ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 7.3

દિગ્વિજયે યાદવસૈન્યાભિયાનમ્
શ્રીનારદ ઉવાચ -
અથ નત્વા હરિં કાર્ષ્ણિરુગ્રસેનં બલં ગુરુમ્ ॥
નીત્વાજ્ઞાં રથમારુહ્ય કુશસ્થલ્યા વિનિર્યયૌ

તથા તમનુગાઃ સર્વે યાદવા ઉદ્ધવાદયઃ ॥
ભોજવૃષ્ણ્યંધકમધુ-શૂરસેનદશાર્હકાઃ

તથા સ્વભ્રાતરઃ સર્વે ગદાદ્યાઃ કૃષ્ણનોદિતાઃ ॥
સપુત્રા સબલાઃ સર્વે સાંબાદ્યાશ્ચ મહારથાઃ

કિરીટિનઃ કુંડલિનો લોહકંચુકમંડિતાઃ ॥
ચતુરંગબલોપેતાઃ કોટિશસ્તે વિનિર્યયુઃ

કલાપિહંસગરુડ-મીનતાલધ્વજૈ રથૈઃ ॥
સૂર્યમંડલસંકાશૈશ્ચંચલાશ્વનિયોજિતૈઃ

હેમકુંભૈઃ સશિખરૈર્મુક્તાતોરણરાજિતૈઃ ॥
વિડંબયદ્‌ભિર્નિતરાં વાયુવેગમતઃ પરમ્

ચામરાંદોલિતૈર્દિવ્યૈર્વીરમંડલમંડિતૈઃ ॥
સૌવર્ણૈર્દેવધિષ્ણાભૈ રેજુર્વીરા મનોહરાઃ

મદચ્યુતાશ્ચિત્રમુખા હેમજાલસમન્વિતાઃ ॥
મહોદ્‌ભટા ગજા ઉચ્ચરણદ્‍ઘણ્ટારુણાંબરાઃ

ગિરીન્દ્રશિખરા ભદ્રા દ્વિપેંદ્રાન્ દિગ્વિભાવિતાન્ ॥
વિડંબયન્તો દૃશ્યંતે રાજસૈન્યે દ્વિપા નૃપ

કેચિદ્‌ભદ્રાસ્તુ કથિતાઃ કેચિદ્‌ભદ્રમૃગાઃ પરે ॥
વિંધ્યાચલભવાઃ કેચિત્કેચિત્કાશ્મીરસંભવાઃ

મલયપ્રભવાઃ કેચિદ્ધિમાદ્રિપ્રભવાઃ પરે ॥
મૌરંગપ્રભવાઃ કેચિત્કૈલાસવનસંભવાઃ

ઐરાવતકુલેભાશ્ચ ચતુર્દંતા કલાપિનઃ ॥
ત્રિશુંડા ગરુડાભાશ્ચ ગચ્છંતિ ભુવિ ચાંબરે

ધ્વજયુક્તાઃ કોટિગજાઃ કોટિદુંદુભિસંયુતાઃ ॥
કોટિસૈન્યા મહામાત્યૈ રત્‍નમંડલમંડિતાઃ

ગર્જયંતો ઘનશ્યામા નીડોદુંબરરાજિતાઃ ॥
ઇતસ્તતો વિરેજુસ્તે બલેઽબ્ધૌ મકરા ઇવ

કરૈર્ગુલ્માન્સમુત્પાટ્ય ક્ષેપયંતોઽર્કમંડલમ્ ॥
કંપયંતો ભુવં પાદૈર્મદૈરાર્દ્રીકૃતાચલાઃ

દુર્ગાદ્રિગંડશૈલાદીન્પાતયંતઃ શિરઃસ્થલેઃ ॥
ખંડયંતશ્ચ શત્રૂણાં બલમેતાદૃશા ગજાઃ

તુરંગા નિર્ગતા રાજન્ કેચિન્માત્સ્યાઃ કલિંગજાઃ ॥
ઔશીનરાઃ કૌશલાશ્ચ વૈદર્ભાઃ કુરુજાંગલાઃ

કાંબોજજાઃ સૃંજયજાઃ કૈકયાઃ કુંતિસંભવાઃ ॥
દારદાઃ કેરલા આંગા બાંગા વિકટસંભવાઃ

કૌંકણાઃ કોટકાઃ કેચિત્કર્ણાટા ગૌર્જરા હયાઃ ॥
સૌવીરાઃ સૈંધવાઃ કેચિત્પાંચાલા અર્બુદાઃ પરે

કાચ્છાશ્ચ કેચિદાનર્તા ગાંધારા માલવાદયઃ ॥
મહારાષ્ટ્રભવાઃ કેચિત્તૈલંગા જલસંભવાઃ

પરિપૂર્ણતમસ્યાપિ શ્રીકૃષ્ણસ્ય મહાત્મનઃ ॥
વાજિશાલાસુ વર્ત્તંતે તેઽપિ સર્વે વિનિર્ગતાઃ

શ્વેતદ્વીપાશ્ચ વૈકુંઠાત્તથાઽજિતપદા નૃપ ॥
રમાવૈકુંઠલોકાચ્ચ પ્રાપ્તા યે તેઽપિ નિર્ગતાઃ ॥।૨૨॥
હેમહારસમાયુક્તા મુક્તામાલામનોહરાઃ ॥
શિખામણિમહારશ્મિસેવિતાઃ સુપરિચ્છદાઃ

ચામરૈર્મંડિતાઃ પુચ્છમુખપાદસ્ફુરત્પ્રભાઃ ॥
યાદવાનાં મહાસૈન્યે દૃશ્યન્તે ચેદૃશા હયાઃ

વાયુવેગા મનોવેગા ન સ્પૃશંતઃ પદૈર્ભુવમ્ ॥
અપક્વસૂત્રેષ્વતિગા બુદ્‍બુદેષ્વપિ મૈથિલ

વ્રજંતઃ પારદમનુ જાલેષૂર્ણાભવેષુ ચ ॥
દૃશ્યંતેઽપિ નિરાધારા સ્ફારા વારિષુ મૈથિલ

ગંડશૈલનદીદુર્ગગર્તપ્રાસાદસંચયાન્ ॥
વિલંઘયંતઃ સતતં ચંચલાસ્તે તુરંગમાઃ

માયૂરીં તૈત્તરીં ક્રૌઞ્ચીં હંસી યે ખાંજનીં ગતિમ્ ॥
કુર્વંતો ભુવિ નૃત્યંતો મૈથિલેન્દ્ર ઇતસ્તતઃ

કેચિત્સપક્ષા દિવ્યાંગાઃ શ્યામકર્ણા મનોહરાઃ ॥
પીતપુચ્છાશ્ચંદ્રવર્ણા વાજિશાલાવિનિર્ગતાઃ

ઉચ્ચૈઃશ્રવઃકુલે જાતાઃ સૂર્યવાજિભવાઃ પરે ॥
આશ્વિનીસુતવિદ્યાઢ્યા વરુણેન પ્રયોજિતાઃ

કેચિન્મંદારભાઃ કેચિચ્ચિત્રવર્ણા મનોહરાઃ ॥
આશ્વિનીપુષ્પસંકાશાઃ સ્વર્ણાભા હરિતપ્રભાઃ

પદ્મરાગપ્રભાઃ કેચિત્સર્વલક્ષણલક્ષિતાઃ ॥।
કોટિશઃ કોટિશો રાજન્નન્યેઽપિ નિર્ગતા હયાઃ

ધનુર્ભૃતો ભટાઃ સૈન્યે સંગ્રામે લબ્ધકીર્તયઃ ॥
શક્તિત્રિશૂલાસિગદાવર્મપાશધરાઃ પરે

વર્ષંતઃ શસ્ત્રધારાભિઃ પ્રલયાબ્ધિસમા નૃપ ॥
દિગ્ગજા ઇવ દૃશ્યંતે મર્દયન્તો હ્યરીન્મૃધે

એવં વિનિર્ગતં રાજન્ યદૂનાં વિપુલં બલમ્ ॥
દૃષ્ટ્વા સુરાસુરાઃ સર્વે વિસિસ્મુઃ પરમાદ્‌ભુતમ્

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં શ્રીવિશ્વજિત્ખણ્ડે શ્રીનારદબહુલાશ્વસંવાદે
યાદવસૈન્યગમનં નામ તૃતીયોઽધ્યાયઃ