ગણ્ડવ્યૂહસૂત્ર · અધ્યાય 18

42 સુતેજોમણ્ડલરતિશ્રીઃ ।
અથ ખલુ સુધનઃ શ્રેષ્ઠિદારકઃ સર્વજગદ્રક્ષાપ્રણિધાનવીર્યપ્રભાયા રાત્રિદેવતાયાસ્તામનુશાસનીમનુસ્મરન્ તં સર્વસત્ત્વપરિપાકયથાશયસંચોદનકુશલમૂલસંભવબોધિસત્ત્વવિમોક્ષં પરિભાવયન્ વિપુલીકુર્વન્ અનુપૂર્વેણ યેન લુમ્બિનીવનં તેનોપજગામ । ઉપેત્ય લુમ્બિનીવનં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સુતેજોમણ્ડલરતિશ્રિયં લુમ્બિનીવનદેવતાં પરિગવેષમાણો ઽપશ્યત્સુતેજોમણ્ડલરતિશ્રિયં લુમ્બિનીદેવતાં લુમ્બિનીવનેષુ સર્વરત્નદ્રુમશાખામણ્ડલકૂટાગારે મણિપદ્મગર્ભસિંહાસને નિષણ્ણાં વિંશત્યા વનદેવતાનિયુતશતસહસ્રૈઃ પરિવૃતાં પુરસ્કૃતાં ધર્મં દેશયમાનાં સર્વબોધિસત્ત્વજન્મસમુદ્રનિર્દેશં નામ સૂત્રાન્તં સંપ્રકાશયમાનાં તથાગતગોત્રાભિજાતાનાં બોધિસત્ત્વાનાં ગુણસમુદ્રવેગવિવર્ધનામ્ । દૃષ્ટ્વા ચ યેન સુતેજોમણ્ડલરતિશ્રીર્લુમ્બિનીવનદેવતા તેનોપજગામ । ઉપેત્ય સુતેજોમણ્ડલરતિશ્રીલુમ્બિનીવનદેવતાયાઃ પાદૌ શિરસાભિવન્દ્ય પુરતઃ પ્રાઞ્જલિઃ સ્થિત્વા એવમાહ - મયા દેવતે અનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ ચિત્તમુત્પાદિતમ્ । ન ચ જાનામિ કથં બોધિસત્ત્વા જાતા ભવન્તિ તથાગતકુલે, કથં બોધિસત્ત્વચારિકાં ચરન્તઃ સત્ત્વાનામાલોકકરા ભવન્તીતિ ॥
એવમુક્તે સુતેજોમણ્ડલરતિશ્રીર્લુમ્બિનીવનદેવતા સુધનં શ્રેષ્ઠિદારકમેતદવોચત્ - દશેમાનિ કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વજન્માનિ યૈઃ સમન્વાગતા બોધિસત્ત્વા જાતા ભવન્તિ તથાગતકુલેષુ । નિર્યાતા બોધિસત્ત્વાઃ પ્રદક્ષિણં બોધિસત્ત્વકુશલૈર્વિવર્ધન્તે, ન વિતિષ્ઠન્તે ન વિષીદન્તિ ન વિવર્તન્તે ન પ્રતિપ્રસ્રભ્યન્તે ન પરિખિદ્યન્તે ન સંસીદન્તિ ન મુહ્યન્તિ નાવલીયન્તે ન પરિત્રસ્યન્તિ ન પ્રણશ્યન્તિ । અનુગચ્છન્તિ સર્વજ્ઞતાદિગનુગમમ્ । અનુસ્મરન્તિ ધર્મધાતુનયમ્ । પરિપાકપ્રાપ્તા ભવન્તિ બુદ્ધબોધૌ । વિપુલીકુર્વન્તિ બોધિચિત્તોત્પાદમ્ । વિવર્ધન્તે સર્વપારમિતાભિઃ । વિવર્તન્તે સર્વલોકગતિભ્યઃ । સંવર્તન્તે તથાગતભૂમૌ । ઉત્તાપયન્તિ જ્ઞાનાભિજ્ઞતાઃ । આમુખીભવન્તિ બુદ્ધધર્મેષુ । અનુગતાર્થા ભવન્તિ સર્વજ્ઞતાવિષયે । કતમાનિ દશ? યદુત - સર્વબુદ્ધોપસ્થાનપ્રણિધિપ્રયોગગર્ભં નામ પ્રથમં બોધિસત્ત્વજન્મ । બોધિચિત્તાઙ્ગપરિનિષ્પત્તિસંભવગર્ભં નામ દ્વિતીયં બોધિસત્ત્વજન્મ । ધર્મનયનિધ્યપ્તિપ્રયોગાભિમુખસંભવગર્ભં નામ તૃતીયં બોધિસત્ત્વજન્મ । ત્ર્યધ્વલોકાધ્યાશયવિશુદ્ધિગર્ભં નામ ચતુર્થં બોધિસત્ત્વજન્મ । સમન્તાવભાસપ્રભાગર્ભં નામ પઞ્ચમં બોધિસત્ત્વજન્મ । સર્વતથાગતકુલગોત્રસંભવગર્ભં નામ ષષ્ઠં બોધિસત્ત્વજન્મ । બુદ્ધબલાવભાસાલોકાલંકારગર્ભં નામ સપ્તમં બોધિસત્ત્વજન્મ । સમન્તજ્ઞાનમુખવ્યવચારણપરિનિષ્પત્તિસંભવગર્ભં નામાષ્ટમં બોધિસત્ત્વજન્મ । ધર્મધાતુનિર્માણવ્યૂહગર્ભં નામ નવમં બોધિસત્ત્વજન્મ । તથાગતભૂમ્યાક્રમણવેગગર્ભં નામ દશમં બોધિસત્ત્વજન્મ ॥
તત્ર કુલપુત્ર કતમત્સર્વબુદ્ધોપસ્થાનપ્રણિધિપ્રયોગગર્ભં નામ પ્રથમં બોધિસત્ત્વજન્મ? ઇહ કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વઃ આદિત એવ બુદ્ધોપસ્થાનાય પ્રપૂજ્યતે સર્વબુદ્ધાન્ ભગવતઃ સત્કુર્વન્ ગુરુકુર્વન્ માનયન્ પૂજયન્ ઉપતિષ્ઠન્ આરાગયન્ અવિરાગયન્ તથાગતદર્શનાવિતૃપ્તો બુદ્ધસત્કારપ્રયુક્તબુદ્ધપ્રીતિવેગવિવર્ધિતચેતાસ્તથાગતદર્શનપ્રસાદવેગસંજાતઃ । અનિવર્તયા શ્રદ્ધયા ( ગ્વ્ 286 ) પુણ્યં સમાર્જયન્ અતૃપ્તઃ સર્વતથાગતપૂજાસંભારસમુદાનયનપ્રયુક્તો ઽપ્રતિપ્રસ્રબ્ધપ્રયોગો ભવતિ । ઇદં કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વાનાં સર્વબુદ્ધપૂજોપસ્થાનપ્રણિધિપ્રયોગગર્ભં નામ પ્રથમં બોધિસત્ત્વજન્મ સર્વજ્ઞતાસંભારકુશલમૂલસંભવસમાર્જનતાયૈ સંવર્તતે ॥
તત્ર કુલપુત્ર કતમદ્બોધિચિત્તાઙ્ગપરિનિષ્પત્તિસંભવગર્ભં નામ દ્વિતીયં બોધિસત્ત્વજન્મ? ઇહ કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વો ઽનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ ચિત્તમુત્પાદયતિ । યદુત મહાકરુણાચિત્તં સર્વસત્ત્વપરિત્રાણાય । સર્વબુદ્ધારાગણચિત્તમત્યન્તાભિરાધનતાયૈ । સર્વબુદ્ધધર્મપર્યેષ્ટિચિત્તં સર્વવસ્ત્વનપેક્ષતાયૈ । મહાપ્રસ્થાનચિત્તં સર્વજ્ઞતાભિમુખતાયૈ । મહામૈત્રીચિત્તં સર્વજગત્સંગ્રહપ્રયોગસ્ફરણતાયૈ । સર્વજગદપરિત્યાગચિત્તં સર્વજ્ઞતાસંનાહદૃઢતાયૈ । અશાઠ્યામાયાચિત્તં યથાભૂતજ્ઞાનાવભાસપ્રતિલાભતાયૈ । યથાવાદીતથાકારિચિત્તં બોધિસત્ત્વમાર્ગપ્રતિપદ્યનતાયૈ । સર્વબુદ્ધાવિસંવાદનચિત્તં સર્વતથાગતપ્રણિધ્યનુપાલનતાયૈ । સર્વજ્ઞતામહાપ્રણિધાનચિત્તમપરાન્તકોટીગતસર્વસત્ત્વપરિપાકવિનયાપ્રતિપ્રસ્રબ્ધયે । એતત્પ્રમુખૈર્બુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમૈર્બોધિચિત્તાઙ્ગસંભારૈરભિનિષ્પન્નઃ સ બોધિસત્ત્વો જાતો ભવતિ તથાગતકુલે । ઇદં કુલપુત્ર બોધિચિત્તાઙ્ગપરિનિષ્પત્તિસંભવગર્ભં નામ દ્વિતીયં બોધિસત્ત્વજન્મ ॥
તત્ર કુલપુત્ર કતમદ્બોધિસત્ત્વાનાં ધર્મનયનિધ્યપ્તિપ્રયોગનેત્ર્યભિમુખસંભવગર્ભં નામ તૃતીયં બોધિસત્ત્વજન્મ? ઇહ કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વઃ સર્વધર્મનયસંભવન્તિઘ્યપ્તિમુખચેતાઃ સર્વજ્ઞતામાર્ગાકારપ્રતિપૂર્યભિમુખપરિણતચેતાઃ અનવદ્યકર્મસમુદાચારસંકલ્પચેતાઃ સર્વબોધિસત્ત્વસમાધિનયસાગરપરિશુદ્ધ્યભિમુખચેતાઃ સર્વબોધિસત્ત્વગુણપ્રતિપત્તિપરિનિષ્પન્નચેતાઃ સર્વબોધિસત્ત્વમાર્ગાઙ્ગવ્યૂહાભિનિર્હારચેતા વિપુલસર્વજ્ઞતારમ્બણસંભવકલ્પોદ્દાહજ્વલનકલ્પાપ્રતિપ્રસ્રબ્ધવીર્યચેતાઃ સર્વજગત્પરિપાકવિનયપ્રસ્થાનાનન્તમધ્યબોધિસત્ત્વચર્યાભિનિર્હારચેતાઃ સર્વાચારશિક્ષાસુપ્રતિપન્નબોધિસત્ત્વગુણપરિનિષ્પત્તિષુ સર્વભાવવિભાવનયાનુભાવનયપ્રવિષ્ટચેતા ભવતિ । ઇદં કુલપુત્ર ધર્મનયનિધ્યપ્તિયોગનેત્ર્યભિમુખસંભવગર્ભં નામ તૃતીયં બોધિસત્ત્વજન્મ ॥
તત્ર કુલપુત્ર કતમદ્બોધિસત્ત્વાનાં ત્ર્યધ્વલોકાધ્યાશયવિશુદ્ધિગર્ભં નામ ચતુર્થં બોધિસત્ત્વજન્મ? ઇહ કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વઃ પરિશુદ્ધો ભવત્યધ્યાશયધાતૌ । અવભાસપ્રાપ્તો ભવતિ બુદ્ધબોધૌ । અવતીર્ણો ભવતિ બોધિસત્ત્વનયસમુદ્રેષુ । સારો ભવતિ દૃઢાધ્યાશયવજ્રધાતુસંગૃહીતચેતાઃ । વિમુખીભવતિ સર્વભવગત્યુપપત્તિષુ । અભિમુખીભવતિ સર્વતથાગતવિકુર્વિતપરિનિષ્પત્તિષુ । વિશેષગામિનીપ્રાપ્તો ભવતિ બોધિસત્ત્વતીક્ષ્ણેન્દ્રિયતાવિવર્ધનતાયૈ । કલ્યાણચિત્તો ભવત્યધ્યાશયપ્રભાસ્વરતાયૈ । અચલો ભવતિ દૃઢમહાપ્રણિધાનવિવર્ધનતાયૈ । સર્વતથાગતસમન્વાહૃતો ભવતિ સર્વાવરણપર્વતવિકિરણતાયૈ । પ્રતિશરણભૂતો ભવતિ સર્વજગદુપજીવ્યઃ । ઇદં કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વાનાં ત્ર્યધ્વલોકાધ્યાશયવિશુદ્ધિગર્ભં નામ ચતુર્થં બોધિસત્ત્વજન્મ ॥

તત્ર કુલપુત્ર કતમદ્બોધિસત્ત્વાનાં સમન્તાવભાસપ્રભાગર્ભં નામ પઞ્ચમં બોધિસત્ત્વજન્મ? ઇહ કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વઃ પ્રયોગસંપન્નો ભવતિ સર્વજગત્પરિપાકવિનયપ્રતિપન્નઃ । સર્વવસ્તુસંજ્ઞો ચ્ચલિતો ભવતિ પ્રમુક્તત્યાગઃ । અત્યન્તવિશુદ્ધો ભવતિ અનન્તશીલઃ તથાગતવિષયસંવસનઃ । ક્ષાન્તિસંપન્નો ભવતિ સર્વબુદ્ધધર્મક્ષાન્ત્યવભાસપ્રતિલબ્ધઃ । મહાવીર્યો ભવતિ સર્વત ઉદારનિઃશરણપ્રતિપન્નઃ । ધ્યાનપ્રમુક્તો ભવતિ સમન્તમુખસમાધિજ્ઞાનમણ્ડલવિશુદ્ધઃ । પ્રજ્ઞાવીર્યપ્રભો ભવતિ સર્વધર્માવભાસપ્રતિલબ્ધઃ । અસઙ્ગચક્ષુર્ભવતિ બુદ્ધદર્શનસમુદ્રવિજ્ઞપ્ત્યવતીર્ણઃ । સર્વધર્મતત્ત્વવિભુત્વપ્રભાવિતો ભવતિ સર્વલોકં પરિતોષયિત્વા । સુપ્રયુક્તો ભવતિ યથાવદ્ધર્મનયપ્રતિલાભેષુ । ઇદં કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વાનાં સમન્તાવભાસપ્રભાગર્ભં નામ પઞ્ચમં બોધિસત્ત્વજન્મ ॥
તત્ર કુલપુત્ર કતમદ્બોધિસત્ત્વાનાં સર્વતથાગતકુલગોત્રસંભવગર્ભં નામ ષષ્ઠં બોધિસત્ત્વજન્મ? ઇહ કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વો જાતો ભવતિ તથાગતકુલે ઽનુજાતો ભવતિ, તથાગતવંશે નિષ્પન્નો ભવતિ સર્વબુદ્ધધર્મનયમુખેષુ, વિશુદ્ધો ભવત્યતીતાનાગતપ્રત્યુત્પન્નતથાગતમહાપ્રણિધાનેષુ । એકધનકુશલમૂલો ભવતિ સર્વતથાગતકુશલમૂલેષુ । એકશરીરો ભવતિ સર્વબુદ્ધૈઃ । લોકોત્તરગામી શુક્લધર્મૈઃ । મહાત્મધર્મવિહારી ભવતિ બુદ્ધાધિષ્ઠાનદર્શનસમાધૌ । સત્ત્વવિશુદ્ધિધર્મપ્રતિપન્નો ભવતિ યથાકાલે । અપ્રતિપ્રસ્રબ્ધપ્રતિભાનો ભવતિ બુદ્ધધર્મપરિપૃચ્છાસુ । ઇદં કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વાનાં સર્વતથાગતકુલગોત્રસંભવગર્ભં નામ ષષ્ઠં બોધિસત્ત્વજન્મ ॥
તત્ર કુલપુત્ર કતમદ્બોધિસત્ત્વાનાં તથાગતબલાવભાસાલોકાલંકારગર્ભં નામ સપ્તમં બોધિસત્ત્વજન્મ? ઇહ કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વો બુદ્ધબલપ્રવેશાવભાસે ન નિવર્તતે બુદ્ધક્ષેત્રગમનેષુ । ન પ્રત્યુદાવર્તતે નાનાબોધિસત્ત્વગુણસમુદ્રોપસ્થાનાય । ન પરિત્રસ્યતિ સર્વધર્મમાયાગતયથાભૂતજ્ઞાનેન । સ્વપ્નોપમં સર્વલોકં પ્રતિવિધ્યતિ । પ્રતિભાસોપમં સર્વરૂપવિજ્ઞપ્ત્યધિષ્ઠાનમભિનિર્હરતિ । નિર્મિતોપમાભિજ્ઞાવિકુર્વિતવશિતાપ્રાપ્તો ભવતિ । છાયોપમં સર્વભવગત્યુપપત્તિષુ મુખં સંદર્શયતિ । પ્રતિશ્રુત્કોપમાનિ સર્વતથાગતધર્મચક્રાણિ પ્રજાનાતિ । ધર્મધાતુનયનિર્દેશપરમપારમિતાપ્રાપ્તો ભવતિ નાનાર્થોપાયનયનિર્દેશપ્રયુક્તઃ । ઇદં કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વાનાં તથાગતબલાવભાસાલોકાલંકારગર્ભં નામ સપ્તમં બોધિસત્ત્વજન્મ ॥
તત્ર કુલપુત્ર કતમદ્બોધિસત્ત્વાનાં સમન્તજ્ઞાનમુખવ્યવચારપરિનિષ્પત્તિસંભવગર્ભં નામાષ્ટમં બોધિસત્ત્વજન્મ? ઇહ કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વઃ કુમારભૂત એવ બોધિસત્ત્વવ્યવસ્થાનવ્યવસ્થિતો ભવતિ, યત્ર પ્રતિષ્ઠાય સર્વજ્ઞજ્ઞાનનયં વ્યવચારયતિ । એકૈકત્ર જ્ઞાનનયમુખે ઽપ્રમેયાઃ કલ્પાઃ ક્ષયં વ્રજેયુરપ્રમેયં બોધિસત્ત્વગોચરં નિર્દિશતઃ । સર્વબોધિસત્ત્વસમાધિષુ ચ વશી ભવતિ પરમપારમિતાપ્રાપ્તઃ । પ્રતિચિત્તક્ષણં સર્વચિત્તક્ષણેષુ દશદિગનભિલાપ્યબુદ્ધક્ષેત્રગતાનાં તથાગતાનાં પાદમૂલેષૂપપદ્યતે । અસંભિન્નૈશ્ચારમ્બણૈરસંભિન્નાન્ સમાધીન્ સમાપદ્યતે । અસંભિન્નેષુ ચ ધર્મેષુ અસંભિન્નજ્ઞાનવશિતાં સંદર્શયતિ । અપર્યન્તાનિ ચારમ્બણાનિ અનારમ્બણે ધાતાવવક્રામતિ । પરીત્તૈશ્ચારમ્બણૈરનન્તનિર્દેશભૂમિમવતરતિ । અપ્રમેયાં ચ ધર્મતાં પરીત્તાં મહદ્ગતાં વા પ્રતિવિધ્યતિ । વિજ્ઞપ્તિસમં ચ સર્વલોકમવતરતિ । સર્વધર્મારમ્બણાનિ ( ગ્વ્ 288 ) સર્વવિજ્ઞપ્તિપથાંશ્ચ ભાવનયા અનુગચ્છતિ । ઇદં કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વાનાં સમન્તજ્ઞાનમુખવ્યવચારણપરિનિષ્પત્તિસંભવગર્ભં નામાષ્ટમં બોધિસત્ત્વજન્મ ॥
તત્ર કુલપુત્ર કતમદ્બોધિસત્ત્વાનાં ધર્મધાતુનિર્માણવ્યૂહગર્ભં નામ બોધિસત્ત્વજન્મ? ઇહ કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વઃ સર્વત્ર ચિત્તક્ષણે નાનાવ્યૂહાનિ બુદ્ધક્ષેત્રાણિ અધિતિષ્ઠતિ । સત્ત્વનિર્માણે વૈશારદ્યપરમપારમિતાપ્રાપ્તશ્ચ ભવતિ । બુદ્ધનિર્માણકૌશલ્યપ્રાપ્તશ્ચ ભવતિ । ધર્મનિર્માણવૈશારદ્યવિશુદ્ધશ્ચ ભવતિ । અસઙ્ગવરધર્મધાતુગોચરશ્ચ ભવતિ । યથાશયસર્વકાયવિજ્ઞપ્ત્યધિષ્ઠાનકુશલશ્ચ ભવતિ । અચિન્ત્યસત્ત્વવિનયકૌશલ્યગતશ્ચ ભવતિ । નાનાચર્યાભિસંબોધિસંદર્શકશ્ચ ભવતિ । અનાવરણસર્વજ્ઞતામાર્ગાભિનિર્હારકુશલશ્ચ ભવતિ । તદનન્તરં ધર્મચક્રપ્રવર્તનકૌશલ્યં સંદર્શયતિ । અનન્તમધ્યસત્ત્વવિનયોપાયાભિનિર્હારકુશલશ્ચ ભવતિ । કાલપ્રાપ્તે સત્ત્વવિનયે સદાસમાહિતશ્ચ ભવતિ વૈરોચનજ્ઞાનગર્ભકોશઃ । ઇદં કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વાનાં ધર્મધાતુનિર્માણવ્યૂહગર્ભં નામ નવમં બોધિસત્ત્વજન્મ ॥
તત્ર કુલપુત્ર કતમદ્બોધિસત્ત્વાનાં તથાગતભૂમ્યાક્રમણવેગગર્ભં નામ દશમં બોધિસત્ત્વજન્મ? ઇહ કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વો વિવિક્તો ભવતિ સર્વત્ર્યધ્વતથાગતૈકીભાવવિષયે । સર્વલોકધાત્વાનન્તર્યવિષયં ચાવતરતિ । સર્વસત્ત્વાનાં પૂર્વાન્તાપરાન્તચ્યુત્યુપપત્તિષુ ચિત્તાનન્તર્યોત્પાદં જાનાતિ । સર્વબોધિસત્ત્વાનાં ચર્યાજ્ઞાનાનન્તર્યવિષયં પ્રજાનાતિ । અતીતાનાગતપ્રત્યુત્પન્નાનાં ચ સર્વબુદ્ધાનામભિસંબોધાનન્તર્યં પ્રજાનાતિ । સર્વધર્માણાં ચોપકારકૌશલ્યાનન્તર્યં પ્રજાનાતિ । સર્વકલ્પસંવર્તવિવર્તકલ્પાનાં ચ પૂર્વાન્તાપરાન્તપ્રત્યુઅત્પન્નાનાં સનામ્નાં સોપદેશાનામાનન્તર્યં પ્રજાનાતિ । યથાપરિપાચિતેષુ ચ સત્ત્વેષુ યથાકાલપ્રાપ્તેષુ અભિસંબોધિવ્યૂહવિબુદ્ધ્યનવિષયસંદર્શનાધિષ્ઠાનજ્ઞાનમભિનિર્હરતિ । સર્વબુદ્ધોત્પાદેષુ ચાભિસંબોધ્યુપનયનધર્મચક્રપ્રવર્તનકૌશલ્યનયાનન્તર્યતાં સંદર્શયતિ અનન્તસત્ત્વધાતુવિનયોપાયાભિનિર્હારકૌશલ્યેન । ઇદં કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વાનાં તથાગતભૂમ્યાક્રમણવેગગર્ભં નામ દશમં બોધિસત્ત્વજન્મ ॥

ઇમાનિ કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વાનાં દશ બોધિસત્ત્વજન્માનિ યેષુ બોધિસત્ત્વા જાયન્તે ઉપપદ્યન્તે સમર્જયન્તિ સંવર્ધયન્તિ પ્રતિપૂરયન્તિ સંભવન્તિ પરિસંભવન્તિ પરિનિષ્પદ્યન્તે । સર્વક્ષેત્રનિરવશેષાનુબોધાયૈકવ્યૂહાલંકારસમુદાચારાનધિતિષ્ઠન્તિ । સત્ત્વધાતુનયાપ્રતિપ્રસ્રમ્ભણાય અપરાન્તકોટીગતકલ્પાધિષ્ઠાનાનધિતિષ્ઠન્તે । સર્વધર્મસમુદ્રનાનારમ્બણાનેકવિચિત્રનાનાપરંપરાનિર્દેશાનન્તધર્મપરંપરાસ્રોતો ઽભિસંબુધ્યન્તે । અચિન્ત્યાં બુદ્ધવૃષભિતાં ધર્મધાતુપરમાકાશધાતુપર્યવસાનાં સંદર્શયન્તિ । અપ્રમેયસત્ત્વચર્યાનાનાત્વસમુદ્રેષુ પરિપાકવિનયસંગૃહીતેષુ ધર્મચક્રપ્રવર્તનં સંદર્શયન્તિ । સર્વલોકધાતૂન્ બુદ્ધોત્પાદાવિરહિતાનધિતિષ્ઠન્તિ । સર્વધર્મમેઘાનનભિલાપ્યસ્વરાઙ્ગસમુદ્રવિશુદ્ધિં સર્વારમ્બણેષુ પ્રવર્તમાનાં વિજ્ઞપયન્તિ । અપ્રમેયવિહારિતાયામનાવરણગતિં ગતાઃ સર્વધર્મરુચિરવ્યૂહાનિ બોધિસત્ત્વમણ્ડલાનિ પ્રભાવયન્તિ । યથાશયાધિમુક્તિષુ ( ગ્વ્ 289 ) સત્ત્વેષુ અપ્રમેયબુદ્ધભૂમ્યનુગતસર્વલોકપરિનિષ્પાદનાર્થમનન્તમધ્યં ધર્મકોષં સંપ્રકાશયન્તિ ॥
અથ ખલુ સુતેજોમણ્ડલરતિશ્રીર્લુમ્બિનીવનદેવતા તસ્યાં વેલાયામેતમેવ બોધિસત્ત્વજન્માર્થમભિદ્યોતયન્તી બુદ્ધાધિષ્ઠાનેન દશ દિશો વ્યવલોક્ય સુધનં શ્રેષ્ઠિદારકં ગાથાભિરધ્યભાષત -
અધ્યાશયેન વિમલેન અનાવિલેન પશ્યન્તિ યે જિન ન જાતુ ભવન્તિ તૃપ્તાઃ ।
સર્વાન્ જિનાન અપરાન્તવિયૂહમેઘાન્ પ્રણિધ્યેન્તિ તે પ્રથમજન્મસ્થિતાઃ સુમેધાઃ

સર્વત્રિયધ્વગમશેષ સ્ફરિત્વ લોકં ક્ષેત્રાણિ સર્વ તથ ધર્મ તથૈવ બુદ્ધાન્ ।
સત્ત્વપ્રમોક્ષપ્રણિધાનવિયૂહચિત્તં જન્મં દ્વિતીયમિદમુક્તમચિન્તિયાનામ્

યે ધર્મમેઘ પિબમાન ન જાતુ તૃપ્તાઃ નિધ્યપ્તિમાનસ ત્રિયધ્વઅસઙ્ગકાયાઃ ।
આકાશધાતુવિમલા સમચિત્તકાયાઃ જન્મં તૃતીયમિદમપ્રતિમં હિ તેષામ્

યે તે મહાકરુણસાગરમોતરન્તિ અધ્યાશયૈર્વજિરસારસુમેરુકલ્પૈઃ ।
સર્વજ્ઞતાનયસમુદ્ર વિશાહમાનાઃ તેષાં ચતુર્થમિહ જન્મ નરર્ષભાણામ્

યે મૈત્રયા દશસુ દિક્ષુ જગત્સ્ફરિત્વા અભિનિર્હરન્ત્યમલપારમિતાસમુદ્રાન્ ।
પરિપાચયન્તિ જગુ ધર્મપ્રભાભિરન્ત ઇમુ જન્મુ પઞ્ચમુ મહાપુરુષાણ તેષામ્

ધર્મસ્વભાવપ્રતિવિદ્ધ અસઙ્ગચિત્તાઃ ત્રૈયધ્વિકાપ્રતિમબુદ્ધકુલાભિજાતાઃ ।
યે ધર્મધાતુનયસાગરમોતરન્તિ ષષ્ઠં ઇદં વિપુલ જન્મ વિદૂન તેષામ્

યે ધર્મકાય પરિશુદ્ધ અસઙ્ગચિત્તાઃ ક્ષેત્રાણ્યશેષતુ સ્ફરિત્વ સ્વકૈઃ શરીરૈઃ ।
નિઃશેષબુદ્ધબલતાનુગમપ્રવિષ્ટા જન્માથ સપ્તમમચિન્ત્યમિદં બુધાનામ્

યે જ્ઞાનસાગરનયે વશિતાનુયાતાઃ સર્વજ્ઞતાનયમુખં વ્યવચારયન્તિ ।
સર્વં સમાધિનયસાગર ઓતરન્તિ જન્માષ્ટમં મતમિદં તથતાશ્રયાણામ્

યે ધર્મક્ષેત્રપ્રસરાન્ પરિશોધયન્તિ યે સર્વસત્ત્વપરિપાકનપ્રયુક્તાઃ ।
બૌદ્ધા વિકુર્વિતવિયૂહ વિદર્શયન્તિ તેષામિદં નવમુ જન્મ મહાશયાનામ્

યે તે યથાબલ જિનાન તથા પ્રવિષ્ટાઃ સર્વજ્ઞતાવિપુલવેગવિવર્ધમાનાઃ ।
યે ધર્મધાતુતલભેદનયેષ્વસઙ્ગાસ્તેષામિદં દશમુ જન્મુ જિનૌરસાનામ્