પતિઃ

શૂરસેનોઽનુવિષયો ભોજવૃષ્ણ્યંધકેશ્વરઃ ॥
આહુકઃ સર્વનીતિજ્ઞ ઉગ્રસેનો મહોગ્રવાક્

ઉગ્રસેનપ્રિયઃ પ્રાર્થ્યઃ પાર્થો યદુસભાપતિઃ ॥
સુધર્માધિપતિઃ સત્ત્વં વૃષ્ણિચક્રાવૃતો ભિષક્

સભાશીલઃ સભાદીપઃ સભાગ્નિશ્ચ સભારવિઃ ॥
સભાચંદ્રઃ સભાભાસઃ સભાદેવઃ સભાપતિઃ

પ્રજાર્થદઃ પ્રજાભર્તા પ્રજાપાલનતત્પરઃ ॥
દ્વારકાદુર્ગસંચારી દ્વારકાગ્રહવિગ્રહઃ

દ્વારકાદુઃખસંહર્તા દ્વારકાજનમંગલઃ ॥
જગન્માતા જગત્ત્રાતા જગદ્‌ભર્તા જગત્પિતા

જગદ્‌બંધુર્જગદ્‌ભ્રાતા જગન્મિત્રો જગત્સખઃ ॥
બ્રહ્મણ્યદેવો બ્રહ્મણ્યો બ્રહ્મપાદરજો દધત્

બ્રહ્મપાદરજઃસ્પર્શી બ્રહ્મપાદનિષેવકઃ ॥
વિપ્રાંઘ્રિજલપૂતાંગો વિપ્રસેવાપરાયણઃ

વિપ્રમુખ્યો વિપ્રહિતો વિપ્રગીતમહાકથઃ ॥
વિપ્રપાદજલાર્દ્રાઙ્ગો વિપ્રપાદોદકપ્રિયઃ

વિપ્રભક્તો વિપ્રગુરુર્વિપ્રો વિપ્રપદાનુગઃ ॥
અક્ષૌહિણીવૃતો યોદ્ધા પ્રતિમાપંચસંયુતઃ

ચતુરોંઽગિરાઃ પદ્મવર્તી સામંતોદ્‍ધૃતપાદુકઃ ॥
ગજકોટિપ્રયાયી ચ રથકોટિજયધ્વજઃ

મહારથશ્ચાતિરથો જૈત્રં સ્યંદનમાસ્થિતઃ ॥
નારાયણાસ્ત્રી બ્રહ્માસ્ત્રી રણશ્લાઘી રણોદ્‌ભટઃ

મદોત્કટો યુદ્ધવીરો દેવાસુરભયંકરઃ ॥
કરિકર્ણમરુત્પ્રેજત્કુંતલવ્યાપ્તકુંડલઃ

અગ્રગો વીરસંમર્દો મર્દલો રણદુર્મદઃ ॥
ભટઃ પ્રતિભટઃ પ્રોચ્યો બાણવર્ષી સુતોયદઃ

ખડ્ગખંડિતસર્વાંગઃ ષોડશાબ્દઃ ષડક્ષરઃ ॥
વીરઘોષઃ ક્લિષ્ટવપુર્વજ્રાંગો વજ્રભેદનઃ

રુગ્ણવજ્રો ભગ્નદંડઃ શત્રુનિર્ભત્સનોદ્યતઃ ॥
અટ્ટહાસઃ પટ્ટધરઃ પટ્ટરાજ્ઞીપતિઃ પટુઃ

કલઃ પટહવાદિત્રો હુંકારો ગર્જિતસ્વનઃ ॥
સાધુર્ભક્તપરાધીનઃ સ્વતંત્રઃ સાધુભૂષણઃ

અસ્વતંત્રઃ સાધુમયઃ સાધુગ્રસ્તમના મનાક્ ॥
સાધુપ્રિયઃ સાધુધનઃ સાધુજ્ઞાતિઃ સુધાઘનઃ

સાધુચારી સાધુચિત્તઃ સાધુવાસી શુભાસ્પદઃ ॥
ઇતિ નામ્નાં સહસ્રં તુ બલભદ્રસ્ય કીર્તિતમ્

સર્વસિદ્ધિપ્રદં નૄણાં ચતુર્વર્ગફલપ્રદમ્ ॥
શતવારં પઠેદ્યસ્તુ સ વિદ્યાવાન્ ભવેદિહ

ઇન્દિરાં ચ વિભૂતિં ચાભિજનં રૂપમેવ ચ ॥
બલમોજશ્ચ પઠનાત્સર્વં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ

ગંગાકૂલેઽથ કાલિંદિકૂલે દેવાલયે તથા ॥
સહસ્રાવર્તપાઠેન બલાત્સિદ્ધિઃ પ્રજાયતે

પુત્રાર્થી લભતે પુત્રં ધનાર્થી લભતે ધનમ્ ॥
બંધાત્પ્રમુચ્યતે બદ્ધો રોગી રોગાન્નિવર્તતે

અયુતાવર્તપાઠે ચ પુરશ્ચર્યાવિધાનતઃ ॥
હોમતર્પણગોદાનવિપ્રાર્ચનકૃતોદ્યમાત્

પટલં પદ્ધતિં સ્તોત્રં કવચં તુ વિધાય ચ ॥
મહામંડલભર્તા સ્યાન્મંડિતો મંડલેશ્વરૈઃ

મત્તેભકર્ણપ્રહિતા મદગંધેન વિહ્વલા ॥
અલંકરોતિ તદ્દ્વારાં ભ્રમદ્‍ભૃંગાવલી ભૃશમ્

નિષ્કારણઃ પઠેદ્યસ્તુ પ્રીત્યર્થં રેવતીપતેઃ ॥
નામ્નાં સહસ્રં રાજેંદ્ર સ જીવન્મુક્ત ઉચ્યતે

સદા વસેત્તસ્ય ગૃહે બલભદ્રોઽચ્યુતાગ્રજઃ ॥
મહાપાતક્યપિ જનઃ પઠેન્નામસહસ્રકમ્

છિત્ત્વા મેરુસમં પાપં ભુક્ત્વા સર્વસુખં ત્વિહ ॥
પરાત્પરં મહારાજ ગોલોકં ધામ યાતિ હિ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇતિ શ્રુત્વાઽચ્યુતાગ્રજસ્ય બલદેવસ્ય પંચાંગં
ધૃતિમાન્ ધાર્તરાષ્ટ્રઃ સપર્યયા સહિતયા પરયા
ભક્ત્યા પ્રાડ્‌વિપાકં પૂજયામાસ ॥ તમનુજ્ઞાપ્યાશિષં દત્વા
પ્રાડ્‌વિપાકો મુનીંદ્રો ગજાહ્વયાત્સ્વાશ્રમં જગામ

ભગવતોઽનંતસ્ય બલભદ્રસ્ય પરબ્રહ્મણઃ કથાં
યઃ શૃણુતે શ્રાવયતે તયાઽઽનંદમયો ભવતિ

ઇદં મયા તે કથિતં નૃપેન્દ્ર
સર્વાર્થદં શ્રીબલભદ્રખંડમ્ ॥
શૃણોતિ યો ધામ હરેઃ સ યાતિ
વિશોકમાનંદમખંડરૂપમ્

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં બલભદ્રખણ્ડે પ્રાડ્‌વિપાકદુર્યોધનસંવાદે
બલભદ્રસહસ્રનામવર્ણનં નામ ત્રયોદશોઽધ્યાયઃ

હરિઃ ૐ તત્સત્ શ્રીકૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥
વર્ગઃ :ગર્ગ સંહિતા