ગણ્ડવ્યૂહસૂત્ર · અધ્યાય 19

એભિઃ કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વો દશભિર્જન્મભિસ્તથાગતકુલે જાત એવમાલોકકરો ભવતિ સર્વસત્ત્વાનામ્ । અપિ તુ ખલુ પુનઃ કુલપુત્ર અહમપ્રમેયકલ્પસર્વારમ્બણબોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતસંદર્શનસ્ય બોધિસત્ત્વવિમોક્ષસ્ય લાભિની । આહ - ક એતસ્ય દેવતે અપ્રમેયકલ્પસર્વારમ્બણબોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતસંદર્શનસ્ય બોધિસત્ત્વવિમોક્ષસ્ય વિષયઃ? આહ - અહં કુલપુત્ર સર્વબોધિસત્ત્વજન્મસંદર્શનોપસંક્રમણપ્રણિધાનપરિનિષ્પન્ના । સા ખલ્વહં કુલપુત્ર ભગવતો વૈરોચનસ્ય વિપુલં જન્મસમુદ્રમવતરામિ । યદુત અસ્યાં ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રાયાં લોકધાતૌ બોધિસત્ત્વજન્મ અવતરમાણા ભાગવત્યાં ચાતુર્દ્વીપિકાયામિહ જમ્બુદ્વીપે લુમ્બિનીવને બોધિસત્ત્વજન્મસંદર્શને પૂર્વપ્રણિધાનોપપન્ના । સા અહમિહ બોધિસત્ત્વજન્માનુસ્મૃતિં ભાવયમાના વિહરામિ । તસ્યા મમેહ વિહરન્ત્યા વર્ષશતેન ભગવાંસ્તુષિતભવનાચ્ચ્યવિષ્યતીતિ ॥
અથાસ્મિન્ લુમ્બિનીવને દશ પૂર્વનિમિત્તાનિ પ્રાદુર્બભૂવુઃ । કતમાનિ દશ? યદુત - સર્વમિદં લુમ્બિનીવન સમં સંસ્થિતમપગતનિમ્નોન્નતવિષમમપગતશ્વભ્રપ્રપાતમ્ । ઇદં પ્રથમં પૂર્વનિમિત્તં પ્રાદુરભૂત્ । પુનઃ સર્વમિદં લુમ્બિનીવનમુત્પસન્નશર્કરકઠલ્લમપગતસ્થાણુકણ્ટકં વજ્રપૃથિવીતલસંસ્થાનમનેકરત્નાભિકીર્ણં સમવસ્થિતમ્ । ઇદં દ્વિતીયં પૂર્વનિમિત્તં પ્રાદુરભૂત્ । પુનઃ સર્વમિદં લુમ્બિનીવનં સર્વરત્નદ્રુમશાલતાલપઙ્ક્તિસુવિભક્તાલંકારં સમવાસ્થિષત । ઇદં તૃતીયં પૂર્વનિમિત્તં પ્રાદુરભૂત્ । પુનઃ સર્વમિદં લુમ્બિનીવનં દિવ્યસમતિક્રાન્તગન્ધાઙ્કુરપ્રરૂઢં સર્વચૂર્ણકોશસંભૂતં સર્વધ્વજમેઘપટલમણ્ડલજાતં ગન્ધમણિવિગ્રહવૃક્ષમૂલપરિસંસ્થાપિતાલંકારં સમવાસ્થિષત । ઇદં ચતુર્થં પૂર્વનિમિત્તં પ્રાદુરભૂત્ । પુનઃ સર્વમિદં લુમ્બિનીવનં વિવિધદિવ્યપુષ્પમાલ્યાભરણકોશનિર્વૃત્તસર્વાલંકારપરિપૂર્ણં સમવાસ્થિષત । ઇદં પઞ્ચમં પૂર્વનિમિત્તં પ્રાદુરભૂત્ । ( ગ્વ્ 291 ) પુનઃ સર્વસ્મિન્નિહ લુમ્બિનીવને સર્વવૃક્ષેષુ મહામણિરત્નકોશા અભિનિર્વૃત્તાઃ । ઇદં ષષ્ઠં પૂર્વનિમિત્તં પ્રાદુરભૂત્ । પુનઃ સર્વસ્મિન્નિહ લુમ્બિનીવને સર્વનલિનીષુ સર્વાણિ જલજરત્નપુષ્પાણિ શુઙ્ગીભૂતાનિ ધરણિતલાદભ્યુદ્ગમ્ય વારિસમુદ્ગતાનિ સમવાસ્થિષન્ત । ઇદં સપ્તમં પૂર્વનિમિત્તં પ્રાદુરભૂત્ । પુનર્યાવન્ત ઇહ લોકધાતૌ કામાવચરા રૂપાવચરાશ્ચ દેવપુત્રા નાગયક્ષગન્ધર્વાસુરગરુડકિન્નરમહોરગા લોકેન્દ્રજગદિન્દ્રા વા, તે ઽપ્યસ્મિન્ લુમ્બિનીવને સર્વે કૃતાઞ્જલિપુટાઃ સ્થિતા અભૂવન્ । ઇદમષ્ટમં પૂર્વનિમિત્તં પ્રાદુરભૂત્ । પુનર્યાવન્ત ઇહ ચાતુર્દ્વીપિકાયાં લોકધાતૌ દેવકન્યા વા નાગકન્યા વા યક્ષગન્ધર્વાસુરગરુડકિન્નરમહોરગકન્યા વા, તાઃ સર્વાઃ પ્રમુદિતમાનસાઃ સર્વપૂજાવિધિપરિગૃહીતહસ્તાઃ પ્લક્ષશાખાભિમુખાઃ પ્રણતકાયાઃ સ્થિતા અભૂવન્ । ઇદં નવમં પૂર્વનિમિત્તં પ્રાદુરભૂત્ । પુનર્દશભ્યો દિગ્ભ્યઃ સર્વતથાગતાનાં નાભિમણ્ડલેભ્યો નિશ્ચરમાણા બોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતપ્રદીપા
નામ રશ્મયો નિશ્ચરિત્વા સર્વમિદં લુમ્બિનીવનમવભાસ્ય તિષ્ઠન્તિ સ્મ । તેષુ ચ સર્વરશ્મિમુખમણ્ડલેષુ તેષાં સર્વતથાગતાનાં જન્મવિકુર્વિતાનિ પ્રતિભાસપ્રાપ્તાનિ સંદૃશ્યન્તે સ્મ । સંપ્રસવવિકુર્વિતાઃ સર્વબોધિસત્ત્વગુણાશ્ચ બુદ્ધસ્વરસંપ્રયુક્તાસ્તેભ્યો રશ્મિમુખમણ્ડલેભ્યો નિશ્ચરમાણાઃ શ્રૂયન્તે સ્મ । ઇદં દશમં પૂર્વનિમિત્તં પ્રાદુરભૂત્ । ઇમાનિ દશ પૂર્વનિમિત્તાનિ પ્રાદુર્ભૂતાનિ બોધિસત્ત્વજન્મકાલસમયે પ્રત્યુપસ્થિતે, યેષાં પ્રાદુર્ભાવાદ્વિતર્કમભવત્ સર્વલોકેન્દ્રાણાં બોધિસત્ત્વો જનિષ્યત ઇતિ । સા ખલુ પુનરહં કુલપુત્ર એષાં દશાનાં પૂર્વનિમિત્તાનાં દર્શનાદચિન્ત્યં પ્રીતિવેગં પ્રતિલભે ॥
પુનરપરં કુલપુત્ર માયાદેવ્યાઃ કપિલવસ્તુનો મહાનગરાન્નિષ્ક્રમન્ત્યા ઇહ લુમ્બિનીવને દશ મહાવભાસપૂર્વનિમિત્તાનિ પ્રાદુરભૂવન્, યેષાં પ્રાદુર્ભાવાદપ્રમેયાણાં સત્ત્વાનાં સર્વજ્ઞતાધર્માલોકપ્રીતિવેગા વિવર્ધિતાઃ । કતમે દશ? યદુત - ધરણીતલગતેષુ સર્વરત્નકૂટાગારગર્ભેષ્વવભાસઃ પ્રાદુર્ભૂતઃ । સર્વગન્ધકુસુમમુકુલેષ્વવભાસઃ પ્રાદુર્ભૂતઃ । અશેષરત્નપદ્મમુકુલેષુ વિકસમાનેષુ સર્વપત્રેભ્યો ઽવભાસઃ પ્રાદુર્ભૂતઃ, મધુરશ્ચ સુજાતજાતશબ્દ એભ્યો નિશ્ચરતિ સ્મ । યશ્ચ દશસુ દિક્ષુ બોધિસત્ત્વાનાં પ્રથમચિત્તોત્પાદાવભાસઃ, સ ઇદં લુમ્બિનીવનમવભાસ્ય અભ્યુદિતઃ । યચ્ચ દશસુ દિક્ષુ બોધિસત્ત્વાનાં સર્વબોધિસત્ત્વભૂમ્યાક્રમણાવભાસવિકુર્વિતમ્, તદિહ લુમ્બિનીવને પ્રાદુરભૂત્ । યશ્ચ દશસુ દિક્ષુ બોધિસત્ત્વાનાં સર્વપારમિતાપરિનિષ્પત્તિજ્ઞાનાધિગમાલોકાવભાસઃ, સ ઇહ લુમ્બિનીવને પ્રાદુર્બભૂવ । યશ્ચ દશસુ દિક્ષુ બોધિસત્ત્વાનાં સર્વપ્રણિધાનવશિતાજ્ઞાનાલોકાવભાસઃ, સ ઇહ લુમ્બિનીવને પ્રાદુર્બભૂવ । યશ્ચ દશસુ દિક્ષુ સર્વબોધિસત્ત્વાનાં પરિપાકવિનયજ્ઞાનાલોકાવભાસઃ, સ ઇહ લુમ્બિનીવને પ્રાદુર્બભૂવ । યશ્ચ દશસુ દિક્ષુ સર્વબોધિસત્ત્વાનાં ધર્મધાતુનયજ્ઞાનાધિગમાલોકાવભાસઃ, સ ઇહ લુમ્બિનીવને પ્રાદુર્બભૂવ । યશ્ચ દશસુ દિક્ષુ સર્વબોધિસત્ત્વાનાં બુદ્ધવિકુર્વિતજન્માભિનિષ્ક્રમણબોધિવિબુધ્યનજ્ઞાનાધિગમાલોકાવભાસઃ, સ ઇહ લુમ્બિનીવને પ્રાદુર્બભૂવ । ઇમાનિ દશ મહાવભાસનિમિત્તાનિ પ્રાદુર્બભૂવુઃ, યૈરનન્તમધ્યાનાં બોધિસત્ત્વાનાં ચિત્તાશયગહનાન્ધકારાણ્યવભાસિતાનિ ॥
તત્ર કુલપુત્ર માયાયા દેવ્યાઃ પ્લક્ષદ્રુમનિલયગતાયાઃ સંનિપતિતાનાં સર્વલોકેન્દ્રાણાં સર્વકામધાતુકાનાં ચ દેવપુત્રાણાં સાપ્સરોગણદેવકન્યાપરિવારાણાં સંનિપતિતાનાં સર્વેષાં ચ રૂપાવચરાણાં દેવપુત્રાણાં નિરામગન્ધાનાં સર્વેષાં ચ દેવનાગયક્ષગન્ધર્વાસુરગરુડકિન્નરમહોરગાણાં સપરિવારાણાં સંનિપતિતાનાં બોધિસત્ત્વપૂજાસંપ્રયુક્તાનાં માયાદેવ્યાસ્તેજસા શ્રિયા વર્ણેન રૂપેણ સર્વપૂજાવ્યૂહાઃ કાયાશ્ચાવભાસિતા બભૂવુઃ, અસ્યાં ચ ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રાયાં લોકધાતૌ યાઃ પ્રભાઃ, તા અપિ સર્વા ગ્રસ્તાશ્ચાભિભૂતાશ્ચાભૂવન્ । સર્વરોમવિવરવિસૃતાશ્ચ માયાદેવ્યાઃ પ્રભાવભાસાસ્તદન્યાભિઃ પ્રભાભિરનુપહતા અનાવૃતા અપ્રવ્યાહૃતા અસઙ્ગાઃ સર્વદિશઃ સ્ફરિત્વા સર્વાણિ નૈરયિકાણિ દુઃખાનિ સર્વાણિ તૈર્યગ્યોનિકાનિ દુઃખાનિ સર્વાણિ ચ યામલૌકિકાનિ દુઃખાનિ સર્વભવગતિપર્યાપન્નાનાં ચ સત્ત્વાનાં સર્વદુઃખાનિ સંક્લેશાંશ્ચ પ્રશમયિત્વા તિષ્ઠન્તિ ભાસન્તે તપન્તિ વિરોચન્તે સ્મ । ઇદં કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વસ્ય લુમ્બિનીવને પ્રથમં જન્મવિકુર્વિતમ્ ॥

પુનરપરં કુલપુત્ર યસ્મિન્ સમયે માયાયા દેવ્યાઃ કુક્ષૌ સર્વાવતીયં ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રા લોકધાતુરન્તર્ગતા પ્રતિભાસપ્રાપ્તા સંદૃશ્યતે સ્મ, તસ્યાં ચ ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રાયાં લોકધાતૌ કોટીશતચાતુર્દ્વીપિકાનાં લોકધાતૂનાં સર્વે જમ્બુદ્વીપેષુ નાનાનામધેયાસુ રાજધાનીષુ નાનાનામધેયેષુ વનષણ્ડેષુ નાનાવૃક્ષમૂલેષુ માયાદેવી ઉપગતા એવમેવ સંદૃશ્યતે સ્મ સર્વલોકેન્દ્રપરિવૃતા બોધિસત્ત્વજન્મપ્રત્યુપસ્થાના અચિન્ત્યેન બોધિસત્ત્વજનનીજ્ઞાનવિકુર્વિતેન । ઇદં કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વસ્ય લુમ્બિનીવને દ્વિતીયં જન્મવિકુર્વિતમ્ ॥
પુનરપરં કુલપુત્ર માયાયા દેવ્યાઃ સર્વરોમવિવરેભ્ય એકૈકસ્માદ્રોમમુખાદ્યાવન્તો ભગવતા પૂર્વં બોધિસત્ત્વચર્યાં ચરતા તથાગતા આરાગિતાઃ સત્કૃતા ગુરુકૃતા માનિતા પૂજિતાઃ, તે સર્વે સંદૃશ્યન્તે સ્મ । યશ્ચ તૈસ્તથાગતૈર્ધર્મો દેશિતઃ, સ સર્વસ્તેભ્યો રોમવિવરેભ્યો બુદ્ધસ્વરાઙ્ગસંપ્રયુક્તો નિખિલેન શ્રૂયતે સ્મ । તદ્યથાપિ નામ વારિરાશે રજસિ કનકપરમાણુરજસિ વા આદર્શમણ્ડલે વા સ્વચ્છે સુપ્રસન્ને વા ઉદકે ગગનમણ્ડલમાદિત્યચન્દ્રજ્યોતિગ્રહગણપ્રતિમણ્ડિતં ગમ્ભીરમેઘપટલનિગર્જિતનિર્ઘોષપ્રતિભાસપ્રાપ્તં સંદૃશ્યતે સ્મ, એવમેવ કુલપુત્ર માયાયા દેવ્યાઃ સર્વરોમમુખમણ્ડલેષુ પૂર્વતથાગતવિકુર્વિતાનિ સંદૃશ્યન્તે સ્મ સર્વધર્મદેશનાનિર્ઘોષાણિ । ઇદં કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વસ્ય લુમ્બિનીવને તૃતીયં જન્મવિકુર્વિતમ્ ॥
પુનરપરં કુલપુત્ર માયાયા દેવ્યાઃ સર્વકાયાત્સર્વરોમમુખમણ્ડલેભ્ય એકૈકસ્માદ્રોમવિવરાદ્યાવત્સુ સર્વક્ષેત્રેષુ યાવત્સુ લોકધાતુસમુદ્રેષુ યાવત્સુ લોકધાતુવંશેષુ યાવત્સુ લોકધાતુસંજ્ઞાગતેષુ ભગવાન્ બોધિસત્ત્વચારિકામકાર્ષીત્ । યત્પ્રતિષ્ઠાનેષુ ક્ષેત્રેષુ યત્સંસ્થાનેષુ યદ્વ્યૂહેષુ યચ્છરીરેષુ યત્પર્વતાલંકારેષુ યદ્ગ્રામનગરનિગમજનપદપટ્ટનાલંકારેષુ યદુદ્યાનનદીહૃદતડાગસાગરાલંકારેષુ યદ્ગગનમેઘાલંકારેષુ યત્સત્ત્વનિલયેષુ યદ્યાનનિર્દેશેષુ યત્કલ્પનામસંખ્યાસુ યદ્બુદ્ધોત્પાદપ્રભવેષુ યદ્વિશુદ્ધિપરમેષુ યથાયુઃપ્રમાણસત્ત્વેષુ યથાલોકજન્મોપપત્તિષુ યથાસત્ત્વસમવધાનેષુ યથાકલ્યાણમિત્રસંનિશ્રયેષુ યથાકુશલધર્મપ્રયોગેષુ યથાધર્મપ્રતિપત્યભિયોગેષુ ( ગ્વ્ 293 ) બુદ્ધક્ષેત્રેષુ બોધિસત્ત્વચારિકામચરન્, તે સર્વે બુદ્ધક્ષેત્રપ્રસરા માયાયા દેવ્યાઃ સર્વરોમમુખેભ્યઃ સંદૃશ્યન્તે સ્મ । યાવદ્ભિશ્ચ કાયૈર્ભગવાન્ પૂર્વં બોધિસત્ત્વચારિકામકાર્ષીદવિવર્ત્યસ્થાનપ્રાપ્તઃ, યૈરાકારૈર્યૈર્વિહારૈર્યૈઃ પરિભોગૈર્યૈઃ સુખદુઃખપ્રતિસંવેદીભિર્યેષુ જાતિપરિવર્તેષુ, તત્સર્વમેકૈકસ્મિન્ રોમવિવરે સંદૃશ્યતે સ્મ । સર્વેષુ ચ તેષુ તાસુ તાસૂપપત્તિષુ માયાદેવી બોધિસત્ત્વસ્ય જનની બભૂવ । સર્વે ચ તે બોધિસત્ત્વકાયા માયાયા દેવ્યા રોમવિવરેષુ વિકુર્વિતપ્રતિભાસપ્રાપ્તાઃ સંદૃશ્યન્તે સ્મ । ઇદં કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વસ્ય લુમ્બિનીવને ચતુર્થં જન્મવિકુર્વિતમ્ ॥
પુનરપરં કુલપુત્ર યાવદ્ભિઃ કાયૈર્ભગવાન્ પૂર્વં બોધિસત્ત્વચારિકામચરત્ યદ્વર્ણૈર્યત્સંસ્થાનૈર્યદાકારૈર્યત્પરિભોગૈર્યત્સુખદુઃખપ્રતિસંવેદીભિર્યજ્જાતિપરિવર્તૈઃ, તે સર્વે માયાયા દેવ્યાઃ કાયે સર્વરોમમુખેષુ પ્રતિભાસપ્રાપ્તાઃ સંદૃશ્યન્તે સ્મ । ઇદં કુલપુત્ર લુમ્બિનીવને બોધિસત્ત્વસ્ય પઞ્ચમં જન્મવિકુર્વિતમ્ ॥
પુનરપરં કુલપુત્ર યાવન્તો ભગવતા પૂર્વં બોધિસત્ત્વચારિકાં ચરતા દુષ્કરપરિત્યાગાઃ પરિત્યક્તાઃ, હસ્તપાદપરિત્યાગા વા કર્ણનાસાપરિત્યાગા વા જિહ્વાદંષ્ટ્રાપરિત્યાગા વા નયનોત્તમાઙ્ગપરિત્યાગા વા માંસશોણિતપરિત્યાગા વા અસ્થિમજ્જાપરિત્યાગા વા વક્ષોહૃદયપરિત્યાગા વા છવિચર્મપરિત્યાગા વા બાહ્યાધ્યાત્મિકવસ્તુપરિત્યાગા વા પુત્રદુહિતૃભાર્યાપરિત્યાગા વા આત્મભાવપરિત્યાગા વા ભોગરત્નપરિત્યાગા વા ગ્રામનગરનિગમજનપદરાષ્ટ્રરાજધાનીપરિત્યાગા વા ધનધાન્યકોશકોષ્ઠાગારપરિત્યાગા વા મણિમુક્તાવૈડૂર્યશઙ્ખશિલાપ્રવાલજાતરૂપરજતપરિત્યાગા વા વિવિધરત્નાભરણપરિત્યાગા વા શય્યાસનપરિત્યાગા વા ગૃહવિમાનપરિત્યાગા વા સર્વોપભોગપરિત્યાગા વા, તે ચ દાયકબોધિસત્ત્વવિગ્રહકાયૈ રૂપૈઃ પરિત્યજન્તિ સ્મ । તે ચ પ્રતિગ્રાહકાયૈ રૂપૈઃ પ્રતિગૃહ્ણન્તિ સ્મ । તાનિ ચ દેશવસ્તૂનિ યાનિ પરિત્યક્તાનિ, તે ચ દેશપ્રદેશાઃ, તે ચ બોધિસત્ત્વપરિવારાઃ, સર્વે તે માયાયા દેવ્યાઃ સર્વરોમવિવરેભ્યઃ પ્રતિભાસપ્રાપ્તાઃ સંદૃશ્યન્તે સ્મ । ઇદં કુલપુત્ર લુમ્બિનીવને બોધિસત્ત્વસ્ય ષષ્ઠં જન્મવિકુર્વિતમ્ ॥
પુનરપરં કુલપુત્ર ....................... લુમ્બિનીવનષણ્ડે સમવસૃતા અભિજાતજગદ્વિજ્ઞાના પ્રાદુરભવત્ । ઇદં કુલપુત્ર લુમ્બિનીવને બોધિસત્ત્વસ્ય સપ્તમં જન્મવિકુર્વિતમ્ ॥
પુનરપરં કુલપુત્ર યાવન્તઃ સર્વદેવેન્દ્રભવનવ્યૂહપરિભોગસમતિક્રાન્તાઃ સર્વનાગયક્ષગન્ધર્વાસુરગરુડકિન્નરમહોરગમનુષ્યેન્દ્રભવનવ્યૂહપરિભોગસમતિક્રાન્તાઃ સર્વબોધિસત્ત્વપરિભોગાઃ, યદુત સર્વમણિરાજકૂટાગારપરિભોગા વા મણિરાજવિમાનપરિભોગા વા મણિરાજજાલપરિભોગા વા મણિરાજવિગ્રહપરિભોગા વા મણિરાજબિમ્બપરિભોગા વા મણિરાજવ્યૂહા વા સર્વાભરણપરિભોગા વા સર્વગન્ધરાજપરિભોગા વા શુભાપ્રતિકૂલસર્વારમ્બણપરિભોગા વા, તે સર્વે માયાયા દેવ્યાઃ કુક્ષેરન્યોન્યાસંભિન્ના નિશ્ચરિત્વા ઇહ લુમ્બિનીવને સમન્તવ્યૂહાઃ સમવાસ્થિષન્ત । ઇદં કુલપુત્ર લુમ્બિનીવને બોધિસત્ત્વસ્યાષ્ટમં જન્મવિકુર્વિતમ્ ॥
પુનરપરં કુલપુત્ર માયાયા દેવ્યાઃ કુક્ષેઃ પ્રથમતરં દશબુદ્ધક્ષેત્રાનભિલાપ્યકોટીનિયુતશતસહસ્રપરમાણુરજઃસમા બોધિસત્ત્વા ભગવતો વૈરોચનસ્ય સદૃશરૂપવર્ણસંસ્થાનાઃ સદૃશલક્ષણાનુવ્યઞ્જનાલંકારાઃ સદૃશપ્રભાઃ સદૃશરશ્મિપ્રમુઞ્ચનાઃ સદૃશલિઙ્ગલીલાઃ સદૃશવિક્રમાઃ સદૃશવિરોચનવિકુર્વિતાઃ સદૃશપરિવારાઃ સદૃશવ્યૂહા નિશ્ચરન્તિ સ્મ ભગવતો વર્ણસમુદ્રાનુદીરયમાણાઃ । ઇદં કુલપુત્ર લુમ્બિનીવને બોધિસત્ત્વસ્ય નવમં જન્મવિકુર્વિતમ્ ॥

પુનરપરં કુલપુત્ર બોધિસત્ત્વસ્ય જન્મકાલસમયે પ્રવૃત્તે માયાયા દેવ્યાઃ પુરસ્તાદધો વજ્રતલાન્મહાપૃથિવીમભિનિર્ભિદ્ય સર્વરત્નવ્યૂહગર્ભં નામ મહામણિરત્નપદ્મમભ્યુદ્ગતમભૂદપરાજિતમહાવજ્રમણિરાજગર્ભસર્વમણિરાજકેસરરશ્મિવ્યૂહં દશબુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમપત્રપઙ્ક્તિસુવિભક્તં વિવિધમણિરાજપત્રમણ્ડલં ચિન્તામણિરાજવિશુદ્ધકર્ણિકં સર્વરત્નવર્ણાપ્રમેયકેસરપઙ્ક્તિવ્યૂહમ્, અસંખ્યેયમણિરાજરત્નવ્યૂહજાલસંછન્નમભેદ્યનારાયણવજ્રમણિરાજેન્દ્રકૂટસંછાદિતં સર્વદેવેન્દ્રકાયપરિવૃતં સર્વનાગેન્દ્રગન્ધમેઘાભિપ્રવર્ષિતં દિવ્યપુષ્પપાણિપુટપ્રયુક્તસર્વયક્ષેન્દ્રપરિવૃતં સર્વગન્ધર્વેન્દ્રપૂર્વબુદ્ધોત્પાદસ્થાનમધુરરુતસંગીતિનિર્ઘોષસંપ્રયુક્તસ્તુતિમેઘાવિષ્કૃતં નિહતમાનમદદર્પસર્વાસુરેન્દ્રપ્રણતશરીરનમસ્કૃતં સર્વગરુડેન્દ્રાભિપ્રલમ્બિતરત્નપટ્ટગગનમેઘાલંકારબોધિસત્ત્વગણસંચોદનસંગીતિસંપ્રયુક્તૈઃ પ્રીતિમનોભિઃ સર્વકિન્નરેન્દ્રૈઃ સંપ્રેક્ષિતં સર્વમહોરગેન્દ્રપ્રીતિસંભવપ્રયુક્તનયરુચિરનિર્ઘોષવ્યૂહમેઘાભિપ્રવર્ષિતમ્ । ઇદં કુલપુત્ર લુમ્બિનીવને બોધિસત્ત્વસ્ય દશમં જન્મવિકુર્વિતમ્ ॥
ઇમાનિ કુલપુત્ર લુમ્બિનીવને બોધિસત્ત્વસ્ય દશ જન્મવિકુર્વિતાનિ પ્રાદુરભૂવન્ । તતઃ પશ્ચાદ્બોધિસત્ત્વો ઽચિન્ત્યાપ્રમાણપ્રભાસેચનકદર્શનો માયાયા દેવ્યાઃ કુક્ષેરભ્યુદ્ગતઃ સૂર્યમણ્ડલમિવ ગગનતલાત્, વિદ્યુત્કલાપ ઇવ મેઘસંઘાતાત્, સાંધ્ય ઇવ મહાઘનઃ શૈલશિખરાન્તરાત્, મહાપ્રદીપ ઇવ તમો ઽન્ધકારાત્ । ઇત્યેવં બોધિસત્ત્વો માયાયા દેવ્યાઃ કુક્ષેરભિનિષ્ક્રમણં સંદર્શયામાસ માયાગતરૂપવિજ્ઞપ્તિસંદર્શનધર્મતયા અનાગતધર્મતયા અનુત્પાદાનિરોધલોકવિજ્ઞપ્તિસંદર્શનધર્મતયા ॥
ઇત્યેવમહં કુલપુત્ર ભગવતો વૈરોચનસ્ય જન્મવિકુર્વિતસમુદ્રાનવતરામિ ઇહ લુમ્બિનીવને વિહરમાણા । યથા ચાહં કુલપુત્ર સ્યાં ભાગવત્યાં ચાતુર્દ્વીપિકાયાં ભગવતો વૈરોચનસ્ય જન્મવિકુર્વિતસમુદ્રાનવતરામિ, તથા સર્વાવત્યાં ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રાયાં લોકધાતૌ સર્વચાતુર્દ્વીપિકાસુ કોટીશતજમ્બુદ્વીપાનાં સર્વત્ર ભગવતો વૈરોચનસ્ય જન્મવિકુર્વિતાન્યવતરામિ । યથા ચાહં કુલપુત્ર અસ્યાં ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રાયાં લોકધાતૌ સર્વચાતુર્દ્વીપિકાસુ કોટીશતજમ્બુદ્વીપાનાં ભગવતો વૈરોચનસ્ય કોટીશતં જન્મવિકુર્વિતાનામવતરામિ, એવં સર્વત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રલોકધાતુપર્યાપન્નપરમાણુરજોન્તર્ગતેષુ સર્વબુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃપ્રવેશજ્ઞાનાનુગતેષુ પ્રતિચિત્તક્ષણમેકૈકેન ચિત્તપ્રવેશેન બુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમાનિ ભગવતો વૈરોચનસ્ય જન્મવિકુર્વિતાન્યવતરામિ । તદનન્તરેણ ચિત્તેન બુદ્ધક્ષેત્રસહસ્રપરમાણુરજોન્તર્ગતેષુ બુદ્ધક્ષેત્રેષુ એકૈકત્ર બુદ્ધતત્સમાન્યેવ બોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતાન્યવતરામિ । એતેન નયેન બુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજોન્તર્ગતેષુ ( ગ્વ્ 295 ) બુદ્ધક્ષેત્રેષ્વેકૈકસ્મિન્ બુદ્ધક્ષેત્રે સર્વાણિ બોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતાન્યવતરામિ, ન ચ પર્યન્તમુપૈમિ । સર્વપરમાણુરજઃસુ એકૈકસ્મિન્ પરમાણુરજસિ બુદ્ધક્ષેત્રપરંપરાણાં ન ચ પર્યન્તમુપૈમિ સર્વક્ષેત્રેષ્વેકૈકસ્મિન્ બુદ્ધક્ષેત્રે બુદ્ધસત્ત્વજન્મપરંપરાણામ્ । યથા ચેહ લોકધાતૌ સર્વાણિ બોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતાન્યવતરામિ, તથા દશસુ દિક્ષુ અનન્તમધ્યાસુ લોકધાતુષુ સર્વપરમાણુરજઃસુ પ્રતિચિત્તક્ષણમેકૈકેન ચિત્તપ્રવેશેન સર્વાકારાણિ સર્વબોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતાન્યવતરામ્યપ્રતિપ્રસ્રબ્ધ્યધિષ્ઠાનયોગેન ॥
એવમુક્તે સુધનઃ શ્રેષ્ઠિદારકઃ સુતેજોમણ્ડલરતિશ્રિયં લુમ્બિનીવનદેવતામેવમાહ કિયચ્ચિરપ્રતિલબ્ધસ્ત્વયાયં દેવતે અપ્રમેયકલ્પસર્વારમ્બણબોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતં સંદર્શયમાનો બોધિસત્ત્વજન્મવિમોક્ષઃ? આહ - ભૂતપૂર્વં કુલપુત્ર અતીતે ઽધ્વનિ બુદ્ધક્ષેત્રકોટીપરમાણુરજઃસમાનાં કલ્પાનાં પરેણ પરતરમીશ્વરગુણાપરાજિતધ્વજો નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો લોક ઉદપાદિ વિદ્યાચરણસંપન્નઃ સુગતો લોકવિદનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવમનુષ્યાણાં બુદ્ધો ભગવાન્ સમન્તરત્નાયાં લોકધાતૌ સમાપદ્યતે કલ્પે ઽશીતિબુદ્ધકોટીનિયુતશતસહસ્રપ્રભવે । તસ્યાં ખલુ કુલપુત્ર સમન્તરત્નાયાં લોકધાતૌ વિચિત્રવ્યૂહપ્રભા નામ મધ્યમા ચાતુર્દ્વીપિકાભૂત્ । તસ્યાં ખલુ ચાતુર્દ્વીપિકાયાં મધ્યે જમ્બુદ્વીપસ્ય મેરુવિશુદ્ધવ્યૂહધ્વજા નામ રાજધાન્યભૂત્ । તસ્યાં ખલુ રાજધાન્યાં રત્નાર્ચિનેત્રપ્રભો નામ રાજા અભૂત્ । રાજ્ઞઃ ખલુ કુલપુત્ર રત્નાર્ચિનેત્રપ્રભસ્ય રાજ્ઞઃ સુહર્ષિતપ્રભેશ્વરા નામ ભાર્યાભૂત્ । તદ્યથાપિ નામ કુલપુત્ર અસ્યાં ભાગવત્યાં ચાતુર્દ્વીપિકાયામિહ જમ્બુદ્વીપે માયાદેવી ભગવતો વૈરોચનસ્ય જનેત્રી, એવમેવ કુલપુત્ર તેન કાલેન તેન સમયેન તસ્યાં વિચિત્રવ્યૂહપ્રભાયાં ચાતુર્દ્વીપિકાયાં જમ્બુદ્વીપે સુહર્ષિતપ્રભેશ્વરા નામ તસ્ય ભગવત ઈશ્વરગુણાપરાજિતધ્વજસ્ય તથાગતસ્ય માતા અભૂત્ । યથા તેષામશીતિબુદ્ધકોટીનિયુતાનાં પૂર્વંગમસ્ય પ્રાથમકલ્પિકસ્ય ભગવત ઈશ્વરગુણાપરાજિતધ્વજસ્ય તથાગતસ્ય માતા અભૂત્ । સા ખલુ કુલપુત્ર સુહર્ષિતપ્રભેશ્વરા દેવી બોધિસત્ત્વસ્ય જન્મકાલસમયે વિંશત્યા સ્ત્રીનિયુતશતસહસ્રૈઃ સાર્ધં સુવર્ણપુષ્પાભમણ્ડલં નામ મહોદ્યાનં નિર્યયૌ, યત્ર તમીશ્વરગુણાપરાજિતધ્વજં કુમારં જનયામાસ અચિન્ત્યેન બોધિસત્ત્વવિકુર્વિતેન । તેન ખલુ પુનઃ સમયેન સુવર્ણપુષ્પાભમણ્ડલસ્ય નામ મહોદ્યાનસ્ય મધ્યે શુભરત્નવિચિત્રકૂટં નામ કૂટાગારમભૂત્ । તસ્મિન્ કૂટાગારે સર્વકામંદદવૃક્ષશાખામધ્યાલમ્બતયા સુહર્ષિતપ્રભેશ્વરાયા દેવ્યાઃ સ ભગવાનીશ્વરગુણાપરાજિતધ્વજસ્તથાગતો જનિતઃ । તેન ખલુ સમયેન તસ્ય ભગવતો જન્મકાલે વિમલસંભવપ્રભા નામ ધાત્રી પ્રત્યુપસ્થિતાભૂત્ । જાતમાત્રં ચ બોધિસત્ત્વં લોકેન્દ્રા વિચિત્રસુરભિમનોજ્ઞદિવ્યપુષ્પોત્કરોદ્ગારિભિઃ પરમસુરભિગન્ધોદકકલશૈર્વિસ્નાપ્ય તદર્હાભિશ્ચ અચિન્ત્યાસંખ્યેયાભિરુત્તમાભિઃ પૂજાભિરભિપૂજ્ય તસ્યા વિમલસંભવપ્રભાયા ધાત્ર્યા અઙ્કે પ્રાયચ્છન્ । પરિગૃહીતમાત્રે ચ તસ્મિન્ બોધિસત્ત્વે તયા ધાત્ર્યા ઉભાભ્યાં પાણિભ્યામંસે ચ, તત્ક્ષણમેવ સા ધાત્રી મહાપ્રીતિપ્રામોદ્યવેગપ્રતિલબ્ધા સમન્તચક્ષુર્વિષયં નામ બોધિસત્ત્વસમાધિં પ્રત્યલભત, યસ્ય સમાધેઃ ( ગ્વ્ 296 ) સહપ્રતિલાભાત્તસ્માદ્દશસુ દિક્ષુ નાનાલોકધાતુસ્થિતા અપ્રમેયાસ્તથાગતાશ્ચક્ષુષ આભાસમગમન્ । એષ ચ અપ્રમેયકલ્પસર્વારમ્બણબોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતસંદર્શનો
બોધિસત્ત્વવિમોક્ષો ઽવક્રાન્તઃ સુસૂક્ષ્મઃ તદ્યથાપિ નામ તદ્દિવસાવક્રાન્તે માતુઃ કુક્ષૌ ગર્ભવિજ્ઞાનમ્, યસ્ય વિમોક્ષસ્ય પ્રતિલમ્ભાદનયા સર્વતથાગતજન્મવિકુર્વિતસંદર્શનમહાપ્રણિધિરભિનિર્હૃતઃ ॥

તત્કિં મન્યસે કુલપુત્ર - અન્યા સા તેન કાલેન તેન સમયેન વિમલસંભવપ્રભા નામ બોધિસત્ત્વધાત્ર્યભૂત્? ન ખલુ પુનસ્ત્વયા એવં દ્રષ્ટવ્યમ્ । અહં સા તેન કાલેન તેન સમયેન વિમલસંભવપ્રભા નામ બોધિસત્ત્વધાત્ર્યભૂવમ્ । તત્કિં મન્યસે કુલપુત્ર - અન્યાનિ તેન કાલેન તેન સમયેન વિંશતિસ્ત્રીનિયુતશતસહસ્રાણ્યભૂવન્? ન ખલ્વેવં દ્રષ્ટવ્યમ્ । ઇમાનિ તાનિ વિંશતિદેવતાનિયુતશતસહસ્રાણિ, યાનીહ લુમ્બિનીવને પ્રતિવસન્તિ મમ પરિવારાઃ । તત્કિં મન્યસે કુલપુત્ર - અન્યા સા તેન કાલેન તેન સમયેન સુપ્રહર્ષિતપ્રભેશ્વરા નામ દેવ્યભૂદીશ્વરગુણાપરાજિતધ્વજસ્ય કુમારસ્ય જનેત્રી? ન ખલ્વેવં દ્રષ્ટવ્યમ્ । ઇયં સા માયાદેવી તેન કાલેન તેન સમયેન સુપ્રહર્ષિતપ્રભેશ્વરા નામ દેવ્યભૂત્ । તત્કિં મન્યસે કુલપુત્ર - અન્યઃ સ તેન કાલેન તેન સમયેન રત્નાર્ચિનેત્રપ્રભો નામ રાજા અભૂત્ । ન ખલ્વેવં દ્રષ્ટવ્યમ્ । અયં સ રાજા શુદ્ધોદનઃ તેન કાલેન તેન સમયેન્ રત્નાર્ચિનેત્રપ્રભો નામ રાજા અભૂત્ । સા ખલ્વહં કુલપુત્ર તત ઉપાદાય સર્વચિત્તક્ષણેષ્વવિરહિતા અભૂવં ભગવતો વૈરોચનસ્ય બોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતસાગરાવતરણતયા સત્ત્વનયવૃષભિતાવિકુર્વિતસાગરાવતરણતયા ॥
યથા ચાહં કુલપુત્ર અસ્યાં સહાયાં લોકધાતૌ ભગવતો વૈરોચનસ્ય મહાપ્રણિધાનસમુદ્રસાગરસંભવાનાં તથાગતાનાં સર્વચિત્તક્ષણેષુ સર્વપરમાણુરજઃપ્રવેશસમવસૃતેન જ્ઞાનચક્ષુષા સર્વપરમાણુરજઃસુ ક્ષેત્રસમુદ્રાનવતરામિ, તેષુ ચ ક્ષેત્રેષુ તથાગતોત્પાદસાગરાનવતરામિ । યથા તેષાં તથાગતાનાં બોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતમહાસમુદ્રાનવતરામિ, તથા દશસુ દિક્ષુ અનન્તમધ્યાનાં તથાગતાનાં સર્વચિત્તક્ષણેષુ બોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતસાગરાનવતરામિ । યથા ચ અસ્યાં ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રાયાં લોકધાતૌ સર્વપરમાણુરજઃપ્રસરપરંપરાવતારેણ સમ્યક્સંબુદ્ધબોધિસત્ત્વજન્માભિમુખીભાવગતાન્ બુદ્ધગુણાનવતરામિ, એવં દશસુ દિક્ષુ બુદ્ધક્ષેત્રાનભિલાપ્યકોટીનિયુતશતસહસ્રપરમાણુરજઃપ્રસરાન્તર્ગતાન્ ક્ષેત્રસાગરાનવતરામિ । તેષુ ચ વિપુલાન્ બુદ્ધસમુદ્રાનવતરામિ । તાંશ્ચ બુદ્ધાન્ ભગવતો બોધિસત્ત્વભૂતજન્મવિકુર્વિતસંમુખીભાવગતાન્ પશ્યામિ । તથાગતભૂતાનપિ પૂજયામિ । તેષાં ચ તથાગતાનાં ધર્મદેશનાં શૃણોમિ, ધર્મસ્ય ચ અનુધર્મં પ્રતિપદ્યે ॥
અથ ખલુ સુતેજોમણ્ડલરતિશ્રીર્લુમ્બિનીવનદેવતા એવમેવાપ્રમેયસર્વકલ્પસર્વાવરણબોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતસંદર્શનબોધિસત્ત્વવિમોક્ષં પરિદીપયમાના બુદ્ધાધિષ્ઠાનેન દશ દિશો વ્યવલોક્ય તસ્યાં વેલાયામિમા ગાથા અભાષત -
બુદ્ધપુત્ર શૃણુ મહ્ય ભાષિતં યસ્મિ પૃચ્છસિ જનિત્વ ગૌરવમ્ ।
શાન્ત દુર્દૃશુ જિનાન ગોચરો હેતુકારણનયૈર્નિદર્શિતઃ

ક્ષેત્રકોટિપરમાણુસાદૃશાન્ પૂર્વકલ્પ સ્મરમી અચિન્તિયાન્ ।
કલ્પ આદિરિવ અનન્ત નાયકો યત્રાશીતિનયુતા જિનાનભૂત્

ઈશ્વરાજિતગુણધ્વજસ્તદા તેષ્વભૂત્પ્રથમકસ્તથાગતઃ ।
જાનમાન મય દ્રષ્ટુ નાયકઃ સ્વર્ણપુષ્પપ્રભવે વનોત્તમે

નામતો વિમલસંભવપ્રભા તસ્ય આસિ અહુ ધાત્રિ પણ્ડિતા ।
લોકપાલ મમ અંસિ તં સ્થપી જાતમાત્ર કનકોત્તમપ્રભમ્

અંસિ તં ગ્રહિય અગ્રપુદ્ગલં મૂર્ધ્નિમસ્ય ન પ્રભોમિ પ્રેક્ષિતુમ્ ।
* * * * તં અચિન્તિયં પ્રેક્ષમાણ ન ચ અન્તુ પશ્યમિ

લક્ષણેભિ પ્રતિમણ્ડિતં શુભં કાયમસ્ય વિમલં સુદર્શનમ્ ।
દૃષ્ટ મે રતનબિમ્બસાદૃશં પ્રીતિવેગ અતુલા વિવર્ધિતાઃ

ચિન્તયિત્વ ગુણ તસ્ય મે ઽમિતાન્ પુણ્યસાગર અમેય વર્ધિતાઃ ।
દૃષ્ટ્વ તસ્ય ચ વિકુર્વિતોદધીન્ બોધિચિત્તવિપુલં મિ સંભુતમ્

પ્રાર્થયિત્વ જિનવર્ણસાગરાન્ વર્ધિતઃ પ્રણિધિસાગરો મમ ।
સર્વક્ષેત્રપ્રસરા વિશોધિતા સર્વદુર્ગતિપથા વિવર્તિતાઃ

પૂજનાય સુગતાનચિન્તિયાન્ સર્વક્ષેત્રપ્રસરેષ્વનાગતાન્ ।
સત્ત્વદુઃખિતવિમોચનાય ચ પ્રોદિતઃ પ્રણિધિસાગરો મમ

શ્રુત્વ ધર્મમથ તસ્ય તાયિનો લબ્ધિમં વરવિમોક્ષમણ્ડલમ્ ।
બોધિ શોધિતુ ચરિત્વ ચારિકાં કલ્પક્ષેત્રરજકોટિસાદૃશાન્

યેષુ યાન્તકુપપન્ન નાયકા તે અશેષ મયિ સર્વિ પૂજિતાઃ ।
શાસનં ચ મય તેષુ ધારિતં શોધના ઇમુ વિમોક્ષસાગરમ્

ક્ષેત્રકોટિપરમાણુભિઃ સમા યે ઽભવન્ દશબલા અતીતકાઃ ।
ધર્મચક્રુ મય તેષ ધારિતં ભાવિતં [વર]વિમોક્ષમણ્ડલમ્

બુદ્ધક્ષેત્રિ રજ યાવતો ઇહો તાન્ રજાગ્રપ્રસરાબ્ધિ પશ્યતી ।
એકમેકિ રજિ ક્ષેત્રસાગરાન્ પૂર્વ શોધિત જિનેન પશ્યતી

તેષુ ક્ષેત્રપ્રસરેષુ નાયકાન્ જાયતો વનવરેષુ પશ્યમિ ।
એકચિત્તપ્રસરે અચિન્તિયા દર્શયન્ત વિપુલા વિકુર્વિતા

પશ્યમિ ક્વચિ ચ ક્ષેત્રિ નાયકાન્ પ્રાર્થયન્ત વરબોધિમુત્તમામ્ ।
તિષ્ઠતં તુષિતલોકં * * * ક્ષેત્રકોટિનયુતૈરચિન્તિયૈઃ

જાયમાન વિપુલૈર્વિકુર્વિતૈઃ ક્ષેત્રસાગરશતેષુ પશ્યમિ ।
નારિસંઘવર સંપુરસ્કૃતા ભાષમાણુ ધર્મ નાયકાન્

ક્ષેત્રકોટિપરમાણુસદૃશાનેકચિત્તક્ષણે વીર પશ્યમિ ।
દર્શયન્ત જગતામનેકધા એકિ ક્ષણિ શાન્તનિર્વૃતિમ્

જન્મ યાતુક જિનાન પશ્યમિ પ્રેક્ષમાણ રજિ ક્ષેત્રસાગરાન્ ।
જન્મિ જન્મિ બહુકાયકોટિભિઃ પૂજિ તેષ કરુણામુપાગમિ

ક્ષેત્રસાગરનયૈરચિન્તનૈરક્ષયા ગતિપ્રચાર યાતુકાઃ ।
તેષુ સર્વજગદામુખા અહં ધર્મમેઘ વિપુલાન્ પ્રવર્ષમિ

એતમહં જિનસુતા અચિન્તિયં જાનમી વરવિમોક્ષમણ્ડલમ્ ।
કલ્પકોટિનયુતૈરચિન્તિયૈર્યં ન શક્ય અયુ સર્વ દર્શિતુમ્

એતમહં કુલપુત્ર અપ્રમેયકલ્પસર્વારમ્બણબોધિસત્ત્વજન્મવિકુર્વિતસંદર્શનં બોધિસત્ત્વવિમોક્ષં જાનામિ । કિં મયા શક્યં બોધિસત્ત્વાનાં ચિત્તક્ષણે ચિત્તક્ષણે સર્વકલ્પપ્રસ્થાનગર્ભસંભૂતચિત્તાનાં સર્વધર્મનયનિધ્યપ્તિજાતિનિદર્શકાનાં સર્વતથાગતપૂજાપ્રણિધિસંભૂતાશયાનાં સર્વબુદ્ધધર્માભિસંબોધિપ્રણિધિપરમાણાં સર્વકુલગોત્રોપપત્તિગતિસંદર્શનપ્રતિભાસકલ્પાનાં સર્વતથાગતપાદમૂલપદ્મગર્ભોપપત્તીનાં સર્વજગત્પરિપાકકાલાભિજ્ઞાનાં સર્વવિનયાભિમુખજન્મોપપત્તિવિકુર્વિતસંદર્શકાનાં સર્વક્ષેત્રપ્રસરવિકુર્વિતમેઘસંદર્શકાનાં સર્વજગદ્ગતિજાતિકુલપ્રતિભાસપ્રાપ્તાનાં ચર્યાં જ્ઞાતું ગુણાન્ વા વક્તુમ્ ॥
ગચ્છ કુલપુત્ર, ઇયમિહૈવ કપિલવસ્તુનિ મહાનગરે ગોપા નામ શાક્યકન્યા પ્રતિવસતિ । તામુપસંક્રમ્ય પરિપૃચ્છ - કથં બોધિસત્ત્વેન બોધિસત્ત્વપરિપાકાય સંસારે સંસરિતવ્યમ્ ॥
અથ ખલુ સુધનઃ શ્રેષ્ઠિદારકઃ સુતેજોમણ્ડલરતિશ્રિયો લુમ્બિનીવનદેવતાયાઃ પાદૌ શિરસાભિવન્દ્ય સુતેજોમણ્ડલરતિશ્રિયં લુમ્બિનીવનદેવતામનેકશતસહસ્રકૃત્વઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પુનઃ પુનરવલોક્ય સુતેજોમણ્ડલરતિશ્રિયો લુમ્બિનીવનદેવતાયા અન્તિકાત્પ્રક્રાન્તઃ