ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 2.26

શંખચૂડોપાખ્યાનમ્ -
શ્રીબહુલાશ્વ ઉવાચ -
અઘાસુરાદિદૈત્યાનાં જ્યોતિઃ કૃષ્ણે સમાવિશત્ ।
શ્રીદામ્નિ શંખચૂડસ્ય કસ્માલ્લીનં બભૂવ હ

એતદ્‌વદ મહાબુદ્ધે ત્વં પરાવરવિત્તમ ।
અહો શ્રીકૃષ્ણચંદ્રસ્ય ચરિતં પરમાદ્‌ભુતમ્

પુરા ગોલોકવૃત્તાન્તં નારાયણમુખાચ્છ્રુતમ્ ।
સર્વપાપહરં પુણ્યં શૃણુ રાજન્ મહામતે

રાધા શ્રીર્વિરજા ભૂશ્ચ તિસ્રઃ પત્‍ન્યોઽભવન્હરેઃ ।
તાસાં રાધા પ્રિયાઽતીવ શ્રીકૃષ્ણસ્ય મહાત્મનઃ

રાધિકાસમયા રાજન્ કોટિચંદ્રપ્રકાશયા ।
કુંજે વિરજયા રેમે એકાન્તે ચૈકદા પ્રભુઃ

સપત્‍નીસહિતં કૃષ્ણં રાધા શ્રુત્વા સખીમુખાત્ ।
અતીવ વિમના જાતા સપત્‍નીસૌખ્યદુઃખિતા

શતયોજનવિસ્તારં શતયોજનમૂર્ધ્વગમ્ ।
કોટ્યશ્વિનીસમાયુક્તં કોટિસૂર્યસમપ્રભમ્

વિચિત્રવર્ણસૌવર્ણમુક્તાદામવિલંબિતમ્ ।
પતાકાહેમકલશૈઃ કોટિભિર્મંડિતં રથમ્

સમારુહ્ય સખીનાં સા વેત્રહસ્તૈર્દશાર્બુદૈઃ ।
હરિં દ્રષ્ટું જગામાશુ શ્રીરાધા ભગવત્પ્રિયા

તન્નિકુંજે દ્વારપાલં શ્રીદામાનં મહાબલમ્ ।
હરિન્યસ્તં સમાલોક્ય તં નિર્ભર્ત્સ્ય સખીજનૈઃ

વેત્રૈઃ સન્તાડ્ય સહસા દ્વારિ ગન્તું સમુદ્યતા ।
સખીકોલાહલં શ્રુત્વા હરિરંતરધીયત

રાધાભયાચ્ચ વિરજા નદી ભૂત્વાઽવહત્તદા ।
કોટિયોજનમાયામં ગોલોકં સહસા નદી

સહસા કુણ્ડલીકૃત્વા શુશુભેઽબ્ધિરિવાવનિમ્ ।
રત્‍નપુષ્પૈર્વિચિત્રાંગા યથોષ્ણિઙ્‌મુદ્રિતા તથા

હરિં ગતં તં વિજ્ઞાય નદીભૂતાં ચ તાં તથા ।
આલોક્ય તન્નિકુઞ્જં ચ સ્વકુઞ્જં રાધિકા યયૌ

અથ કૃષ્ણો નદીભૂતાં વિરજાં વિરજાંબરામ્ ।
સવિગ્રહાં ચકારાશુ સ્વવરેણ નૃપેશ્વર

પુનર્વિરજયા સાર્ધં વિરજાતીરજે વને ।
નિકુંજવૃંદકારણ્યે ચક્રે રાસં હરિઃ સ્વયમ્

વિરજાયાં સપ્ત સુતા બભૂવુઃ કૃષ્ણતેજસા ।
નિકુંજં તે હ્યલંચક્રુઃ શિશવો બાલલીલયા

એકદા તૈઃ કલિરભૂલ્લઘુર્જ્યેષ્ઠશ્ચ તાડિતઃ ।
પલાયમાનો ભયભૃન્માતુઃ ક્રોડે જગામ હ

તલ્લાલનં સમારેભે સમાશ્વાસ્ય સુતં સતી ।
તદા વૈ ભગવાન્ સાક્ષાત્તત્રૈવાન્તરધીયત

રુષા સુતં શશાપેયં શ્રીકૃષ્ણવિરહાતુરા ।
ત્વં જલં ભવ દુર્બુદ્ધે કૃષ્ણવિચ્છેદકારકઃ

કદાપિ ત્વં જલં મર્ત્યા ન પિબંતુ કદાચન ।
જ્યેષ્ઠાન્ શશાપ વ્રજત મેદિનીં કલિકારકાઃ

જલરૂપા પૃથગ્યાના ન સમેતા ભવિષ્યથ ।
નૈમિત્તિકં ચ ભવતાં મેલનં સ્યાત્સદા લયે

શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇત્થં તે માતૃશાપેન ધરણીં વૈ સમાગતાઃ ।
પ્રિયવ્રતરથાંગાનાં પરિખાસુ સમાસ્થિતાઃ

લવણેક્ષુસુરાસર્પિર્દધિદુગ્ધજલાર્ણવાઃ ।
બભૂવુઃ સપ્ત તે રાજન્નક્ષોભ્યાશ્ચ દુરત્યયાઃ

દુર્વિગાહ્યાશ્ચ ગંભીરા આયામં લક્ષયોજનાત્ ।
દ્વિગુણં દ્વિગુણં જાતં દ્વીપે દ્વીપે પૃથક્ પૃથક

અથ પુત્રેષુ યાતેષુ પુત્રસ્નેહાતિવિહ્વલા ।
સ્વપ્રિયાં તાં વિરહિણીમેત્ય કૃષ્ણો વરં દદૌ

કદા ન તે મે વિચ્છેદો મયિ ભીરુ ભવિષ્યતિ ।
સ્વતેજસા સ્વપુત્રાણાં સદા રક્ષાં કરિષ્યસિ

અથ રાધાં વિરહિણીં જ્ઞાત્વા કૃષ્ણો હરિઃ સ્વયમ્ ।
શ્રીદામ્ના સહ વૈદેહ તન્નિકુંજં સમાયયૌ

નિકુઞ્જદ્વારિ સંપ્રાપ્તં સસખં પ્રાણવલ્લભમ્ ।
વીક્ષ્ય માનવતી ભૂત્વા રાધા પ્રાહ હરિં વચઃ

તત્રૈવ ગચ્છ યત્રાભૂત્સ્નેહસ્તે નૂતનો હરે ।
નદીભૂતા હિ વિરજા નદો ભવિતુમર્હસિ

કુરુ વાસં તન્નિકુંજે મયા તે કિં પ્રયોજનમ્ ।
શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇતિ શ્ત્વાઽથ ભગવાન્ તન્નિકુંજં જગામ હ

શ્રીકૃષ્ણ મિત્રં શ્રીદામા રાધાં પ્રાહ રુષા વચઃ ।
પરિપૂર્ણતમઃ સાક્ષાચ્છ્રીકૃષ્ણો ભગવાન્ સ્વયમ્

અસંખ્યબ્રહ્માંડપતિર્ગોલોકેષુ વિરાજતે ।
ત્વાદૃશીઃ કોટિશઃ શક્તીઃ કર્તું શક્તઃ પરાત્પરઃ

તં વિનિંદસિ રાધે ત્વં
માનં મા કુરુ મા કુરુ ।
રાધોવાચ -
હે મૂઢ પિતરં સ્તુત્વા
માતરં માં વિનિન્દસિ

રાક્ષસો ભવ દુર્બુદ્ધે ગોલોકાચ્ચ બહિર્ભવ ।
શ્રીદામોવાચ -
અનુકૂલેન કૃષ્ણેન જાતં માનં શુભે તવ

તસ્માદ્‌ભુવિ પરાત્કૃષ્ણાત્ પરિપૂર્ણતમાત્પ્રભો ।
શતવર્ષં તે વિયોગો ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
એવં પરસ્પરં શાપાત્ સ્વકૃતાદ્‌ભયભીતયોઃ ।
અતીવ ચિન્તાં ગતયોરાવિરાસીત્સ્વયં પ્રભુઃ

શ્રીભગવાનુવાચ -
વચનં વૈ સ્વનિગમં દૂરીકૃર્તું ક્ષમોઽસ્મ્યહમ્ ।
ભક્તાનાં વચનં રાધે દૂરીકર્તું ન ચ ક્ષમઃ

મા શોચં કુરુ કલ્યાણિ વરં મે શૃણુ રાધિકે ।
માસં માસં વિયોગાંતે દર્શનં મે ભવિષ્યતિ

ભુવો ભારાવતારાય કલ્પે વારાહસંજ્ઞકે ।
ભક્તાનાં દર્શનં દાતું ગમિષ્યામિ ત્વયા સહ

શ્રીદમન્ શૃણુ મે વાક્યમંશેન ત્વસુરો ભવ ।
વૈવસ્વતાન્તરે રાસે હેલનં મે કરિષ્યસિ

મદ્ધસ્તેન ચ તે મૃત્યુર્ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ।
પુનઃ સ્વવિરહં પૂર્વં પ્રાપ્સ્યસિ ત્વં વરાન્મમ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
એવં શાપેન શ્રીદામા પુરા પુણ્યજનાલયે ।
સુધનસ્ય ગૃહે જન્મ લેભે રાજન્ મહાતપાઃ

શંખચૂડ ઇતિ ખ્યાતો ધનદાનુચરોઽભવત્ ।
તસ્માચ્છ્રીદામ્નિ તજ્જ્યોતિઃ લીનં જાતં વિદેહરાટ્

સ્વાત્મારમો લીલયા સર્વકાર્યં
સ્વસ્મિન્ ધામ્નિ હ્યદ્વિતીયઃ કરોતિ ।
યઃ સર્વેશઃ સર્વરૂપો મહાત્મા
ચિત્રં નેદં નૌમિ કૃષ્ણાય તસ્મૈ

ઇદં મયા તે કથિતં મનોહરં
વૈદેહ વૃંદાવનખંડમગ્રતઃ ।
શ્રૃણોતિ ચૈતચ્ચરિતં નરો વરઃ
પરંપદં પુણ્યતમં પ્રયાતિ સઃ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં વૃન્દાવનખણ્ડે
શંખચૂડોપાખ્યાનં નામ ષડ્‌વિંશોઽધ્યાયઃ

સમાપ્તોઽયં વૃંદાવનખણ્ડઃ
વર્ગઃ :ગર્ગ સંહિતા