ગણેશપુરાણમ્ · અધ્યાય 2.111.115

ક ઉવાચ ।
પ્રાયાત્સભાં મહારમ્યાં દ્વારપાલનિવેદિતઃ ।
નન્દી નનન્દ તં દૃષ્ટ્વા દૈત્યં સિન્ધું સભાગતમ્

મહાવીરૈઃ પરિવૃતં નાનાશસ્ત્રેષુ પાણિભિઃ ।
વારાંગનાનૃત્યરતં વીજ્યમાનં નૃભિર્મુદા

વાદ્યત્સુ સર્વવાદ્યેષુ નાદનાદિત દિક્ષુ ચ।
દૃષ્ટ્વા તં નન્દિનં કેચિન્મેનિરે રવિમાગતમ્

મહાકાયં મહાવીરં વીક્ષ્ય કેચિચ્ચકમ્પિરે ।
જગર્જુરપરે તત્ર ભીષયન્તો બલાદમુમ્

ન બિભેતિ મહાધૈર્યાન્નન્દી સ્વબલગર્વિતઃ ।
કરસંજ્ઞાર્પિતં નન્દી ભેજે આસનમુત્તમમ્

સર્વે તટસ્થતા યાતાશ્ચિત્રમા ઇવ પુત્તલા ।
બુદ્ધ્વા તદિંગિતં પ્રાહ નન્દી વાચસ્પતિઃ પરઃ

નાનાસભા દૃષ્ટપૂર્વાં નેદૃશાસ્તાસુ મૂઢકાઃ ।
યૂયં સર્વેતિબલિનઃ શ્રિયા પરમશોભિતાઃ

સુન્દરાઃ કામસદૃશા બુદ્ધ્યા હીના વૃકા ઇવ ।
સભાયામાગતઃ સાધુરસાધુ- ર્દુર્બલો બલી

પ્રષ્ટવ્યો માનનીયશ્ચ નીતિરેષા સનાતની ।
ન સા દૃષ્ટા સભામધ્યે અતો મે વિસ્મિતં મનઃ

વૃથા સભાસદઃ સર્વે વૃથાઽમાત્યાશ્ચ નાગરાઃ ।
નાયં ધર્મો રાજ્ઞ એવ સભ્યાનાં કૃત્યમેવ તત્

ક ઉવાચ ।
ઇતિ તદ્વચનં શ્રુત્વા સિન્ધુઃ પ્રોવાચ નન્દિનમ્ ।
પદ્મયોનેરિવ તવ મતિર્દૃષ્ટા ગુણાકર

કસ્ય ત્વં કુત આયાતઃ કિમર્થં વા વૃષેશ્વર ।
તેજસા વહ્નિસદૃશઃ પંચાસ્ય ઇવ વિક્રમે

નન્દ્યુવાચ ।
સુરભેઃ કામરૂપાયા અપત્યં નન્દિનામકમ્ ।
વિદ્ધિ માં ગિરિજાનાથવાહં બ્રહ્માણ્ડભેદિનમ્

મયૂરેશો ધરાભારહરો દુષ્ટનિબર્હણ ।
અવતીર્ણઃ શિવગૃહે બાલ્યાત્પ્રભૃતિ દૈત્યહા

શેષો મૂકોઽભવત્તસ્ય પ્રતાપવર્ણનેઽબ્જજઃ ।
સમુદ્રમથનાદ્યદ્વદ્રત્નજાતં બહિર્યયૌ

તદ્વન્નીતિં વિમથ્યાદ્ય કાર્યસિદ્ધિં વિચારય ।
આજ્ઞાં શૃણુ મયૂરેશપ્રેષિતાં બલવત્તરામ્

આજ્ઞાભંગે તસ્ય ભવેદ્વિનાશો યસ્ય કસ્યચિત્ ।
યતઃ સ સૃજતે વિશ્વં પાતિ હન્તિ ચરાચરમ્

ત્વયા વિનિહિતા કારાગૃહે દેવગણા બલાત્ ।
પદાનિ તેષાં લબ્ધાનિ ભાગ્યં સ્યાત્કિમતઃ પરમ્

ઇદાનીં વૈરનિર્મોકં વિચાર્ય કર્તુમર્હસિ ।
મોચયાશુ સુરાન્સર્વાનાજ્ઞયા સ્વામિનો મમ

ત્રિપુરેણ કૃતં વૈરં શિવેન સહ તત્ક્ષણાત્ ।
હિરણ્યકશિપું સ્તમ્ભેઽવતીર્ય હતવાન્હરિઃ

તારકેણ જિતા દેવા અતિષ્ઠત્તત્પદે સ્વયમ્ ।
સ્કન્દેન નિહતો યુદ્ધે ક્ષણેન તારકો બલાત્

અતો દત્ત્વા સુરાન્મત્દ્યં? તિષ્ઠ સ્થાને સુખં ચિરમ્ ।
ક ઉવાચ ।
એવં નન્દિવચઃ શ્રુત્વા ચુક્રોધ સિન્ધુદૈત્યરાટ્

ઉવાચ રક્તનયનો વમન્નિવ હુતાશનમ્ ।
સિન્ધુરુવાચ ।
ચાતુર્યં બહુધા દૃષ્ટં ત્વદીયં વૃષનન્દન

પ્રસંગં નૈવ જાનાસિ યતો વાચસ્પતેરપિ ।
અજ્ઞાનાત્પ્રકૃતાર્થસ્ય વચો યાતિ વૃથાર્થતામ્

બાલસ્ય તવ વાક્યેન સ્વામિનસ્તેઽપિ વાક્યતઃ ।
મોચયેયં કથં દેવાન્યાવત્સોઽપિ ન નિર્જિતઃ

પ્રમાણં કિન્તુ તે વાક્યં તૃણાદવનચારિણ ।
ક્વ તે ગિરીશસ્તત્પુત્રો વૃથા ભીતિઃ પ્રવર્ષતે

લાંગલે યોજયામ્યદ્ય દૌત્યેન નાગતો યદિ ।
યદિ મે વક્રતાં યાયાદ્ભ્રુકુઠી ક્રોધતો વૃષ

તદા ત્રિભુવનં નશ્યેત્કા તત્ર ગણના તયોઃ ।
રુષ્ટઃ સૃગાલઃ કિં કુર્યાદપ્રિયં સિંહનાગયોઃ

ક ઉવાચ । એવં શબ્દશરૈર્વિદ્ધો નન્દી ક્રોધાદથાબ્રવીત્ ।
નન્દ્યુવાચ ।
વિપરીતાં મતિં તેઽદ્ય લક્ષયામ્ય સુરા ધમ

સન્નિપાતીવ વિકલં વલ્ગસે મરણોન્મુખઃ ।
પૂર્વં સામ પ્રયોક્તવ્યમિતિ તેનાહમીરિતઃ

ત્વયિ નીતિર્વૃથા જાતા ઉપદેશો યથા ખલે ।
યદિ નિન્દા પ્રયુક્તા તે મયૂરેશે શિવેઽપિ ચ

ક્ષીયમાયુસ્તયા તેઽદ્ય ન યુદ્ધે જયમેષ્યસિ ।
ઇદાનીં હન્મિ ત્વાં મૂઢ નાજ્ઞાસ્તિ સ્વામિનો મમ

નાયકેન ન હન્તવ્યો દૂતસ્તેનાપિ નાયકઃ ।
ઇત્યુક્ત્વા પાતયન્દૈત્યાન્નન્દી નિશ્વાસવાયુના

ક્રોધેન તમપૃષ્ટ્વૈવ પ્રતસ્થે હર્ષનિર્ભરઃ ।
સાન્નિધ્યં પ્રાપ્ય દેવસ્ય મયૂરેશસ્ય તત્ક્ષણાત્

દૂરાદ્દદર્શ દેવોઽપિ પ્રાહ નન્દી સમાગતઃ ।
પ્રણિપત્યાબ્રવીદ્દેવં વૃત્તાન્તં સર્વમાદિતઃ

નન્દ્યુવાચ ।
બહુધા બોધિતો દૈત્યો ન સ્વીચક્રે વચો મમ ।
નિર્ભર્ત્સિતો બહુવિધં તેનાહં ચ મયા ચ સઃ

ન્યુબ્જે ઘટે યથા બિન્દુસ્તસ્મિન્સર્વં વૃથા ભવેત્ ।
ક ઉવાચ ।
ઇતિ તદ્વચનં શ્રુત્વા પ્રયાતસ્ય યથાગતમ્

જહર્ષ સ મયૂરેશો દૈત્યમર્દનલાલસઃ ।
આજ્ઞાપયત્સ યુદ્ધાય પ્રમથાદીન્ગણાંસ્તથા

ઇદાનીં સિન્ધુનગરે યુદ્ધં કર્તું સમુત્સુકાઃ ।
ગર્જન્તુ વીરશબ્દૈશ્ચ મોચિતું બન્ધનાત્સુરાન્

હત્વા સિન્ધું ચ સબલં મોચિતું ચાખિલાન્સુરાન્ ।
મુનીનાં ત્વરમાણાનાં ગન્તું સ્વાશ્રમમણ્ડલમ્ ૨.૧૧૧.૪૦ ( ૫૦૩૬)
ઇતિ શ્રીગણેશપુરાણે ક્રીડાખણ્ડે વિચારવર્ણનં નામૈકાદશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ ॥ ૧૧

અધ્યાય ૧૧૨ પ્રારંભ :-
ક ઉવાચ ।
શિખણ્ડિનં સમારુહ્ય મયૂરેશઃ પરે દિને ।
આયુધાનિ ચ ચત્વારિ પ્રગૃહ્ય કરપંકજે

જગર્જ ઘનવદ્ઘોરં યયૌ રણચિકીર્ષયા ।
શિવોઽપિ ગર્જયન્સહસા વૃષારૂઢો યયૌ તદા

સપ્તકોટિગણાઃ પશ્ચાત્સન્નદ્ધા યયુરોજસા ।
તતો નન્દી પ્રાહ તત્ર ન ગન્તું સહસાઽર્હથ

ગણાનાં નાયકે વીરભદ્રે ચ મયિ તિષ્ઠતિ ।
પ્રમથ વા વિદ્યમાને શક્તે હન્તું સુરદ્વિષામ્

પશ્યન્તુ સેવકમહસ્તતો યાન્તુ સુસંયુગમ્ ।
ક ઉવાચ ।
ભારતીમેવમાકર્ણ્ય દેવો નન્દીરિતાં તદા

ઉવાચ પરમપ્રીતઃ સાધુ સાધુ ત્વયોદિતમ્ ।
પરાક્રમવતઃ સિન્ધોર્દ્રષ્ટવસ્તુ પરાક્રમઃ

ઇતિ યામિ પુરો નન્દિન્યૂયં યાન્તુ સહૈવ નઃ ।
તતસ્તુ ભૂતરાજોઽથ પુષ્પદન્તોઽપિ વીર્યવાન્

ઈયતુઃ પુરતસ્તસ્ય કોટિસંખ્યાયુતા ગણાઃ ।
વીર્યશ્રિયા દીપ્યમાનાઃ સર્વે વીરા મદાન્વિતાઃ

આક્રમન્તો દિગન્તાન્વૈ ગર્જન્તો ધનવદ્ભૃશમ્ ।
ભારેણ શેષશીર્ષાણિ નામયન્તો ધરામપિ

ક્રોધાનલં વમન્તસ્તે પ્રાપુસ્તાં ગણ્ડકીં પુરીમ્ ।
દૈત્યગુલ્મે નિપેતુસ્તે દશકોટ્યસુરૈર્યુતે

તતસ્તત્રાભવદ્યુદ્ધં તુમુલં રોમહર્ષણમ્ ।
શસ્ત્રાસ્ત્રૈર્બાણનિચયૈર્ભિણ્ડિપાલપરશ્વધૈઃ

કેષાંચિન્મસ્તકા ભિન્નાઃ પાદા હસ્તાસ્તથોરવઃ ।
જાનુજંઘાશ્ચ ગુલ્ફાશ્ચ ભગ્નાઃ કેઽપિ ગતાસવઃ

નિપત્ય પુનરુત્થાય પ્રાયુધ્યન્સ્વપરૈઃ સહ ।
એવં નિપતિતા દૈત્યા અસંખ્યાતા ગતાસવઃ

પલાય્ય નિર્ગતાઃ કેચિદાચખ્યુઃ સિન્ધવેઽખિલમ્ ।
સભામધ્યે વીરગણૈરુપવિષ્ટાય કેચન

શસ્ત્રાઘાતૈઃ સ્રવદ્રક્તાઃ પુષ્પિતા ઇવ કિંશુકાઃ ।
તત્રાગત્ય મૃતાઃ કેચિત્કેચિદ્ધૈર્યાત્તમબ્રુવન્

નગરદ્વારગુલ્મે તુ દશકોટિનિશાચરાઃ ।
નિવૃત્તાઃ શસ્ત્રસંઘાતૈર્યુદ્ધં કૃત્વા પરસ્પરમ્

યદા શૈલભિદો યુદ્ધમભૂત્તત્ર જયોઽભવત્ ।
ઉપવિષ્ટોઽસિ કિં તૂષ્ણીં સિન્ધો સ્વહિતમાચર

આરામા રિપુભિર્દગ્ધા ગૃહાણિ ચ પ્રતોલિકાઃ ।
અન્ધકારે ધૂલિકૃતે પ્રાપલન્વહ્નિતેજસા

ભુંજન્તો નિદ્રિતાઃ કેચિન્નિર્યયુર્નગરાદ્બહિઃ ।
બાલાનાદાય પપલુસ્ત્યક્ત્વા ભોગં ચ કેચન

વિસ્રસ્તવસનાઃ કેચિદ્ધ્યાનસ્થા વહ્નિના હુતાઃ ।
તત્રાપિ નિધનં જગ્મુર્નાનાશસ્ત્રપ્રહારતઃ

ધનંજયં સર્વદિક્ષુ વીક્ષ્ય પૌરા ભયાતુરાઃ ।
મેનિરે પ્રલયં પ્રાપ્તં દહ્યતે સકલા પુરી

ક ઉવાચ।
એવં દૂતમુખાચ્છ્રુત્વા સિન્ધુર્જૃમ્ભામથાકરોત્ ।
ખાદન્નિવ મૃગાન્સિંહઃ પર્વતેન્દ્રવિનિર્ગતઃ

ઉવાચ દુર્ધરા સેના દૃશ્યતે કિં ભવિષ્યતિ ।
દિદીપે ક્રોધાનલતો ગ્રસન્નિવ ત્રિવિષ્ટપમ

સિંહસ્યાગ્રે કિં શશકઃ કરિષ્યતિ પરાક્રમમ્ ।
મેરોઃ કિં શલભઃ કુર્યાચ્ચલનં જમ્બુકોઽપિ વા

કાલસ્ય મમ કિં કુર્યાદ્બાલોઽયં મયૂરરાટ્ ।
ઇત્યુક્ત્વા શ્વેડિતેનાસૌ નાદયન્વિદિશો દિશઃ

ચિન્તાતુરઃ ક્ષણં તસ્થૌ મુનિર્મૌનમિવાસ્થિતઃ ।
તતો વીરા સિન્ધુદૈત્યં પ્રાબ્રુવન્ક્રોધમૂર્છિતાઃ

આજ્ઞાં દેહિ મયૂરેશં જેષ્યામઃ ક્ષણમાત્રતઃ ।
તવ પ્રતાપાત્ત્રૈલોક્યં વશં નેષ્યામ સામ્પ્રતમ

સિન્ધુરુવાચ ।
સમ્યગુક્તં મહાવીરા મમાપિ રિપુદર્શને ।
મન ઉત્કણ્ઠિતં યસ્માત્સૈન્યેન યુદ્ધ્યતામિહ

તતઃ સર્વે પુરો યાતા ગર્જન્તો વીરસત્તમાઃ ।
અસંખ્યાતાઃ શસ્ત્રધરાશ્ચતુરંગબલાન્વિતાઃ

હયારૂઢઃ સિન્ધુદૈત્યઃ ક્રોધહર્ષસમન્વિતઃ ।
વમન્ક્રોધાનલં વક્ત્રાન્નેત્રાભ્યાં રણદુર્મદઃ

યયાવશ્વં પુરોધાય મનોવેગં મહાધનમ્ ૩૧ (૫૦૬૭)
ઇતિ શ્રીગણેશપુરાણે ક્રીડાખણ્ડે દ્વાદશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

અધ્યાય ૧૧૩ પ્રારંભ :-
ક ઉવાચ ।
પદાતયઃ પુરો યાન્તિ કમ્પયન્તો વસુન્ધરામ્ ।
વિકરાલમુખા વીરાઃ સિન્દૂરારુણમસ્તકાઃ

કેચિન્નિબદ્ધકવચા મુક્તકેશાઃ સુદારુણાઃ ।
કેચિન્નિબદ્ધકટયઃ કેચિચ્ચન્દનચર્ચિતાઃ

નાનાશસ્ત્રપ્રહરણા નાનાયુદ્ધવિશારદાઃ ।
પુરો યાન્તિ ગજા મત્તા ધાતુચિત્રા ઇવાદ્રયઃ

દીર્ઘદન્તા વિભાન્તિ સ્મ ભૂષણૈર્વિવિધૈરપિ ।
ઘણ્ટાનાદૈર્જનં સર્વં બધિરં ચક્રુરંજસા

ચૂર્ણયન્તો ગિરીન્વક્ષાન્યયુઃ શુણ્ડાગનંપ્રહારતઃ ।
લસત્કુમ્ભાઃ પતાકાઢયાશ્ચિત્રધ્વજવિરાજિતાઃ

તતોઽશ્વાશ્ચ ખુરાઘાતૈશ્ચૂર્ણયન્તો વસુન્ધરામ્ ।
હેષિતૈર્નાદયન્તો વૈ ગગનં ચ દિશો દશ

સુવર્ણરત્નમુક્તાભિર્ભૂષિતા વ્યોમચારિણઃ ।
અધિષ્ઠિતા મહાયોધૈસ્તનુત્રાણપ્રશોભિભિઃ

નાનાશસ્ત્રધરૈર્વીરૈઃ પરસેનાવિમર્દિભિઃ ।
તતસ્તુ રથિનો જગ્મુઃ શસ્ત્રાસ્ત્રૈ રિપુઘાતિનઃ

સહિતા યુદ્ધમાર્ગજ્ઞૈર્વરૈઃ સારથિભિર્મૃધે ।
મુક્તામણિમયા માલા વહન્તો ગન્ધમાલિનઃ

ધનુસ્કન્ધાસ્તૂણભૃતો ભલ્લહસ્તાઃ સખડ્ગકાઃ ।
શસ્ત્રપ્રભાભિર્નેત્રાણિ છાન્દયન્તો જનસ્ય હ

એવં સેના સમાયાતા ગર્જયન્તી દિશો દશ ।
ભૂતરાજેન સા દૃષ્ટા પુષ્પદન્તેન વાહિની

મયૂરેશમુભૌ યાતૌ તતો ભીત્યા પલાયિતૌ ।
તાવૂચતુઃ ।
તવાજ્ઞયા પુરો યાતાવાવાભ્યાં નિહતા ચમૂ:

ગુલ્મસ્થા નગરદ્વારિ દગ્ધં ચ નગરં બહુ ।
પ્રતાપં નૌ સમાકર્ણ્ય સિન્ધુઃ સ્વયમુપાગતઃ

ચતુરંગાં ચમૂં ગૃહય નાનાશસ્ત્રાસ્ત્રધારિણીમ્ ।
તતો ભીત્યા ભવન્તં ચ સમાયાતૌ મહાબલ

ક ઉવાચ ।
સિન્ધુસૈન્યસમુદ્રોઽથ વદતોરેવમેતયોઃ ।
દદૃશે પૂર્વાદિગ્ભાગે દુસ્તરઃ શસ્ત્રયોધિભિઃ

તતો હર્ષયુતો જ્ઞાત્વા દૈત્યવૃત્તં સમાસતઃ ।
નીલકણ્ઠં સમારુહ્ય મયૂરેશો યયૌ પુરઃ

આયુધાનિ ચ ચત્વારિ ચતુર્દોષુ પ્રગૃહય સઃ ।
સન્નદ્ધા ગણકોટ્યસ્તા ધનુર્બાણાસિપાણયઃ

પરિવાર્ય સ્થિતા દેવં નીલકણ્ઠં વૃષસ્થિતમ્ ।
મુનીશ્વરાઃ સ્તુવન્તિ સ્મ દદુરાશીર્વચોઽપિ તમ્

ઉભયોઃ સેનયોર્વાદ્યઘોષકોલાહલો મહાન્ ।
પરસ્પરં સંપદં તાં વીક્ષ્ય સેને સુવિસ્મિતે
૧૯ અસંખ્યાતં બલં વીક્ષ્ય તુતોષ સ મયૂરરાટ્ ।
યદુક્તં નન્દિના પૂર્વં તદ્દૃષ્ટં સર્વમેવ હિ

તતો નન્દી મયૂરેશં નત્વા ગર્જન્મુહુર્યયૌ ।
નભોમાર્ગેણ સૈન્યેષુ ચિચ્છેદ વીરમસ્તકાન્

શૃંગાઘાતેન મહતા હયમસ્યાહનદ્દૃઢમ્ ।
શીઘ્રમુડ્ડીય ચ યયૌ મયૂરેશં યથાઽક્ષતઃ

આશ્ચર્યં ચક્રિરે સર્વે ગણાઃ સાધ્વિતિ શંસિરે ।
છત્રં ચ પાતયામાસ નન્દી શૃંગપ્રહારતઃ

પતિતેઽશ્વે ચ છત્રે ચ સિન્ધુરશ્વાન્તરે ગતઃ ।
ધારયામાસ ચ તદા છત્રમન્યન્મહાધનમ્

આશ્ચર્યં પરમં મેને નન્દિનઃ કર્મણાઽસુરઃ ।
ચુક્રોધ સ મહાવીરાન્ક્વ ગતો વઃ પરાક્રમઃ

એવમાકર્ણ્ય તદ્વાક્યં કૌસ્તુભો મૈત્ર એવ ચ ।
અમાત્યૌ તં નમસ્કૃત્ય સેનયા ચતુરંગયા

મા ચિન્તાં કુરુ સિન્ધો ત્વં વિઘાસ્યાવો રિપૂક્ષયમ્ ।
અન્યથા ન મુખં નાથ દર્શયાવઃ કથંચન

એવમુક્ત્વા પ્રચલિતૌ પરસૈન્યનિબર્હણૌ ।
પદાતીનાં ગણા યાતા બ્રહ્માણ્ડસ્ફોટતત્પરાઃ

ન્યુબ્જતામિચ્છવો નેતું ભૂગોલં રણદુર્મદાઃ ।
કૌસ્તુભોઽથ મયૂરેશં યાતો મૈત્રશ્ચ પાતિતુમ

શરવર્ષૈઃ પરિચ્છાદ્ય યાતાવસ્યાન્તિકં યદા।
વીરભદ્રસ્તદાયાતો યોદ્ધું સ ચ ષડાનનઃ

અસંખ્યસેનયા યુક્તૌ ગર્જયન્તૌ દિશો દશ ।
નિજઘ્નતુરુભૌ રોષાત્સિન્ધું નાનાપ્રહારતઃ

કૌસ્તુભોપ્યથ મૈત્રશ્ચ જઘ્નતુસ્તૌ પરસ્પરમ્ ।
સહસ્વ મારયસ્વેતિ વ્યાહરન્તઃ પરસ્પરમ્

શસ્ત્રૈરસ્ત્રૈરનેકૈશ્ચ તાભ્યાં યુદ્ધમકુર્વતામ્ ।
શરવ્રાતૈર્ભિણ્ડિપાલૈઃ પરિઘૈર્મુસલૈરપિ

નાનાસેનાચરા જઘ્નુઃ પરસ્પરવધેપ્સવઃ ।
નષ્ટેષુ સર્વશસ્ત્રેષુ શરેષુ ચ પરસ્પરમ્

મલ્લયુદ્ધં પ્રચક્રુસ્તે જીવગ્રાહમમારયન્ ।
વ્યસવઃ પતિતાઃ કેચિદ્વેમૂ રક્તં મુખાદ્બહુ

પાદં પાદેન જઘ્નુસ્તે સ્કન્ધં સ્કન્ધેન ત્તાપરે ।
પૃષ્ઠં પૃષ્ઠેન કેચિચ્ચ હસ્તં હસ્તેન ચાપરે

મસ્તકં મસ્તકેનૈવ કૂર્પરં કૂર્પરેણ ચ ।
પતિતાઃ પાત્યમાનશ્ચ મૃતા ભગ્નાશ્ચ ચૂર્ણિતાઃ

છિન્નકણ્ઠા ભિન્નભુજા ભગ્નજઙ્ઘોરુબાહવઃ ।
એવં નષ્ટેષુ સૈન્યેષુ સિન્ધુસેના જયં યયૌ

જયશબ્દૈઃ સ્તૂયમાનૈર્બન્દિભિર્વાદ્યનિસ્વનૈઃ ।
સિન્ધુદૈત્યેશ્વરં યાતૌ અમાત્યૌ મિત્રકૌસ્તુભૌ

મયૂરેશં સમાયાતૌ વીરભદ્રષડાનનૌ।
તતોઽસ્તમગમત્સૂર્યસ્તતો યુદ્ધમુપારમત્

અપરે નિશ્ચયુધ્યન્ત દેવસૈન્યેન દાનવાઃ।
પલાયમાનાં તાં સેનાં નિજઘ્નુઃ શરસંચયૈઃ

પુનરાવેશમાપન્નૌ વીરભદ્રષડાનનૌ।
ગર્જન્તૌ ગર્જયન્તૌ ચ ગગનં ચ દિશો દશ

નિઘ્નન્તૌ રિપુસેનાં તાં નિદર્હન્તૌ કૃતાન્તવત્ ।
અન્ધકારે મહાઘોરે ન પ્રાજ્ઞાયત કિંચન

સ્વાન્પરાનપિ જઘ્નુસ્તે યુધ્યમાના મહાબલાઃ ।
ભગ્નાયાં સિન્ધુસેનાયાં ચક્રતુર્જયનિસ્વનમ્

દૈત્યામાત્યૌ પુનર્યાતૌ મરણે કૃતનિશ્ચયૌ ।
પ્રેરયામાસતુરુભૌ નિજાશ્વૌ પરવાહિનીમ્

કિરન્તૌ શરજાલાનિ જઘ્નતુઃ કરવાલતઃ ।
તતઃ ષડાનનો દૃષ્ટ્વા તયોરતિપરાક્રમમ્ ।
મુષ્ટિઘાતેન તૌ હત્વા નિજસેનામગાજ્જવાત

મિત્રસ્તુ ભૂમિમગમદ્વમન્રક્તં મુખાદ્બહુ ।
તથાવિધં ચ તં દૃષ્ટ્વા કૌસ્તુભો યોદ્ધુમાગતઃ

ષડાનનમથો રોષાન્નિજઘ્ને કરવાલતઃ ।
તસ્મિન્મૂર્ચ્છામવાહે તુ વીરભદ્રોપ્યયુધ્યત

કૌસ્તુભઃ પ્રાહનદ્રોષાચ્છરાઘાતૈરનકશઃ।
સોઽપિ તં પ્રાહનદ્મુષ્ટ્યા ભૂમૌ ચૈનમઘાતયત્

હતે તસ્મિન્નનંદાસૌ વીરભદ્રો મહાબલઃ ।
પપાલ દૈત્યસેના સા હતે મિત્રે ચ કૌસ્તુભે

તમુદંતં શસ્ત્રહતાઃ સ્રવંતો રુધિરં બહૂ ।
ન્યવેદયન્દૈત્યરાજસિંધવે દેવશત્રવે

વાચા વિસ્પષ્ટયા દુઃખાચ્છસ્ત્રાઘાતકૃતાદ્ભૃષમ્ ।
જયમાકાંક્ષતે નિત્યં મિત્રકૌસ્તુભયોર્ભૃશમ્ ૫૨ ( ૫૧૧૯ )
ઇતિ શ્રીગણેશપુરાણે ક્રીડાખણ્ડે મિત્રકૌસ્તુભવધો નામ ત્રયોદશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

અધ્યાય ૧૧૪ પ્રારંભ :-
વીરા ઊચુઃ ।
નાનાશસ્ત્રપ્રહરણૌ મૃતૌ તૌ મિત્રકૌસ્તુભૌ ।
અસંખ્યાતા હતા સેના તાભ્યાં નિશિ દિવાપિ ચ

તતો રિપુબલાદ્દૃષ્ટૌ વીરૌ દ્વૌ સમુપસ્થિતૌ ।
તાભ્યાં બલિભ્યાં નિહતા નિજસેના વિમર્દિતા

યયોઃ કરપ્રહારાભ્યાં ગતૌ સૌ યમસાદનમ્ ।
દૃષ્ટા નાનાવિધા સેના ન દૃષ્ટૌ તાદૃશૌ સુરૌ

સિન્ધુરુવાચ ।
યૌ દૃષ્ટ્વા સ બિભેતિ સ્મ કૃતાન્તો ભૂતહારકઃ ।
તૌ કથં શરઘાતેન મૃતૌ શંસથ સૈનિકાઃ

પરાક્રમમિદાનીં મે પશ્યન્તુ સર્વસૈનિકાઃ ।
રણભૂમૌ નર્તયિષ્યે શિરઃ શત્રોર્ન સંશયઃ

ચક્રયુદ્ધં કરિષ્યામિ ચક્રપાણેર્યતઃ સુતઃ॥
ઇત્યુક્ત્વા હયમારુહ્ય મયૂરેશં યયૌ ખલઃ

અસંખ્યકોટ્યો દૈત્યાનાં પુરો યાતા મહાબલાઃ ।
યોદ્ધુકામાઃ સુરેન્દ્રેણ શિવપુત્રેણ દુર્ધરાઃ

તતો નન્દીપુષ્પદન્તૌ યોદ્ધું યાતૌ મહાબલૌ ।
ભૂતરાજશ્ચ વિકટો દશલક્ષૈશ્ચ યોધિભિઃ

ચપલોપ્યર્ધલક્ષેણ યોદ્ધુકામોઽભિનિર્યયૌ ।
ષડાનનો વીરભદ્રોઽસંખ્યસેનાસમાયુતૌ

ઈયતુર્યુદ્ધબલિનૌ નાનાશસ્ત્રધરાવુભૌ ।
સપ્તવ્યૂહાન્સમાલોક્ય પ્રાવ્યૂહન્દૈત્યસૈનિકાઃ

ગન્ધાસુરોઽથ મદનકાન્તો વીહો ધ્વજસ્તથા ।
મહાકાયશ્ચ શાર્દૂલો ધૂર્તનામાથ સપ્તમઃ

સપ્તવ્યૂહાન્પુરસ્કૃત્ય યુયુધુસ્તાન્સમાગતાન્ ।
બાણવૃષ્ટ્યા સમાચ્છાદ્ય ભલ્લાગ્રૈસ્તાન્નિજઘ્નિરે

ભિણ્ડિપાલહતાઃ કેચિન્નિપેતુર્ધરણીતલે ।
ષડાનનેન યુયુધે બલાદ્ગન્ધાસુરો બલી

વીરભદ્રેણ મદનકાન્તોઽપિ યુયુધે રણે ।
નન્દી ચ વીરરાજશ્ચ યુયુધાતે પરસ્પરમ્

ધ્વજાસુરપુષ્પદન્તૌ શસ્ત્રાસ્ત્રેર્બાણસંચયૈઃ ।
ભૂતરાજો મહાકાયો યુયુધાતે પરસ્પરમ્

ધૂર્તશ્ચ વિકટશ્ચૈવ દ્વન્દ્વયુદ્ધમકુર્વતાન્ ।
ચપલેન હતો રોષાચ્છાર્દૂલો ન્યપતદ્ભુવિ

પુનઃ સંજ્ઞામવાપ્યૈનં સોપિ ખડ્ગેન ચાહનત્।
મૂર્ચ્છામવાપ મહતીં ચપલશ્ચપલો યુધિ

પ્રવૃત્તે દ્વન્દ્વયુદ્ધે તુ યુયુધાતે બલે ઉભે ।
જઘ્નતુઃ શસ્ત્રસંઘાતૈર્બાણજાલૈઃ પરસ્પરમ્

સહસ્વ જહિ મા ભૈસ્ત્વં હતઃ સ્વર્ગં સમેષ્યસિ ।
ક્ષીણેષુ શસ્ત્રબાણેષુ લત્તાભિર્મુષ્ટિભિઃ પુનઃ

યુયુધુઃ સર્વસૈન્યાનિ નાશયન્તિ પરસ્પરમ્ ।
કશ્ચિચ્ચ ચરણૌ ધૃત્વા પોથયામાસ વૈરિણમ્

કશ્ચિદુડ્ડીય ન્યપતચ્ચૂર્ણયામાસ વૈ પરમ્ ।
કશ્ચિચ્ચિચ્છેદ ચ શિરઃ કશ્ચિદ્બાહું રિપો રણે

કશ્ચિત્પાદૌ જાનુની ચ ગુલ્ફૌ ચિચ્છેદ ચાપરઃ।
શરવૃષ્ટિં પરે કેચિત્પરસ્પરમવાસૃજન્

સ્રવદ્રક્તઃ શસ્ત્રહતો મરણાવધ્યયુધ્યત ।
કબન્ધા યુયુધુસ્તત્ર જઘ્નુઃ સ્વાંશ્ચ પરાનપિ

અપરે સહસા પેતુર્વિદીર્ણવક્ષસો નરાઃ ।
પરસ્પરાઘાતહતૌ મૃતૌ કેચિદ્રણાજિરે

એકાપ્સરઃ પ્રાપ્તિકૃતે સ્વર્ગં યુદ્ધમકુર્વતામ્ ।
અસૃગ્નદ્યભવત્તત્ર કેશશૈવલસંયુતા

ખડ્ગ મત્સ્યવતી ખેટમહાકૂર્મા દુરત્યયા ।
પ્રેતકાષ્ઠવહા ઘોરા ચામરતૂણસંયુતા

કઞ્ચુકગ્રાહશોભાઢ્યા મહાકટકભેકિકા।
શૂરમોદકરા ભીરૂમહાભયવિવર્ધિની

મેદોજલા દુઃખતરા માંસકર્દમશાલિની ।
તતોઽસ્તમિત આદિત્યે ન પ્રાજ્ઞાયત કિંચન

ન હન્તવ્યા વયં દૈત્યવાહિનીચારિણઃ સુરાઃ।
ન હન્તવ્યા વયં દેવવાહિનીચારિણોઽસુરાઃ

એવં કોલાહલૈસ્તત્ર પ્રાયુધ્યન્ત પરસ્પરમ્ ।
આશિષોઽથ દદુસ્તત્ર શ્વાપદા ભૂતરાક્ષસાઃ

સૃગાલાઃ પતગાઃ શ્યેનાસ્તૃપ્તા પાર્વતિનન્દનમ્ ।
દિનત્રયમભૂદેવં દિવારાત્રૌ મહારણઃ

વાદ્યશબ્દૈર્જયં રાત્રૌ ઘોષયન્તઃ પરસ્પરમ્ ।
એવં ગન્ધાસુરોઽયુધ્યત્સેનાન્યા બહુવિસ્તરમ્

મદ્યપાનેન મત્તોઽસૌ ત્યક્ત્વા શસ્ત્રાણિ વેગવાન્ ।
અહનન્મુષ્ટિઘાતેન સહસા તં ષડાનનમ્

ન્યપતત્સ તદા ભૂમૌ વજ્રાહત ઇવાચલઃ ।
અધાવત્સોઽપિ લબ્ધ્વાશુ સપક્ષ ઇવ પર્વતઃ

સંજ્ઞાં દ્વાદશભિર્હસ્તૈરવિધ્યત્તં મહાસુરમ્ ।
શરજાલાન્યનેકાનિ વિસૃજન્ષડ્ધનુર્વરૈઃ

નિવાર્ય શરજાલાનિ છાદયામાસ તં શરૈઃ ।
ગન્ધાસુરો મહાવેગાત્ષડાનનમનામયમ્

તન્નિવાર્ય દધારૈનં ચરણે સ ષડાનનઃ ।
અકસ્માદ્ભ્રામયિત્વૈનં પાતયામાસ ભૂતલે

તસ્યાંગ શતધા જાતં ગતાસોર્દૃઢઘાતતઃ ।
તસ્મિન્હતે તસ્ય સેના યયૌ વ્યગ્રા દિશો દશ

પૃષ્ઠલગ્નો નિન્દતિ સ્મ સેનાં તાં સ ષડાનનઃ ।
સેનશ્ચ ક્રોધનશ્ચૈવ શતઘ્નીં યોદ્ધુમાયયુઃ

યેષાં શબ્દો મહાનાસીદ્ઘનાનામિવ ગર્જતામ્ ।
ઊચુઃ ષડાનનં દુષ્ટ સેના નો નિહના બહુ

ઇદાનીં યાહિ ભવનં હતો રવિસુતસ્ય હ ।
તત આચ્છાદયામાસુર્યુગપત્તે ષડાનનમ્

ગ્રામસિંહા યથા સિંહં બહવો બલવત્તરાઃ ।
ષડ્ધનુર્મોચિતૈર્બાણૈર્ન્યહનત્તાન્ષડાનનઃ

તતસ્તે મૂર્છિતાઃ પેતુર્મુહૂર્તાદુત્થિતા પુનઃ ।
પાશં ક્ષિપ્ત્વા સ્કન્દગલે નિન્યુસ્તં પશુવત્ત્રયઃ

જ્ઞાત્વા નીતં ષણ્યુખં તમાધાવંસ્તે ત્રયો જવાત્ ।
હિરણ્યગર્ભો બલવાંશ્યામલો રક્તલોચનઃ

ત્રિભિસ્તે મુષ્ટિઘાતેન હતાઃ પેતુર્ધરાતલે।
તતો મદનકાન્તોઽપિ વીરભદ્રો મહાબલમ્

ન્યહનચ્છસ્ત્રઘાતેન સ મૂર્છા મહતીં યયો।
ત્યક્ત્વા મૂર્છા વીરભદ્રો દણ્ડઘાતાન્ન્યપાયયત્

મૃતં મદનકાન્તં તં વીરરાજો મહાબલઃ ।
જ્ઞાત્વા પ્રાયાન્નિહન્તું તાંસ્ત્રીન્સુરાન્બલવત્તરાન્

તતસ્તાન્ન્યહનદ્રોષાચ્છૃંગાભ્યાં નન્દિકેશ્વરઃ ।
અસ્રવદ્રુધિરં વક્ત્રાચ્છતધા ભૂતલેઽપતત્

તં હતં તુ વિલોક્યાશુ ચત્વારોઽસુરસત્તમાઃ ।
આયયુર્નન્દિનં હન્તું શાર્દૂલોઽથ ધ્વજાસુરઃ

મહાકાયો ધૃતશ્ચૈવ સર્વદેવજિતો રણે ।
નાનાશસ્ત્રૈર્નિજઘ્નુસ્તે નન્દિનં બલવત્તરમ્

પતિતે નન્દિનિ તતશ્ચત્વારો યુદ્ધદુર્મદાઃ ।
પુષ્પદન્તો ભૂતરાજો વિકટશ્ચપલોઽપિ ચ

તે તુ શૈલાન્સમાદાય તોલયિત્વા નિચિક્ષિપુઃ ।
સર્વેષાં મસ્તકા ભિન્નાશ્ચૂર્ણીભૂતાશ્ચ કેચન

શરાઘાતેન તે સર્વે ધરાયાં પતિતા રણે ।
કેચિચ્ચ સિન્ધુમગમંશસ્ત્રઘાતપ્રપીડિતાઃ

પરાજયં સ્વસૈન્યાનાં પ્રાહુર્દેવજયં તથા ।
જયં પ્રાપ્તા દેવસેના બહુવાદ્યાન્યવાદયત્

મયૂરેશ મયૂરેશ જય ત્વં જય સર્વદા ।
ઇત્યબ્રવીદ્ધર્ષયુતા સ્વાનન્દેન નનર્ત ચ ૫૫ ( ૫૧૭૪ )
ઇતિ શ્રી ગણેશપુરાણે ક્રીડાખણ્ડે ચતુર્દશોત્તરશતતમોધ્યાયઃ

અધ્યાય ૧૧૫ પ્રારંભ :-
ક ઉવાચ ।
શ્રુત્વા સેનાજયં દૈત્યૌ યયૌ ચિન્તાં મહત્તરામ્ ।
અત્યન્તમ્લાનવદનો નિમગ્નો દુઃખસાગરે

મનસા પરિતુષ્ટેન ચિન્તયામાસ દૈત્યરાટ્ ।
સિન્ધુરુવાચ ।
વિપરીતમિદં કસ્માજ્જાતં ન જ્ઞાયતે મયા

પિપીલિકા ગ્રસેત્કિં ન બ્રહ્માંડં લોકસંકુલમ્ ।
યસ્યાગ્રે મશકા દેવા આસન્નિન્દ્રાદયો મમ

શિવાર્ભકેન તસ્યાદ્ય કથં સેના વિનિર્જિતા ।
ક ઉવાચ ।
ઇત્યુક્ત્વા હયમારુહ્ય ધનુર્બાણાસિચર્મભૃત્

અહત્વા તં મયૂરેશં દર્શયિષ્યે મુખં ન ચ ।
ઇત્યુક્ત્વાઽભિયયૌ સિન્ધૂ રણભૂમૌ પતંગવત્

સજ્જં ચકાર ચ ધનુર્નાદયન્ગગનં દિશઃ ।
વ્યસૃજદ્બાણજાલાનિ તીક્ષ્ણાન્યગ્નિમુખાનિ સઃ

ચકમ્પે પૃથિવી સર્વા મૂર્છિતા જન્તવોઽખિલાઃ ।
પ્રાક્ષિપદ્દેવસેનાયામસંખ્યાતાશ્ચ પત્રિણઃ

છિન્ના ભિન્નાઃ સુરાઃ પેતુસ્તચ્છસ્ત્રાઘાતપીડિતાઃ ।
પલાયન્તઃ સુરાઃ પેતુસ્તેઽપિ પૃષ્ઠે શરૈર્હતાઃ

તતઃ સર્વા મયૂરેશવાહિની વ્યગ્રતામિયાત્ ।
દ્વિધાભૂતા જાનુપાદાઃ કેષાંચિન્મસ્તકા અપિ

શરવૃષ્ટ્યા સિન્ધુહસ્તમુક્તયા રણમૂર્ધનિ ।
અભવત્તુમુલં યુદ્ધમનિવાર્ય ભયાવહમ્

સિન્ધોશ્ચૈવ ગણેશસ્ય સેનયોરુભયોરપિ ।
કોલાહલે મહાઘોરે ધ્વાન્તે ગાઢે રજઃકૃતે

પુરોગાં જઘ્નિરે સર્વે પરાન્સ્વાનપિ તે તદા।
શસ્ત્રાઘાતૈર્હતા સેના દેવસેનાચરૈઃ પરા.

તતઃ સિન્ધુર્હયાત્તસ્માદવરુહ્ય પદેઽગ્રહીત્ ।
પાતયામાસ સહસા વીરભદ્રં ચ વેગતઃ

અહનન્મસ્તકે સોઽથ નન્દિનં બલવત્તરમ ।
ભૂતરાજં ચ ખડ્ગેન મારયન્સહસા કટૌ

પુષ્પદન્તસ્યોદરં ચ બિભેદ બલવત્તરમ્ ।
શિખામાક્રમ્ય પ્રાકર્ષદ્ધિરણ્યગર્ભમોજસા

શ્યામલસ્ય લલાટં સ બિભેદ શરઘાતતઃ ।
ચપલસ્ય હનૂ રોષાજ્જઘાન વિકટં રણે

લમ્બકર્ણસ્ય કણ્ઠં સ બિભેદ બાણસંચયૈઃ ।
ધૃત્વા તુ ચરણૌ રક્તલોચનં ચ ન્યપાતયત્

હસ્તાન્નિસ્તીર્ય સહસા સમુખઃ પ્રાપલજ્જવાત્ ।
સોમં લત્તાપ્રહારેણ રણભૂમાવપાતયત્

જઠરં દારયામાસ ભૃંગિણોઽસિપ્રહારતઃ ।
દાનવાનલસ્ય ચ શિરો ભેદયામાસ સાયકૈઃ

પંચાનનસ્ય પૃષ્ઠે સોઽવધીચ્ચ ચપલો યુધિ ।
એવં સર્વે મહાવીરા નિહતા રણમૂર્ધનિ

દ્રુતં પલાયિતાશ્ચાન્યે તતઃ સિન્ધુઃ પુરો યરૌ ।
જગર્જ ઘનવદ્ઘોરં નાદયન્ભુવનત્રયમ્

સ વિવ્યાધ મયૂરેશં શરજાલૈરનેકધા ।
તસ્ય દેહં સમાલોક્ય વિકરાલં ભયાનકમ્

વિરૂપાક્ષાદયઃ સર્વે પલાયનમકુર્વત ।
મુનિયુક્તો ગણેશશ્ચ યુયુધે સંયુગે તદા

સ ચકમ્પે કરિશિશુઃ સિંહસ્યેવાસ્ય દર્શનાત્ ।
તતોઽબ્રવીદ્રોષવશાત્સિન્ધુસ્તં તુ ગુણેશ્વરમ્

સિન્ધુરુવાચ।
દૂરાત્તેઽશ્રાવિ બહુશઃ પુરુષાર્થઃ શિવાર્ભક ।
પ્રત્યક્ષં દૃશ્યસે રે ત્વં જમ્બૂક ઇવ દુર્બલઃ

કથં મે સહસે મૂઢ તલાઘાતં શિલાભિદમ્।
ત્વયા માતુઃ સ્તનં પીત્વા નર્તવ્યં હિ ગૃહાંગણે

શક્રાદયો જિતા યેન તસ્ય તે ગણનાઽત્ર કા।
નિવારયતિ માં મૂઢ કૃપા ત્વાં હન્તુમુત્સુકમ્

કથં તે કોમલાંગેષુ વિધ્યે તીક્ષ્ણતરાઞ્શરાન્ ।
દેવ ઉવાચ ।
કિમર્થં વલ્ગસે મૂઢભાવેનાધમ પામર

નાવતારં ગૃહીષ્યેઽહં યદિ જાનેઽલ્પકં વપુઃ।
તવેદાનીં હનિષ્યામિ ક્ષણેન દેહમલ્પકમ્

સૂર્યદત્તાદ્વરાદ્દુષ્ટ દુષ્કર્મનિરતો ભવાન્।
ઇદાનીં સ ગતઃ કાલો મૃત્યુકાલ ઉપસ્થિતે

વલ્ગનાકુશલસ્ત્વં કિં યુદ્ધમદ્ય કરિષ્યસિ ।
ત્વા હન્તું મોચિતું દેવાન્ધૃતં રૂપમિદં મયા

અન્તકાલે સન્નિહિતે પુરુષાર્થો વૃથા ભવેત્ ।
મયા હતે મહાસ્થાનં મમ પ્રાપ્સ્યસિ દુર્લભમ્

સિન્ધુરુવાચ ।
યાવન્ન ચ્છેદ્મિ તે મૂઢ કોમલં દેહમુત્તમમ્ ।
તાવદ્વલ્ગસિ યો યસ્ય ભક્તઃ સ્યાત્સ મૃતો વ્રજેત્

તસ્ય લોકં વૃથા હિ ત્વં ન પ્રશંસાં વદાત્મનઃ ।
ક ઉવાચ ।
એવમુક્ત્વા મહાદૈત્યઃ સાયકં પરભેદિનમ્

ન કદાચિત્પ્રકટિતમતિતીક્ષ્ણં જયાવહમ।
સ્મૃત્વા સૂર્યં ધનુર્ગૃહ્ય સજ્જં કૃત્વા ન્યયોજયત્

ટણત્કારેણ ધનુષો નાદિતં ભુવનત્રયમ્ ।
મુમોચ બાણં તં દેવે મયૂરેશે બલાત્ખલઃ

સ જજ્વાલ દિશઃ સર્વા ગગનં વિદિશોઽપિ ચ ।
તં દૃષ્ટ્વા સ મયૂરેશસ્તત્યાજ પરશું નિજમ્

વજ્રાત્સારતરં સર્વવૈરિદર્પહરં પરમ્ ।
અદહત્સોપિ ત્રીંલ્લોકાન્પ્રલયાનલસન્નિભઃ

પરશુઃ ખણ્ડયામાસ નભસ્યેવ ચ તં શરમ્ ।
ધરાયાં પાત્ય શતધા દૈત્યહસ્તમથાચ્છિનત્

ધનુર્ભારસહં ઘોરં નભસ્યૈવ ગતં કરાત્ ।
તતઃ ક્રોધેન દૈત્યઃ સ ચક્રં તત્યાજ શત્રવે

શતહૂદેવ તચ્છબ્દં ચકાર ગર્જયન્દિશઃ ।
દૃષ્ટ્વા તત્ર મયૂરેશઃ શૂલમુગ્રં મુમોચ હ

દદાહ ભુવનં તચ્ચ પપાત દૈત્યમસ્તકે ।
મુકુટં કુણ્ડલે કર્ણૌ ખણ્ડયિત્વા યયૌ પુનઃ

મયૂરેશકરં શીઘ્રં યથા ન ત્યાજિતં તથા ।
તતઃ ક્રોધાદુવાચૈનં છિન્નકર્ણો મહાસુરઃ

પૌરુષં દર્શિતં તેઽદ્ય દર્શયિષ્યે તવાપિ ચ ।
ઇદાનીં શરઘાતેન છિનદ્મિ નાસિકાં તવ

ઇત્યુક્ત્વા ખડ્ગહસ્તોઽસૌ તં જગામ ગુણેશ્વરમ્ ।
મયૂરેશસ્તદા ચક્રે નાનારૂપાણિ સર્વતઃ

આયુધાનિ ચ ચત્વારિ બિભ્રન્કરચતુષ્ટયે ।
તતઃ સ વિસ્મયાવિષ્ટો દશદિક્ષુ વ્યલોકયત્

દદર્શ તત્ર તં દેવં ચતુરાયુધભૂષિતમ્ ।
તતઃ સ લજ્જિતો ગેહં નિજં ગન્તું મનોદધે

તથાપિ પુરતોઽપશ્યન્મયૂરેશં તથાવિધમ્ ।
આચ્છાદ્ય નેત્રે સ યયૌ હૃદ્યેનં સમલોકયન્

ઉન્મીલ્ય નેત્રે સોઽપશ્યત્પુર એનં શિખણ્ડિનિ ।
તતો દૈત્યો બુબોધૈનં સ્વાન્તે રવિપ્રસાદત

રણસ્થલાતત્પુરીં યાત આચ્છાદ્ય વદનામ્બુજમ્।
હતશેષૈશ્ચ વીરૈશ્ચ તાદૃશૈઃ પરિવારિતઃ

પર્યંકે ન્યપતચ્ચિન્તાપર્યાકુલિતમાનસઃ ।
વિરાસ્તે સ્વગૃહયાતાશ્ચિન્તાવ્યાકુલચેતસઃ૫૧ (૫૨૨૫)
ઇતિ શ્રી ગણેશપુરાણે ક્રીડાખણ્ડે સિન્ધુવૈરૂપ્યકરણંનામ પંચદશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ