ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 9.1

દ્વારકાયાં ઉગ્રસેનસભાયાં વ્યાસાગમનમ્
બહુલાશ્વ ઉવાચ -
હરેઃ શ્રીકૃષ્ણચંદ્રસ્ય ભક્તિમાર્ગસ્તુ યઃ પરઃ ॥
તં વદાશુ મુને મહ્યં યેન ભક્તો ભવામ્યહમ્

શ્રીનારદ ઉવાચ -
ભક્તિમાર્ગં વદિષ્યામિ વેદવ્યાસમુખાચ્છ્રુતમ્ ॥
યેન પ્રસન્નો ભવતિ ભગવાન્ ભક્તવત્સલઃ

શઙ્ખં વિજિત્ય કૃષ્ણેન ભુજદંડબલોદ્‍ધૃતમ્ ॥
દ્વારાવત્યાં સભા દિવ્યા સુધર્મા નામ મૈથિલ

યત્ર મંડપદેશસ્ય વૈદૂર્યસ્તંભપંક્તયઃ ॥
રાજંતે કોટિશો રાજન્ વિશ્વકર્મવિનિર્મિતાઃ

પદ્મરાગખચિદ્‌ભૂમૌ શ્રેણ્યો વૈ વિદ્રુમાચિતાઃ ॥
યત્ર ચિત્રવિતાનાનિ ભ્રાજન્તે મૌક્તિકાલિભિઃ

સિંહાસનાનિ કુડ્યાનિ કાલમેઘતડિદ્દ્યુભિઃ ॥
જાંબૂનદસુવર્ણાનાં સ્ફુરત્કુણ્ડલકોટિભિઃ

બાલાર્કરત્‍નકેયુરકાંચીકંકણનૂપુરૈઃ ॥
શતચંદ્રપ્રતીકાશાઃ સ્ફુરત્કુણ્ડલમણ્ડિતાઃ

ગાયંતિ યત્ર ગંધર્વ્યો વિદ્યાધર્યો મુદાન્વિતાઃ ॥
નૃત્યંત્યઃ કલવાદિત્રૈઃ સ્પર્દ્ધાવત્યઃ પરસ્પરમ્

યસ્યાશ્ચતુર્ષુ કોણેષુ દેવવૃક્ષૈર્મનોરમૈઃ ॥
નંદનં સર્વતોભદ્રં ધ્રૌવ્યં ચૈત્રરથં વનમ્

લક્ષાણિ યત્ર રાજેન્દ્ર સરાંસિ વિમલાનિ ચ ॥
સહસ્રદલપદ્માનિ ભ્રમરૈઃ સંકુલાનિ ચ

દશયોજનવિસ્તીર્ણા પંચયોજનમૂર્ધ્વગા ॥
એતાદૃશી સુધર્માઽઽસ્તે પતાકાધ્વજમંડિતા

યત્ર પ્રવિષ્ટઃ પુરુષ આત્માનં મન્યતે પરમ્ ॥
યત્સિંહાસનમાસાદ્ય શક્રોઽહમિતિ મન્યતે

યદ્યત્ત્રૈલોક્યચાતુર્યં તસ્ય દેહે પ્રવર્તતે ॥
યાવત્તિષ્ઠેત્તત્ર તાવદૂર્મિષટ્કં ન ચૈવ હિ

યાવંતશ્ચ જનાસ્તત્ર પ્રવિશન્તિ નરોત્તમ ॥
સ્વપ્રભાવેણ સહસા તાવતી સા પ્રકાશતે

ષટ્પંચાશત્કોટિસંખ્યા યાદવા યત્ર સાનુગાઃ ॥
તચ્ચત્વરસ્યૈકદેશે દૃશ્યંતે તે ચ મૈથિલ

પરિપૂર્ણતમઃ સાક્ષાચ્છ્રીકૃષ્ણો ભગવાન્સ્વયમ્ ॥
યત્રાસ્તે તસ્ય રાજેંદ્ર વર્ણનં કઃ કરોતિ હિ

અથ તસ્યાં સુધર્માયાં યદુકોટિસમાવૃતઃ ॥
ઉગ્રસેનો ગીયમાનઃ સૂતમાગધવન્દિભિઃ

આકાશાદાગતઃ સાક્ષાદ્વેદવ્યાસો મહામુનિઃ ॥
પારાશર્યો ઘનશ્યામસ્તડિત્પિંગજટાધરઃ

તં દૃષ્ટ્વા સહસોત્થાય યદુરાજઃ કૃતાંજલિઃ ॥
નત્વાઽઽસનં સોપચારં દત્વા તત્સંમુખોઽભવત્

ઉગ્રસેન ઉવાચ -
અદ્ય મે સફલં જન્મ સફલં ગેહમદ્ય મે ॥
અદ્ય મે સફલો ધર્મો બ્રહ્મંસ્ત્વય્યાગતે સતિ

સદાનંદેષુ કુશલં કૃષ્ણેનેષ્ટં ભવત્સુ હિ ॥
વદ મે કુશલં દેવ યેન સ્વસ્થો ભવામ્યહમ્

યત્ર યત્ર વ્રજંતસ્તે ત્વાદૃશાઃ સાધવઃ પ્રભો ॥
તત્ર તત્ર ભવેત્સિદ્ધિર્લૌકિકી પારલૌકિકી

યત્ર ક્ષણં સ્થિતાઃ સંતસ્તત્ર સાક્ષાત્સ્વયં હરિઃ ॥
કિમુ લોકગુણા બ્રહ્માન્પારાશર્ય મહામુને

મયા તુ પુણ્યં યજ્ઞો વા કિં કૃતં પૂર્વજન્મનિ ॥
યેન વૈ દ્વારકારાજ્યં પ્રાપ્તોઽહં મુનિપુઙ્ગવ

ભવાદૃશા વિપ્રમુખ્યા ગૃહમાયાંતિ નિત્યશઃ ॥
તસ્માત્પરં હિ સુકૃતં જાને સ્વસ્ય ન સંશયઃ

વ્યાસ ઉવાચ -
ધન્યોઽસિ રાજશાર્દૂલ ધન્યા તે વિમલા મતિઃ ॥
પરં કૃતં ત્વયા રાજન્સુકૃતં પૂર્વજન્મનિ

પુરા ત્વં મરુતો રાજન્ કૃત્વા યજ્ઞં જગજ્જિતમ્ ॥
નિષ્કારણોઽભૂર્મનસા પ્રસન્નોઽભૂદ્ધરિસ્તદા

અનિમિત્તેન ભાવેન પ્રાપ્તં ચેદં પરં તવ ॥
પરિપૂર્ણતમઃ સાક્ષાચ્છ્રીકૃષ્ણો ભગવાન્હરિઃ

અસંખ્યબ્રહ્માંડપતિર્ગોલોકેશઃ પરાત્પરઃ ॥
સોઽયં ભક્ત્યા વશીભૂતઃ સ્વવશસ્તવ મંદિરે

અહો ભોજપતે મુક્તિં દદાતિ ભજતાં હરિઃ ॥
ન કર્હિચિદ્‌ભક્તિયોગં દુર્લભં વિદ્ધિ તં નૃપ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં વિજ્ઞાનખંડે શ્રીનારદબહુલાશ્વસંવાદે
વ્યાસાગમનં નામ પ્રથમોઽધ્યાયઃ