ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 4.24

માધુર્યખણ્ડઃ - ચતુર્વિંશોઽધ્યાયઃ
વ્યોમાસુર-અરિષ્ટવધમ્ -
શ્રીનારદ ઉવાચ -
એકદા શૈલદેશેષુ સબલો ભગવાન્હરિઃ ।
કૃત્વા નિલાયનક્રીડાં ચૌરપાલકલક્ષણામ્

તત્ર વ્યોમાસુરો દૈત્યો બાલાન્મેષાયિતાન્ બહૂન્ ।
નીત્વા નીત્વાઽદ્રિદર્યાં ચ વિનિક્ષિપ્ય પુનઃ પુનઃ

શિલયા પિદધે દ્વારં મયપુત્રો મહાબલઃ ।
સત્યચૌરં ચ તં જ્ઞાત્વા ભગવાન્ મધુસૂદનઃ

ગૃહીત્વા પાતયામાસ ભુજાભ્યાં ભૂમિમંડલે

તદા મૃત્યું ગતો દૈત્યસ્તજ્જ્યોતિર્નિર્ગતં સ્ફુરત્ ।
દશદિક્ષુ ભ્રમદ્‍રાજન્ શ્રીકૃષ્ણે લીનતાં ગતમ્

તદા જયજયારાવો દિવિ ભૂમૌ બભૂવ હ ।
પુષ્પાણિ વવૃષુર્દેવાઃ પરમાનંદસંવૃતાઃ

બહુલાશ્વ ઉવાચ -
કોઽયં પૂર્વં કુશલકૃદ્‌વ્યોમો નામાથ તદ્વદ ।
યેન કૃષ્ણે ઘનશ્યામે લીનોઽભૂદ્દામિની યથા

શ્રીનારદ ઉવાચ -
આસીત્કાશ્યાં ભીમરથો રાજા દાનપરાયણઃ ।
યજ્ઞકૃન્માનદો ધન્વી વિષ્ણુભક્તિપરાયણઃ

રાજ્યે પુત્રં સન્નિવેશ્ય જગામ મલયાચલમ્ ।
તપસ્તત્ર સમારેભે વર્ષાણાં લક્ષમેવ હિ

તસ્યાશ્રમે પુલસ્ત્યોઽસૌ શિષ્યવૃન્દૈઃ સમાગતઃ ।
તં દૃષ્ટ્વા નોત્થિતો માની રાજર્ષિર્ન નતોઽભવત્

શાપં દદૌ પુલસ્ત્યોઽપિ દૈત્યો ભવ મહાખલ ।
તતસ્તચ્ચરણોપાંતે પતિતં શરણાગતમ્

ઉવાચ મુનિશાર્દૂલઃ પુલસ્ત્યો દીનવત્સલઃ ।
દ્વાપરાન્તે માથુરે ચ પુણ્યે શ્રીવ્રજમંડલે

યદુવંશપતેઃ સાક્ષાચ્છ્રીકૃષ્ણસ્ય ભુજૌજસા ।
ઈપ્સિતા યોગિભિર્મુક્તિર્ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
સોઽયં ભીમરથો રાજા મયદૈત્યસુતોઽભવત્ ।
શ્રીકૃષ્ણભુજવેગેન મુક્તિં પ્રાપ વિદેહરાટ્

એકદા ગોપબાલેષુ દૈત્યોઽરિષ્ટો મહાબલઃ ।
આગતો નાદયન્ ખં ગાં તટાન્ શૃઙ્ગૈર્વિદારયન્

ગોપ્યો ગોપા ગોગણાશ્ચ વીક્ષ્ય તં દુદ્રુવુર્ભયાત્ ।
ભગવાન્ દૈત્યહા દેવો મા ભૈષ્ટૈત્યભયં દદૌ

ગૃહીત્વા તં તુ શૃઙ્ગેષુ નોદયામાસ માધવઃ ।
સોઽપિ તં નોદયામાસ શ્રીકૃષ્ણં યોજનદ્વયમ્

પુચ્છે ગૃહીત્વા તં કૃષ્ણો ભ્રામયિત્વા ભુજૌજસા ।
ભૂપૃષ્ઠે પોથયામાસ કમણ્ડલુમિવાર્ભકઃ

અરિષ્ટઃ પુનરુત્થાય ક્રોધસંરક્તલોચનઃ ।
શૃઙ્ગૈશ્ચ રોહિતં શૈલં સમુત્પાટ્ય મહાખલઃ

ગર્જયન્ઘનવદ્વીરઃ કૃષ્ણોપરિ સમાક્ષિપત્ ।
કૃષ્ણઃ શૈલં સંગૃહિત્વા તસ્યોપરિ સમાક્ષિપત્

શૈલસ્યાપિ પ્રહારેણ કિંચિદ્વ્યાકુલમાનસઃ ।
ભૂમૌ તતાડ શૃઙ્ગાગ્રાન્નિર્ગતં તૈર્જલં ભુવઃ

શ્રીકૃષ્ણસ્તં ચ શૃઙ્ગેષુ ગૃહીત્વા ભ્રામયન્મુહુઃ ।
ભૂપૃષ્ઠે પોથયામાસ વાતઃ પદ્મમિવોદ્‌ધૃતમ્

તદૈવ વૃષરૂપત્વં ત્યક્ત્વા વિપ્રવપુર્ધરઃ ।
નત્વા શ્રીકૃષ્ણપાદાબ્જં પ્રાહ ગદ્‌ગદયા ગિરા

દ્વિજ ઉવાચ -
બૃહસ્પતેશ્ચ શિષ્યોઽહં વરતંતુર્દ્વિજોત્તમઃ ।
બૃહસ્પતિસમીપે ચ પઠિતું ગતવાનહમ્

પાદૌ કૃત્વા સ્થિતોઽભૂવં પશ્યતસ્તસ્ય સંમુખે ।
તદા રુષાઽઽહ સ મુનિઃ વૃષવત્વં સ્થિતઃ પુરઃ

ગુરુહેલનકૃત્તસ્માત્ત્વં બૃષો ભવ દુર્મતે ।
તસ્ય શાપાદ્‌વૃષોઽભૂવં બંગદેશેષુ માધવ

અસુરાણાં પ્રસંગેના સુરત્વં ગતવાનહમ્ ।
ત્વત્પ્રસાદાદ્‌વિમુક્તોઽહં શાપતોઽસુરભાવતઃ

શ્રીકૃષ્ણાય નમસ્તુભ્યં વાસુદેવાય તે નમઃ ।
પ્રણતક્લેશનાશાય ગોવિંદાય નમો નમઃ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇત્યુક્ત્વા શ્રીહરિં નત્વા સાક્ષાચ્છિષ્યો બૃહસ્પતેઃ ।
દ્યોતયન્ભુવનં રાજન્ વિમાનેન દિવં યયૌ

ઇદં મયા તે કથિતં ખણ્ડં માધુર્ય્યમદ્‌ભુતમ્ ।
સર્વપાપહરં પુણ્યં કૃષ્ણપ્રાપ્તિકરં પરમ્

કામદં પઠતાં શશ્વત્કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં માધુર્યખણ્ડે શ્રીનારદબહુલાશ્વસંવાદે
વ્યોમાસુરારિષ્ટાસુરવધો નામ ચતુર્વિંશોઽધ્યાયઃ

હરિઃ ૐ તત્સચ્છ્રીકૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥
વર્ગઃ :ગર્ગ સંહિતા