ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 8.1

બલભદ્રખણ્ડઃ - પ્રથમોઽધ્યાયઃ
બલદેવસ્ય અવતારકારણમ્ -
બહુલાશ્વ ઉવાચ -
શ્રુતં તવ મુખાદ્બ્રહ્મન્ મંગલં પરમાદ્‌ભુતમ્ ॥
સુધાખંડાત્પરં મિષ્ટં ખણ્ડં વિશ્વજિતં પરમ્

પરિપૂર્ણતમસ્યાપિ શ્રીકૃષ્ણસ્ય મહાત્મનઃ ॥
ષોડશસ્ત્રીસહસ્રાણાં પુત્રા દશદશાભવન્

તેષાં પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ચ બભૂવુઃ કોટિશો મુને ॥
રજાંસિ ભૂમેર્ગણયેન્ન કવિશ્ચેદ્ધરેઃ કુલમ્

રેવત્યાં બલદેવસ્ય રામસ્યાપિ મહાત્મનઃ ॥
પુત્રોદયઃ કથં નુ સ્યાદેતન્મે બ્રૂહિ તત્વતઃ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
બાઢમુક્તં ભગવતઃ સંકર્ષણસ્યાચ્યુતાગ્રજસ્ય બલભદ્રસ્ય
રામસ્ય કામપાલસ્ય કથાં સર્વથા તવાગ્રે કથયિષ્યામિ

અથ કદાચિત્પ્રાડ્‌વિપાકો નામ મુનીંદ્રો
યોગીન્દ્રો દુર્યોધનગુરુર્ગજાહ્વયં નામ પુરમાજગામ

સુયોધનેન સંપૂજિતઃ પરમાદરેણ
સોપચારેણ મહાર્હસિંહાસને સ્થિતોઽભૂત્

તં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પ્રણિપત્ય કૃતાંજલિઃ પુરઃ સ્થિતો
મનઃસન્દેહં સ્મૃત્વા ધાર્તરાષ્ટ્ર ઇતિ હોવાચ

સંકર્ષણઃ સાક્ષાદ્બલભદ્રઃ કિં કારણાત્કસ્માલ્લોકાત્કેન
પ્રાર્થિતો ભૂલોકાનાજગામ યેનેદં પુરં તિર્યગ્ભૂતમભવત્તસ્ય
મમ ગુરોર્ગદાશિક્ષાકરસ્યાહો તત્રપ્રભાવં નિતરાં વદતાત્

પ્રાડ્‌વિપાક ઉવાચ -
યુવરાજ કુરૂદ્વહ યદુવરસ્ય પ્રભાવં શૃણુ
યચ્છ્રવણે પાપહાનિઃ પરં ભૂયાત્

અસ્મિન્દ્વાપરાંતે નૃપવ્યાજદૈત્યાનીકકોટિભિ-
ર્ભૂરિભારાક્રાન્તા ભુર્ગૌર્ભૂત્વા સ્વયંભુવં શરણં જગામ

તદુપચારી સુરશ્રેષ્ઠઃ સર્વસુરગણૈઃ સમૃડો વૈકુણ્ઠનાથં
પુરસ્કૃત્ય શ્રીવામનવામપાદાંગુષ્ઠનખનિર્ભિન્નોર્ધ્વાંડ-
કટાહવિવરમાર્ગેણ બર્હિર્નિગત્ય કોટિશોંડનિચયં
બ્રહ્મદ્રવે સંપ્રેક્ષન્ વિરજાતીરં પ્રાપ્તવાન્

અથાગ્રેઽસંખ્યકોટિમાર્તંડજ્યોતિષાં મણ્ડલમવેક્ષ્ય
ધાતા નત્વા ધ્યાત્વા તત્રાનંતં સહસ્રવદનં
સંકર્ષણં ગુણલક્ષણલક્ષિતં દેવૈઃ સહ દદર્શ

તદ્‌ભોગકુણ્ડલીભૂતોત્સંગેવૃન્દારણ્યકાલિંદીગોવર્ધનાદ્રિ-
કુઞ્જનિકુઞ્જલતાતરુપુઞ્જગોપાલગોપીગોકુલસંકુલં
લલિતં ગોલોકં સર્વલોકનમસ્કૃતં સમેત્ય તત્ર નિજકુંજે
નિજાજ્ઞાં નીત્વાંતઃપ્રાપ્ય સાક્ષાત્પરિપૂર્ણતમં સ્વયં
શ્રીકૃષ્ણચંદ્રમસંખ્યબ્રહ્માંડપતિં શ્રીરાધાપતિં શ્યામલચ્છવિં
પીતાંબરવનમાલાવંશીધરં ક્વણત્કનકનૂપુરકિંકિણી-
કટકાંગદહારસ્ફુરત્કૌસ્તુભાંગુલીયકૈઃ સર્વતઃ
પરિસ્ફુરત્કોટિબાલમાર્તંડમણ્ડલં કિરીટકુણ્ડલમણ્ડિત-
ગંડસ્થલમલકાલિભિર્વિભ્રાજમાનમુખારવિંદં નમસ્કૃત્ય
વિધિઃ સર્વૈઃ સર્વં ભૂભારવૃત્તાંતં કથયાંબભૂવ

તેષાં વિજ્ઞપ્તિં વિજ્ઞાય ભૂમિભારહરણાર્થં ભગવાન્સ્વજનાન્
સર્વદેવાન્ યથાતથમાજ્ઞાં દત્વાનન્તં સહસ્રવદનમિતિ હોવાચ

અંગ પુરા ત્વમપિ વસુદેવસ્ય દેવક્યાં ભૂત્વા રોહિણ્યુદરાદાવિર્ભવ
પશ્ચાદ્‍દેવક્યાઃ પુત્રતામહં પ્રાપ્સ્યામિ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં બલભદ્રખણ્ડે દુર્યોધનપ્રાડ્‌વિપાકસંવાદે
બલદેવાવતારકારણં નામ પ્રથમોઽધ્યાયઃ

હરિઃ ૐ તત્સત્ શ્રીકૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥
વર્ગઃગર્ગ સંહિતા