ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 5.1

શ્રીકૃષ્ણ આનયનાય કંસસ્ય મન્ત્રણા
શ્રીનારદ ઉવાચ -
વસુદેવસુતં દેવં કંસચાણૂરમર્દનમ્ ।
દેવકીપરમાનંદં કૃષ્ણં વન્દે જગદ્‍ગુરુમ્

બહુલાશ્વ ઉવાચ -
મથુરાયાં કિં ચરિત્રં કૃતવાન્ભગવાન્મુને ।
કથં જઘાન કંસાખ્યમેતન્મે બ્રૂહિ તત્ત્વતઃ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
અથૈકદાઽહં મથુરાં પુરીં પરાં
વિલોકિતું ચાગતવાન્નૃપેશ્વર ।
કર્ત્તું પરં દૈત્યવધોદ્યમં હરેઃ
પરસ્ય સાક્ષાન્મનસા પ્રણોદિતઃ

સિંહાસને ચ પ્રહૃતે પુરંદરા-
ત્સિતાતપત્રે ચલચારુચામરે ।
સ્થિતં નૃપં કંસમુરંગદુઃસહં
પ્રાવોચમેવં શૃણુ તત્પ્રપૂજિતઃ

યશોદાયાઃ સુતા જાતા યા ત્વદ્ધસ્તાદ્દિવં ગતા ।
દેવક્યાં કૃષ્ણ ઉત્પન્નો રોહિણીનંદનો બલઃ

સ્વમિત્રે નંદરાજે ચ ન્યસ્તૌ પુત્રૌ ભવદ્‌ભયાત્ ।
તવારી રામકૃષ્ણૌ દ્વૌ વસુદેવેન દૈત્યરાટ્

પૂતનાદ્યા હ્યરિષ્ટાંતા દૈત્યા યે ત્વદ્‌બલોત્કટાઃ ।
યાભ્યાં હતા વનોદ્દેશે તે મૃત્યૂ તૌ સ્મૃતૌ કિલ

એવમુક્તો ભોજપતિઃ ક્રોધાચ્ચલિતવિગ્રહઃ ।
જગ્રાહ નિશિતં ખડ્‍ગં શૌરિં હંતું સભાતલે

મયા નિવારિતઃ સોઽપિ વિસ્તૃતૈર્નિગડૈર્દૃઢૈઃ ।
બદ્ધ્વા તં ભાર્યયા સાર્દ્ધં કારાગારે રુરોધ હ

ઇત્યુક્ત્વા તં મયિ ગતે કેશિનં દૈત્યપુંગવમ્ ।
રામકૃષ્ણવધાર્થાય પ્રેષયામાસ દૈત્યરાટ્

ચાણૂરાદીન્ સમાહૂય મહામાત્રં દ્વિપસ્ય ચ ।
કાર્યભારકરાઁલ્લોકાન્ પ્રાહેદં ભોજરાડ્ બલી

કંસ ઉવાચ -
હે કૂટ હે તોશલક હે ચાણૂર મહાબલ ।
રામકૃષ્ણૌ ચ મે મૃત્યૂ દર્શિતૌ નારદેન તુ

ભવદ્‌ભિરિહ સંપ્રાપ્તૌ હન્યેતાં મલ્લલીલયા ।
મલ્લભૂમિં ચ સંયુક્તાં કુરુતાશુ શુભાવહામ્

દ્વિપં કુવલયાપીડં રંગદ્વારિ મદોત્કટમ્ ।
પ્રસ્થાપ્ય તેન હંતવ્યૌ મહામાત્ર મમાહિતૌ

ચતુર્દશ્યાં તુ કર્તવ્યો ધનુર્યાગઃ પ્રશાન્તયે ।
અમાવાસ્યાદિને લોકા મલ્લયુદ્ધં ભવેદિહ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇત્યુક્ત્વા સ્વજનાન્ કંસોઽક્રૂરમાહૂય સત્વરમ્ ।
રહસિ પ્રાહ રાજેંદ્ર મંત્રં મંત્રિજનપ્રિયમ્

કંસ ઉવાચ -
ભો ભો દાનપતે મંત્રિન્ શ્રૃણુ મે પરમં વચઃ ।
ગચ્છ નંદવ્રજં પ્રાતઃ કુરુ કાર્યં મહામતે

આસાતે તત્ર મે શત્રૂ વસુદેવસુતૌ કિલ ।
દર્શિતૌ નારદેનાપિ દેવદેવર્ષિણા ભૃશમ્

સોપાયનૈર્ગોપગણૈર્નન્દરાજાદિભિઃ સહ ।
મથુરાદર્શનમિષાદ્‌રથેનાનય મા ચિરમ્

દ્વિપેન વા મહામલ્લૈર્ઘાતયિષ્યામિ તૌ શિશૂ ।
તત્પશ્ચાન્નંદરાજં ચ વસુદેવસહાયકમ્

વૃષભાનુવરં પશ્ચાન્નવનન્દોપનન્દકાન્ ।
પશ્ચાચ્છૌરિં હનિષ્યામિ દેવકં તત્સહાયકમ્

ઉગ્રસેનં ચ પિતરં વૃદ્ધં રાજ્યસમુત્સુકમ્ ।
તત્પશ્ચાદ્‌યાદવાન્સર્વાન્ હનિષ્યામિ ન સંશયઃ

એતે દેવગણાઃ સર્વે જાતા મંત્રિન્ મહીતલે ।
શકુનિર્મે મહામિત્રો બલી ચન્દ્રાવતીપતિઃ

ભૂતસંતાપનો હૃષ્ટો વૃકઃ શંબર એવ ચ ।
કાલનાભો મહાનાભો હરિશ્મશ્રુસ્તથૈવ ચ

એતે મિત્રાણિ મે સંતિ મદર્થં પ્રાણદા બલાત્ ।
શ્વશુરોઽપિ જરાસંધો દ્વિવિદો મે સખા સ્મૃતઃ

બાણાસુરશ્ચ નરકો મય્યેવ કૃતસૌહૃદઃ ।
એતે સર્વાં મહીં જિત્વા બદ્ધ્વા દેવાન્સવાસવાન્ ॥ ૨‌૬ ॥
ક્ષિપ્ત્વા મેરુગુહાદુર્ગે કુબેરં દ્રવ્યનાયકમ્ ।
ત્રૈલોક્યરાજ્યં તુ સદા કરિષ્યંતિ ન સંશયઃ

કવીનાં ત્વં કવિરિવ ગિરાં ગીષ્પતિવદ્‍ભુવિ ।
એતત્કાર્યં ચ કર્તવ્યં ત્વયા દાનપતે ત્વરમ્

અક્રૂર ઉવાચ -
ત્વયા કૃતો યદુપતે મનોરથમહાર્ણાવઃ ।
દૈવેચ્છયાઽયં ભવતિ ગોષ્પદં તદ્વિનાર્ણવઃ

કંસ ઉવાચ -
વિસૃજ્ય દૈવં કુરુતે બલિષ્ઠો
દૈવં સમાશ્રિત્ય હિ નિર્બલશ્ચ ।
કાલાત્મનોર્નિત્યગયોઃ પ્રભાવા-
ન્નિરાકુલસ્તિષ્ઠતુ કર્મયોગી

શ્રીનારદ ઉવાચ -
એવમુક્ત્વા મંત્રિવરં સમુત્થાય સભાસ્થલાત્ ।
કિંચિત્પ્રકુપિતઃ કંસઃ શનૈરંતઃપુરં યયૌ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં મથુરાખંડે શ્રીનારદબહુલાશ્વસંવાદે
કંસમંત્રો નામ પ્રથમોઽધ્યાય: