ગણેશપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.12

॥ અથ દ્વાદશોઽધ્યાયઃ ॥
સૂત ઉવાચ ॥
ઇતિ શ્રુત્વા તુ વચનં નિર્ગતં બ્રહ્મણોમુખાત્ ।
હર્ષેણ મહતાયુક્તો મુનિઃ પપ્રચ્છ તં પુનઃ

વ્યાસ ઉવાચ ॥
અવધાનં મયા પ્રાપ્તં પીત્વાવાગમૃતં તવ ।
ઇદાનીં શ્રોતુમિચ્છામિ મન્ત્રરાજમિમંપિતઃ

કો જજાપ કથં સિદ્ધિમવાપ ચ ગજાનનાત્ ।
એતં મે સંશયં ચ્છિન્ધિ ત્વત્તોન્યોનાસ્તિ મે ગુરુઃ

ભૃગુરુવાચ ॥
ઇત્યેવં મુનિના પૃષ્ટોસૌ જગાદ વદતાં વરઃ ।
કૃપયાવનતં બ્રહ્મા તં વ્યાસં રાજસત્તમ

બ્રહ્મોવાચ ॥
સાધુસાધુ ત્વયા પૃષ્ટં પુણ્યવાનસિ સામ્પ્રતમ્ ।
નહ્યપુણ્યવતાં બ્રહ્મન્ કથાયાઃ શ્રવણેરતિઃ

ઉપાસનામાર્ગમિમં સમ્યક્ત્વાં બોધયામ્યહમ્ ।
સ્નિગ્ધે પ્રજ્ઞાધિકે શિષ્યે યતો ગોપ્યં ન કિઞ્ચન

ૐકારરૂપીભગવાનુક્તસ્તે ગણનાયકઃ ।
યથા સર્વેષુ કાર્યેષુ પૂજ્યતે સૌ વિનાયકઃ

નિર્વિઘ્નકામનાવદ્ભિર્નોચેદ્વિઘ્નં કરોતિ સઃ ।
તથોંકારબીજયુક્ત ૐકારપલ્લવાન્વિતાઃ

મન્ત્રાઃ સર્વાગમેપ્રોક્તા અન્યે યે નિષ્ફલાશ્ચ તે ।
સદસદ્વ્યક્તમવ્યક્તં સર્વં હિ ગણનાયકઃ

એવં સર્વે દેવસિદ્ધમુનિરાક્ષસકિન્નરાઃ ।
ગન્ધર્વાશ્ચારણાનાગાયક્ષગુહ્યકમાનવાઃ

ઉપાસકા ગણેશસ્ય સર્વેલોકાશ્ચરાચરાઃ ।
અતએવ ગણેશાદ્ધિ પરં કિઞ્ચિન્નવિદ્યતે ॥
ઇદાનીં કથયિષ્યામિ કથામેકાં પુરાતનીમ્

મન્ત્રરાજ જપેનાયં યથા તુષ્ટો ગજાનનઃ ।
કદાચિદ્દૈવયોગેન પ્રલયે સમુપસ્થિતે

વાયુભિઃ પર્વતાભિન્નાઃ પતિતાઃ પરિતોદિશમ્ ।
તપન્તિ દ્વાદશાદિત્યાઃ શોષયિત્વા જલં મહત્

જ્વાલામાલી મહાવહ્નિરખિલં જ્વલયત્યપિ ।
સંવર્તકા મહામેઘા વર્ષન્તિ પરિતોજલમ્

હસ્તિહસ્તોપમાભિસ્તુ ધારાભિર્દ્વિજસત્તમ ।
ઉલ્લઙ્ઘયન્તિ મર્યાદાં સાગરાઃ સરિતોપિ ચ

એવં સર્વે વિનશ્યન્તિ આબ્રહ્મસ્થાવરાદયઃ ।
એવં માયામયે નષ્ટે વિકારેસૌ ગજાનનઃ

અણુભ્યોણુતરં રૂપં કૃત્વા ક્વાપિ વ્યવસ્થિતઃ ।
તતઃ કાલે બહુતરેગતેન્ધ તમસાવૃતે

એકાક્ષરં પુનર્બ્રહ્મ નાદયુક્તમજાયત ।
વૈકારિકં પુનારૂપં યદાનન્દમયં સ્થિતમ્

માયાવિકારમાસાદ્યતદેવાભૂદ્ગજાનનઃ ।
તત એવ ચ સંભૂતા ગુણાઃ સત્વંરજસ્તમઃ

તતસ્ત્રયઃ સમુત્પન્ના વિષ્ણુર્બ્રહ્મા હરોપિ ચ ।
માયયા રચિતં સર્વં ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્

તતસ્તન્માયયા ભ્રાન્તા બભ્રમુસ્તે સુરાસ્ત્રયઃ ।
તમેવ જનકં સ્વસ્ય દ્રષ્ટું પ્રષ્ટું સમુત્સુકાઃ

કિમસ્માભિઃ કર્મકાર્યમિતિ જિજ્ઞાસયા મુને ।
એકવિંશતિ સ્વર્ગાણિ પૂર્વમૂર્ધ્વં વિલોક્યતે

અન્તરીક્ષં તથા તિર્યક્ પશ્ચાત્ પાતાલમાયયુઃ ।
અદૃષ્ટ્વા પરમાત્માનં તપશ્ચેરુસ્તતો ભૃશમ્

નિરાહારા જપપરા દિવ્યવર્ષ સહસ્રકમ્ ।
શ્રાન્તાઃ ખેદમનુપ્રાપ્તાસ્તતસ્તે પૃથિવીં પુનઃ

વિચિન્વતો યયુર્દ્રષ્ટું વનાન્યુપવનાનિ ચ ।
સરિતઃ સાગરાન્ શૈલાન્ શિખરાણિ ગુહાપિ ચ

તતો જલાશયં તે તુ મહાન્તં દદૃશુઃ સુરાઃ ।
નાનાજલચરૈર્વૃક્ષૈઃ પક્ષિભિર્વિવિધૈર્યુતમ્

બલાકાભિશ્ચક્રવાકૈર્હંસૈઃ કારણ્ડકૈરપિ ।
નાદિતં નલિનીજાલં બિસખણ્ડાશનેરતૈઃ

સ્નાત્વા વિશ્રમ્ય તત્તીરે સમુત્તીર્ય પુરો યયુઃ ।
નાનાવીચિ સમાયુક્તં મહાન્તં તં જલાશયમ્

સુદુસ્તરતરં પુંસાં ઝષનક્રસમાકુલમ્ ।
ઈક્ષાંચક્રુ સુદુર્દર્શં પ્રલયાનલ સન્નિભમ્

કોટિસૂર્યપ્રતિકાશં તેજારાશિં પુરો મુને ।
ચિન્તામાપુઃ પરાં તે તુ તેજસા હૃતદૃષ્ટયઃ

તતો ગગન માર્ગેણ તેજો મધ્યાદ્વિનિર્ગતાઃ ।
ક્ષુધાતૃષાપરિશ્રાન્તા નિશ્વસંતો મુહુર્મુહુઃ

નિન્દન્તશ્ચ શપન્તશ્ચ સ્વાત્માનં જાતસાધ્વસાઃ ।
તતોતિ કરુણાવિષ્ટો લોકાધ્યક્ષો ખિલાર્થવિત્

દર્શયામાસ તાન્ રૂપં મનોનયન નન્દનમ્ ।
પાદાઙ્ગુલીનખશ્રીભિર્જિતરક્તાબ્જકેસરમ્

રક્તામ્બર પ્રભાવાત્તુ જિતસન્ધ્યાર્કમણ્ડલમ્ ।
કટિસૂત્રપ્રભાજાલૈર્જિતહેમાદ્રિશેખરમ્

ખડ્ગખેટધનુઃશક્તિશોભિચારુચતુર્ભુજમ્ ।
સુવાસં પૂર્ણિમાચન્દ્ર જિતકાન્તિ મુખામ્બુજમ્

અહર્નિશં પ્રભાયુક્તં પદ્મચારુ સુલોચનમ્ ।
અનેકસૂર્યશોભાજિન્મુકુટભ્રાજિમસ્તકમ્

નાનાતારાઙ્કિત વ્યોમ કાન્તિજિદુત્તરીયકમ્ ।
વરાહદંષ્ટ્રાશોભાજિદેકદન્ત વિરાજિતમ્

ઐરાવતાદિ દિક્પાલ ભયકારિસુ પુષ્કરમ્ ।
દૃષ્ટ્વૈવ સહસા દેવં પ્રણેમુસ્તેમુદામુને ।
પાદામ્બુજમુપસ્પૃશ્ય તતસ્તોત્રં પ્રચક્રમુઃ

॥ ઇતિ શ્રીગણેશપુરાણે ઉપાસનાખણ્ડે ગજાનનદર્શનં નામ દ્વાદશોઽધ્યાયઃ