દ્વાવિંશત્યવદાનકથા · અધ્યાય 4
ઇતિ દ્વાવિંશત્યવદાનકથાયાં મનુષ્યદુર્લભકથા તૃતીયઃ પરિચ્છેદઃ ॥
ઇવ્. દાનકથા
અન્નપાનશયનાસનસંપદ્ રત્નમાલ્યવસનાભરણાનિ ।
કીર્તિર્ ઉત્તમગુણાશ્ ચ યુવત્યો દાનતઃ કથિતમ્ એતદ્ અશેષમ્
આજ્ઞાદીપ્તિર્ ભોગસંપત્ પ્રકૃષ્ટા રૂપૌદાર્યં વર્ણમાધુર્યમ્ ઓજઃ ।
વાક્ષૌભાગ્યં કાન્તિર્ આરોગ્યમ્ આયુર્ એતદ્ દાનાદ્ ઇષ્ટમ્ ઇષ્ટણ્ ફલં ચ
અશ્વા ઃ ક્ષૌમાણિ નાગા બહુકુસુમસિતં ચામરં ચાતપત્રં
સૌધં સંગીતિગર્ભં મધુપટહરવાઃ પુષ્પમાલા યુવત્યઃ ।
ભોજ્યં રત્નાદિહારા ઃ પુરનગરમહી ચેશિતા દેવલોકં
સંબુદ્ધત્વં ચ બુદ્ધૈઃ કથિતમ્ ઇહ ફલં દાનકલ્પદ્રુમસ્ય
યન્ નીલોત્પલકોમલામલદલપ્રસ્પર્ધિનેત્રાઃ સ્ત્રિયશ્
ચઞ્ચન્મેખલચુમ્બિતોરુજઘના વિસ્રસ્તરક્તાંશુકાઃ ।
દાસ્યં યાન્તિ વિકમ્પિતસ્તનતટા વ્યાવલ્ગિતભ્રૂલતાસ્
તન્ માત્સર્યકપાટપાટનપટોર્ દાનસ્ય વિસ્ફૂર્જિતમ્
અશ્વૈશ્ ચામરભારનામિતશિરોરૂપૈઃ ખલીનોન્મુખૈર્
નાગૈર્ ભિન્નમદૈશ્ ચ યન્ નરવરા ગચ્છન્તિ છત્ત્રોચ્છ્રયૈઃ ।
ભૃત્યૈઃ સાભરણૈઃ કૃતાઞ્જલિપુટૈર્ અભ્યર્ચ્યમાના ઃ
સદા તદ્ દાનસ્ય ફલં વદન્તિ મુનયઃ પૂર્વાર્જિતસ્યેદૃશમ્
હારૈર્ વજ્રવિચિત્રહેમવલયૈર્ યત્ પાર્થિવા ભૂષિતાઃ
કેયૂરૈર્ મુકુટૈશ્ ચ રત્નખચિતૈઃ સિંહાસનસ્થાઃ સદા ।
મધ્યે ઽન્તઃપુરિકાજનસ્ય વિવિધૈઃ ક્રીડન્તિ વિક્રીડિતૈસ્
તદ્ દાનસ્ય ફલમ્ વદન્તિ મુનયઃ શાર્દૂલવિક્રીડિતમ્
પ્રાસાદે મણિરત્નહેમખચિતે છત્ત્રધ્વજાલંકૃતે
વીનાવલ્લરિવેણુગીતમુદિતે રત્નપ્રભોદ્ભાસિતે ।
યચ્ છક્રો રમતે શચીસહચરો યોષિત્સહસ્રાકુલે
તદ્ દાનસ્ય ફલં વદન્તિ મુનયઃ પૂર્વાર્જિતસ્યેદૃશમ્
દાતા પ્રિયત્વમ્ ઉપયાતિ જનસ્ય શશ્વત્ સંસેવ્યતે ચ બહુભિઃ સમુપેત્ય સદ્ભિઃ ।
કીર્તિશ્ ચ દિક્ષુ વિસરત્ય્ અમલં યશો ઽસ્ય તત્ તત્ પદં સમુપયાતિ વિશારદો ઽસૌ
ભેદાત્ કાયસ્ય દેવેષ્વ્ અવિકલવિવિધોત્તપ્તભોગાસ્પદેષુ
પ્રાપ્યોત્પત્તિં વિચિત્રસ્તબકકુસુમિતસ્ફીતકલ્પદ્રુમેષુ ।
ઉદ્યાનેષુ પ્રકામં સુચિરમ્ અતિસુખં નન્દનાદિષ્વ્ અખિન્નઃ
પ્રાપ્નોત્ય્ ઉત્કૃષ્ટરૂપામરયુવતિજનૈઃ સેવ્યમાનઃ પ્રદાનાત્
દાનં નામ મહાનિધાનમ્ અનુગં ચૌરાદ્યસાધારણં
દાનં મત્સરલોભદોષરજસઃ પ્રક્ષાલનં ચેતસઃ ।
સંસારાધ્વપરિશ્રમાપનયનં દાનં સુખં વાહનં
દાનમ્ નૈકસુખોપભોગસુમુખં સન્મિત્રમ્ આત્યન્તિકમ્
શ્રોણીસંગતમેખલાઃ કલગિરો લીલાચલૈકભ્રુવઃ
કર્ણાસન્નવિશાલચારુનયાઃ કેશાન્તસક્તસ્રજઃ ।
યદ્ દાસ્યં સ્વયમ્ અઙ્ગનાઃ સુકૃતિનામ્ આયાન્તિ પીનોરવસ્
તન્ માહાત્મ્યમ્ ઉવાચ સંભૃતફલં દાનસ્ય શૌદ્ધોદનિઃ
પર્યસ્યત્સહકારભઙ્ગસુરભિ પ્રે ઙ્ ખન્નિમગ્નોત્પલં
શ્રીમત્કાઞ્ચનભાજને વિનિહિતં ભન્ધૂકતામ્રં મધુ ।
કામિન્યા શપથોપનીતમ્ અસકૃદ્ યત્ પીયતે કામિના
હેતું તત્ર વદન્તિ શુદ્ધમતયો દાનં પરં શ્રેયસઃ
ઇતિ દાનગુણાન્ નિશમ્ય સૌમ્ય પ્રયતાત્મા કુરુ દાન એવ યત્નમ્ ।
ત્રિભવાગ્રમહાભયે નરાણાં ન હિ દાનાત્ પરમ્ અસ્તિ બન્ધુર્ અન્યઃ
મૂળ પાઠ: Dvāviṃśatyavadānakathā · Edition: Mamiko Okada: Dvāviṃśatyavadānakathā. Ein mittelalterlicher buddhistische Text zur Spendenfrömmigkeit (Indica et Tibetica 24). Bonn : 1993 · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0