ગણેશપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.56.60

ભૃગુરુવાચ ।
એવં તે કથિતં રાજન્ માહાત્મ્યં સકલં મયા ।
પુનશ્ચ શૃણુ વ્યાસેન યચ્છ્રુતં બ્રહ્મણો મુખાત્

સોમકાન્ત ઉવાચ ।
કથં શ્રુતં બ્રહ્મમુખાદ્ વ્યાસેનામિતબુદ્ધિના ।
ન તૃપ્તિમધિગચ્છામિ તન્મે વદ મહામુને

ભૃગુરુવાચ ।
એવં શ્રુત્વા કથાં વ્યાસોઽપૃચ્છદ્ બ્રહ્માણમાદરાત્ ।
સ ચાપિ કથયામાસ સાદરં પૃચ્છતેઽનઘ

વ્યાસ ઉવાચ ।
પુનઃ કથય મે બ્રહ્મન ગણનાથ કથાં પરામ્ ।
તૃષ્ણા મે વર્ધતે ભૂયઃ શ્રોતું વિઘ્નેશ સત્કથામ્

બ્રહ્મોવાચ ।
અપરાં શૃણુ મે વ્યાસ કથાં કૌતુકસંયુતામ્ ।
શૂરસેન પ્રભૃતિભિરનુભૂતાં ગજાનનીમ્ ॥૫ । ।
મધ્યદેશેભવદ્રાજા શૂરસેનો મહાબલી ।
સહસ્રાખ્ય પુરે રમ્યે વેદવેદાંગ પારગઃ

ધનવાન્ રુપવાન્ દાતા હોતા પાતા જનસ્ય હ ।
શક્તિત્રયયુતો માની ષાડ્ગુણ્ય પરિનિષ્ઠિતઃ

ઉપાયાનાં ચતુર્ણાં ચ ચાલને ચતુરોઽરિહા ।
ચતુર્વિધ બલોપેતો દ્વિજદેવેષુ ભક્તિમાન્

પૃથિવીમંડલં યસ્ય વશવર્ત્યભવત્સદા ।
નગરં શક્રનગરાદ્વિશિષ્ટં ભાતિ ભૂતલે ॥૯। ।
યસ્ય પત્ની પુણ્યશીલા નામ્નાઽભૂત્ પુણ્યશાલિની ।
યસ્યા રુપેણ સદૃશી નાસીત્ ત્રૈલોક્યમંડલે ॥ ૧.૫૬.૧ ૦॥
પાતિવ્રત્ય ગુણૈર્યસ્યા લજ્જાં પ્રાપ્તાઽપ્યરુંધતી ।
અસૂયા ત્યાગયોગેનાપ્યનસૂયાઽભવલ્લઘુઃ

સ કદાચિન્નૃપોઽમાત્યૈઃ સંવૃતો વીરસત્તમૈઃ ।
ઉપવિષ્ટો નૃપસભાં દદૃશે ગગનેચરમ્ ॥ ૧ ૨॥
વિમાનં વહ્નિસદૃશં નેત્રતેજોહરં પરમ્ ।
ગાન શ્રવણ સક્તાસ્તે રાજ્ઞા સહ સભાસદઃ ॥ ૧૩ । ।
વિહ્વલાસ્તે કિં કિમિતિ જ્ઞાતું દૂતાનચોદયન્ ।
તે દૂતા પ્રાગમન્દ્રષ્ટું વિમાનં સૂર્યસન્નિભમ્

કસ્યચિદ્વૈશ્યપુત્રસ્ય રાજદૂતસ્ય કુણ્ડિન. ।
પતિતં દૃષ્ટિપાતેન તદ્વિમાનં મહીતલે

તતો દૂતાઃ સમાગમ્ય શશંસુઃ નૃપતિં તદા ।
તદ્વિમાનં મહારાજ પુણ્યકૃદ્દેવ સંયુતમ્ ॥ ૧ ૬॥
દૈદીપ્યમાનં પતિતં દુષ્ટદૃષ્ટ્યા મહીતલે ।
તતોઽતિ હર્ષિતો રાજા પ્રકૃતિદ્વયસંયુતઃ

અશ્વારુઢો યયૌ તત્ર વિમાનં દ્રષ્ટુમત્સુકઃ ।
મન્યમાનો મહાભાગ્યં સ્વજનૈઃ પરિવારિતઃ

અનેકવાદ્ય નિર્ઘોષૈઃ વિમાનસ્યાન્તિકં યયૌ ।
દદૃશુસ્તત્ર શક્રં વૈ નમુરુત્તીર્ય યાનતઃ

નાનાલંકાર સંયુક્તં સર્વદેવગણૈર્યુતમ્ ।
બદ્ધાંજલિપુટો રાજા પ્રોવાચ બલસૂદનમ્ ॥૧.૫૬.૨ ૦ ॥
ધન્યેયમદ્ય ધરણી ધન્યં જન્મ ચ સંપદઃ ।
પૂર્વજાઃ સર્વચક્ષૂંષિ ધન્યાન્યદ્ય શચીપતે

યદ્દર્શનં મૃત્યુલોકે ભવતાં સાનુગસ્ય મે ।
યસ્ય તે વશગા લોકા બ્રહ્મેશાનાદયઃ સુરાઃ ॥૨ ૨ ॥
શતાશ્વમેધતો દૃશ્યો નાન્યથા જાયતે ક્વચિત્ ।
ન જાને કેન પુણ્યેન સોઽદ્ય દૃષ્ટોઽખિલૈર્જનૈ ॥૨ ૩॥
ઇદં ચ તે વિમાનં યત્ કથં નિપતિતં ભુવિ ।
એતન્મે સંશયં દેવ છેત્તુમર્હસિ સાંપ્રતમ્

યતવાન્કુત્ર ચ ભવાન્ગન્તા વા શંસ મે પ્રભો ।
શક્ર ઉવાચ ।
રાજન્ શૃણુ મહાશ્ચર્યં કથિતં નારદેન મે

તદહં કથયિષ્યે ત્વાં શૃણુષ્વૈકમના નૃપ ।
નારદ ઉવાચ ।
મૃત્યુલોકં ગતઃ શક્ર ભ્રુશુંડેરાશ્રમં પ્રતિ ।
ગણેશસ્ય સ્વરૂપેણ તિષ્ઠતો જપતોઽનિશમ્ ॥ ૨૬। ।
તદ્ ધ્યાનાત્તત્સ્વરૂપસ્ય દૃષ્ટં કૌતુકમદ્ભુતમ્ ।
પૂજિતસ્તેન મુનિના ગજાનન સ્વરુપિણા

ન વા તં મુનિમાપૃચ્છ્ય દર્શનાર્થે તવાગત ।
ભૂમૌ સારૂપ્યતા નૈવ દૃષ્ટાઽન્યત્ર શતક્રતો

શક્ર ઉવાચ ।
અહં ચ નારદં પૂજ્ય વિસૃજ્ય ચ ક્ષણેન તમ્ ।
અત્યુત્સુકતયા યાતો મુનિં દૃષ્ટું તથાવિધમ્ । ।૨૯ । ।
વિમાનવરમાસ્થાય મનોમરુત વેગવત્ ।
મુનિં દૃષ્ટવા ચ સંપૂજ્ય દ્વિરદાનનરૂપિણમ્

ભ્રુશુંડિં પ્રણિપત્યાથ તસ્ય પૂજાં પ્રગૃહ્ય ચ ।
ચલિતઃ સપરીવારો ગન્તુકામોઽમરાવતીમ્

યાવત્તે નગરાભ્યાશે વિમાનમિદમાગતમ્ ।
તાવદ્ દૂતસ્ય તે દૃષ્ટ્યા કુષ્ઠિનઃ પાપકારિણઃ

પતિતં ભૂમિભાગેઽસ્મિન્સર્વં તે કથિતં નૃપ ।
શૂરસેન ઉવાચ ।
તપસા કેન વા શક્ર ગજાનન સ્વરુપતા

પ્રાપ્તા ભ્રુશુંડિના તેન તદ્વદસ્વ મમ પ્રભો ।
ન હિ મે તૃપ્તિરસ્તીહ શુણ્વતસ્તત્કથામૃતમ્

ઇતિ શ્રી ગણેશપુરાણ ઉપાસનાખંડે ષટ્પચાશત્તમોઽધ્યાયઃ ૫૬ ( ૨૪૬૩)
શક્ર ઉવાચ ।
હન્ત તે કથયિષ્યામિ કથામેતાં પુરાતનીમ્ ।
યથા તેનાપિ સાદૃશ્યં ગણનાથસ્ય ભક્તિતઃ ॥ ૧ । ।
દંડકારણ્ય દેશેષુ નગરે નંદુરાભિધે ।
એકઃ કૈવર્તકો દુષ્ટો નામ્ના નામૈવ વિશ્રુતઃ

આબાલ્યાચ્ચૌર્ય નિરતો યૌવને જારકર્મકૃત્।
પ્રત્યક્ષં દૃષ્ટિવિગમાદ્ભરતે ચ શપત્યપિ

શપથાન્કુરુતે મિથ્યા પરમ્હદ્ભેદ કારકાન્ ।
તતો નિઃસારિતો ગ્રામાદ્ દ્યૂતમદ્યરતો યતઃ

લોકૈર્બહિર્દૂરતર ગિરિ કન્દર કાનને ।
સ્થિતઃ કાન્તાયુતો માર્ગે જઘાન પથિકાન્બહૂન્

એવં બહુધનો જાતો નાનાલંકરણૈ સ્ત્રિયમ્ ।
ભૂષયામાસ સસુતાં તોષયામાસ માયયા

શસ્ત્ર ખડ્ગં ચ ખેટં ચ પાશાન્ધનુરનુત્તમમ્ ।
દંડં ચોભયતો લોહં વહન્પૂર્ણે મહેષુધી।
વૃક્ષાગ્રે કોટરે વાપિ સ્થિતો મારયતે બહૂન્ ॥૭। ।
નાનાવિધાનિ વસ્તૂનિ વાસાંસ્યાભરણાનિ ચ ।
ગૃહે સંચયતે નીત્વા વિક્રીણાતિ પુરાન્તરે । ।૮ ॥
યથેષ્ટં ભજતે નિત્યં વિષયાન્મન્દિરે નિજે ।
એવં પાપસમાચારો હન્ત્યરણ્યે પશૂનપિ

એકદા કસ્યચિત્ પૃષ્ઠે ધાવિતો યોજનાવધિ ।
સ તુ તસ્માદ્ગતો દૂરં સ્ખલિત્વા પતિતો ભુવિ

તત ઉત્થાય કષ્ટેન શનૈ શનૈર્યયૌ ખલઃ ।
અપશ્યત્પથિ ગચ્છન્સ તીર્થં ગાણેશ્વરં શુભં

અકરોન્મજ્જનં તત્ર શ્રમમેવ વ્યપોહિતુમ્ ।
તતોઽગચ્છન્સ્વવિષયં દદર્શ પથિ મુદ્ગલમ્ ॥ ૧ ૨। ।
જપન્તં ગણનાથસ્ય મન્ત્રં નામસમન્વિતમ્ ।
ખડ્ગમુદ્યમ્ય નિષ્કોશં મુદ્ગલસ્યાન્તિકં યયૌ

કૈવર્તકો નામ નામા હન્તું કૃતમતિસ્તદા ।
જગલુસ્તસ્ય શસ્ત્રાણિ ખડ્ગોઽપિ દૃઢમુષ્ટિતઃ

અન્યથા ચાભવદ્ બુદ્ધિસ્તસ્ય દુષ્ટસ્ય તત્ક્ષણાત્ ।
દ્વિરદાનન ભક્તસ્ય મુદ્ગલસ્ય પ્રભાવતઃ

જહાસ મુનિમુખ્યોઽસૌ દૃષ્ટ્વા તં તુ તથાવિધમ્ ।
પપ્રચ્છ સંયતઃ કસ્માચ્છસ્ત્રાણિ ગલિતાનિ તે ॥ ૧ ૬॥
બદ્ધાન્યપિ ચ સર્વાણિ પતિતાનિ કુતો વદ ।
ઇન્દ્ર ઉવાચ ।
ગણેશતીર્થસ્નાનેન મુનેરાલોકનેન ચ ।
જ્ઞાનવૈરાગ્ય યુક્તોઽસાવબ્રવીન્ મુદ્ગરું વચઃ ॥ ૧ ૭। ।
કૈવર્તક ઉવાચ ।
આશ્ચર્યં પરમં મન્યે કુંડસ્નાનેન મે મતિઃ ।
વિપરીતાભવદ્ બ્રહ્મન્ વિશેષાદ્દર્શનેન તે ॥ ૧ ૮। ।
બાલ્યાત્ પ્રભૃતિ મે દુષ્ટા બુદ્ધિઃ પાપરતાઽભવત્ ।
અસંખ્યાતાનિ પાપાનિ કૃતાન્યદ્યાવધિ પ્રભો ॥ ૧ ૯॥
ઇદાનીમેવ નિર્વિણ્ણા મતિર્મે ત્વત્પ્રસાદતઃ ।
નાદાસ્યે પુનરેતાનિ શસ્ત્રાણિ પતિતાનિ મે ॥૧.૫૭.૨ ૦ ॥
કુરૂ મેઽનુગ્રહં પૂર્ણમુદ્ધરસ્વ ભવાર્ણવાત્ ।
સાધવો હ્યનુગૃહ્ણન્તિ દીનાન્ દુષ્કૃતિનોઽપિ ચ । । ૨૧ ॥
ન સાધુ સંગમઃ ક્વાપિ વૃથા દૃષ્ટો મહામુને ।
યથા શેવધિ સમ્પર્કો ન ધાતુષુ વૃથા ભવેત્ ॥૨ ૨ ।
। શક્ર ઉવાચ ।
એવમુક્તો મુદ્ગલોઽસૌ તં જગાદ કૃપાન્વિતઃ ।
શરણાગત સંત્યાગે રમરન્દોષં વિશેષતઃ ॥૨ ૩ ।
। મુદ્ગલ ઉવાચ ।
વિધિપ્રયુક્તે દાનાદૌ નાધિકારોઽસ્તિ કુત્રચિત્ ।
તથાપિ નામજપં કથયામિ પ્રસાદત

ગજાનનસ્ય પરમં સર્વસિદ્ધિકરં નૃણામ્ ।
તતઃ પ્રણામમકરોત્ કૈવર્તો મુદ્ગલં મુનિમ । ।૨૫ ॥
ગણેશાય નમ ઇતિ નામમંત્રમુપાદિશત્ ॥૨ ૬ ॥
સ્વ યષ્ટિં રોપયામાસ પુરસ્તસ્ય ધરાતલે ।
ઉવાચ ચૈનં સંપ્રીત્યા યાવદાગમનં મમ

તાવજ્જપસ્વ નામેદં યાવદ્યષ્ટિશ્ચ સાંકુરા ।
એકાસન ગતો વાયુભક્ષ એકાગ્રમાનસઃ

સાયં પ્રાતર્જલં દેહિ યષ્ટિમૂલે નિરન્તરમ્

શક્ર ઉવાચ ।
ઉપદિષ્ટો મુદ્ગલેન નામા કૈવર્તકસ્તદા ।
નિરાશો જીવિતે તસ્થૌ તસ્મિન્નન્તર્હિતે મુનૌ

એકાસન ગતોઽરણ્યે જજાપ નામમંત્રકમ્ ।
પુરોધાય મુનેર્યષ્ટિ વૃક્ષચ્છાયા સમાશ્રિતઃ

નિરાહારો નિરીહશ્ચ જિતેન્દ્રિય ગણો વશી ।
એવં સહસ્રવર્ષાન્તે સા યષ્ટિઃ સાંકુરાઽભવત્ ॥ ૩ ૨॥
તતઃ પ્રતીક્ષામકરોન્મુનેરાગમનસ્ય યઃ ।
વલ્મીકવેષ્ટિત તનુર્લતાજાલ સમન્વિતઃ ॥૩ ૩ ॥
તતો મુનિ મુદ્ગલોઽપિ દૈવાચ્ચ દેશમાયયૌ ।
સસ્માર ચ તદા યષ્ટિં તં ચ કૈવર્તકં યદા

દદર્શ ભ્રમમાણઃ સ સાંકશં યષ્ટિમુત્તમામ્ ।
વલ્મીકાક્રાન્ત દેહં ચ તં ચ કૈવર્તકં મુનિઃ

દુશ્ચરં મુનિભિઃ સર્વૈરાસ્થિતં તપ ઉત્તમમ્ ।
લક્ષિતં નેત્રમાત્રેણ યતતા મુનિના તદા ॥૩ ૬॥
ઉત્સાદ્ય તસ્ય દેહસ્થં વલ્મીકં મુનિસત્તમઃ ।
મંત્રિતેન જલેનાસ્ય સિષેચાંગં ચ સર્વશઃ

સદૈવ દિવ્યદેહં તં જગાદ મુનિસત્તમઃ ।
પ્રાપ્તવન્તં ગણેશસ્ય સારૂપ્યં કરયો ગતઃ ॥૩ ૮॥
દ્વિકરં પ્રજપંતં ચ નામ વૈનાયકં શુભમ્ ।
ઉન્મીલીતે તદા નેત્રે મુનિના બોધિતસ્તુ સઃ ॥૩ ૯ ॥
તસ્ય નેત્રોદ્ભવે વહ્નિર્વિદ્યુદ્વદ્ ગગનં ગતઃ ।
ત્રિલોકીમુદ્યતો દગ્ધું મુનિના વારિતો યતઃ

સોઽપિ તં મુનિમાનમ્ય સ્વગુરું કરૂણાયુતમ્ ।
આલિલિંગ મુદા યુક્તસ્તનયઃ પિતરં યથા ॥૪ ૧ ॥
ઉપદિષ્યે મુદ્ગલેન નામ કૈવર્તકસ્તદા ।
વલ્મીકાત્ પુનરુત્પન્નં માનયામાસ તં સુતમ્

ચકાર નામ કર્માસ્ય મુદ્ગલો મુનિરાદરાત્ ।
ભ્રુશુંડીતિ તતો નૃપ

એકાક્ષરં ચ મન્ત્રં ચ તસ્મૈ પ્રાહાથ મુદ્ગલ

વરાનસ્મૈ દદૌ પશ્ચાદ્ભવ ત્વં મુનિસત્તમઃ ।
ઇન્દ્રાદિ દેવગંધર્વૈઃ સિદ્ધૈરર્ચ્યતમો ભવ

યથા ગજાનનો દેવો ધ્યાતો દૃષ્ટોઽઘનાશનઃ ।
તથાહિ ત્વમપિ મુને ભ્રૂશુંડિઃ પ્રથિતો ભવ । । ૪૬ ॥
યસ્ય તે દર્શનં સ્યાત્સ કૃતકૃત્યં ભવેન્નર ।
આયુશ્ચ કલ્પલક્ષં તે ભવિતા મમ્ વાક્યતઃ

એવં બહુવિધા તસ્મૈ વરાન્યચ્છતિ મુદ્ગલે ।
યયુરિન્દ્રાદયો દ્રષ્ટું મુનયો નારદાદયઃ । ।૪૮॥
ઊચુસ્તં પ્રણિપત્યૈવ ભ્રૂશુંડે તવ દર્શનાત ।
સાર્થકં જન્મ નો વિદ્યા પિતરૌ ચ તપો યશઃ

ત્વમેવ ગણનાથોઽસિ પૂજનીયોઽસિ નો મુને ।
સ તુ સંપૂજ્યવાન્સર્વાન્ પ્રણમ્ય ચ વિસૃજ્ય ચ ॥૧.૫૭.૫ ૦ ॥
પુનઃ પદ્માસન ગતો જજાપૈકાક્ષરં મનુમ્ ।
પુરો મૂર્તિં પ્રતિષ્ઠાપ્ય ગણેશસ્ય મનોહરામ્ ॥૫ ૧ ॥
ઉપચારૈઃ ષોડશભિરપૂપુજદ્દિનેદિને ।
આશ્રમશ્ચ બભૌ વાપી સરોવૃક્ષ લતાદિભિ । ।૫ ૨ ॥
ત્યક્તવૈરે સિંહમૃગૈ નકુલૈર્ભુજગોત્તમૈઃ ।
તતો વર્ષશતસ્યાન્તે પ્રસન્નોઽભૂદ્ ગજાનનઃ

ઉવાચ મત્સ્વરૂપસ્ત્વં કિમર્થં તપસે તપઃ ।
કૃતકૃત્યોઽસિ સાયુજ્યમાયુષોઽન્તે ચ લપ્સ્યસે

ઇદં ક્ષેત્ર સુવિખ્યાતં નામલેતિ ભવિષ્યતિ ।
અનુષ્ઠાન કૃતામત્ર નાનાસિદ્ધિપ્રદં નૃણામ્

મન્મૂર્તિ દર્શનાદત્ર ન પુનર્જન્મભાગ્ભવેત્ ।
અપુત્રચ્ચ લભેત્ પુત્રાન્ વિદ્યાર્થી જ્ઞાનમાપ્નુયાત્ ॥૫ ૬।
શક્ર ઉવાચ ।
ઇતિ તે કથિતં સર્વં શૂરસેન નૃપોત્તમ ।
યત્વયા પરિપૃષ્ટં મે કિમન્યચ્છ્રોતુમિચ્છસિ

(૨૫૨૦)
ઇતિ શ્રી ગણેશ પુરાણે ઉપાસનાખંડે ભ્રૂશુંડ્યુપાખ્યાનં નામ સપ્તપંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ

અધ્યાય ૫૮ પ્રારંભ :-
બ્રહ્મોવાચ ।
એવં શ્રુત્વા શૂરસેનો મરુત્વદ્ વાક્યમુત્તમમ્ ।
પુનઃ પપ્રચ્છ તં વ્યાસ પ્રતિશ્રુત્વા કથામૃતમ્

શૂરસેન ઉવાચ ।
કેનોપાયેન દેવેશં યાનં તે ગગનં વ્રજેત્ ।
તમુપાયં કુરુ વિભો વદ વા કિં કરોમિ તે

બ્રહ્મોવાચ ।
એવં પુનઃ કૃતપ્રશ્નં નૃપં પ્રાહ સુરારિહા ।
શૃણ્વતાં સર્વલોકાનાં સ્મયમાન ઇદં વચઃ

ઇન્દ્ર ઉવાચ ।
કશ્ચિત્સ્યાદિહ સંકષ્ટચતુર્થી વ્રતકારકઃ ।
વિપ્રો વા ક્ષત્રિયો વાપિ નગરે તે નૃપોત્તમ

તસ્યાબ્દકૃતપુણ્યેન સમ્યગ્ દત્તેન ભૂભુજ ।
ઇદાનીં પ્રચલે દેસન્નાન્યથાઽઘુતપૂરૂષૈ

નૃપ ઉવાચ ।
કથં વ્રતં તુ સંકષ્ટચતુર્થ્યા વદ મે મુને ।
કિં પુણ્યં કિં ફલં તસ્ય કો વિધિઃ કસ્ય પૂજનમ્

પુરા કેન કૃતં ચાત્ર સિદ્ધિર્યસ્મિઞ્ કૃતેઽભવત્ ।
એતત્સર્વં શુનાશીર કૃપયા વદ વિસ્તરાત્

શક્ર ઉવાચ ।
અત્રાપ્યુદાહરન્તીમમિતિહાસં પુરાતનમ્ ।
કૃતવીર્યસ્ય સંવાદં નારદેન મહાત્મના

બભૂવ બલવાન્રાજા કૃતવીર્યો મહીનલે ।
સત્યશીલો વદાન્યશ્ચ યજ્વા માની મહારથઃ

જિતેન્દ્રિયો મિતાહારો દેવદ્વિજનિષેવકઃ ।
યસ્યાશ્વગજયોધાનાં રથિનાં સર્વધન્વિનામ્

ન સંખ્યા વિદ્યતે રાજન્ સહ્યાદ્રિવિષયાસિનામ્ ।
મન્દિરે યસ્ય સૌવર્ણાઃ પર્યંકા ભાજનાનિ ચ

નાસીદૌદુંબરં પાત્રં પાકાર્થમપિ સર્વદા ।
યસ્ય દ્વાદશ સાહસ્રા બ્રાહ્મણાઃ પંક્તિભોજિનઃ

સુગન્ધા નામ યસ્યાસીત્પત્ની ધર્મપરાયણા ।
પતિવ્રતા પતિપ્રાણા ત્રૈલોક્યેઽતિમનોરમા

નાનાલંકાર સુભગા દ્વિજદેવાતિથિપ્રિયા ।
એવં તૌ દંપતી રાજન્નપુત્રૌ સંબભૂવતુઃ

પુત્રાર્થં સર્વદાનાનિ વ્રતાનિ ચ તપાંસિ ચ ।
ચક્રતુર્નિયમાનન્યાન્ યજ્ઞાંશ્ચ બહુદક્ષિણાન્

નાનાતીર્થાનિ ક્ષેત્રાણિ જગ્મતુઃ પુત્રલિપ્સયા ।
તથાપિ નાભવત્ પુત્રો જન્માન્તર કૃતેનસોઃ

એકદા દુઃખિતો રાજા સમાહૂય સ મન્ત્રિણઃ ।
રાજ્યં મુદ્રાં ચ કોશં ચ જનાંજનપદાસ્તથા

તેભ્યો નિવેદ્ય સર્વં તૌ જગ્મતુર્વનમુત્તમમ ।
વલ્કલાજિનસંવીતૌ દમ્પતી તપઆસ્થિતૌ

જિતેન્દ્રિયૌ જિતાહારૌ જીર્ણપર્ણાનિલાશિનૌ ।
ચક્ષુર્માત્રેણ લક્ષ્યૌ તૌ દૃષ્ટ્વાઽયં નારદો મુનિઃ

જનકં કૃતવીર્યસ્ય પિતૃલોકસ્થમબ્રવીત્ ।
અપુત્રત્વાત્ પ્રાયગતો વિદ્યતે તનયસ્તવ

કૃતવીર્યો મૃત્યુલોકે શ્વઃપરશ્વો મરિષ્યતિ ।
યદિ તસ્ય ભવેત્પુત્રો નાકલોકપ્રદર્શકઃ

કૃતવીર્યસ્તદા જીવેન્મૃતો વા સ્વર્ગમાપ્નુયાત્ ।
ઇત્યુક્ત્વા નારદો યાતઃ પશ્યતિ સ્માદ્ભુતં ભુવિ

ભ્રૂશુંડે: પિતરૌ પુત્રૌ તસ્ય પત્નીં સકન્યકામ્ ।
અગ્નિજ્વાલાકુલે ઘોરે કુમ્ભીપાકે હ્યધોમુખાન્

યામ્યદૂતૈસ્તાડ્યમાનાન્ ક્રન્દન્તો વિવિધાન્ રવાન્ ।
તેષામાક્રન્દિતં શ્રુત્વા નારદઃ કરુણાનિધિઃ

આગત્ય કથયામાસ તેષાં દુઃખં ભ્રુશુંડયે ।
નારદ ઉવાચ ।
શક્રાદયો દેવગણા મુનયઃ કપિલાદયઃ

યસ્ય તે દર્શનં કર્તું યાન્તિ હેરમ્બરૂપિણઃ ।
તત્કથં પિતરૌપત્ની પુત્રાઃપુત્ર્યશ્ચ કિંકરાઃ

યમલોકે કુમ્ભિપાકે પચ્યન્તે તવ દોષતઃ ।
ત્વં ચાપિ જ્ઞાનસંપન્નઃ કથં તન્નાવબુધ્યસે

પૂર્વજાનાં ત્વમુદ્ધારે યત્નં કુરુ મહામુને ।
શક્ર ઉવાચ ।
ભ્રૂશુંડિરતિ સંતપ્તો વાક્યં શ્રુત્વા મુનીરિતમ્ ।
દુઃખિતઃ પિતૃદુઃખેન ભૃશં જજ્વાલ વહ્નિવત્ ।
ઉપાયં ચિન્તયામાસ તેષામુદ્ધારકારકમ્ ।
દદૌ શ્રેયં સ સંકષ્ટચતુર્થીં વ્રતજં તદા

વિલોક્ય પ્રણિધાનેન ભ્રુશુંડી સ પરોક્ષવિત્ ।
ધ્યાત્વા ગજાનનં દેવં કરે ધૃત્વા શુભં પયઃ

ઉવાચ પિતૄનુદ્દિશ્ય યાચન્દેવં ગજાનનમ્ ।
ભ્રુશુંડિરુવાચ।
યદિ ભક્ત્યા કૃતં મેઽસ્તિ ગણનાથ વ્રતં તવ

તદા તસ્ય પ્રભાવેન શીઘ્રમુદ્ધર પૂર્વજાન્ ।
એવમુક્ત્વા તુ તત્તોયં ગજાનનકરેઽક્ષિપત્

ક્ષિપ્તમાત્રે તદા તોયે ગજાનનપ્રસાદતઃ ।
વિમાનાનિ સમારુહ્ય સર્વે તે દેવરૂપિણઃ

સેવ્યમાના અપ્સરોભિઃ સ્તૂયમાનાશ્ચ ચારણૈઃ ।
ગંધર્વૈર્ગીયમાનાસ્તે ગણેશસ્થાનમાપ્નુવન્

અન્યેઽપિ કુંભિપાકે ચ નરા દુષ્કૃતિનોઽભવન્ ।
તેઽપિ સર્વે વિમાનસ્થાઃ પદં ગાણેશ્વરં યયુઃ ।

એવં વ્રતસ્ય મહિમા મયા તે પરિકીર્તિતઃ ।
યદેકદિનપુણ્યેન સર્વે સદ્ગતિં ગતઃ।

જન્માવધિ કૃતં યેન સંકષ્ટં વ્રતમાદરાત્ ।
શેષોઽપિ તસ્ય પુણ્યસ્ય સંખ્યા કર્તું ન વૈ ક્ષમ:

અતસ્તસ્ય પ્રભાવેન વિમાનં પ્રચલેન્મમ

(૨૫૫૮)
ઇતિ શ્રી ગણેશપુરાણ ઉપાસનાખંડે સંકષ્ટચતુર્થીવ્રતકથનં નામાષ્ટપંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ॥
અધ્યાય ૫૯ પ્રારંભ :-
રાજોવાચ ।
કુંભીપાકાદ્વિનિઃસૃત્ય તેષુ યાતેષુ વૈ દિવમ્।
કમુપાયં સ કૃતવાન્ કૃતવીર્યપિતા તદા

શક્ર ઉવાચ ।
બ્રહ્મલોકં જગામાશુ દદર્શ કમલાસનમ્।
દુઃખિતો નારદાચ્છ્રુત્વા વંશવિચ્છેદમાત્મનઃ

પ્રણમ્ય તમપૃચ્છત્સ વંશવિચ્છેદ કારણમ્ ।
મમ પુત્રોઽતિધર્માત્મા વદાન્યો યજ્ઞકારકઃ

દેવતાતિથિભક્તશ્ચ માન્ય માનયિતા ભૃશમ્ ।
નાનાવિધપ્રયત્નં સ પુત્રાર્થં કૃતવાન્ વિધે

તથાપિ નાભવત્કસ્માત્તસ્ય પુત્રઃ સુરેશ્વર ।
રાજ્યં પ્રકૃતિસાત્કૃત્વા વાયુભક્ષઃ સ્થિતો વને

અસ્થિમાત્રાવશેષોઽસાવદ્ય શ્વો વા મરિષ્યતિ ।
જન્માંતરીયં તસ્યૈનો યેન ગચ્છેલ્લયં પ્રભો

તમુપાયં દયાં કૃત્વા વદ મે કમલાસન ।
તં પ્રાપયિષ્યે તત્રાહં સ્વવંશસ્ય વિવૃદ્ધયે

એવં સુલલિતાં વાણીં શ્રુત્વોચાચ તથા વિધિઃ ।
શ્રૂયતાં તવ પુત્રસ્ય પૂર્વજન્મ મયેરિતમ્

સામનામ્ના ભવેત્પૂર્વં તત્રૈવ નગરેઽન્ત્યજઃ ।
દુષ્કર્માઽતિતરાં યસ્ય દર્શનં પુણ્યનાશકૃત્

એકદા તેન વિચશ્ય લોભેન પથિ ઘાતિતાઃ ।
દ્વાદશ બ્રાહ્મણાઃ શાન્તાસ્ત્યક્તાસ્તેન ગુહાંતરે

સર્વં તદીયમાદાય નિશિ સ્વગૃહમાગતઃ ।
માઘકૃષ્ણચતુર્થ્યાં સ ઉદયે શશિનો નૃપ

ગણેશેતિ ગણેશેતિ પુત્રમાહૂય સત્વરમ્ ।
અલબ્ધાન્નજલસ્તેન સહૈવ બુભુજે મુદા

કાલેન તવ પુત્રોઽસૌ પંચત્વમગમન્નિશિ ।
ચન્દ્રોદયે ચતુર્થ્યાં તુ કૃષ્ણાયામેવ ભૂભુજ

અજ્ઞાનકૃત સંકષ્ટચતુર્થીવ્રત સંભવાત્ ।
પુણ્યાદ્વિનાયકં ધામ જગામ સુખદં તુ સઃ

વિમાનવરમારૂઢો વીક્ષ્યમાણોપ્સરો ગણૈઃ ।
વૈમાનિકૈઃ સ્તૂયમાનો દિવ્યપુષ્પૈરથાર્ચિતઃ

તેનૈવ પુણ્યશેષેણ કૃતવીર્યાભિધો નૃપઃ ।
તવપુત્ર સમાપેદે પુત્રત્વમધુના ભુવિ

તદઘૌઘક્ષયાત્તસ્ય પુત્ર ઉત્પત્સ્યતેઽનઘ ।
ઇતિ બ્રહ્મવચઃ શ્રુત્વા ચકમ્પે સ નૃપોત્તમ

પપ્રચ્છુ પુનરેવાસાવુપાયં પાપનાશનમ્ ।
કૃતવીર્ય પિતોવાચ ।
બ્રહ્મહત્યા કૃતં તસ્ય પાપં નશ્યેત્કથં વિધે

તદ્વદસ્વ દયાસિંધો યદ્યપિ સ્યાત્સુદુષ્કરમ્ ।
બ્રહ્મોવાચ ।
સ ચેદ્વ્રતં તુ સંકષ્ટચતુર્થીસંજ્ઞકં તવ

સુતઃ કરિષ્યતે સમ્યક્તદા પાપાત્પ્રમોક્ષ્યતે ।
રાજોવાચ ।
કથં તત્ક્રિયતે બ્રહ્મન્કસ્મિન્માસે વ્રતં શુભે

તત્સર્વં વદ મે સ્વામિન્યેન પાપં લયં વ્રજેત્ ।
બ્રહ્મોવાચ ।
ચતુર્થી ભૌમવારે તુ માઘે કૃષ્ણે ભવેદ્યદિ

શુભે મુહૂર્તે ચન્દ્રે ચ કુર્યાત્પ્રારંભમસ્ય હ ।
દન્તધાવનપૂર્વાણિ સ્નાનાનિ ચૈકવિંશતિમ્ ।

કુર્વીત નિત્યકર્માણિ જપેન્મન્ત્રં તતઃ પરમ્ ।
નિરાહારો ભવેન્મૌનિ પરનિન્દાવિવર્જિતઃ ।
દુષ્ટકર્મ ચ તાંબૂલં વર્જયેન્નિયમેન ચ ।
વર્જયેજ્જલપાણં ચ પરદ્રોહં ચ પૈશુનમ્

તિલામલકકલ્કેન દિનાન્તે સ્નાનમાચરેત્ ।
એકાક્ષરં શડર્ણં વા જપેદ્વા વૈદિકં મમુમ્

ગણેશપ્રીતયે તસ્ય નામમન્ત્રં યથાવિધિ ।
ધ્યાયેત્ સ્થિરેણ મનસા દેવદેવં ગજાનનમ્

મુહૂર્તમાત્રેણ તતઃ પૂજયેદ્ગણનાયકમ્ ।
ઉપચારૈઃ ષોડશભિઃ નૈવેદ્યૈર્વિવિધૈરપિ

મોદકાપૂપ શષ્કુલી લડ્ડુકૈર્વટકૈરપિ ।
પાયસૈર્વિવિધૈરન્નૈર્વ્યંજનૈર્લેહ્યચોષ્યકૈઃ

ફલૈર્નાનાવિધૈઃ પૂગ તાંબૂલૈર્દક્ષિણાદિભિઃ ।
એકવિંશતિદૂર્વાભિર્દીપૈશ્ચ કુસુમૈરપિ

ચન્દ્રોદયેઽર્ઘ્યદાનેન તિથયે મન્ત્રપૂર્વકમ્ ।
ગજાનનાય પશ્ચાત્તુ ચન્દ્રાય ચ તતઃ પરમ્

નિવેદ્ય પૂજનં નત્વા ક્ષમાપ્ય ચ તતઃ પુનઃ ।
બ્રાહ્મણાન્ભોજયેદ્ભક્ત્યા શક્ત્યા વા ચૈકવિંશતિમ્

દશ દ્વાદશ વાઽશક્તો દક્ષિણાભિઃ સુતોષયેત્ ।
કથાં શ્રુત્વા તતઃ સમ્યક્ સ્વયં ભુંજીત વાગ્યતઃ

ગીતવાદિત્રઘોષેણ શેષાં રાત્રિં તતો નયેત્ ।
એવં વ્રતં ચૈકવર્ષં કૃતં ચેદ્યત્નતો નૃપ

સર્વપાપ ક્ષયાત્તસ્ય ભવિતા પુત્ર ઉત્તમઃ ।
અન્યં વા ચિન્તયેત્કામં યં યં તં પ્રાપ્નુયાન્નરઃ

સર્વસંકટનાશઃ સ્યાત્ પરચક્રાદ્ ભયં ન હિ ।
શમીમૂલે જપંસ્તિષ્ઠન્નુપવાસ પરાયણઃ

આચન્દ્રોદયપર્યન્તં વ્રતમેતત્સમાચરેત્ ।
અન્ધો મૂકો જડઃ પંગુસ્તદીપ્સિતમવાપ્નુયાત્

દારાન્ પુત્રાન્ ધનં રાજ્યં લભતે નાત્ર સંશયઃ ।
શ્રવણાદિષુ માસેષુ ઘૃતલડ્ડવાદિકં પૃથક્

ભક્ષેયદ્વર્ષપર્યન્તં તસ્ય સિદ્ધિરનુત્તમા ।
શ્રાવણે સપ્ત લડ્ડૂકા નભસ્યે દધિભક્ષણમ્ ॥૩૮
આશ્વિને ચોપવાસં ચ કાર્તિકે દુગ્ધપાનકમ્ ।
માર્ગશીર્ષે નિરાહારં પૌષે ગોમૂત્રપાનકમ્

તિલાં ચ ભક્ષયેન્માઘે ફાલ્ગુને ઘૃતશર્કરામ્ ।
ચૈત્રમાસે પંચગવ્યં વૈશાખે શતપત્રિકામ્

ઘૃતસ્ય ભોજનં જ્યેષ્ઠે આષાઢે મધુભક્ષણમ્ ।
કૃતવીર્યપિતોવાચ ।
અંગારકચતુર્થ્યાં તુ વિશેષોઽભિહિતઃ કુતઃ

વદ ત્વં કૃપયા બ્રહ્મન્ પ્રશ્રયાવનતાય મે ।
શૃણ્વતો ન ચ મે તૃપ્તિર્ગજાનન કથાં શુભામ્

(૨૬૦૦)
ઇતિ શ્રીગણેશપુરાણ ઉપાસનાખંડે ચતુર્થીવ્રતકથનં નામૈકોનષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ

અધ્યાય ૬૦ પ્રારંભ :-
બ્રહ્મોવાચ ।
અંગારકચતુર્થ્યાસ્તુ મહિમાનં મહીપતે ।
શૃણુષ્વાવહિતો ભૂત્વા કથયામિ સમાસતઃ

અવન્તી નગરે રાજન્ ભારદ્વાજો મહામુનિઃ ।
વેદવેદાંગવિત્પ્રાજ્ઞઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ

અગ્નિહોત્રરતો નિત્યં શિષ્યાધ્યયનતત્પરઃ ।
નદીતીરગતસ્તિષ્ઠન્નનુષ્ઠાનરતો મુનિઃ

એકસ્મિન્નેવ સમયે દૃષ્ટા તેનાપ્સરોવરા ।
તાં દૃષ્ટ્વા ચકમે ભોક્તું ભારદ્વાજો મહામુનિઃ

અકસ્માત્ કામિનીં દૃષ્ટ્વા કામાસક્તોઽભવન્મુનિઃ ।
કામબાણાભિભૂતઃ સ નિપપાત મહીતલે

અતિવિહ્વલગાત્રસ્ય તસ્ય રેત પ્રચસ્ખલે ।
પ્રવિષ્ટં તસ્ય તદ્રેતઃ પૃથિવીં બિલમધ્યતઃ

તત એકઃ કુમારોઽભૂજ્જપાકુસુમ સન્નિભઃ ।
તં ધરિત્રી સ્નેહવશાત્ પાલયામાસ સાદરમ્

જનુઃ સ્વં તેન ધન્યં સા મનુતે પિતરૌ કુલમ્ ।
તતઃ સ સપ્તવર્ષસ્તાં પપ્રચ્છ જનનીં નિજામ્

મયિ લોહિતિમા કસ્માન્માનુષં દેહમાસ્થિતે ।
કશ્ચ મે જનકો માતસ્તન્મમાચક્ષ્વ સાંપ્રતમ્

ધરણ્યુવાચ ।
ભારદ્વાજમુનેર્રેતઃ સ્ખલિતં મયિ સંગતમ્ ।
તતો જાતોઽસિ રે પુત્ર વર્ધિતોઽસિ મયા શુભમ્

સ ઉવાચ ।
તર્હિ તં મે મુનિં માતદર્શયસ્વ તપોનિધિમ્ ।
બ્રહ્મોવાચ ।
તમાદાય તદા દેવી ભારદ્વાજં જગામ કુઃ।

ઉવાચ પ્રણિપત્યૈનં ત્વદ્વીર્યપ્રસવં સુતમ્ ।
વર્ધિતં તં પુરોધાર્ય સ્વીકુરુષ્વ મુનેઽધુના

તદાજ્ઞયા યયૌ ધાત્રી સ્વધામ રુચિરં તદા ।
ભારદ્વાજઃ સુતં લબ્ધ્વા મુમુદે ચાલિલિંગ તમ્

આઘ્રાય શિર ઉત્સંગે સ્થાપયામાસ તં મુદા ।
સુમુહૂર્તે શુભે લગ્ને ચકારોપનયં મુનિઃ

વેદશાસ્ત્રાણ્યુપાદિશ્ય ગણેશસ્ય મનું શુભમ્ ।
ઉવાચ કુર્વનુષ્ઠાનં ગણેશપ્રીતયે ચિરમ્

સંતુષ્ટો દાસ્યતે કામાન્સર્વાંસ્તવ મનોગતાન્ ।
તતઃ સ નર્મદાતારે પદ્માસનગતો મુનિઃ

સંનિયમ્યેન્દ્રિયાણ્યાશુ ધ્યાયન્હેરંબમન્તરા ।
જજાપ પરમં મન્ત્રં વાયુભક્ષો ભૃશં કૃશઃ

એવં વર્ષસહસ્રં સ તપસ્તેપે સુદારુણમ્ ।
માઘકૃષ્ણચતુર્થ્યાંતમુદયે શશિનોઽમલે

દર્શયામાસ રૂપં સ્વં ગણનાથોઽથ દિગ્ભુજમ્ ।
દિવ્યાંબરં ભાલચન્દ્રં નાનાયુધલસત્કરમ્

ચારુશુંડં લસદ્દન્તં શૂપકર્ણં સકુંડલમ્ ।
સૂર્યકોટિપ્રતીકાશં નાનાલંકારમંડિતમ્

દદર્શ રૂપં દેવસ્ય સ બાલઃ પુરતઃ સ્થિતમ્ ।
ઉત્થાય પ્રણિપત્યૈનં તુષ્ટાવ જગદીશ્વરમ્

ભૌમ ઉવાચ ।
નમસ્તે વિઘ્નનાશાય નમસ્તે વિઘ્નકારિણે ।
સુરાસુરાણામીશાય સર્વશક્ત્યુપબર્હિણે

નિરામયાય નિત્યાય નિર્ગુણાય ગુણચ્છિદે ।
નમો બ્રહ્મવિદાં શ્રેષ્ઠ સ્થિતિસંહારકારિણે

નમસ્તે જગદાધાર નમસ્ત્રૈલોક્ય પાલક ।
બ્રહ્માદયે બ્રહ્મવિદે બ્રહ્મણે બ્રહ્મરૂપિણે

લક્ષ્યાલક્ષ્ય સ્વરૂપાય દુર્લક્ષણભિદે નમઃ ।
નમઃ શ્રીગણનાથાય પરેશાય નમો નમઃ ।
ઇતિ સ્તુતઃ પ્રસન્નાત્મા પરમાત્મા ગજાનનઃ

ઉવાચ શ્લક્ષ્ણયા વાચા બાલકં સંપ્રહર્ષયન્ ।
ગજાનન ઉવાચ ।
તવોગ્રતપસા તુષ્ટો ભક્ત્યા સ્તુત્યાઽનયાઽપિ ચ

બાલભાવેઽપિ ધૈર્યાચ્ચ દદામિ વાંછિતાન્ વરાન્ ।
એવમુક્તો ભૂમિપુત્રો વચ ઊચે ગજાનનમ્

ભૌમ ઉવાચ ।
ધન્યા દૃષ્ટિર્જનનમપિ મે દર્શનાચ્ચ સુરેશ,
ધન્યં જ્ઞાનં કુલમપિ વિભો ભૂઃ સશૈલાઽદ્ય ધન્યા ।
ધન્યં ચૈતત્સકલમપિ તપો યેન દૃષ્ટોઽખિલેશો,
ધન્યા વાણી વસતિરપિ યયા સંસ્તુતો મૂઢભાવાત્

યદિ તુષ્ટોઽસિ દેવેશ સ્વર્ગે ભવતુ મે સ્થિતિ: ।
અમૃતં પાતુમિચ્છામિ દેવૈઃ સહ ગજાનન

કલ્યાણકારિ મે નામ ખ્યાતિમેતુ જગત્ત્રયે ।
દર્શનં મે ચતુર્થ્યાં તે જાતં પુણ્યપ્રદં વિભો

અતઃ સા પુણ્યદા નિત્યં સર્વસંકષ્ટહારિણી ।
કામદા વ્રતકર્તૄણાં ત્વત્પ્રસાદાત્ સદાઽસ્તુ ચ

ગણેશ ઉવાચ ।
અમૃતં પાસ્યસે સમ્યગ્ દેવૈઃ સહ ધરાસુત ।
મંગલેતિ ચ નામ્ના ત્વં લોકે ખ્યાતિં ગમિષ્યસિ

અંગારકેતિ રક્તત્વાદ્વસુમત્યા યતઃ સુતઃ ।
અંગારકચતુર્થીં યે કરિષ્યન્તિ નરા ભુવિ

તેષામબ્દસમં પુણ્યં સંકષ્ટીવ્રતસંભવમ્ ।
નિર્વિઘ્નતા સર્વકાર્યે ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

અવન્તીનગરે રાજા ભવિષ્યસિ પરન્તપ ।
વ્રતાનામુત્તમં યસ્માત્કૃતં તે વ્રતમુત્તમમ્

યસ્ય સંકીર્તનાન્મર્ત્યઃ સર્વાન્ કામાનવાપ્નુયાત્ ।
બ્રહ્મોવાચ ।
ઇતિ દત્વા વરો દેવઃ પિદધે દ્વિરદાનનઃ ।

તતસ્તુ મંગલે દેવં સ્થાપયામાસ ભક્તિતઃ ।
શુંડામુખં દશભુજં સર્વાવયવસુંદરમ્

પ્રાસાદં કારયામાસ ગજાનનમુદાવહમ્ ।
સંજ્ઞા મંગલમૂર્તીતિ દેવદેવસ્ય સોઽકરોત્

તતોઽભવત્ કામદાતૃ ક્ષેત્રં સર્વજનસ્ય તત્ ।
અનુષ્ઠાનાત્ પૂજનાચ્ચ દર્શનાત્ સર્વમોક્ષદમ્

તતો વિનાયકો દેવો વિમાનવરમુત્તમમ્ ।
પ્રેષયામાસ સ્વગણૈર્ભૌમમાનેતુમન્તિકમ્

તે ગત્વા તેન દેહેન તં ભૌમમાનયન્ બલાત્ ।
ગણેશસ્યાન્તિકં રાજંસ્તદ્ભુતમિવાભવત્

તતો ભૌમોઽભવત્ ખ્યાતઃ ત્રૈલોક્યે સચરાચરે ।
યતો ભૌમેન સંકષ્ટચતુર્થી ભૌમસંયુતા

કૃતા પ્રાપ્તં ચ સ્વર્ગં ચામૃતપાનં સુરૈઃ સહ ।
અતશ્ચાંગારકયુતા ચતુર્થી પ્રથિતા ભુવિ

ચિન્તિઆર્થપ્રદાનેન ચિન્તામણિરિતિ પ્રથામ્ ।
પ્રયાતો મંગલમૂર્તિઃ સર્વાનુગ્રહકારકઃ

પારિનેંરાત્તુ નગરાત્ પશ્ચિમે પ્રથિતોઽભવત્ ।
ચિન્તામણિરિતિ ખ્યીતઃ સર્વવિઘ્ન નિવારણઃ

અધુના સિદ્ધગંધર્વૈ પૂજ્યતે સ વિધૂદયે ।
દદાતિ વાંછિતાનર્થાન્ પુત્રપૌત્રાદિ સંપદ

(૨૬૪૬)
ઇતિ શ્રીગણેશપુરાણ ઉપાસનાખંડેઽ અંગારક ચતુર્થી વ્રતોપાખ્યાને ષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ