ગણેશપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.46.50

વ્યાસ ઉવાચ ।
કથં નામ્નાં સહસ્રં તદ્ ગણેશ ઉપદિષ્ટવાન્।
શિવદં તન્મમાચક્ષ્વ લોકાનુગ્રહતત્પર

બ્રહ્મોવાચ ।
દેવઃ પૂર્વં પુરારાતિઃ પુરત્રયજયોદ્યમે ।
અનર્ચનાદ્ગણેશસ્ય જાતો વિઘ્નાકુલઃ કિલ

મનસા સ વિનિર્ધાર્ય તતસ્તદ્વિઘ્નકારણં ।
મહાગણપતિં ભક્ત્યા સમભ્યર્ચ્ય યથાવિધી

વિઘ્નપ્રશમનોપાયમપૃચ્છત્તં પરાજિતઃ ।
સંતુષ્ટઃ પૂજયા શંભોર્મંહાગણપતિઃ સ્વયમ્

સર્વવિઘ્નપ્રશમનં સર્વકામફલપ્રદં ।
તતસ્તમૈ સ્વસ્ય નામ્નાં સહસ્સ્રમિદમબ્રવીત્

અસ્ય શ્રીમદ્ગણેશદિવ્યસહસ્રનામામૃતસ્તોત્રમાલામહામંત્રસ્ય શ્રીમહાગણપતિરૃષિઃ ।
શ્રીસ્વાનંદેશો બ્રહ્મણસ્પતિર્દેવતા ।
નાનાવિધાનિ ચ્છંદાંસિ ।
હુમિતિ બીજં ।
તુંગમિતીં શક્તિઃ ।
સ્વાહાશક્તિરિતિ કીલકં ।
સકલવિઘ્નવિનાશનદ્વારા શ્રીબ્રહ્મણસ્પતિ- પ્રીત્યર્થં જપે વિનિયોગ ૧ ।
અથ ન્યાસાઃ ।
ગણેશ્વરો ગણક્રીડ ઇત્યંગુષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
કુમારગુરુરીશાનેતિ તર્જનીભ્યાં નમઃ ।
બ્રહ્માં ડકુંભશ્ચિદ્વ્યોમેતિ મધ્યમાભ્યાં નમઃ ।
રક્તોરક્તાંબરધર ઇત્યનામિકાભ્યાં નમઃ સર્વસદ્ગુરુસંસેવ્ય ઇતિ કનિષ્ઠિકાભ્યાં નમઃ ।
લુપ્તવિઘ્નઃ સુભવનામિતિ કરતલકરપૃષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
અથ હૃદયાદિન્યાસાઃ ।
છંદશ્ચ્છંદોદ્ભવ ઇતિ હૃદયાય નમઃ ।
નિષ્કલો નિર્મલ ઇતિ શિરસે સ્વાહા ।
સૃષ્ટિસ્થિતિલયક્રીડ ઇતિ શિખાયૈ વષટ્ ।
જ્ઞાનં વિજ્ઞાનમાનંદં ઇતિ કવચાય હુમ્ ।
અષ્ટાંગયોગફલ ભૃદિતિ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
અનંતશક્તિસહિતં ઇત્યસ્ત્રાય ફટ્ ।
ઇતિ દિગ્બંધઃ ।
અથ ધ્યાનમ્ ।
રક્તાંભોધિસ્થપોતોલ્લસદરુણસરોજાધિરુઢં ત્રિનેત્રં ।
પાશં ચૈવાંકુશાઢ્યં પરશુમભયદં બાહુભિર્ધારયંતં ।
શક્ત્યા યુક્તં ગજાસ્યં પુથુતરજઠરં સિદ્ધિબુદ્ધીસમેતં ।
રક્તં ચંદ્રાર્ધમૌલિં સકલભયહરં વિઘ્નરાજં નમામિ

શ્રીસિદ્ધિબુદ્ધિસહિતાય સલક્ષલાભાય શ્રોસ્વાનંદેશાય બ્રહ્મણસ્પતયે સાંગાય સપરિવારાય સશક્તિકાય સાયુધાય સવાહનાય સાવરણાય નમઃ ।
ઇતિ નામમંત્રેણ માનસૈઃ પઞ્ચોપચારૈઃ સંપૂજ્ય પઠેત્ ।
। શ્રીમહાગણપતિરુવાચ ।
ગણેશ્વરો ગણક્રીડો ગણનાથો ગણાધિપઃ ।
એકદંષ્ટ્રો વક્રતુંડો ગજવક્ત્રો મહોદરઃ

લંબોદરો ધૂમ્રવર્ણો વિકટો વિઘ્નનાયકઃ ।
સુમુખો દુર્મુખો બુદ્ધો વિઘ્નરાજો ગજાનનઃ

ભીમઃ પ્રમોદ આમોદઃ સુરાનંદો મહોત્કટઃ ।
હેરંબઃ શંબરઃ શંભુર્લંબકર્ણો મહાબલઃ

નંદનો લંપટો ભીમમેઘનાદો ગણંજયઃ ।
વિનાયકો વિરૂપાક્ષો વીરશૂરવરપ્રદઃ

મહાગતિર્બુદ્ધિપ્રિયઃ ક્ષિપ્રપ્રસાદનઃ ।
રુદ્રપ્રિયો ગણાધ્યક્ષ ઉમાપુત્રોઽઘનાશનઃ

કુમારગુરુરીશાનપુત્રો મૂષકવાહનઃ ।
સિદ્ધિપ્રિયઃ સિદ્ધિપતિઃ સિદ્ધિઃ સિદ્ધિવિનાયકઃ

અવિઘ્નસ્તુંબરુઃ સિંહવાહનો મોહિનીપ્રિયઃ ।
કટંકટો રાજપુત્રઃ શાકલઃ સંમિતોઽમિતઃ । ।૭॥
કૂષ્માંડસામસંભૂતિર્દુર્જયો ધુર્જયો જય ।
ભૂપતિર્ભુવનપતિર્ભૂતાનાં પતિરવ્યયઃ

વિશ્વકર્તા વિશ્વમુખો વિશ્વવંદ્યો વિનિર્ગુણઃ ।
કવિઃ કવીનામૃષભો બ્રહ્મણ્યો બ્રહ્મણસ્પતિઃ

જ્યેષ્ઠરાજો નિધિપતિર્નિધિપ્રિયપતિપ્રિયઃ ।
હિરણ્મયપુરાંતઃસ્થઃ સૂર્યમંડલમધ્યગઃ

કરાહતિધ્વસ્તસિંધુસલિલઃ પૂષદંતભિત્ ।
ઉમાંકકેલિકુતુકી મુક્તિદઃ કુલપાલનઃ

કિરીટિકુંડલિહારિવનમાલિમનોમયઃ ।
વૈમુખ્યહતદૈત્યશ્રીઃ પાદાહત્યેજિતક્ષિતિઃ ॥ ૧૨। ।
સદ્યોજાતઃ સ્વર્ણમુંજમેખલી દુર્નિમિત્તહૃત્ ।
દુઃસ્વપ્નદુષ્ટશમનો ગુણી નાદપ્રતિપ્ઠિતઃ ॥ ૧૩ । ।
સુરૂપઃ સર્વનેત્રાધિવાસો વિભ્રાજિનૂપુરઃ।
પીતાંબરઃ ખંડરદઃ ખંડવૈશાખસંસ્થિતઃ

ચિત્રાંગઃ શ્યામદશનો ભાલચંદ્રો હવિર્ભુજઃ ।
યોગાધિપસ્તારકસ્થપુરુષો ગજકર્ણકઃ

ગણાધિરાજો વિજયઃ સ્થિરો ગજપતિર્ધ્વજી ।
દેવદેવઃ સ્મરપ્રાણદીપકો વાયુકીલકઃ ॥ ૧ ૬। ।
વિપશ્ચિદ્વરદોન્નાદો નાદભિન્નમહાચલઃ ।
વરાહવદનો મૃત્યુંજયો વ્યાઘ્રાજિનાંબરઃ ॥ ૧ ૭॥
ઇચ્છાશક્તિભવો દેવત્રાતા દૈત્યવિમર્દનઃ ।
શંભુવક્ત્રોદ્ભવઃ શંભુકોપજઃ શંભુહાસ્યભૂઃ ॥ ૧ ૮॥
શંભુતેજાઃ શિવાશોકહારી ગૌરીસુખાવહઃ ।
ઉમાંગમલજો ગૌરીતેજોભૂઃ સ્વર્ધુનીભવઃ ॥ ૧ ૯॥
મત્તકાયો મહાનાદો ગિરિવર્ષ્મા શુભાનનઃ ।
સર્વાત્મા સર્વદેવાત્મા બ્રહ્મમૂર્દ્ધા કકુપ્શ્રુતિઃ ॥૧.૪૬.૨ ૦ ॥
બ્રહ્માંડકુંભશ્ચિદ્વ્યોમભાલઃ સન્યશિરોરુહઃ ।
જગજ્જન્મલયોન્મેષનિમેષોઽગ્ન્યર્કસોમદૃક્

ગિરીંદ્રકરદો ધર્માધર્મોષ્ઠઃ સામબૃંહિત।
ગ્રહર્ક્ષદશનો વાણીજિહ્વો વાસવનાસિકઃ

ભ્રૂમધ્યસંસ્થિતકરો બ્રહ્મવિદ્યામદોદકઃ ।
કુલાચલાંસઃ સોમાર્કઘંટો રુદ્રશિરોધરઃ

નદીનદભુજઃ સર્પાંગુલીકસ્તારકાનખઃ ।
વ્યોમનાભિઃ શ્રીર્હૃદયો મેરુપૃષ્ઠોઽર્ણવોદરઃ । ।૨૪॥
કુક્ષિસ્થયક્ષગંધર્વંરક્ષઃકિન્નરમાનુષઃ ।
પૃથ્વીકટિઃ સૃષ્ટિલિંગઃ શૈલોરુર્દ્રસ્રજાનુકઃ

પાતાલજંઘો સુનિપાત્કાલાંગુષ્ઠસ્રયીતનુઃ ।
જ્યોતિર્મંડલલાંગૂલો હદયાલાનનિશ્ચલઃ

હૃત્પદ્મકર્ણિકાશાલી વિયત્કેલિસરોવરઃ ।
સદ્ભક્તધ્યાનનિગડઃ પૂજાવારીનિવારિતઃ

પ્રતાપી કાશ્યપો યંતા ગણકો વિષ્ટપી બલી ।
યશસ્વી ધાર્મિકો જેતા પ્રથમઃ પ્રથમેશ્વરઃ

ચિંતામણિદ્વીપપતિઃ કલ્પદ્રુમવનાલયઃ ।
રત્નમંડપમધ્યસ્થો રત્નસિંહાસનાશ્રયઃ ॥૨ ૯ ॥
તીવ્રાશિરોદ્ધૃતપદો જ્વાલિનીમૌલિલાલિતઃ ।
નંદાનંદિતપીઠશ્રીર્ભોગદાભૂષિતાસનઃ ॥ ૧.૪૬.૩૦ । ।
સકામદાયિનીપીઠઃ સ્ફુરદુગ્રાસનાશ્રયઃ ।
તેજોવતીશિરોરત્નં સત્યાનિત્યાવતંસિતઃ

સવિઘ્નાશિનીપીઠઃ સર્વશક્ત્યંબુજાલયઃ ।
લિપિપદ્માસનાધારો વહ્નિધામત્રયાલયઃ

ઉન્નતપ્રપદો ગૂઢગુલ્ફઃ સંવૃતપાર્ષ્ણિકઃ ।
પીનજંઘઃ શ્લિષ્ટજાનુઃ સ્થૂલોરુઃ પ્રોન્નમત્કટિઃ ॥ ૩૩ । ।
નિમ્નનાભિઃ સ્થૂલકુક્ષિ પીનવક્ષા બૃહદ્ભુજઃ ।
પીનસ્કંધઃ કંબુકઠો લબોષ્ઠો લંબનાસિકઃ ॥ ૩૪। ।
ભગ્નવામરદસ્તુંગાસવ્યદંતો મહાહનુઃ ।
હ્રસ્વનેત્રત્રયઃ શૂર્પકર્ણો નિબિડમસ્તકઃ

સ્તબકાકારકુંભાગ્રો રત્નમૌલિર્નિરંકુશઃ ।
સર્પહારકટીસૂત્રઃ સર્પયજ્ઞોપવીતવાન્

સર્પકોટીરકટકઃ સર્પગ્રૈવેયકાંગદઃ ।
સર્પકક્ષોદરાબંધઃ સર્પરાજોત્તરચ્છદઃ ॥ ૩૭। ।
રક્તો રક્તાંબરધરો રક્તમાલ્યવિભૂષણઃ ।
રક્તેક્ષણો રક્તકરો રક્તતાલ્વોષ્ઠપલ્લવઃ ॥૩ ૮॥
શ્વેતઃ શ્વેતાંબરધરઃ શ્વેતમાલ્યવિભૂષણઃ ।
શ્વેતાતપત્રરુચિરઃ શ્વેતચામરવીજિતઃ

સર્વાવયવસંપૂર્ણઃ સર્વલક્ષણલક્ષિતઃ ।
સર્વાભરણશોભાઢ્યઃ સર્વશોભાસમન્વિતઃ

સર્વમંગલમાંગલ્યઃ સર્વકારણકારણં ।
સર્વદૈકકરઃ શાર્ઙ્ગી બીજપૂરી ગદાધરઃ ॥૪ ૧ ॥
શુભ્રાંગો લોકસારંગઃ સુતંતુસ્તંતુવર્દ્ધનઃ ।
કિરીટી કુંડલી હારી વનમાલી શુભાંગદઃ

ઇક્ષુચાપધરઃ શૂલી ચક્રપાણિઃ સરોજભૃત્ ।
પાશી ધૃતોત્પલઃ શાલીમંજરીભૃત્સ્વદંતભૃત્

કલ્પવલ્લીધરો વિશ્વાભયદૈકકરો વશી ।
અક્ષમાલાધરો જ્ઞાનમુદ્રાવાન્મુદ્ગરાયુધઃ

પૂર્ણપાત્રો કંબુધરો વિધૃતાક્ષઃ સુમોદકઃ ॥
કરસ્થામ્રફલશ્ચૂતકલિકાભૃત્કુઠારવાન્

પુષ્કરથસ્વર્ણઘટપૂર્ણરત્નાંબુવર્ષકઃ ।
ભારતીસુંદરીનાથો બિનાયકરતિપ્રિયઃ

મહાલક્ષ્મીપ્રિયતમઃ સિદ્ધલક્ષ્મીમનોરમ ।
રમારમેશપૂર્વાંગો દક્ષિણોમામહેશ્વર

મહિવરાહવામાંગો રતિકંદર્પપશ્ચિમઃ ।
આમોદમોદજનનઃ સપ્રમોદપ્ર મોદનઃ ।

સમેધિતસમૃદ્ધશ્રીરૃદ્ધિસિદ્ધિપ્રવર્ધનઃ ।
દંતસૌમુખ્યસુમુખકાંતિકંદલિતાશ્રયઃ

મદનાવત્યાશ્રિતાંઘ્રિ કૃતસૌમુખ્યદુર્મુખઃ ।
વિઘ્નસંપલ્લવોદ્વિગ્નસેવોન્નિદ્રમદદ્રવઃ ॥૧.૪૬.૫ ૦ । ।
વિઘ્નકૃન્નિમ્નચરણદ્રાવિણીશક્તિસંવૃતઃ ।
તીવ્રાપ્રસન્નવદનો જ્વાલિનીપાલિતૈકદૃક્ ॥૫ ૧ ॥
મોહિનીં મોહનો ભોગદાયિનીકીર્તિમંડિતઃ ।
કામિનીકાંતયુક્તશ્રીસ્તેજિન્યધિષ્ઠિતૈકદૃક્

વસુધારામદોન્નાદો મહાશંખનિધિપ્રિયઃ ।
નમદ્વસુમતીમૌલિપ્રહ્વઃ પદ્મનિધિપ્રભુઃ ॥૫ ૩ ॥
સર્વસદ્ગુરૂસંસેવ્યઃ શોચિષ્કેશહૃદાશ્રયઃ ।
ઈશાનમૂર્દ્ધા દેવેંદ્રશિખઃ પવનનંદનઃ

પ્રત્યુગ્નનયનાદિત્યો દિવ્યાસ્ત્રાણાં પ્રયોગવિત્ ।
ઐરાવતાદિસર્વાશાવારણોવારણાપ્રિયઃ

વજ્રાદ્યસ્ત્રપરીવારગણચંડસમાશ્રયઃ ।
જયાજયપરિકરો વિજયાવિજયાવહઃ ॥૫ ૬ ॥
અજયાર્ચિતપાદાબ્જો નિત્યાનિત્યાવલંબિતઃ ।
વિલાસિનીકૃતોલ્લાસશૌંડીસૌંદર્યંમંડિતઃ

અનંતાનંતસુખદઃ સુમંગલસુમંગલઃ ।
જ્ઞાનાશ્રયઃ ક્રિયાધારઃ ઇચ્છાશક્તિનિષેવિતઃ

સુભગાસંશ્રીતપદો લલિતાલલિતાશ્રયઃ ।
કામિનીપાલનઃ કામકામિનીકેલિલાલિતઃ

સરસ્વત્યાશ્રયો ગૌરીનંદનઃ શ્રીનિકેતનઃ ।
ગુરુગુપ્તપ્રદો વાચાસિદ્ધો વાગીશ્વરીપતિઃ । ।૧.૪૬.૬ ૦ ॥
નલિનીકામુકો રામાવામાજ્યેષ્ઠામનોરમઃ ।
રૌદ્રીમુદ્રિતપાદાબ્જો હુંબીજસ્તુંગશક્તિકઃ । । ૬૧ ॥
વિશ્વાદિજનનત્રાણસ્વાહાશક્તિસુકીલકઃ ।
અમૃતાબ્ધિકૃતાવાસો મદાઘૂર્ણિતલોચનઃ ॥૬ ૨ ॥
ઉચ્છિષ્ટોચ્છિપ્ટગણપગણેશો ગણનાયકઃ ।
સાર્વકાલિકસંસિદ્ધિર્નિત્યસેવ્યો દિગંબરઃ

અનાપાયોઽનંતશક્તિરપ્રમેયોઽજરોઽમરઃ ।
અનાવિલોઽપ્રતિહતિરચ્યુતોઽમૃતમક્ષરં

અપ્રતર્ક્યોઽક્ષયોઽ જય્યોઽનાધારોઽનામયોઽમલઃ ।
અમેયસિદ્ધિરદ્વૈતમઘોરોઽપ્રમિતાનનઃ

અનાકારોઽબ્ધિભૂમ્યગ્નિબલઘ્નોઽવ્યક્તલક્ષણઃ ।
આધારપીઠ આધાર આધારાધેયવર્જિતઃ

આખુકેતન આશાપૂરક આખુમહારથઃ ।
ઇક્ષુસાગરમધ્યસ્થ ઇક્ષુભક્ષણલાલસઃ

ઇક્ષુચાપાતિરેકશ્રીરિક્ષુચાપનિષેવિતઃ ।
ઇંદ્રગોપસમાનશ્રીરિંદ્રનીલસમદ્યુતિઃ

ઇંદીવરદલશ્યામ ઇંદુમંડલમંડિતઃ ।
ઇધ્મપ્રિય ઇડાભાગ ઇડાધર્મેંદિરાપ્રદઃ

ઇક્ષ્વાકુવિઘ્નવિધ્વંસી ઇતિકર્તવ્યતેપ્સિતઃ ।
ઈશાનમૌલિરીશાન ઈશાનપ્રિય ઈતિહા

ઈષણાત્રયકલ્પાંત ઇહામુત્રવિવર્જિતઃ ।
ઉપેંદ્ર ઉડુભૃન્મીંલિરુમદૂરકપતિપ્રિયઃ

ઉન્નતાનન ઉત્તુંગ ઉદાર ઉદારત્રિદશાગ્રણીઃ ।
ઊર્જસ્વાનૂષ્મલમદ ઊહાપોહદુરાસદઃ

ઋગ્યજુઃસામનયન ઋદ્ધિસિદ્ધિસમર્પકઃ ।
ઋજુચિત્તૈકસુલભ ઋણત્રયવિમોચનઃ

લુપ્તવિઘ્નઃ સુભક્તાનાં લુપ્તશક્તિઃ સુરદ્વિષામ્ ।
લુપ્તશ્રીર્વિમુખાર્ચાનાં લૂતાવિસ્ફોટનાશનઃ

એકારપીઠમધ્યસ્થ એકપાદકૃતાસનઃ ।
એજિતાખિલદૈત્યશ્રીરેધિતાખિલસંશ્રયઃ

ઐશ્વર્યનિધિરૈશ્વર્યમૈહિકામુષ્મિકપ્રદઃ ।
ઐરાવતસમોન્મેષ ઐરાવતનિભાનનઃ

ઓંકારવાચ્ય ઓંકાર ઓજસ્વાનોષધીપતિઃ ।
ઔદાર્યનિધિરૌદ્ધત્યધુર્ય ઔન્નત્યનિઃસ્વનઃ

અંકુશઃ સુરનાગાનામંકુશાકારસંસ્થિતઃ ।
અઃ સમસ્તવિસર્ગાણાં પદેષુ પરિકીર્તિતઃ

કમંડલુધરઃ કલ્પઃ કપર્દી કલભાનનઃ ।
કર્મસાક્ષી કર્મકર્ત્તા કર્માકર્મફલપ્રદઃ

કદંબગોલકાકારકૂષ્માંડગણનાયકઃ ।
કારૂણ્યદેહઃ કપિલઃ કથકઃ કટિસૂત્રભૃત્

ખર્વઃ ખર્વપ્રિયઃ ખડ્ગી ખાંતરસ્થઃ ખનિર્મલઃ ।
ખલ્વાટશૃંગનિલયઃ ખટ્વાંગી ખદુરાસદઃ

ગુણાઢ્યો ગહનો ગસ્થો ગદ્યપદ્યસુધાર્ણવઃ ।
ગદ્યગાનપ્રિયો ગર્જગીતો ગીર્વાણપૂર્વજઃ

ગુહ્યાચારરતો ગુહ્યો ગુહ્યાગમનિરૂપિતઃ ।
ગુહ્યાશયો ગુડાબ્ધિસ્થો ગુરુગમ્યો ગુરોર્ગુરુઃ

ઘંટાઘર્ઘરિકામાલી ઘટકુંભો ઘટોદરઃ ।
ઙકારવાચ્યો ઙાકારો ઙકારાકારશુંડભૃત્

ચંડશ્ચંડેશ્વરશ્ચંડચંડેશશ્ચંડવિક્રમઃ ।
ચરાચરપિતા ચિંતામણિશ્ચર્વણલાલસઃ

છંદશ્ચ્છંદોદ્ભવશ્ચ્છંદો દુર્લક્ષ્યશ્ચ્છંદવિગ્રહઃ ।
જગદ્યોનિર્જગત્સાક્ષી જગદીશો જગન્મયઃ

જપો જપપરો જાપ્યો જિહ્વાસિંહાસનપ્રભુઃ ।
ઝલઝ્ઝલ્લોલ્લસદ્દાનો ઝંકારિભ્રમરાકુલઃ ।

ટંકારસ્ફારસંરાવષ્ટંકારમણિનૂપુરઃ ।
ઠદ્વયપલ્લવાંતઃસ્થ સર્વમંત્રેષુ સિદ્ધિદઃ

ડિંડિમુંડો ડાકિનીશો ડામરો ડિંડિમાપ્રિયઃ ।
ઢક્કાનિનાદમુદિતો ઢૌકો ઢૌંઢવિનાયકઃ

તત્વાનાં પ્રકૃતિસ્તત્વં તત્વંપદનિરૂપિતઃ ।
તારકાંતરસંસ્થાનસ્તારકસ્તારકાંતકઃ

સ્થાણુઃ સ્થાણુપ્રિયઃ સ્થાતા સ્થાવરંજંગમંજગત્। ।
દક્ષયજ્ઞપ્રમથનો દાતા દાનં દમો દયા । ।૯ ૧ ॥
દયાવાન્દિવ્યવિભવો દંડભૃદ્દંડનાયકઃ ।
દંતપ્રભિન્નભ્રમરો દૈત્યવારણદારણઃ

દંષ્ટ્રાલગ્નદ્વિપઘટો દેવાર્થાત્તગજાકૃતિઃ ।
ધનં ધનપતેર્બંધુર્ધનદો ધરણીધરઃ । ।૯ ૩ ॥
ધ્યાનૈકપ્રકટો ધ્યેયો ધ્યાનં ધ્યાનપરાયણઃ ।
ધ્વનિપ્રકૃતિચીત્કારબ્રહ્માંડાવલિમેખલઃ

નંદ્યો નદઃપ્રિયો નાદો નાદમધ્યે પ્રતિષ્ઠિતઃ ।
નિષ્કલો નિર્મલો નિત્યો નિત્યાનિત્યો નિરામયઃ

પરંવ્યોમ પરંધામ પરમાત્મા પરંપદં ।
પરાત્પરઃ પશુપતિઃ પશુપાશવિમોચનઃ

પૂર્ણાનંદઃ પરાનંદઃ પુરાણપુરુષોત્તમઃ ।
પદ્મપ્રસન્નનયનઃ પ્રણતાજ્ઞાનનાશનઃ

પ્રમાણપ્રત્યયાતીત પ્રણતાર્તિવિનાશનઃ ।
ફણિહસ્તઃ ફણિપતિફૂત્કારફાણિતપ્રિયઃ

બાણાર્ચિતાંઘ્રિયુગલો બાલકેલીકુતૂહલી ।
બ્રહ્મ બ્રહ્માર્ચિતપદો બ્રહ્મચારી બૃહસ્પતિઃ

બૃહત્તરો બ્રહ્મપરો બ્રહ્મણ્યબ્રહ્મવિત્પ્રિયઃ ।
ભ્રૂક્ષેપદત્તલક્ષ્મીકો ભર્ગો ભદ્રો ભયાપહઃ

ભગવાન્ભ-- ક્તિસુલભો ભૂતિદો ભૂતિભૂષણઃ ।
ભવ્યો ભૂતાલયો ભોગદાતા ભ્રૂમધ્યગોચરઃ

મંત્રો મંત્રપતિર્મંત્રી મદમત્તો મનોમયઃ ।
મેખલાહીશ્વરો મંદગતિર્મંદનિભેક્ષણઃ

મહાબલો મહાવીર્યો મહાપ્રાણો મહામનાઃ ।
યજ્ઞો યજ્ઞપતિર્યજ્ઞગોપ્તા યજ્ઞફલપ્રદઃ ॥ ૧૦૩ । ।
યશસ્કરો યોગગમ્યો યાજ્ઞિકો યાચકપ્રિય ।
રસો રસપ્રિયો રસ્યો રંજકો રાવણાર્ચિતઃ ॥ ૧ ૦૪॥
રાજ્યરક્ષાકરો રત્નગર્ભો રાજ્યસુખપ્રદઃ ।
લક્ષ્યો લક્ષ્યપતિર્લક્ષ્યલયસ્થો લડ્ડુકપ્રિયઃ

લાનપ્રિયો લાસ્યપરો લાભકૃલ્લોકવિશ્રુતઃ ।
વરેણ્યો વહ્નિવદનો વંદ્યો વેદાંતગોચરઃ ॥ ૧૦ ૬॥
વિકર્તા વિશ્વતશ્ચક્ષુર્વિધાતા વિશ્વતોમુખઃ ।
વામદેવો વજ્રિનેતા વજ્રિવજ્રનિવારણઃ ॥ ૧૦ ૭॥
વિવસ્વદ્બંધનો વિશ્વાધારો વિશ્વેશ્વરો વિભુઃ ।
શબ્દબ્રહ્મમયપ્રાપ્યઃ શંભુશક્તિગણેશ્વરઃ

શાસ્તા શિખાગ્રનિલયઃ શરણ્યઃ શંબરેશ્વરઃ ।
ષડૃતુકુસુમસ્રગ્વી ષડાધારઃ ષડક્ષરઃ ॥ ૧ ૦૯॥
સંસારવૈદ્ય સર્વજ્ઞ સર્વભેષજભેષજં ।
સૃષ્ટિસ્થિતિલયક્રીડઃ સુરકુંજરભેદકઃ

સિંદૂરિતમહાકુંભઃ સદસદ્વ્યક્તિદાયકઃ ।
સાક્ષી સમુદ્રમથનઃ સ્વયંવેદ્યઃ સ્વદક્ષિણઃ

સ્વતંત્રઃ સત્યસંકલ્પઃ સામગાનરતઃ સુખી ।
હંસો હસ્તિપિશાચીશો હવનં હવ્યકવ્યભુક્

હવ્યં હતપ્રિયો હૃષ્ટો હૃલ્લેખામંત્રમધ્યગઃ ।
ક્ષેત્રાધિપઃ ક્ષમાભર્ત્તા ક્ષમાપરપરરાયણઃ । । ૧૧૩॥
ક્ષિપ્રક્ષેમકરઃ ક્ષેમનંદઃ ક્ષોણીસુરદ્રુમઃ ।
ધર્મપ્રદ્રોઽર્થદઃ કામદાતા સૌભાગ્યવર્ધનઃ

વિદ્યાપ્રદો વિભવદો ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદઃ ।
અભિરૂપ્યકરો વીરશ્રીપ્રદો વિજયપ્રદઃ

સર્વંવશ્યકરો ગર્ભદોષહા પુત્રપૌત્રદઃ ।
મેધાદઃ કીર્તિદઃ શોકહારી દૌર્ભાગ્યનાશનઃ

પ્રતિવાદિમુખસ્તંભો રુષ્ટચિત્તપ્રસાદનઃ ।
પરાભિચારશમનો દુઃખહા બંધમોક્ષદઃ

લવસ્ત્રુટિઃ કલા કાષ્ઠા નિમેષસ્તત્પરક્ષણઃ ।
ઘટી મુહૂર્તં પ્રહરો દિવાનક્તમહર્નિશં

પક્ષો માસોઽયનં વર્ષં યુગઃ કલ્પો મહાલયઃ ।
રાશિસ્તારા તિથિર્યોગો વારઃ કરણમંશકં

લગ્નં હોરા કાલચક્રં મેરુ સપ્તર્ષયો ધ્રુવઃ ।
રાહુર્મદઃ કવિર્જીવો બુધો ભૌમઃ શશી રવિઃ

કાલઃ સૃષ્ટિઃ સ્થિતિર્વિશ્વં સ્થાવરં જંગમં જગત્ ।
ભૂરાપોઽગ્નિર્મરુદ્વ્યોમાહંકૃતિઃ પ્રકૃતિઃ પુમાન્

બ્રહ્મા વિષ્ણુઃ શિવો રુદ્ર ઇંદ્રઃ શક્તિઃ સદાશિવઃ ।
ત્રિદશા પિતરઃ સિદ્ધા યક્ષા રક્ષાંસિ કિન્નરા

સાધ્યા વિદ્યાધર ભૂતા મનુષ્યાઃ પશવઃ ખગાઃ ।
સમુદ્રાઃ સરિતઃ શૈલા ભૂતં ભવ્યં ભવોદ્ભવં

સાંખ્યં પાતંજલં યોગઃ પુરાણાનિ શ્રુતિઃ સ્મૃતિઃ ।
વેદાંગાનિ સદાચારો મીમાંસાન્યાયવિસ્તરઃ

આયુર્વેદો ધનુર્વેદો ગાંધર્વ કાવ્યનાટકં ।
વૈખાનસં ભાગવતં માનુષં પાંચરાત્રિકં

શૈવં પાશુપતં કાલમુખં ભૈરવશાસનમ્ ।
શાક્તં વૈનાયકં સૌરં જૈનમાર્હતસંહિતા

સદસદ્વ્યક્તમવ્યક્તં સચેતનમચેતન ।
બંધો મોક્ષઃ સુખં ભોગયોગઃ સત્યમણુર્મહાન્

સ્વસ્તિહુંફટ્સ્વધાસ્વાહાશ્રૌષડ્વૌષડ્વષણ્નમઃ ।
જ્ઞાનં વિજ્ઞાનમાનંદો બોધઃ સંવિત્સમોઽસમ

એક એકાક્ષરાધાર એકાક્ષરપરાયણઃ ।
એકાગ્રધીરેકવીર એકાનેકસ્વરૂપધૃક્

દ્વિરૂપો દ્વિભુજો દ્વ્યક્ષો દ્વિરદો દ્વીપરક્ષકઃ ।
દ્વૈમાતુરો દ્વિવદનો દ્વંદ્વહીનો દ્વયાતિગઃ

ત્રિધામા ત્રિકરસ્ત્રેતા ત્રિવર્ગફલદાયકઃ ।
ત્રિગુણાત્મા ત્રિલોકાદિસ્ત્રિશક્તીશસ્ત્રિલોચનઃ

ચતુર્બાહુશ્ચતુર્દંતશ્ચતુરાત્મા ચતુર્મુખઃ ।
ચતુર્મખમયોપાયશ્ચતુર્વર્ણાશ્રમાશ્રયઃ

ચતુર્વિધવચોવૃત્તિપરિવૃત્તિપ્રવર્તકઃ ।
ચતુર્થીપૂજનપ્રીતિશ્ચતુર્થીતિથિસંભવઃ

પંચાક્ષરાત્મા પંચાત્મા પંચાસ્યપંચપંચકૃત્ ।
પંચાધારઃ પંચવર્ણઃ પંચાક્ષરપરાયણઃ

પંચતાલપંચકરઃ પંચપ્રણવમાતૃકઃ।
પંચબ્રહ્મમયસ્ફૂર્તિઃ પંચાવરણવારિતઃ

પંચભક્ષપ્રિયઃ પંચબાણઃ પંચશિવાત્મકઃ ।
ષટ્કોણપીઠઃ ષટ્ચક્રધામા ષડ્ગ્રંથિભેદકઃ

ષડંગધ્વાંગવિધ્વંસી ષડંગુલમહાહૃદઃ ।
ષણ્મુખઃ ષણ્મુખભ્રાતા ષટ્શક્તિપરિવારિતઃ

ષડ્વૈરિવર્ગવિધ્વંસી ષડૂર્મિભયભંજનઃ।
ષટ્તર્કદૂરઃ ષટ્કર્માઃ ષડ્ગુણઃ ષડ્રસાશ્રયઃ

સપ્તપાતાલચરણઃ સપ્તદ્વીપોરુમડલઃ ।
સપ્તસ્વર્લોકમુકુટઃ સપ્તસપ્તિવરપ્રદઃ ॥ ૧૩ ૯॥
સપ્તાંગરાજ્યસુખદઃ સપ્તર્ષિગણવંદિતઃ ।
સપ્તચ્છદોનિધીઃ સપ્તહોતા સપ્તસ્વરાશ્રયઃ

સપ્તાબ્ધિકેલિકાસારઃ સપ્તમાતૃનિષેવિતઃ ।
સપ્તચ્છંદોમોદમદઃ સપ્તચ્છંદોમખપ્રભુઃ

અષ્ટમૂર્તિધ્યેયમૂર્તિરષ્ટપ્રકૃતિકારણં ।
અષ્ટાંગયોગફલભૃદષ્ટપત્રાંબુજાસનઃ

અષ્ટશક્તિસમાનશ્રીરષ્ટૈશ્વર્ય પ્રદાયકઃ ।
અષ્ટપીઠોપપીઠશ્રીરષ્ટમાતૃસમાવૃતઃ

અષ્ટભૈરવવસેવ્યોઽષ્ટવસુવંદ્યોઽષ્ટમૂર્તિભૃત્ ।
અષ્ટચક્રસ્ફુરન્મૂર્તિરષ્ટ દ્રવ્યહવિઃપ્રિયઃ । । ૧૪૪॥
નવનાગાસનાધ્યાસી નવનિધ્યનુશાસિતા ।
નવદ્વારપુરાવૃત્તો નવદ્વારનિકેતનઃ

નવનારાયણસ્તુત્યો નવદુર્ગાનિષેવિતઃ ।
નવનાથમહાનાથો નવનાગવિભૂષણઃ

નવરત્નવિચિ ગો નવશક્તિશિરોધૃતઃ ।
દશાત્મકો દશભુજો દશદિક્પતિવંદિતઃ

દશાધ્યાયો દશપ્રાણો દશેંદ્રિયનિયામકઃ ।
દશાક્ષરમહામંત્રો દશાશાવ્યાપિવિગ્રહઃ

એકાદશાદિભીરુદ્રૈઃ સ્તુતશ્ચૈકાદશાક્ષરઃ ।
દ્વાદશોદ્દંડદોર્દંડદ્વાદશાસ્રનિકેતનઃ

ત્રયોદશભિદાભિન્ન વિશ્વેદેવાધિદૈવતં ।
ચતુર્દશેંદ્રવરદશ્ચતુર્દશમનુપ્રભુઃ

ચતુર્દશાદિવિદ્યાઢ્યશ્ચતુર્દશજગત્પતિઃ ।
સામપંચદશઃ પંચદશી શીતાંશુનિર્મલઃ

ષોડશાધારનિલયઃ ષોડશસ્વરમાતૃકઃ ।
ષોડશાંતપદાવાસઃ ષોડશેંદુકલાત્મકઃ

કલાસપ્તદશીસપ્તદશઃ સપ્તદશાક્ષરઃ ।
અષ્ટાદશદ્વીપપતિરષ્ટાદશપુરાણકૃત્ ॥ ૧૫૩ । ।
અષ્ટાદશૌષધિસૃષ્ટિરષ્ટાદશવિધિસ્મૃતઃ ।
અષ્ટાદશલિપિકૃતિરષ્ટાદશવિજાતિકૃત્

એકવિંશત્યુમાનેકવિંશત્યંગુલિપલ્લવઃ ।
ચતુર્વિંશતિતત્વાત્મા પંચવિંશાખ્ય પૂરુષઃ

સપ્તવિંશતિતારેશઃ સપ્તવિંશતિયોગકૃત્ ।
દ્વાત્રિંશદ્ભૈરવાધીશશ્ચતુસ્ત્રિંશન્મહાહૃદઃ

ષટ્ત્રિંશત્તત્વસંભૂતિરષ્ટત્રિંશત્કલાતનુઃ ।
નમદેકોનપંચાશન્મરુદ્વર્ગનિરર્ગલઃ ॥ ૧ ૫૭॥
પંચાશદક્ષરશ્રેણી પંચાશદ્રુદ્રવિગ્રહઃ ।
પંચાશદ્વિષ્ણુશક્તીશઃ પંચાશન્માતૃકાલયઃ

દ્વિપંચાશદ્વપુઃશ્રેણી ત્રિષષ્ટ્યક્ષરસંશ્રયઃ ।
ચતુઃષષ્ટ્યર્ણંનિર્ણેતા ચતુઃષષ્ટિકલાનિધિઃ

ચતુઃષષ્ટિમહાસિદ્ધયોગિનીવૃંદવંદિતઃ ।
અષ્ટષષ્ટિમહાતીર્થક્ષેત્રભૈરવભાવનઃ

ચતુર્નવતિમંત્રાત્મા ષણ્ણવત્યધિકપ્રભુઃ ।
શતાનંદઃ શતધૃતિઃ શતપત્રાયતેક્ષણઃ

શતાનીકઃ શતમખઃ શતધારવરાયુધઃ ।
સહસ્રપત્રનિલયઃ સહસ્રફણિભૂષણઃ

સહસ્રશીર્ષા પુરુષઃ સહસ્રાક્ષઃ સહસ્રપાત્ ।
સહસ્રનામસંસ્તુત્યઃ સહસ્રાક્ષબલાપહઃ

દશસહસ્રફણિભૃત્ફણિરાજકૃતાસનઃ ।
અષ્ટાશીતિસહસ્રૌઘમહર્ષિસ્તોત્રપાઠિતઃ

લક્ષાધારપ્રિયાધારો લક્ષાધારમનોમયઃ ।
ચતુર્લક્ષજપપ્રીતિશ્ચતુર્લક્ષપ્રકાશકઃ

ચતુરશીતિલક્ષાણાં જીવાનાં દેહસંસ્થિતિઃ ।
કોટિસૂર્યપ્રતીકાશઃ કોટિચંદ્રાંશુનિર્મલઃ । । ૧ ૬૬॥
સપ્તકોટિમહામંત્રમંત્રિતાવયવદ્યુતિઃ ।
શિવોદ્ભવાદ્યષ્ટકોટિવિનાયકધુરંધરઃ । । ૧૬૭॥
ત્રયસ્ત્રિંશત્કોટિસુરશ્રેણીપ્રણતપાદુકઃ ।
અનંતદેવતાસેવ્યો હ્યનંતશુભદાયકઃ

અનંતાનામાનંતશ્રીરનંતાનંતસૌખ્યવઃ ।
અનંતશક્તિસહિતો હ્યનંતમુનિસંસ્તુતઃ ।
અનંતમુનિસંસ્તુત ઓં નમ ઇતિ ॥ ૧૬ ૯॥
ઇતિ વૈનાયકં નામ્નાં સહસ્રમિદમીરિતં ।
ઇદં બ્રાહ્મે મુહૂર્તે વૈ યઃ પઠેત્પ્રત્યહં નરઃ ॥ ૧.૪૬.૧૭ ૦॥
કરસ્થં તસ્ય સકલમૈહિકામુષ્મિકં સુખં ।
આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં ધૈર્યં શૌર્યં બલં યશઃ

મેધા પ્રજ્ઞા ધૃતિઃ કાંતિઃ સૌભાગ્યમતિરૂપતા ।
સત્યં દયા ક્ષમા શાંતિર્દાક્ષિણ્યં ધર્મશીલતા ।. ૧૭૨॥
જગત્સંવનનં વિશ્વસંવાદો વેદપાટવં ।
સભાપાંડિત્યમૌદાર્યં ગાંભીર્યં બ્રહ્મવર્ચસં

ઓજસ્તેજઃકુલં શીલં પ્રતાપો વીર્યમાર્યતા ।
જ્ઞાનં વિજ્ઞાનમાસ્તિક્યં ધૈર્યં વિશ્વાસતા તથા

ધનધાન્યાદિવૃદ્ધિશ્ચ સકૃદસ્ય જપાદ્ભવેત્ ।
વશ્યં ચતુર્વિધં વિશ્વં જપાદસ્ય પ્રજાયતે

રાજ્ઞો રાજકલત્રસ્ય રાજપુત્રસ્ય મંત્રિણઃ ।
જપતે યસ્ય વશ્યાર્થં સ દાસસ્તસ્ય જાયતે ॥ ૧ ૭૬॥
ધર્માર્થકામમોક્ષાણામનાયાસેન સાધનં ।
શાકિનીડાકિનીરક્ષોયક્ષગ્રહભયાપહં

સામ્રાજ્યસુખદં સર્વસપત્નમદમર્દનં ।
સમસ્તકલહૃધ્વંસી દગ્ધં બીજપ્રરોહણમ્

દુઃસ્વપ્નનાશનં ક્રુદ્ધસ્વામિચિત્ત પ્રસાધનમ્ ।
ષટ્કર્માષ્ટમહાસિદ્ધિત્રિકાલજ્ઞાનકારણં

પરકૃત્યપ્રશમનં પરચક્રવિમર્દનં ।
સંગ્રામો સર્વેષામેદમેકં જયાવહં

સર્વવંધ્યત્વદોષધ્નં ગર્ભરક્ષૈકકારણં ।
પઠ્યતે પ્રત્યહં યત્ર સ્તોત્રં ગણપતેરિદં

દેશે તત્ર ન દુર્ભિક્ષર્માતયો દુરિતાનિ ચ ।
ન તદ્ગેહં જહાતિ શ્રીર્યત્રાયં જપ્યતે સ્તવઃ । । ૧૮૨। ।
ક્ષયઃ કુષ્ઠઃ પ્રમેહાંશૌ ભગંદરવિષૂચિકે ।
ગુલ્મ પ્લીહા ન વલ્મીકમતિસારં મહૌદરં

કાસં શ્વાસ ગુદાવર્તં શૂલ શોફં જલોદરં ।
શિરોરોગં વમિં હિક્કાં ગંડમાલામરોચકં

વાતપિત્તકફદ્વંદ્વત્રિદોષજનિતજ્વરં ।
આગંતું વિષમં શીતમુષ્ણં ચૈકાહિકાદિકં

ઇત્યાદ્યુક્તમનુક્તં વા રોગ દોષાદિસંભવં ।
સર્વં પ્રશમયત્યાશુ સ્તોત્રસ્યાસ્ય સકૃજ્જપઃ

પ્રાપ્યતેઽસ્ય જપાત્સિદ્ધિઃ સ્ત્રીશૂદ્રપતિતૈરપિ ।
સહસ્રનામમંત્રોઽયં જપ્તવ્યસ્તુ શુભાપ્તયે । । ૧ ૮૭॥
મહાગણપતે સ્તોત્રં સકામઃ પ્રજપન્નિદં ।
ઇચ્છયા સકલાન્ ભોગાનુપભુજ્યેહ પાર્થિવાન્

મનોરથફલૈર્દિવ્યૈર્વ્યોમયાનૈર્મનોરમૈઃ ।
ચંદ્રેંદ્રભાસ્કરોપેંદ્રબ્રહ્મશર્વાદિસદ્મસુ ॥ ૧ ૮૯। ।
કામરૂપઃ કામગતિઃ કામદઃ કામદેશ્વરઃ ।
ભુક્ત્વા યથેપ્સિતાન્ભોગાનભીષ્ટૈઃ સહ બંધુભિઃ

ગણેશાનુચરો ભૂત્વા મહાગણપતે પ્રિયઃ ।
નંદીશ્વરાદિસાનંદૈર્નંદિતઃ સકલૈર્ગણૈઃ ॥

શિવાભ્યાં કૃપયા પુત્રનિર્વિશેષેણ લાલિતઃ ।
શિવભક્તઃ પૂર્ણકામો ગણેશ્વરવરાત્પુનઃ

જાતિસ્મરો ધર્મપરઃ સાર્વભૌમોઽભિજાયતે ।
નિષ્કામસ્તુ જપન્નિત્યં ભક્ત્યા વિઘ્નેશતત્પરઃ । । ૧૯૩ ॥
યોગસિદ્ધિં પરાં પ્રાપ્ય જ્ઞાનવૈરાગ્યસંસ્થિતિ ।
નિરંતરોદિતાનંદે પરમાનંદસંજ્ઞિતે ॥ ૧ ૯૪॥
વિશ્વોત્તીર્ણે પરે પૂર્ણે પુનરાવૃત્તિવર્જિતે ॥
લીનો વૈનાયકે ધામ્નિ રમતે નિત્યનિર્વતે

ઇદં પ્રજપ્તં પઠિતં પાઠિતં શ્રાવિતં શ્રુતં ।
વ્યાહૃતં ચર્ચિતં ધ્યાતં વિમૃષ્ટમભિનંદિતં

ઇહામુત્ર અવિશ્લેષં સર્વૈશ્વર્યપ્રદાયકં ।
સ્વચ્છદચારિણાઽપ્યેષ યેન સંધાર્યતે સ્તવઃ ।
સ રક્ષ્યતે શિવોદ્ભૂતૈર્ગણૈરપ્યષ્ટકોટિભિઃ

લિખિતં પુસ્તકે સ્તોત્રં મંત્રભૂતં પ્રપૂજયેત્ ।
તત્ર સર્વોત્તમા લક્ષ્મી સન્નિધત્તે નિરંતરં

દાનૈરશેષૈરખિલૈર્વતૈશ્ચ ।
તીર્થૈરશેષૈરખિલૈર્મખશ્ચ ।
ન તત્ફલં વિંદતિ યદ્ગણેશસહસ્રનામ્ના સ્મરણેન સદ્યઃ ૧૯૯
એતન્નામ્નાં સહસ્રં પઠતિ દિનમણૌ પ્રત્યહં પ્રોજ્જિહાને ।
સાયં મધ્યંદિને વા ત્રિષવણમથવા સંતતં વા જનો યઃ ।
સ સ્યાદૈશ્વર્યધુર્યઃ પ્રભવતિ વચસાં કીતિમુચ્ચૈસ્તનોતિ।
દારિદ્ર્યં હંતિ વિશ્વં વશયતિ સુચિરં વર્ધતે પુત્રપૌત્રૈઃ ॥૧.૪૬.૨ ૦ ૦॥
અકિંચનોઽપ્યેકચિત્તો નિયતો નિયતાશનઃ ।
પ્રજપંશ્ચતુરો માસાન્ ગણેશાર્ચનતત્પરઃ

દરિદ્રતાં સમુન્મૂલ્ય સપ્તજન્માનુગામપિ ।
લભતે મહતીં લક્ષ્મીમિત્યાજ્ઞા પારમેશ્વરી । ।૨૦ ૨॥
આયુષ્યં વીતરોગં કુલમતિવિમલં સંપદઃ શ્રેણિદાનાઃ ।
કીર્તિઃ પુણ્યાવદાતા ભણતિરભિનવા કાંતિરવ્યાધિભવ્યા ॥
પુત્રાઃ સંતઃ કલત્રં ગુણવદભિમતં યદ્યદન્યચ્ચ તત્તનિત્યં યઃ સ્તોત્રમેતત્ પઠતિ ગણપતેસ્તસ્ય હસ્તે સમસ્તં ॥૨૦૩ । ।
ગણંજયો ગણપતિહરૈંબો ધરણીધરઃ ।
મહાગણપતિર્બુદ્ધિપ્રિયઃ ક્ષિપ્રપ્રસાદનઃ

અમોઘસિદ્ધિરમિતમંત્રશ્ચિંતામણિર્નિધિઃ ।
સુમંગલો બીજમાશાપૂરકો વરદઃ કવિઃ

કાશ્યપો નંદનો વાચાસિદ્ધો ઢુંઢિર્વિનાયકઃ ।
મોદકૈરેભિરત્રૈકવિંશત્યા નામભિઃ પુમાન્

યઃ સ્તૌતિ મદ્ગતમના મદારાધનતત્પરઃ ।
સ્તુતો નામ્નાં સહસ્રેણ તેનાહં નાત્ર સંશયઃ

નમો નમઃ સુખરપૂજિતાંઘ્રયે ।
નમો નમો નિરુપમમંગલાત્મને ॥
નમો નમો વિપુલસાધકસિદ્ધયે ।
નમો નમઃ કરિકલભાનનાય તે

કિંકિણીગણરચિતચરણઃ ।
પ્રકટિતગુરુમિતચારુકરણઃ ॥
મદજલલહરીકલિતકપોલઃ ।
શમયતુ દુરિતં ગણપતિર્નૃપ નામ્ના

ઇતિ શ્રીમદાદિ શ્રીમન્મહાગાણેશ્વરે મહાપુરાણે ઉપાસનાખંડે ઈશ્વરમહાગણપતિસંવાદે શ્રીમદ્ગણેશદિવ્યસહસ્રનામામૃતસ્તોત્ર કથનંનામ સંપૂર્ણમ્ ॥
શ્રીમદ્ગણેશાર્પણમસ્તુ ॥
ઇતિ શ્રીમદ્ગણેશસહસ્રનામમાલામંત્રાત્મકસ્તોત્રં સમાપ્તમ્ ॥
શ્રીસ્વાનંદેશાર્પણમસ્તુ ॥
ષટ્ચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ । ૪૬
અધ્યાય ૪૭ પ્રારંભ :-
વ્યાસ ઉવાચ ।
નામ્નાં સહસ્રે સંપ્રાપ્તે પ્રસન્ને ચ ગજાનને।
તતઃ કિમકરોદ્ બ્રહ્મન હરસ્તત્ કથયસ્વ મે

બ્રહ્મોવાચ ।
ગણેશવરદાનેન નામ્નાં ચૈવોપદેશતઃ ।
પ્રહષ્ટઃ શંકરો નૃત્યં જગર્જ ચ મહાસ્વનઃ

આહૂય સ્વગણાન્દેવાન્ યુદ્ધાવસરમાદિશત્ ।
તે ચ હર્ષેણ મહતા યયુર્દેવાઃ શિવાન્તિકમ

બ્રહ્મા કુબેરોઽથ પુરન્દરોઽગ્નિ, ર્વાયુશ્ચ સોમો વરુણોઽર્યમા ચ ।
ગંધર્વ યક્ષા ગ્રહકિન્નરાશ્ચ, સર્વે નમસ્કૃત્ય શિવં સ્તુવન્તઃ

દેવા ઊચુઃ।
મહાદેવ જગન્નાથ જગદાનન્દદાયક ।
ત્વયા હતં મહાદૈત્યં કદા દ્રક્ષ્યામહે વયમ્

સ્થાનભ્રષ્ટા વયં તેન કૃતા વિશ્વવિઘાતિના ।
બ્રહ્મોવાચ ।
એવં દેવવચઃ શ્રુત્વા પિનાકી નિર્યયૌ મુદા

ગણેશં મનસા ધ્યાયન્યુદ્ધાય કૃતનિશ્ચયઃ ।
વેગેન ભવનં પ્રાપ્ય દેવગંધર્વસંયુતઃ

તાવચ્ચ દૈત્યં ચારૈસ્તુ વૃત્તાન્તઃ સન્નિરૂપિતઃ ।
આગતઃ સુરસૈન્યેન યુદ્ધાય ગિરિજાપતિઃ

તસ્ય સૈન્યાન્યન હૃયન્ત શસ્ત્રૈરસ્ત્રૈશ્ચ કંચુકૈઃ ।
સ ચ દૈત્યો મહાનાદો યુદ્ધભૂષણ ભૂષિતઃ

વીરાનાનન્દયામાસ વાસઃ સ્રગ્ભૂષણૈર્ધનૈઃ ।
અનેકયાનસંસ્થેષુ યોદ્ધૃષુ ત્રિપુરં સ્વયમ્

આરુરોહ મહાદૈત્યો નાદયાન્વિદિશો દિશઃ ।
તતો યુદ્ધં સમભવત્સેનયોરુભયોર્મહત્

શસ્ત્રૈર્નાનાવિધૈર્બાણૈર્મર્મભેદિભિરાયસૈઃ ।
અસૃઙ્ નદી પ્રવાહોઽભૂન્ માર્ગરોધનકારકઃ

શસ્ત્રાહતા બભુર્યોધાઃ પુષ્પિતાઃ કિંશુકા ઇવ ।
કેચિચ્ચ દૃઢવૈરેણ જીવગ્રાહં મમારયન્

કેચિત્કચેષુ ધૃત્વૈવ શિરાંસિ ચિચ્છિદુર્બલાત્ ।
ધાવતાં રથિવીરાણામશ્વાનાં કરિણામપિ

અઙ્ઘ્રિપાતભવો રેણુ વ્યનિશે રોદસી ક્ષણાત્ ।
અંધકારે ઘોરતરે ન પ્રાજ્ઞાયત કિંચન

ચક્રુરેવં તદા યુદ્ધં વીરા નાનાવિધા ભૃશમ્ ।
જીવિતાશાં પરિત્યજ્ય મર્તવ્યે કૃતનિશ્ચયાઃ

અદૃશ્યન્ત મૃતા દેવા ગતે રજસિ વાયુના ।
વિદ્રુતે સુરસૈન્યે ચ હર્ષિતે ...

આયયૌ સમરશ્લાઘી વજ્રહસ્તઃ પુરન્દરઃ ।
શતકોટિં નિરીક્ષ્યૈવ દુદ્રુવુર્દૈત્યદાનવાઃ

સ વજ્રપાતૈરસુરાંશ્ચૂર્ણયામાસ વજ્રભૃત્ ।
તત્યજુર્જીવિતં તે તુ ચણ્ડવજ્રપ્રહારતઃ

કેચિચ્ચ ભગ્નચરણાઃ કેચિદ્ભગ્ન શિરોધરાઃ ।
કેચિદ્વિદીર્ણજઠરાશ્છિન્નસ્કન્ધ ભુજાઃ પરે

છિન્નાશ્વાનાં ચ વીરાણાં વાજિનાં રથિનાં તથા ।
કેષાંચિદુખો ભિન્ના જંઘાસુ ચ હતાઃ પરે

છિન્નગુલ્ફાઃ પરે પેતુર્મિષાત્પેતુરથાપરે ।
નિહતાનામસૃક્પાતૈર્જજ્ઞિરે નિમ્નગા બહુ

ઉત્સાહવર્ધનાસ્તેષાં વીરાણાં જયકાંક્ષિણામ્ ।
તતઃ શનૈર્ગર્જમાનો દદર્શ ત્રિપુરાસુરઃ

નિહતં બહુધા સૈન્યં શક્રં યોદ્ધુમથાયયૌ ।
બભ્રાણ શક્રં દૃષ્ટ્વૈવ કિમર્થં મર્તુમિચ્છસિ

અપૈહિ યુદ્ધાજ્જીવંસ્ત્વં ન પુષ્ટં હન્મિ વાસવ ।
કા તે શક્તિર્મયા યુદ્ધં કર્તું તવ શચીપતે

અજઃ સિંહેન કિં યુદ્ધં કરિષ્યતિ વદસ્વ મે ।
એહિ યુદ્ધસ્વ શક્તિશ્ચેન્નોચેદ્ ગચ્છ યથાસુખમ્

એવમુક્તે સ્થિતે શક્રે વવૃષે સાયકાન્બહૂન્ ।
સજ્યં કૃત્વા ધનુર્દૈત્યો દેવસેનામતાડયત્

એકસ્માન્મંત્રિતાદ્ બાણાદસંખ્યાતા યયુઃ શરાઃ ।
મૃદ્ગન્તો દેવગંધર્વાન્ રોદસી સમપૂરયન્

અન્ધકારં પુનરભૂદ્ બાણજાલૈર્નિરન્તરમ્ ।
તદ્ બાણૈરપિ તે દેવા વ્યંગા: પેતુર્ધરાતલે

બલહા ન્યપતત્ ભૂમૌ પ્રહારેણાવપીડિતઃ ।
સર્વેષુ દેવવર્યેષુ મૂર્છિતેષુ મહેશ્વરઃ

શ્લાઘન્તં બહુગર્જન્તં યુધ્યન્તં નાભ્યરોચયત્ ।
મનસાઽપૂજયચ્છમ્ભુસ્તસ્ય દૈત્યસ્ય પૌરુષમ્

એતસ્મિન્નંતરે તત્ર નારદો દૃષ્ટુમાયયૌ ।
પૂજિતઃ પ્રાવદચ્છમ્ભું શૃણુષ્વ નીલલોહિત

નારદ ઉવાચ ।
ત્વયા ચિન્તા ન કર્તવ્યા ત્રિપુરસ્ય વધં પ્રતિ ।
વક્ષ્યે તસ્ય વધોપાયં તં કુરુશ્વ મહેશ્વર

તેન પૂર્વં તપોઽકારિ દુષ્કરં બ્રહ્મણોઽપિ હિ ।
આરાધિતો ગણપતિઃ સ તસ્મૈ સર્વવાંછિતમ્

યદ્યત્તેન વૃતં દેવો દત્તવાનવિચારિતમ્ ।
પુરત્રયં કામગમમેકબાણાશ્રિતં મહત્

મરુદ્ગતિવિહીનં તદભેદ્યં સર્વનિર્જરૈઃ ।
સ એવ મુક્તવાન્ ગુહ્યં શરેણકેન યસ્તવ

પુરત્રયં ભેત્સ્યતે તે તસ્માન્ મૃત્યુમવાપ્સ્યસિ ।
એવમુક્ત્વા ગતે તસ્મિન્નારદે મુનિસત્તમે

મૂર્છિતાન્વિબુધાન્ શર્વઃ સાવધાનમથા કરોત્ ।
સસ્મારેભમુખં વાક્યં સ્મારિતો નારદેન તુ

મહાપ્રયત્નમારેભે દૈત્યરાજવધાય સઃ ।
તેજસા સર્વનાશાય શક્તો દેવો નિજેચ્છયા

રથં કુરૂપં શશિસૂર્યચક્રં, યન્તારમિન્દીવરજં ચકાર ।
ધનુર્ગિરીન્દ્રં શરમચ્યુતં સ ધુર્યાશ્વિને યાવયુજદ્ગિરીશઃ

આચમ્ય દેવં મનસા વિચિન્ત્ય, તેનોપદિષ્ટં ચ જજાપનામ્નામ્ ।
સહસ્રમેકાક્ષરમન્ત્રયુક્તમમંત્રયત્તેન પિનાકભુગ્રમ્

અમન્ત્રયન્મહાબાણં વિષ્ણુરુપં યદા શિવઃ ।
ચકમ્પે ધારણી શેષો વનાનિ ગિરયોઽપિ ચ

બભ્રમુઃ ખગણાઃ સર્વે ચુકૂજુશ્ચ મહારવાન્ ।
શબ્દેનાજગવસ્યાપિ બિભ્રાન્તાઃ સુરમાનુષાઃ

અમુંચત્તં યદા બાણં તદા દગ્ધં નભસ્તલમ્ ।
ભૂમંડલં સપાતાલં જ્વાલામાલાભિરંજસા

દૃષ્ટ્વા પપાલ દૈત્યેન્દ્રઃ સસૈન્યઃ પુરસંશ્રયઃ ।
જવેનાગાચ્છરઃ સોઽપ્ય દહદ્દૈત્યં પુરત્રયમ્

દૈત્યદેહગતં તેજો ભર્ગં દેહે લયં યયૌ ।
પશ્યતાં સર્વસૈન્યાનાં દૈત્યદાનવરક્ષસામ્

તતોઽન્તરિક્ષે વાગાસીન્ મુક્તો દૈત્યઃ શિવાહતઃ।
તતસ્તે તુષ્ટુવુર્દેવા મુનયોઽપિ ત્રિલોચનમ્

જગુર્ગન્ધર્વનિચયાશ્ચારણાઃ શ્રુતિતત્પરાઃ ।
નનૃતુશ્ચાપ્સરઃસંઘાઃ કિન્નરા વાદ્યવાદકાઃ

મુમુચુઃ પુષ્પવર્ષાણિ નારદાદ્યાઃ સુરર્ષયઃ ।
યયુઃ શિવાજ્ઞયા દેવાઃ સ્વં સ્વં સ્થાનં નિરાધયઃ

નમસ્કૃત્ય મહેશાનં ત્રિપુરાસુરઘાતિનમ્ ।
મુનયોઽપિ નિરુદ્વેગાઃ સ્વસ્વાનુષ્ઠાનતત્પરા:

આસંસ્તસ્મિન્હતે દૈત્ય વેદવેદાંગશાલિનઃ ।
અગ્નિહોત્રાણિ યજ્ઞાંશ્ચ દાનાનિ ચ વ્રતાનિ ચ

ચક્રુઃ સર્વજના ભૂમૌ પુનરુત્સાહસંયુતાઃ ।
શૈલાદિ ગણપસ્કન્દ્રૈઃ સર્વૈઃ પારિષદૈરપિ

કૃતાવનામસ્ત્રયક્ષ્યોઽપિ વિભજ્ય તં મહારથમ્।
જયશબ્દૈસ્તૂર્યશબ્દૈર્દેવદુંદુભિનિઃસ્વનૈઃ

અલંકૃતં શૈલરાજં કૈલાસં મુદિતો યયૌ।
ત્રિપુરારિરિતિ સ્પષ્ટ તતો નામાસ્ય પપ્રથે

એવં મહાગણપતેર્મન્ત્રસામર્થ્યમિદમીરિતમ્ ।
સહસ્રનામ્નામપિ ચ પ્રભાવોઽયં નિરૂપિતઃ

ન વિજ્ઞાતો મદન્યેન કસ્યાપિ ન નિવેદિતઃ ।
પઠનાચ્છ્રવણાદસ્ય સર્વકામફલં લભેત્

( ૨૦૨૧ )
ઇતિ શ્રીગણેશપુરાણ ઉપાસનાખંડે શિવવિજયોનામ સપ્તચત્વારિંશત્તમોઽધ્યાયઃ

અધ્યાય ૪૮ પ્રારંભ :-
વ્યાસ ઉવાચ ।
શ્રુતં મયા મહાખ્યાનં ત્રિપુરસ્ય વધાશ્રયમ્।
તથાપિ શ્રોતુમિચ્છામિ ક્વ સ્થિતા જગદમ્બિકા

કથમાવિર્બભૂવૈષા તિથૌ દગ્ધઃ ક્વ દૈત્યરાટ્ ।
એતત્સર્વં સવિસ્તારં કથયસ્વ પિતામહ

બ્રહ્મોવાચ ।
બાહુલે પૌર્ણમાસ્યાં સ સાયં દગ્ધો મહાસુરઃ ।
દિવાયુદ્ધં મહાઘોરં પ્રાગેવ વર્ણિતં હિ તત્

યતોઽર્ચિત: સુરૈઃ સર્વૈર્જયશાલી સુરારિહા ।
અતસ્તસ્યાં દીપદાનં કુર્વન્તિ ભુવિ માનવાઃ

તસ્યાં સ્નાનં ચ દાનં ચ જપહોમાદિકં ચ યત્ ।
બહુલં જાયતે યસ્માત્તસ્માત્સા બાહુલી સ્મૃતા

તસ્યાં યે તુ ન કુર્વન્તિ ત્રિપુરારિમહોત્સવમ્ ।
ન લભંતે જયં ક્વાપિ દગ્ધપુણ્યા ભવન્તિ તે

અતસ્તસ્યાં પૌર્ણમાસ્યાં પ્રાતરર્ચન્તિ યે શિવમ્ ।
નિશિ યત્તૈઃ કૃતં પાપં વિલયં પ્રતિપદ્યતે

આજન્મતઃ કૃતં પાપં મધ્યાહ્નાર્ચનતસ્તથા ।
સપ્તજન્માર્જિતં પાપં પ્રદોષાર્ચનતો મુને

આવિર્ભાવં શિવાયાસ્ત્વં કથ્યમાનં મયા શૃણુ ।
તસ્ય મૃત્યું શિવાજ્જ્ઞાત્વા ભયાદન્તર્હિતા શિવા

આવિરાસીજ્જગન્માતા હિમાચલગુહામુખાત્ ।
દદર્શ પર્વતં ઘોરં સિંહવ્યાઘ્રમૃગાકુલમ્

અપશ્યન્તી શિવં સા તુ વિરહાકુલમાનસા ।
વિલલાપ ભૃશં ભીતા હા તાત હા શિવેતિ ચ

કથં મામ્ ન વિજાનીષે સર્વજ્ઞઃ સન્સદાશિવ ।
વન એકાકિનીં ઘોરે ક્રંદંતીં કુરરીમિવ

કદા મે દર્શનં તે સ્યાત્ કિં માં વિસ્મતવાનસિ ।
શક્તા ન જીવિતં ધર્તું સોઢું વા વિરહં હર

તાવત્ત્વમપિ કુત્રાસિ ન મે શોકં શૃણોષિ કિમ્ ।
ત્વાં વિના શરણં કં વા યામિ કિં વા કરોમ્યહમ્

યોજયસ્વ પુનર્માં ત્વં શિવેન ચ શિવેન ચ ।
ઇદાનીં પુનરુત્પન્નાં જાનીહ જઠરાત્તવ

વરં તમેહ શીઘ્રં મે ગવેષય સદાશિવય્ ।
નો ચેદ્દેહપરિત્યાગં ભૃગોરસ્માત્ કરોમ્યહમ્

ક ઉવાચ ।
એવં રુદન્ત્યાસ્તસ્યાસ્તુ શ્રુત્વા તાં ગિરમુત્તમામ્ ।
ન્યવેદયદ્ધિમવતે કશ્ચિદાગત્ય ધીવરઃ

ધીવર ઉવાચ ।
કાચિન્નિતમ્બિની બાલા સર્વાભરણભૂષિતા ।
તાટંકે બિભ્રતી શ્રુત્યોર્મંડલે ઇવ ભાસ્યતઃ

નાનારત્નલસદ્દીપ્તિ મુકુટં મસ્તકે ભૃશમ્ ।
લલાટે તુ ચતુષ્કોણં મુક્તાષોડશ શોભિતમ્

પુષ્પં કાંચનરત્નાઢ્યં મુક્તાદામવિલમ્બિતમ્ ।
સીમન્તાન્તર્ગતં ચારુ નાસિકે સ્વર્ણમૌક્તિકમ્

અંગદે ચારુણી બાહ્વોર્હસ્તયોર્વલયાનિ ચ ।
લસત્કાંચનરત્નાઢયં પ્રત્યેકમંગુલીયકમ્

મુક્તાફલમયીં માલાં લસત્કંચુક સંશ્રિતામ્ ।
હેમરત્નમયીં કાંચીં કટી ક્ષૌમાવૃતે શુભામ્

ગુલ્ફયોઃ શૃંખલે હૈમે સિંચચ્ચારુ સુનૂપરે।
પાદાંગુલીષ્વપિ પૃથક્ ત્તત્તદ્ભૂષણમુત્તમમ્

એવં સર્વાનવદ્યાંગીં રૂદતીં વિહ્વલા ભૃશમ્ ।
દ્રુષ્ટા પૃષ્ટા ન માં વક્તિ ગૃહ્ણાતિ સા તવાભિધામ્

બ્રહ્મોવાચ।
ઇત્થં નિશમ્ય હિમવાંસ્ત્વરિતસ્તાં સુતાં યયો।
સાન્ત્વયન્હેતુગર્ભાભિર્વાગ્ભિસ્તામવદત્સુધીઃ

હિમવાનુવાચ। કિમર્થં શોચસે સુભ્રુ સૃષ્ટિસ્થિત્યન્તહેતુકે ।
સર્વલક્ષણ સંપૂર્ણે સર્વશક્તિયુતેઽનઘે

અકર્તુમન્યથાકર્તું કર્તુમીશે મહેશ્વરિ ।
અવાપ્તસર્વકામે ચ સર્વપ્રાણ્યન્તરં ગતે

ન વિયુક્તા શિવેન ત્વં સર્વાન્તર્યામિણી શુભે ।
અથાપિ યોજયિષ્યે ત્વાં શિવેન શિવકારિણા

ઉત્તિષ્ઠેતિ ગૃહીત્વા તામાયયૌ નિજમન્દિરમ્ ।
નનન્દ પાર્વતી તત્ર દૃષ્ટ્વા મેનાં સુતાન્વિતામ્

નિશ્વાસપરમાઽપ્યાસીચ્છિવં દ્રષ્ટું સમુત્સુકા।
ઉવાચ પિતરં નત્વા સાધૂપાયં વદસ્વ મે

વ્રતં દાનં તપો વાપિ દુષ્કરં શિવલબ્ધયે ।
કરિષ્યે તમહં તાત પૂર્વવત્તપ ઉત્તમમ્

બ્રહ્મોવાચ ।
અવદજ્જનકસ્તાં તુ વિચાર્ય મનસા સકૃત્ ।
કાર્યસિદ્ધિકરં શીઘ્રમુપાયં શૃણુ તં મુને

હિમવાનુવાચ ।
શૃણુ પાર્વતિ વક્ષ્યામિ સાધૂપાયં શિવાપ્તયે ।
ઉપાસ્તિં વિઘ્નરાજસ્ય ધર્માર્થકામમોક્ષદામ્

અનુષ્ઠિતાં મહેન્દ્રાદ્યૈર્દેવૈશ્ચ નારદાદિભિઃ ।
પ્રાપ્તાશ્ચ સિદ્ધયસ્તાસ્તાઃ શક્રાદિ પદલક્ષણાઃ

બ્રહ્મણઃ સૃષ્ટિસામર્થ્યં દત્તં તેન મહાત્મના ।
વિષ્ણોશ્ચાવનસામર્થ્યં દત્તં સર્વેશ્વેરણ હ

શિવસ્યાપિ ચ તેનૈવ સામર્થ્યં સંહૃતૌ દૃઢમ્ ।
શેષસ્યાપિ ચ તેનૈવ સર્વવિઘ્નહરેણ ચ

ધરાધરણસામર્થ્યં દત્તં સર્વેશ્વરેણ હ ।
યસ્ય સ્વરૂપં ન વિદુર્બ્રહ્માદ્યા મુનયોઽપિ ચ

વાચામગોચરો યોઽસૌ મનસોઽથાપ્યગોચરઃ ।
ગજાનન સ્વરૂપેણ પરિદૃષ્યોઽયમીશ્વરઃ

અતસ્તેનૈવ રુપેણ સર્વારંભેષુ પૂજ્યતે ।
તમુપાસસ્વ સર્વેશં મયા પ્રોક્તેન વર્ત્મના

( ૨૦૬૦ )
ઇતિ શ્રી ગણેશપુરાણ ઉપાસનાખંડે અમ્બાવિર્ભાવો નામાષ્ટચત્વારિંશત્તમોઽધ્યાયઃ

અધ્યાય ૪૯ પ્રારંભ :-
પાર્વત્યુવાચ ।
દયાનિધે ગિરીન્દ્ર ત્વં પિતર્મે વદ સત્વરમ્ ।
ઉપાસનાં ગણેશસ્ય સર્વેશસ્ય જગદ્ગુરો

યયા શિવં સમભ્યેત્ય શિવં પ્રાપ્સ્યામિ શાશ્વતમ્ ।
મર્ત્યલોકેઽપિ લોકાનામુપકારો ભવિષ્યતિ

હિમવાનુવાચ ।
તવસ્નેહવશાદ્દેવી રહસ્યં પરમં શુભમ્ ।
લોકાનાં ચોપકારાય વક્ષ્યે શૃણ્વેકચેતસા

પ્રત્યૂષકાલ ઉત્થાય નૈઋતીં દિશમાવ્રજેત્ ।
આચ્છાદ્ય ધરણીં પૂર્વં તૃણકાષ્ઠદલૈરપિ

ઉર્વરાં વર્જયેત્તિષ્ઠન્નુત્સર્પં ચ બુદ્ધિમાન્ ।
ત્યક્ત્વા મૂત્રપુરીષે તુ યથોક્તં શૌચમાચરેત્

દન્તજિહ્વા વિશુદ્ધિં ચ કૃત્વા સ્નાતું તતો વ્રજેત્ ।
નદીં તડાગં વાપીં વા સરઃ કૂપમથાપિ વા

કૃત્વા પૂર્વં મલસ્નાનં મન્ત્રસ્નાનં તતશ્ચરેત્ ।
મૃદા વા ચન્દનેનાપિ તિલકં કુંકુમેન વા

કુર્યાદ્ધૌતે વાસસી વા પરિધાય શુભાસને ।
ઉપવિશ્યૈકચિત્તસ્તુ સર્વં નિત્યં સમાપ્ય ચ

મૃત્તિકાં સુન્દરાં સ્નિગ્ધાં ક્ષુદ્રપાષાણવર્જિતામ્ ।
સુવિશુદ્ધામવલ્મીકાં જલસિક્તાં વિમર્દયેત્

કૃત્વા ચારુતરાં મૂર્તિં ગણેશસ્ય શુભાં સ્વયમ્ ।
સર્વાવયવસંપૂર્ણાં ચતુર્ભુજવિરાજિતામ્

પરશ્વાદિ સ્વાયુધાનિ દધતીં સુન્દરાં ઘનામ્ ।
સ્થાપ્ય પીઠે તતઃ પાણી પ્રક્ષાલ્ય મેલયેત્સુધીઃ

પૂજાદ્રવ્યાણિ સર્વાણી જલાદીનિ પ્રયત્નતઃ ।
અષ્ટગંધાનક્ષતાંશ્ચ રક્તપુષ્પાણિ ગુગ્ગુલુમ્

ત્રિપંચસપ્તભિઃ પત્રૈર્યુતાન્ દૂર્વાંકુરાન્ શુભાન્ ।
અષ્ટોત્તરશતં નીલાઽન્ શ્વેતાનાનીય સુન્દરાન

ઘૃતદીપં તૈલદીપં નૈવેદ્યં વિવિધં શુભમ્ ।
મોદકાપૂપ લડ્ડૂકાન્ પાયસં શર્કરાયુતમ્

સૂક્ષ્મં ચ તંદુલાન્ન ચ વ્યંજનાનિ બહૂનિ ચ ।
સચન્દ્રપૂગચૂર્ણાઢ્યં ખાદ્યખાદિરસંયુતમ્

એલાલવંગસંમિશ્રં તામ્બૂલં કેસરાન્વિતમ્ ।
જમ્બ્વામ્રપનસાદીનિ દ્રાક્ષારમ્ભા બલાનિ ચ

તત્તદૃતુભવ નીશે નારિકેલાનિ ચાનયેત્ ।
બહુપ્રકારમાર્તિક્યં કાંચનીં દક્ષિણાં તથા

એવં સંભૃતસંભાર એકાન્તસ્થલમાસ્થિતઃ ।
ચૈલાજિને કુશમયે આસને ચ કૃતાસનઃ

ભૂતશુદ્ધિં પ્રકુર્વીત પ્રાણાનાં સ્થાપનં તથા ।
દિગ્બંધ પૂર્વં દેવાંશ્ચ ગણેશાદીન્નમેત્પુરા

અન્તર્બહિર્માતૃકાશ્ચ ન્યસેદાગમ માર્ગતઃ ।
સન્નિધામાદિકા મુદ્રા દર્શયેદ્ગુરુ માર્ગતઃ ।
મન્ત્રન્યાસં તતઃ કૃત્વા ષડંગન્યાસમેવ ચ

પૂજાદ્રવ્યાણિ સંશોધ્ય તતો ધ્યાયેદ્ ગજાનનમ્ ।
એકદન્તં શૂર્પકર્ણં ગજવક્ત્રં ચતુર્ભુજમ્

પાશાંકુશધરં દેવં મોદકાન્ બિભ્રતં કરૈઃ ।
રક્તપુષ્પમયીં માલાં કંઠે હસ્તે પરાં શુભામ્

ભક્તાનાં વરદં સિદ્ધિ બુદ્ધિ બુદ્ધિભ્યાં સેવિતં સદા ।
સિદ્ધિબુદ્ધિપ્રદં નૃણામ્ ધર્માર્થકામમોક્ષદમ્ ।
બ્રહ્મરુદ્રહરીન્દ્રાદ્યૈઃ સંસ્તુતં પરમર્ષભિઃ

આગચ્છ જગદાધાર સુરાસુરવરાર્ચિત ।
અનાથનાથ સર્વજ્ઞ ગીર્વાણ પરિપૂજિત

સ્વર્ણસિંહાસને દિવ્યં નાનારત્નસમન્વિતમ્ ।
સમર્પિતં મયા દેવ તત્ર ત્વં સમુપાવિશ

દેવદેવેશ સર્વેશ સર્વતીર્થાહૃતં જલમ્।
પાદ્યં ગૃહાણ ગણપ ગન્ધપુષ્પાક્ષતૈર્યુતમ્

પ્રવાલમુક્તાફલ પુત્ર રત્ન તાંબૂલ જાંબૂનદમષ્ટગંધમ્ ।
પુષ્પાક્ષતાયુક્તમમોઘશક્તે, દત્તં મયાઽર્ઘ્યં સફલી કુરુષ્વ

ગંગાદિસર્વતીર્થેભ્યઃ પ્રાર્થિતં તોયમુત્તમમ ।
કર્પૂરૈલા લવંગાદિ વાસિતં સ્વીકુરુ પ્રભો

ચમ્પકાશોક બકુલ માલતી મોગરાદિભિઃ ।
વાસિતં સ્નિગ્ધતા હેતુ તૈલં ચારુ પ્રગૃહ્યતામ્

કામધેનુ સમુદ્ભૂતં સર્વેષાં જીવનં પરમ્।
પાવનં યજ્ઞહેતુસ્તે પયઃ સ્નાનાર્થમર્પિતમ્

ધેનુદુગ્ધસમુદ્ભૂતં શુદ્ધં સર્વજન: પ્રિયમ્ ।
મયાઽઽનીતં દધિવરં સ્નાનાર્થં પ્રતિગૃહ્યતામૂ

નવનીત સમુત્પન્નં સર્વસંતોષકારણમ્ ।
યજ્ઞાંગં દેવતાહારો ઘૃતં સ્નાતું સમર્પિતમ્

પુષ્પસારઘસંભૂતં સર્વતેજોવિવર્ધનમ્ ।
સર્વપુષ્ટિકરં દેવ મધુસ્નાનાર્થમર્પિતમ્

ઇક્ષુસારસમુદ્ભૂતાં શર્કરાં સુમનોહરામ્ ।
મલાપહારિણીં સ્નાતું ગૃહાણ ત્વં મયાઽર્પિતામ્

સર્વમાધુર્યતાહેતુઃ સ્વાદુઃ સર્વપ્રિયંકરઃ ।
પુષ્ટિકૃત્ સ્નાતુમાનીત્ ઇક્ષુસારભવો ગુડઃ

કાંસ્યે કાંસ્યેન પિહિતો દધિમધ્વાજ્યપૂરિત; ।
મધુપર્કો મયાઽઽનીતઃ પૂજાર્થં પ્રતિગૃહ્યતામ્

સર્વતીર્થાહૃતં તોયં મયા પ્રાર્થનયા વિભો ।
સુવાસિતં ગૃહાણેદં સમ્યક્સ્નાતું સુરેશ્વર

રક્તવસ્ત્રયુગં દેવ લોકલજ્જાનિવારણમ્ ।
અનર્ઘ્યમતિસૂક્ષ્મં ચ ગૃહાણેદં મયાર્પિતમ્

રાજતં બ્રહ્મસૂત્રં ચ કાંચનં રત્નસંયુક્તમ્।
ભક્ત્યોપપાદિતં દેવ ગૃહાણ પરમેશ્વર

અનેક રત્નયુક્તાનિ ભૂષણાનિ બહૂનિ ચ ।
તત્તદંગે કાંચનાનિ યોજયામિ તવાજ્ઞયા

અષ્ટગન્ધા સમાયુક્તં રક્તચન્દનમુત્તમમ્ ।
દ્વાદશાંગેષુ તે દેવ લેપયામિ કૃપાં કુરુ

રક્તચન્દનસંમિશ્રાસ્તંદુલાંસ્તિલકોપરિ ।
શોભાય સંપ્રદાસ્યામિ ગૃહાણ જગદીશ્વર

પાટલં કર્ણિકારં ચ બંધૂકં રક્તપંકજમ્ ।
મોગરં માલતીપુષ્પં ગૃહ્યતાં પરમેશ્વર

નાના પંકજ પુષ્પૈશ્ચ ગ્રથિતાં પલ્લવૈરપિ ।
બિલ્વપત્રયુતાં માલાં ગૃહાણ સુમનોહરામ્

દશાંગં ગુગ્ગુલં ધૂપં સર્વં સૌંગંધ્ય કારકમ્ ।
સર્વપાપક્ષયકરં ત્વં ગૃહાણ મયાઽર્પિતમ્

સર્વજ્ઞ સર્વલોકેષ તમોનાશનમુત્તમમ્ ।
ગૃહાણ મંગલં દીપ દેવદેવ નમોઽસ્તુ તે

નાના પક્વાન્નસંયુક્તં પાયસં શર્કરાન્વિતમ્ ।
નાના વ્યંજનશોભાઢયં શાલ્યોદનમનુત્તમમ્

દધિદુગ્ધઘૃતૈર્યુક્તં લવંગૈલા સમન્વિતમ્ ।
મરીચિચૂર્ણસહિતં ક્વથિકા વટકાન્વિતમ્

રાજિકાધાન્યસંયુક્તં મેથીપિષ્ટં સતક્રકમ્ ।
હિંગુજીરકકૂષ્માંડ મરીચિ માષ પિષ્ટકૈઃ

સંપાદિતૈઃ સુપક્વૈશ્ચ ભર્જિતૈર્વટકૈર્યુતમ્ ।
મોદકાપૂપ લડ્ડૂક શષ્કુલી મંડકાદિભિઃ

પર્પટૈરપિ સંયુક્તં નૈવેદ્યમમૃતાન્વિતમ્।
હરિદ્રા હિંગુલવણસહિતં સૂપમુત્તમમ્

સસામુદ્રં ગૃહાણેદં ભોજનં કુરુ સાદરમ્ ।
સુતૃપ્તિકારકં તોયં સુગન્ધં ચ પિબેચ્છયા

ત્વયિ તૃપ્તે જગત્તૃપ્તં નિત્યતૃપ્તે મહાત્વનિ ।
ઉત્તરાપોશનાર્થં તે દદ્મિ તોયં સુવાસિતમ્

મુખપાણિવિશુદ્ધ્યર્થં પુનસ્તોયં દદામિ તે ।
દાડિમં મધુરં નિમ્બુ જમ્બ્વામ્રપનસાદિકમ્

દ્રાક્ષારંભા ફલં પક્વં કર્કન્ધૂઃ ખાર્જુરં ફલમ્ ।
નારિકેલં ચ નારિંગમાંજિરં જમ્બિરં તથા

ઉર્વારુકં ચ દેવેશ ફલાન્યેતાનિ ગૃહ્યતામ્ ।
મુખપાણિવિશુદ્ધ્યર્થં પુનસ્તોયં દદામિ તે

ગૃહાણ ચન્દનં ચારુ કરાંગોદ્વર્તનં શુભમ્ ।
નાના પરિમલ દ્રવ્યૈર્નિર્મિતં ચૂર્ણમુત્તમમ્

સુગન્ધિ નામકં પુણ્ય ગન્ધિ ચારુ પ્રગૃહ્યતામ્ ।
ચારુ શાલુરસંભૂતં વંશસારસમુદ્ભવમ્

સીમન્તભૂષણં ચૂર્ણં લાક્ષારંજિતમસ્તુ તે ।
સચન્દ્રપૂગ ચૂર્ણાઢ્યં ખાદ્યખાદિરસંયુતમ્

એલાલવંગસંમિશ્રં તામ્બૂલં કેસરાન્વિતમ્ ।
ન્યૂનાતિરિક્ત પૂજાયાઃ સંપૂર્ણફલહેતવે

દક્ષિણાં કાંચનીં દેવ સ્થાપયામિ તવાગ્રતઃ ।
સિતપીતૈસ્તથા રક્તૈર્જલજૈઃ કુસુમૈઃ શુભૈઃ

ગ્રથિતાં સુન્દરાં માલાં ગૃહાણ પરમેશ્વર ।
હરિતાઃ શ્વેતવર્ણા વા પંચત્રિપત્રસંયુતાઃ

દૂર્વાંકુરા મયા દત્તા એકવિંશતિસંમિતાઃ ।
એકવિંશતિસંખ્યાકાઃ કુર્યાદ્દેવ પ્રદક્ષિણાઃ

પદે પદે તે દેવેશ નશ્યન્તુ પાતકાનિ મે ।
ઔદુંબરે રાજતે વા કાંસ્યે કાંચનસંભવે

પાગે પ્રકલ્પિતાન્ દીપાન્ગૃહાણ ચક્ષુરર્પકાન્ ।
પંચારાર્તિ પંચદીપૈર્દીપિતાં પરમેશ્વર

ચારુચન્દ્રનિભં દીપ ગૃહાણ વીચિવારણમ્ ।
યથાઽસ્ય નેક્ષ્યતે ભસ્મ તથા પાપં વિનાશય

સ્તોત્રૈર્નાનાવિધૈઃ સૂક્તૈઃ સહસ્રનામભિસ્તતઃ ।
ઉપવિશ્ય સ્તુવીતૈનં કૃત્વા સ્થિરતરં મનઃ

દીનાધીશ દયાનિધે સુરગણૈઃ સંસેવ્યમાન દ્વિજ।
બ્રહ્મેશાન મહેન્દ્ર શેષ ગિરિજા ગંધર્વ સિદ્ધૈઃ સ્તુત ।
સર્વારિષ્ટ નિવારણૈકનિપુણઃ ત્રૈલોક્યાનાથં પ્રભો।
ભક્તિં મે સફલાં કુરુષ્વ સકલાં ક્ષાન્ત્વાઽપરાધાન્મમ

ઇતિ મૂર્તિં સમભ્યર્ચ્ય દંડવત્પ્રણિપત્ય ચ ।
જપેન્મન્ત્રં તતો દેવિ સર્વસિદ્ધિપ્રદાયકમ્

( ૨૧૨૯ )
ઇતિ શ્રીગણેશપુરાણ ઉપાસનાખંડે ગણેશ પાર્થિવપૂજા નિરૂપણં નામૈકોનપંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ

અધ્યાય ૫૦ પ્રારંભ :-
પાર્વત્યુવાચ ।
અહં મન્ત્રે ન જાનામિ ગિરીન્દ્ર મે વદ સ્વયમ્ ।
અનુગ્રહં ગણેશસ્ય યામિ યામિ શિવં શિવમ્

હિમાવાનુવાચ ।
મન્ત્રા નાનાવિધા દેવિ નાનાસિદ્ધિપ્રદાયકાઃ ।
અસંખ્યાતા ગણેશસ્ય કાંશ્ચિત્તેષુ વદામિ તે

કૃત્વા પદ્માસનં સમ્યઙ્નિયમ્ય ખાનિ સર્વશઃ ।
કૃતન્યાસવિધિઃ પશ્ચાજ્જપં કુર્યાન્નિજેચ્છયા

એકાક્ષરસ્યમન્ત્રસ્ય લક્ષં લક્ષાર્ધમેવ ચ ।
ષડક્ષરસ્ય મન્ત્રસ્ય નિયતં ચાયુતં તથા

તથા પંચાક્ષરસ્યાપિ દશાષ્ટાક્ષરયોરપિ ।
અષ્ટાવિંશદ્વર્ણમન્ત્રો જપ્તવ્યોઽયુત સંખ્યયા

એવં નાનાવિધાન્મંત્રાંજ્જપન્તિ સ્વેષ્ટસિદ્ધયે ।
ત્વં તુ પાર્વતિ મે વાક્યં શૃણુષ્વૈકાગ્રમાનસા

એકાક્ષરં ષડર્ણં ચ ગૃહાણ મન્ત્રમુત્તમમ ।
નભઃ શુક્લચતુર્થ્યાં ત્વમારમ્ભં કુરુ સુવ્રતે

અનુષ્ઠાનં માસમાત્રં કુરુ કાર્યં ભવિષ્યતિ ।
શિવં પ્રાપ્સ્યસિ સુવ્યક્તમન્યદ્યચ્ચાપિ વાંછિતમ્

પાર્થિવી પૂજિતા મૂર્તિઃ સ્ત્રિયા વા પુરુષેણ વા ।
એકા દદાતિ સા કામ્યં ધનપુત્રપશૂનપિ

અસાધ્યં સાધયેન્મર્ત્યો મૂર્તિદ્વયપ્રપૂજનાત્ ।
ત્રિમૂર્તિ પૂજનાદ્રાજ્યં રત્નાનિ સર્વસમ્પદઃ

ચતુર્મૂર્તિઃ પૂજયેદ્યો ધર્માર્થં કામ મોક્ષભાક્ ।
સાર્વભૌમો ભવેદ્રાજા પંચમૂર્તિ પ્રપૂજનાત્

ષણ્મૂર્તિપૂજયા સૃષ્ટિ સ્થિતિ પ્રલયકૃદ્ ભવેત્ ।
સપ્તાષ્ટ નવ મૂર્તીનાં પૂજયા સર્વવિદ્ભવેત્

ભૂતં ભવ્યં ભવિષ્યં ચ વેત્તિ દેવપ્રસાદતઃ ।
ત્રયસ્ત્રિંશત્કોટિ દેવા વહ્નીન્દ્ર શિવવિષ્ણવઃ

સનકાદ્યા મુનિગણાઃ સેવન્તે દશપૂજનાત્ ।
એકાદશાર્ચનાદેવ દશરુદ્રાધિપો ભવેત્

દ્વાદશાદિત્ય રાજ્યં ચ લભેચ્ચ દ્વાદશાર્ચનાત્ ।
અતિસંકટવેલાસુ કુર્યાદ્ વૃદ્ધ્યા પ્રપૂજનમ્

અષ્ટોત્તરશતં યાવત્તાવત્તત્તદવાપ્નુયાત્ ।
મહામુક્તિમવાપ્નોતિ લક્ષપૂજનતોઽન્વહમ્

કારાગૃહાન્મુક્તિકામઃ કારયેન્મૂર્તિપંચકમ્ ।
ત્રિઃસપ્ત રાત્રાન્મુચ્યેત ગણેશાનુગ્રહાન્મુને

સપ્તમૂર્તી: પ્રકુર્વીત પ્રત્યહં પંચવત્સરમ્ ।
મહાપાપાત્પ્રમુચ્યેત ગણેશે ભક્તિમાન્નરઃ

આજન્મ મરણાદેકાં પૂજયેત્પાર્થિવી નરઃ ।
ગણેશ: સ તુ વિજ્ઞેયો દર્શનાદ્વિઘ્નનાશનઃ

તમેવ સર્વકામેષ પૂજયેન્ન ગણાધિપમ ।
તસ્યૈવ પૂજયા પ્રીતો ન દેવઃસ્યાત્તથા સ્વયમ

સર્વરોગપ્રપીડાસુ મૂર્તીનાં ત્રયમુત્તમમ્ ।
નવાહં પૂજયેદ્યસ્તુ સર્વપીડાં વ્યપોહતિ

સૌવર્ણી રાજતી તામ્રી રીતિકાંસ્યસમુદ્ભવા ।
મૌક્તિકી ચ પ્રવાલી ચ સર્વમેતત્પ્રયચ્છતિ

એવં કૃતે વ્રતે દેવિ સર્વાન્કામાનવાપ્સ્યસિ ।
યાવદ્ભાદ્રપદે માસિ ચતુર્થી પરિલભ્યતે

તસ્યાં મહોત્સવઃ કાર્યો યથાવિભવમાદરાત્ ।
રાત્રૌ જાગરણં કાર્યં તત્કથાવાદ્યગાયનૈઃ

પ્રભાતે વિમલે સ્નાત્વા પૂર્વવત્પૂજયેદ્વિભુમ્ ।
ગણેશં વરદં દેવં તતો હોમં સમારભેત્

કુંડે સાંગં સ્થંડિલે વા હૂયાજ્જપ દશાંશતઃ ।
પૂર્ણાહુતિં તતઃ કુર્યાદ્ બલિદાનપુરઃસરમ્

આચાર્યં પૂજયેત્ પશ્ચાદ્ ગોભ્વાસોધનાદિભિઃ ।
બ્રાહ્મણાં સ્તોષયેત્ પશ્ચાદ્ધોમશેષં સમાપયેત્

તર્પયેત્તદ્દશાંશેન તદ્દશાંશેન ભોજયેત્ ।
બ્રાહ્મણાન્વેદવિદુષઃ સપત્નીકાંશ્ચ કાંશ્ચન

તેભ્યો ભૂષણવાસાંસિ દદ્યાચ્છક્ત્યા ચ દક્ષિણામ્ ।
દદ્યાત્ સ્ત્રીણામલંકારાન્ યોષિદ્ભ્યશ્ચ સકુંચુકાન્

તુષ્ટયે ગણનાથસ્ય સિદ્ધિબુદ્ધિયુતસ્ય હ ।
વિત્તશાઠ્યં ન કુર્વીત યથાવિભવમાચરેત્

તતઃ સુહૃજ્જનયુતઃ સ્વયં ભુંજીત સાદરમ્ ।
અપરસ્મિન્દિને મૂર્તિં નૃયાને સ્થાપયેન્મુદા

છત્રધ્વજપતાકાભિશ્ચામરૈરુપશોભિતામ્ ।
કિશોરૈર્દણ્ડયુદ્ધેન યુધ્યદ્ભિશ્ચ પુરઃસરમ્

મહાજલાશયં ગત્વા વિસૃજ્ય નિનયેજ્જલે।
વાદ્યગીતધ્વનિયુતો નિજમન્દિરમાવ્રજેત્

( ૨૧૬૨)
ઇતિ શ્રી ગણેશપુરાણ ઉપાસનાખંડે હિમવદ્ગિરિજા સંવાદે ચતુર્થીવ્રતકથનં નામ પંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ