દ્વાવિંશત્યવદાનકથા · અધ્યાય 23

જનો ઽસ્તિ વા તથા ભૂયો બ્રૂહિ મે શાસ્તઃ ॥
ભગવાન્ આહ ॥ શૃણુ ત ભિક્ષવઃ કસ્મિંશ્ ચિત્ સમયે મહતા સંઘેન સાર્ધં મઘદેષુ જનપદેષુ ચારિકાં ચરન્ ગઙ્ગાતીરમ્ અનુપ્રાપ્તઃ । તેન ખલુ પુનઃ સમયેન ગઙ્ગાતીરસ્ય નાતિદૂરે સ્તૂપમ્ અવરુગ્ણં વાતાતપાભ્યાં પરિશીર્ણં ચૈત્યં ભિક્ષુભિર્ દૃષ્ટ્વા ભગવાન્ પૃષ્ટઃ । કસ્ય ભગવન્ન્ અયં સ્તૂપ ઇતિ ॥
ભગવાન્ આહ ॥ ચન્દનો નામ પ્રત્યેકબુદ્ધો બભૂવ । તસ્યેતિ ॥ ભિક્ષવ ઊચુઃ । કુતો ભગવં શ્ ચન્દનસ્ય પ્રત્યેકબુદ્ધસ્યોત્પત્તિર્ નામાભિનિ ર્ વૃત્તિશ્ ચેતિ ॥ ભગવાન્ આહ ॥ ઇચ્છથ યૂયં ભિક્ષવઃ શ્રોતું યથા ચન્દનસ્ય પ્રત્યેકબુદ્ધસ્યોત્પત્તિર્ નામાભિનિ ર્ વૃત્તિશ્ ચ ॥ એવં ભદન્ત ॥ તેન હિ ભિક્ષવઃ શૃણુ ત સાધુ સુષ્ઠુ ચ મનસિકુરુ ત ભાષિષ્યે ॥ ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવો ઽતીતે ઽધ્વનિ વારાણસ્યાં નગર્યાં બ્રહ્મદત્તો નામ રાજા રાજ્યં કારયન્તિ । ઋદ્ધં ચ સ્ફીતં ચ ક્ષેમં ચ સુભિક્ષં ચાકીર્ણબહુજનમનુષ્યં ચ ( દક્: 215 ) પ્રશાન્તકલિકલહડિમ્બડમર ં તસ્કરરોગાપગતં શાલીક્ષુગોમહિષીસંપન્ન ં ધાર્મિકો ધર્મરાજો ધર્મેણ રાજ્યં કારયતિ । સો ઽપુત્રઃ પુત્રાભિનન્દી શિવરુદ્રવરુણકુબેરશક્રબ્રહ્માદીન્ અન્યાંશ્ ચ દેવતાવિશેષાન્ આયાચતે । તદ્યથારામદેવતા વનદેવતાશ્ ચત્વરદેવતાઃ શૃઙ્ગાટકદેવતા બલિપ્રતિગ્રાહિતદેવતાઃ સહજાઃ સહધાર્મિકા નિત્યાનુબદ્ધા અપિ દેવતા આયાચતે । અસ્તિ ચૈષ લોકપ્રવાદઃ । યદ્ આયાચનહેતોઃ પુત્રા જાયન્તે દુહિતરશ્ ચેતિ । તચ્ ચ નૈવં । યદ્ય્ એવમ્ અભવિષ્યદ્ એકૈકસ્ય પુત્રસહસ્રમ્ અભવિષ્યત્ । તદ્યથા રાજ્ઞાશ્ ચક્રવર્તિન ઃ । અપિ તુ ત્રયાણાં સ્થાનાનાં સંમુખીભાવાત્ પુત્રા જાયન્તે દુહિતરશ્ ચ । સ ચૈવમ્ આયાચનપરસ્ તિષ્ઠતિ । તસ્ય ચોદ્યાને મહાપદ્મિની । તત્ર પદ્મમ્ અતિપ્રમાણં જાતમ્ । તદ્ દિવસે દિવસે વર્ધતે ન તુ ફુલ્લતિ । તત આરામિકેણ રાજ્ઞે નિવેદિતમ્ । રાજ્ઞા ઉક્તઃ પરિરક્ષ્ ય્ અતામ્ એતત્ પદ્મમ્ ઇતિ ॥ યાવદ્ અપરેણ સમયેન સૂર્યોદયે તત્ પદ્મ વિકસિતં તસ્ય ચ પદ્મસ્ય કર્ણિકાયાં દારકઃપર્યઙ્કં બદ્ધ્વાવસ્થિતઃ । અભિરૂપો દર્શનીયઃ પ્રાસાદિકો ગૌરઃ કનકવર્ણશ્ છત્ત્રાકારશિરાઃ પ્રલમ્બબાહુર્ વિસ્તીર્ણલલાટ ઉચ્ચઘોનઃ સંગતભ્રૂસ્ તુઙ્ગનાસો દ્વાત્રિંશતા મહાપુરુષલક્ષણૈઃ ( દક્: 216 ) સમલંકૃતો ઽશીત્યાનુવ્યઞ્જનૈર્ વિરાજિતગાત્રઃ । તસ્ય મુખાત્ પદ્મગન્ધો વાતિ । શરીરાચ્ ચ ચન્દનગન્ધઃ । તત આરામિકેણ રાજ્ઞે નિવેદિતમ્ । તચ્ છ્રુત્વા રાજા સા માત્યઃ સાન્ત ઃ પુરશ્ ચ તદ્ ઉદ્યાનં ગતઃ । સહદર્શનાત્ તેન દારકેણ રાજા સંભાષિતઃ । એહિ તાત અહં તે ઽપુત્રસ્ય પુત્ર ઇતિ ॥ તતો રાજા હૃષ્ટતુષ્ટપ્રમુદિત ઉવાચ । એવમ્ એવ પુત્ર યથા વદસીતિ ॥
તતો રાજા પદ્મિનીમ્ અવગાહ્ય તં દારકં પદ્મકર્ણિકાયાં ગૃહીત્વા પાણિતલે સ્થાપિતવાન્ ॥ યત્ર ચ સ દારકઃ પાદૌ સ્થાપયતિ તત્ર પદ્માનિ પ્રાદુર્ભવન્તિ ॥
તતસ્ તસ્ય ચન્દન ઇતિ નામ કૃતમ્ ॥ યદાનુપૂર્વેણ ચન્દનો દારકો મહાન્ સંવૃત્તો યૌવનીભૂતસ્ તદા નાગરૈ રાજા વિજ્ઞપ્તઃ । ઇહાસ્માકં દેવ નગરપર્વ પ્રત્યુપસ્થિતં તદ્ અર્હતિ દેવ ચન્દનં કુમારમ્ ઉત્સ્રષ્ટુમ્ અસ્માભિઃ સહ પર્વાનુભવિષ્યતિ । પદ્મૈશ્ ચ સર્વમ્ અધિષ્ઠાનમ્ અલંકરિષ્યતીતિ ॥ રાજાહ ॥
એવમ્ અસ્ત્વ્ ઇતિ ॥ તતશ્ ચન્દનઃ સર્વાલંકારવિભૂષિતો ઽમાત્યપુત્રપરિવૃતો વિવિધૈર્ વાદ્યૈર્ વાદ્યમાનૈ રાજકુલાદ્ બહિર્ ઉપયીતિ નગરપર્વ પ્રત્યનુભવિતુમ્ । તત્ર તસ્ય ગચ્છતઃ પદવિન્યાસે પદવિન્યાસે પદ્માનિ ( દક્: 217 ) પ્રાદુર્ભવન્તિ દર્શનીયાનિ મનોરમાણિ ચ તાન્ય્ એકરશ્મિનિશ્ચરિતાનિ । તૈશ્ ચ સૂર્યરશ્મિભિઃ સ્ પૃષ્ટમાત્રાણિ ગ્લાયન્તિ શુષ્યન્તિ ચ ॥ અથ તસ્ય શુદ્ધસત્ત્વસ્ય કલ્યાણાશયસ્ય પૂર્વબુદ્ધાવરોપિતકુશલમૂલસ્ય તદ્દર્શનાદ્ યોનિશો મનસિકાર ઉત્પન્નઃ । યથેમાનિ પદ્માનિ ઉત્પન્નમાત્રાણિ શોભન્તે ઽ ર્કરશ્મિપરિતાપિતાનિ મ્લાયન્તિ શુષ્યન્તિ । એવમ્ ઇદમ્ અપિ તથા શરીરમ્ ઇતિ ॥
તસ્યૈવં ચિન્તયતસ્ તુલયત ઉપપરીક્ષમાણસ્ય સપ્તત્રિંશદ્ બોધિપક્ષ્યા ધર્મા અભિમુખીભૂતાઃ । તેન તસ્યૈવ જનકાયસ્ય મધ્યે સ્થિતેન પ્રત્યેકબોધિઃ સાક્ષાત્કૃતા ॥ યાવચ્ છુદ્ધાવાસકાયિકૈર્ દેવૈસ્ તસ્મૈ કાષાયાણ્ય્ ઉપનામિતાનિ । તાનિ ચ પ્રાવૃત્ય ગગણતલમ્ ઉત્પતિતો વિચિત્રાણિ ચ જ્વલનવર્ષણતપનવિદ્યુત્તનપ્રાતિહાર્યાણિ કર્તું પ્રવૃત્તઃ । યદ્દર્શનાદ્ રાજ્ઞામાત્યનૈગમસહાયેન મહાપ્રસાદઃ પ્રતિલબ્ધઃ । વિચિત્રાણિ ચ કુશલમૂલાન્ય્ અવરોપિતાન્ય્ અભૂત્ ॥
ભગવાન્ આહ ॥ અતશ્ ચન્દનસ્ય પ્રત્યેકબુદ્ધસ્યોત્પત્તિ ર્ નામાભિનિર્વૃત્તિશ્ ચેતિ ॥ ભિક્ષવો ભદન્તં પપ્રચ્છુઃ ॥ કાનિ ભદન્ત ચન્દનેન પ્રત્યેકબુદ્ધેન કર્માણિ કૃતાનિ યેનાસ્ય શરીરં સુગન્ધિ તીક્ષ્ણેન્દ્રિયશ્ ચેતિ ॥
ભગવન્ આહ ॥ ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવઃ કાશ્યપો નામ સમ્યક્સંબુદ્ધો બભૂવ વિદ્યાચરણસંપન્નઃ સુગતો લોકવિદ્ અનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ બુદ્ધો ભગવાન્ । સ બુદ્ધઃ સકલબુદ્ધકાર્યં કૃત્વા નિરુપદિશેષે નિર્વાણધાતૌ વ્યવસ્થિતઃ ॥ તત્રાનેન ચન્દનેન પૂર્વસ્મિન્ કાલે કેશનખસ્તૂપં કારિતં, કાશ્યપે ભગવતિ પ્રસાદજાતેન પ્રવ્રજિતઃ । તત્ર સ્તૂપે ગન્ધાવસેકઃ કૃતઃ પુષ્પાણિ ચાવરોપિતાનિ પ્રત્યેકબોધૌ ચાનેન માર્ગો ભાવિતઃ । તત ઃ સ પ્રત્યેકબુદ્ધો બુદ્ધકાર્યં કૃત્વા શુદ્ધાશયત્વાત્ સો ઽ પિ નિર્વાણમ્ અગમત્ ॥ તતસ્ તસ્ય શિષ્યાસ્ તસ્યૈવ નામ્ના ચૈત્યં કારિતવાન્ । તસ્યૈવ ચૈત્ય ઇતિ નિવેદિતઃ ॥ તસ્માત્ તર્હિ ભિક્ષવ એવં શિક્ષિતવ્યં યચ્ છાસ્તારં સત્કરિષ્યામો ગુરુકરિષ્યામો માનયિષ્યામઃ પૂજયિષ્યામઃ શાસ્તારં સત્કૃત્ય ગુરુકૃત્ય માનયિત્વા પૂજયિત્વોપનિશ્રિત્ય વિહરિષ્યામ ઇત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યમ્ । ઇદમ્ અવોચદ્ ભગવાન્ આત્તમનસસ્ તે ભિક્ષવો ભગવતો ભાષિતમ્ અભ્યનન્દન્ન્ ઇતિ ॥
ઇતિ દ્વાવિંશત્યવદાનકથાયાં ચન્દનાવદાન દ્વાવિંશતિતમઃ પન્ચ્છેદઃ ॥
( દક્: 219 ) સંગ્રહશ્લોકાઃ
સંગ્રહશ્લોકાઃ ॥
પુણ્યોત્સાહનં શ્રવણં દુર્લભં ત્યાગપુણ્યયોઃ ।
બિમ્બસ્નામં તથા ગન્ધં છત્ત્રં ધાત્વાવરોપણમ્ ॥ 1 ॥
મણ્ડલં ભોજનં પાનં વસ્ત્રં પુષ્પાદિવર્ણનમ્ ।
પ્રણામોજ્જ્વાલિકાદીપં વિહારમ્ અવતંસકમ્ ॥ 2 ॥
નિર્માલ્યાપં ચન્દનં ચ ઇત્ય્ એત બહુધા ભ્ર્શં ।
કથા દ્વાવિંશતિ ઃ પ્રોક્તા ભૂયો દાનસ્ય વર્ણને ॥ 3 ॥
xxઇઇઇ. દાનકથા
(1) વસ્ત્ર
અથ ખલુ ભિક્ષવો ભગવન્તમ્ એતદ્ અવોચત્ ॥
ભગવઞ્ છ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ યત્ પુરાન્યકૃતં તથા ।
તત્ સર્વં ગદ્ ય્ અતાં વીર લોકાનાં પુણ્યવૃદ્ધયે

ઇત્ય્ ઉક્તે ભગવાન્ આહ શાક્યસિંહો દયાકરઃ ।
ભિક્ષવઃ શ્રૂયતાં પુણ્યં લોકાનાં પુણ્યવૃદ્ધયે

દાનં નામ મહાનિધાનમ્ અનુગં ચૌરાદ્યસાધારણં
દાનં મત્સરલોભદોષરજસઃ પ્રક્ષાલનં ચેતસઃ ।
સંસારાધ્વપરિશ્રમાપનયનં દાનં સુખં વાહનં
દાનં નૈકસુખોપધાનસુમુખં સન્મિત્રમ્ આત્યન્તિકમ્

વિભવસમુદયં વા દીપ્તિમ્ આજ્ઞાગુણં વા ત્રિદશપુરનિવાસં રૂપશોભાગુણં વા
।
યદ્ અભિલષતિ સર્વં તત્ સમાપ્નોતિ દાનાદ્ ઇતિ પરિગણિતાર્થઃ કો ન દાનાનિ દદ્યાત્

શ્રદ્ધા શુભસ્ય જનની જનની યથૈવ સૈવાદિતો મનસિ સાધુજનૈર્ નિવેશ્ય । શ્રદ્ધાકરેણ રહિતો ન હિ બોધિપક્ષસદ્ધર્મરત્નનિકરગ્રહણે સમર્થઃ

વિભૂતિભિર્ યથા ભ્રષ્ટો ઽ નૈશ્વર્યપદમ્ આપ્તવાન્ ।
તથા શ્રદ્ધેન્દ્રિયૈર્ ભ્રષ્ટો ન બોધિપદમ્ આપ્નુયાત્

તસ્માન્ નરેણ વિદુષા સુગતાદિકેષુ કાર્યં મનઃપ્રસદનં સતતં હિતેષુ । નિઃશેષદોષશમનાય ન ચાન્યદ્ અસ્તિ શ્રદ્ધા યથા દહતિ દોષગણં સમસ્તમ્

દાનં ચતુર્વિધં પ્રોક્તં દરિદ્રસ્ય શિશોર્ અપિ ।
સુપાત્રે ચ સુક્ષેત્રે ચ વિશેષં દાનસદ્વરમ્

દીના ઃ કુવાસસો મૂઢાઃ કપાલાઙ્કિતપાણયઃ ।
દર્શયન્ત્ય્ એવ લોકસ્ય હ્ય્ અદાતુઃ ફલમ્ ઈદૃશમ્

દગ્ધસ્થૂણસમુચ્છ્રયાઃ પ્રતિગૃહં પ્રેતોપમા ભૈક્ષુકાઃ
શશ્વત્ ક્ષુદ્વિહતા ભ્રમન્તિ યદ્ અમી દેહીતિ બાહૂચ્છ્રિતાઃ ।
દૂરોપદ્રુતસારમેયનિવહા વ્યાવૃત્ય તિષ્ઠન્ત્ય્ અપિ
પ્રાયો ઽલ્પં સકૃદ્ અપ્ય્ અમીભિર્ અશનં દત્તં ન કસ્મૈ ચન

ઇતિ મત્વા નરાસ્ તસ્માદ્ દાનૈવ પ્રયતાં કુરુ ।
તેન દાનાત્ પરં બન્ધુર્ અન્યો નાસ્તિ ભવાલયે

ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવઃ કસ્મિંશ્ ચિત્ સમયે મહતા સંઘેન સાર્ધં શ્રાવસ્ત્યાં વિહરામિ જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામે । યદાનાથપિણ્ડ્ અદ્ એન ગૃહપતિના બુદ્ધપ્રમુખાય ભિક્ષુસંઘાય જેતવનં નિર્યાતિતં ક્રમેણ કોટીશતં ભગવચ્છાસને દત્તમ્ તદા તસ્ય બુદ્ધિર્ અભવત્ ॥ કિમ્ અત્રાશ્ચર્યં ( દક્: 222 ) યદ્ અહં દાનાનિ દદામિ પુણ્યાનિ વા કરોમિ યન્ ન્વ્ અહં દરિદ્રજનાનુગ્રહાર્થં શ્રાવસ્તીનિવાસિનો જનકાયાચ્ છન્દકભિક્ષણં કૃત્વા ભગવન્તં સશ્રાવકસંઘમ્ ઉપતિષ્ઠેયમ્ । એવં મે મહાજનાનુગ્રહઃ કૃતો ભવિષ્યતિ બહુ ચાનેન પુણ્યં પ્રસૂતં ભવિષ્યતીતિ ॥ તતો ઽનાથપિણ્ડ્ અદ્ એન ગૃહપતિના એષ વૃત્તાન્તો રાજ્ઞે નિવેદિતઃ । રાજ્ઞા સર્વસ્યાં શ્રાવસ્ત્યાં ઘણ્ઠાવઘોષણા કારિતા । શૃણ્વન્તુ ભદન્તઃ શ્રાવસ્તીનિવાસિનઃ પૌરા અદ્ય સપ્તમે દિવસે ઽનાથપિન્ડદો ગૃહપતિર્ હસ્તિસ્કન્ધાધિરૂઢસ્ તથાગતસ્ય સશ્રાવકસંઘસ્યાર્થાય ચ્છન્દકભિક્ષણં કર્તુકામઃ । યસ્ય વો યન્માત્રં પરિત્યક્તં તદ્ અનુપ્રદાતવ્યમ્ ઇતિ ॥ યાવત્ સપ્તમે દિવસે ઽનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિર્ હસ્તિસ્કન્ધાધિરૂઢસ્ તથાગતસ્ય સશ્રાવકસંઘસ્યાર્થાય ચ્છન્દભિક્ષણં કર્તું પ્રવૃત્તઃ । તત્ર યેષાં યન્માત્રો વિભવસ્ તે તન્માત્રં દાતું પ્રવૃત્તાઃ । કે ચિદ્ ધર્ષં પ્રયાન્તિ કે ચિત્ કટકં કે ચિત્ કેયુરં કે ચિજ્ જાતરૂપમાલાં કે ચિદ્ અઙ્ગુલિમુદ્રાં કે ચિન્ મુક્તાહારં ( દક્: 223 ) કે ચિદ્ ધિરણ્યં કે ચિત્ સુવર્ણં કે ચિદ્ અન્તશઃ કાર્ષાપણમ્ । ગૃહપતિર્ પૈ પરાનુગ્રહાર્થં પ્રતિગૃહ્ણાતિ ॥ યાવદ્ અન્યતમા સ્ત્રી પરમદરિદ્રા । તયા ત્રિભિર્ માસૈઃ કૃચ્છ્રેઃઅ પટક ઉપાર્જિતઃ । સા તં પટકં પ્રાવૃત્ય વીથિમ્ અવતીર્ણા ઽનાથપિણ્ડદશ્ ચ તયા દૂરત એવાગચ્છઞ્ શઙ્ખપટહૈર્ વાદ્યમાનૈર્ અવલોકિતઃ । તયાન્યતમ ઉપાસકઃ પૃષ્ટઃ । યદિ તાવદ્ અયં ગૃહપતિર્ આઢ્યો મહાધનો મહાભોગો ઽન્ત ર્ભૌમાનિ નિગૂઢાન્ય્ અપિ નિધાનાનિપશ્યતિ । કસ્માદ્ અયં પરકુલેભ્યો ભૈક્ષ્યમ્ અટતીતિ ॥ સા ઉપાસકેનોક્તા । પરાનુગ્રહાર્થં યે ઽસમર્થા ભગવન્તં સશ્રાવકસંઘં ભોજયિતું તેષામ્ અર્થે ઽ નુગ્રહં કરોતિ । કથં બહવઃ સમેતા ભગવન્તં પ્રતિપાદયેષુર્ ઇતિ ॥ તતસ્ તસ્યા દારિકાયા બુદ્ધિર્ ઉત્પન્ના । અહં તાવદ્ અકૃતપુણ્યા ન મે શક્તિર્ અસ્તિ યદ્ અહમ્ એકાકિની ભગવન્તં સશ્રાવકસંઘં ભોજનેન પ્રતિપાદયિતુમ્ । યન્ ન્ વ્ અહમ્ અત્ર કિં ચિદ્ અનુપ્રદદ્યામ્ ઇતિ ॥ સા સ્વક ં વિભવમ્ અવલોકયન્તી ન કિં ચિત્ પશ્યતિ ઋતે પટકાત્ । સા ચિન્તયિતું પ્રવૃત્તા । યદ્ય્ અહમ્ ઇહસ્થૈવ પટકં પ્રદાસ્યામિ નગ્ના ભવિષ્યામિ । યન્
ન્વ્ અહં ( દક્: 224 ) શરણપૃષ્ઠમ્ અભિરુહ્ય પટકં ક્ષિપેયમ્ ઇતિ ॥
તતઃ સા શરણપૃષ્ઠમ્ અભિરુહ્ય સ્વશરીરાત્ પટકમ્ અપનીયાનાથપિણ્ડદસ્યોપરિ ક્ષિપ્તા । તતઃ પટકં દૃષ્ટ્વા ગૃહપતિના સા સંલક્ષિતા । નૂનમ્ અસ્યા એષૈવ વિભવો યદ્ અનયા શરણસંસ્થયા ક્ષિપ્તમ્ ઇતિ ॥
તેન સ્વપૌરુષેયાણામ્ આજ્ઞાનુપ્રદત્તા । ગચ્છન્તુ ભવન્તો ઽવલોકયન્તુ કેનાયં પટકઃ ક્ષિપ્ત ઇતિ ॥ તૈર્ અવલોકિતા યાવદ્ ઉત્કુટુકા નિષણ્ણા । તતસ્ તૈઃ પૃષ્ટા તયા ચોક્તમ્ । યો મે વિભવ આસીત્ સ મે ભગવદ્ગુણાનુકીર્તનં પ્રતિશ્રુત્ય દારિદ્રભયભીતયા તથાગતપ્રમુખે ભિક્ષુસંઘે દત્ત ઇતિ ॥ તતસ્ તૈર્ અનાથપિણ્ડદાય નિવેદિતમ્ । તતો ઽનાથપિણ્ડદેન ગૃહપતિના પરમવિસ્મયજાતેન સા દારિકા વિચિત્રૈર્ વસ્ત્રૈર્ આભરણૈશ્ ચાચ્છાદિતા ॥ તતઃ સા ચાલ્પાયુષ્કા કાલગતા પ્રણીતેષુ દેવેષુ ત્રયસ્ત્રિંશેષૂપપન્ના । ઉપપન્નમાત્રાયાસ્ તસ્યાસ્ તથાવિધાનિ વસ્ત્રાણિ પ્રાદુર્ભૂતાનિ યાનિ ન કસ્ય ચિદ્ અન્યસ્ય દેવપુત્રસ્ય વા દેવકન્યાયા વા । ધર્મતા ખલુ દેવપુત્રસ્ય દેવકન્યાય વાચિરોપસંપન્નસ્ય ત્રીણિ ચિત્તાન્ય્ ઉત્પદ્યન્તે । કુતશ્ ચ્યુતાઃ કુત્રોપપન્નાઃ કેન કર્મણેતિ । સા પશ્યતિ મનુષ્યેભ્યશ્ ચ્યુતા ( દક્: 225 ) પ્રણીતેષુ દેવેષુ ત્રયસ્ત્રિંશેષૂપપન્ના ભગવતઃ પટકપ્રદાનાદ્ ઇતિ ॥ તતો વસ્ત્રદાયિકા દેવકન્યા ચલવિમલકુણ્ડલધરા હારાર્ધહારવિભૂષિતગાત્રા મણિરત્નચિત્રચૂડા કુઙ્કુમતમાલપત્ત્રસ્પૃક્કાદિસંમૃષ્ટગાત્રા તામ્ એવ રાત્રિં દિવ્યાનામ્ ઉત્પલપદ્મકુમુદપુન્ડરીકમન્દારકાણાં પુષ્પાણામ્ ઉત્સઙ્ગં પૂરયિત્વા સર્વં જેતવનમ્ ઉદારેણાવભાસેનાવભાસ્ય ભગવન્તં પુષ્પૈર્ અવકીર્ય ભગવતઃ પુરસ્તાન્ નિષણ્ણા ધર્મશ્રવણાય ॥ અથ ભગવાન્ પટપ્રદાયિકાયા દેવકન્યાયા આશયાનુશયં ધાતું પ્રકૃતિં ચ જ્ઞત્વ તાદૃશી ં ચતુરાર્યસંપ્રતિબોધિકી ં ધર્મદેશના ં કૃતવાન્ યાં શ્રુત્વા પટપ્રદાયિકાયા દેવકન્યાયા વિંશતિશિખરસમુદ્ગતં સત્કાયદૃષ્ટિશૈલં જ્ઞાનવજ્રેણ ભિત્ત્વા શ્રોતાપત્તિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્ ॥ સા દૃષ્ટસત્યા ત્રિર્ ઉદાનમ્ ઉદાનયતિ । ઇદમ્ અસ્માકં ભદન્ત ન માત્રા કૃતં ન પિત્રા ન રાજ્ઞા ન દેવતાભિઃ નેષ્ટેન સ્વજનભન્ધુવર્ગેણ ન પૂર્યપ્રેતૈર્ શ્રમણબ્રાહ્મણૈર્ યદ્ ભગવતાસ્માકં કૃતમ્ । ઉચ્છોષિતા રુધિરાશ્રુસમુદ્રા લઙ્ઘિતા અસ્થિપર્વતા ઃ પિહિતાન્ય્ અપાયદ્વારાણિ વિવૃતાનિ સ્વર્ગમોક્ષદ્વારાણિ પ્રતિષ્ઠાપિતા ઃ સ્મો દેવમનુષ્યેષુ । આહ ચ ॥
તવાનુભાવાત્ પિહિતઃ સુઘોરો હ્ય્ અપાયમાર્ગો બહુદોષયુક્તઃ ।
અપાવૃતા સ્વર્ગગતિઃ સુપુણ્યા નિર્વાણમાર્ગશ્ ચ મયોપલબ્ધઃ

ત્વદાશ્રયાચ્ ચાપ્તમ્ અપેતદોષં મયાદ્ય શુદ્ધં સુવિશુદ્ધચક્ષુઃ । પ્રાપ્તં ચ શાન્તં પદમ્ આર્યકાન્તં તીર્ણા ચ દુઃખાર્ણવપારમ્ અસ્મિ

નરવરેન્દ્ર નરામરપૂજિત વિગતજન્મજરામરણામય ।
ભવસહસ્રસુદુર્લભદર્શન સફલમ્ અદ્ય મુને તવ દર્શનમ્

ઇતિ ॥
અવનમ્ય તતઃ પ્રલમ્બહારા ચરણૌ દ્વાવ્ અભિવન્દ્ય જાતહર્ષા ।
પરિગમ્ય ચ દક્ષિણં જિતારિં સુરલોકાભિમુખં દિવં જગામ

અથ પટપ્રદાયિકા દેવકન્યા વણિગ્ ઇવ લબ્ધલાભઃ સસ્યસંપન્ન ઇવ કર્ષકઃ શૂર ઇવ વિજિતસંગ્રામઃ સર્વરોગપરિમુક્ત ઇવાતુરો યયા વિભૂત્યા ભગવત્સકાશમ્ આગતા તયૈવ વિભૂત્યા સ્વભવનં ગતા ॥
તતો ભિક્ષવઃ પૂર્વરાત્રાપરરાત્રં જાગરિકાયોગમ્ અનુયુક્તા વિહરન્તિ । તૈર્ દૃષ્ટો ભગવતો ઽન્તિકે ઉદારો ઽવભાસઃ । યં દૃષ્ટ્વા સંદિગ્ધા ભગવન્તં પપ્રચ્છુઃ । કિં ભગવન્ન્ અસ્યાં રાત્રૌ ભગવન્તં દર્શનાય બ્રહ્મા સહાપતિઃ શક્રો દેવેન્દ્રાશ્ ચત્વારો લોકપાલા ઉપસંક્રાન્તા ઇતિ ॥ ભગવાન્ આહ । ન ભિક્ષવો બ્રહ્મા સહાપતિર્ ન શક્રો દેવેન્દ્રો નાપિ ચત્વારો લોકપાલા માં દર્શનાયોપસંક્રાન્તાઃ । અપિ ત્વ્ અનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેશ્ છન્દકભિક્ષણં કુર્વાણસ્ય પટદાનં કૃત્વા કાલગતા પ્રણીતેષુ દેવેષુ ત્રયસ્ત્રિંશેષૂપપન્ના સર્વસુખભોગવસ્ત્રં પ્રાપ્તવતીતિ । સા ઇમાં રાત્રિં મત્સકાશમ્ ઉપસંક્રાન્તા તસ્યા મયા ધર્મો દેશિતઃ । દૃષ્ટસત્યા ચ તતઃ સ્વભવનં ગતા ઇતિ ॥ તસ્માત્ તર્હિ ભિક્ષવ એવં શિક્ષિતવ્યમ્ । યદ્ બુદ્ધધર્મસંઘેષુ કારા ન્ કરિષ્યામો નાપકારાન્ ઇત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યમ્ ॥
તચ્ છ્રુત્વા ભિક્ષવઃ સર્વે પ્રાભ્યનન્દન્ પ્રબોધિતાઃ ॥
(2) શિબિ
અથ ખલુ ભગવાન્ મૈત્રેયં બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વં સમામન્ત્ર્યાહ । શૃણુ મૈત્રેય પુનર્ અપિ દાનસ્ય ફલાનુશંસાં વક્ષ્યામિ ॥ સાધુ ભગવન્ન્ ઇતિ ભગવાંસ્ તસ્યૈતદ્ અવોચત્ ॥
પુણ્યં નરાણાં તમસિ પ્રદીપો ભયેષુ રક્ષા વ્યસનેષુ બન્ધુઃ ।
રુજાસુ ભૈષજ્યમ્ અનુત્તરં ચ પ્લવં ચ સંસારમહાસમુદ્રે

દરિદ્રનાશનં દાનં શીલં દુર્ગતિનિવારણમ્ ।
અજ્ઞાનનાશનં પ્રજ્ઞા ભાવના ભવનાશનમ્

શુદ્ધેન મનસા દ્રવ્યં સ્વં દદાતિ યદા પુમાન્ ।
તત્ક્ષણં કુશલસ્કન્ધો દાનમ્ ઇત્ય્ અભિધીયતે

દાનં સર્વસુખં મહાભયહરં ભાગ્યં મહચ્ ચાર્થદં
નાનાકારવિશાલકૌશલપદં સર્વૈર્ ગુણાલંકૃતમ્ ।
તસ્માદ્ દાનમ્ અનેકદોષશમનં સંસારઘોરાપહં
ક્ષુત્તૃષ્ણાદિસુશોષણં શુભકરં કુર્યુર્ નરા યત્નતઃ

મૈત્રેયતથાગતેન પૂર્વબોધિસત્ત્વભૂતેન દાનપારમિતા પરિપૂરિતા કરચરણનયનોત્તમાઙ્ગમાંસાસૃક્પ્રિયપુત્રભાર્યાદુહિતૃરાજ્યાઙ્ગસુખભોગસ્વશરીરમ્ અપિ પરિત્યાગેન દાનપારમિતા પરિપૂરિતા પરાર્થહેતોસ્ તેનૈવ તથાગતૈશ્વર્યપદં પ્રાપ્તમ્ ॥
તદ્યથાનુશ્રૂયતે ॥
ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવો ઽતીતે ઽધ્વનિ શિબિઘોષાયાં રાજધાન્યાં શિબિર્ નામ રાજા રાજ્યં કારયતિ સ્મ । ઋદ્ધં ચ સ્ફીતં ચ ક્ષેમં ચ સુભિક્ષં ચાકીર્ણબહુજનમનુષ્યં ચ પ્રશાન્તકલિકલહડિમ્બડમર ં તસ્કરરોગાપગતં શાલીક્ષુગોમહિષીસંપન્નમ્ અખિલમ્ અકન્ઠકમ્ એકપુત્રમ્ ઇવ રાજ્યં પાલયતિ ॥ સ ચ શિબી રાજા શ્રદ્ધો ભદ્રઃ કલ્યાણાશય આત્મહિતપરહિતપ્રતિપન્નઃ કારુણિકો મહાત્મા ધર્મકામઃ પ્રજાવત્સલઃ સર્વપ્રદઃ સર્વપરિત્યાગી નિઃસઙ્ગત્યાગી ચ મહતિ ત્યાગચિત્તે પરિવર્તતે ॥ સ કાલ્યમ્ એવોત્તાય યજ્ઞવાટં પ્રવિશ્ય અન્નમ્ અન્નાર્થિકેભ્યઃ પ્રયચ્છતિ વસ્ત્રં વસ્ત્રાર્થિકેભ્યો ધનધાન્યહિરણ્યસુવર્ણમણિમુક્તાવૈડૂર્યશઙ્ખશિલાપ્રવાડાદીનાં પરિત્યાગં કરોતિ ॥
ન ચાસૌ પુણ્યમયૈઃ સંસ્કારૈસ્ તૃપ્તિં ગચ્છતિ ॥ સો ઽન્તઃપુરજનસ્ય ભક્તાચ્છાદનં પ્રયચ્છતિ કુમારાણામ્ અમાત્યાનાં ભટબલાગ્રસ્ય નૈગમજનપદાનામ્ ॥ અથ રાજ્ઞઃ શિબેર્ એતદ્ અભવત્ । સંતર્પિતા અ નેન મનુષ્યભૂતાઃ । ક્ષુદ્રજન્તવો ઽવષિષ્ટાઃ કેન સંતર્પયિતવ્યા ઇતિ ॥ સ
પરિત્યક્તવિભવસર્વ સ્વ એકશાટકનિવસિતઃ સ્વશરીરાવશેષશ્ ચિન્તામ્ આપેદે ।
તસ્યૈતદ્ અભવત્ । ક્ષુદ્રજન્તુભ્યઃ સ્વશરીરમ્ અનુપ્રયચ્છામીતિ । સ શસ્ત્રેણ સ્વશરીરં તક્ષયિત્વા યત્ર દંશમશકાસ્ ( દક્: 230 ) તત્રોપસૃષ્ટકાયઃ પ્રતિષ્ઠતે પ્રિયમ્ ઇવૈકપુત્રકં રુધિરેણ સંતર્પયતિ ॥
અથ શક્રસ્ય દેવેન્દ્રસ્યાધસ્તાજ્ જ્ઞાનદર્શનં પ્રવર્તતે ॥
તસ્યૈતદ્ અભવત્ ॥ કિમ્ અયં શિબિરાજા સત્ત્વાનામ્ અર્થમ્ એવં કરોતિ ઉત કરુણયા યન્ ન્વ્ અહમ્ એનં જિજ્ઞાસેય ઇતિ ॥ તતો ભિન્નાઞ્જનમસિવર્ણગૃદ્ધવેશમ્ આત્માનમ્ અભિનિર્માય રાજ્ઞઃ શિબેઃ સકાશમ્ ઉપસંક્રમ્ય મુખતુણ્ડકેનાક્ષ્ય્ ઉત્પાટયિતું પ્રવૃત્તઃ । ન ચ તથાપિ રાજા સંત્રાસમ્ આપદ્યતે । કિં તુ મૈત્રીવિશાલાભ્યાં નયનાભ્યાં તં ગૃધ્રમ્ આલોક્ય કથયતિ । વત્સ યન્ મદીયાચ્ છરીરાત્ પ્રયુજ્યસે તેન પ્રણયઃ ક્રિયતામ્ ઇતિ ॥ તત આવર્જિતઃ શક્રો દેવેન્દ્રો બ્રાહ્મણવેશમ્ આત્માનમ્ અભિનિર્માય રાજ્ઞઃ શિબેઃ પુરસ્તાત્ સ્થિત્વા કથયતિ ॥ સાધુ પાર્થિવ દીયતાં મે તે નયદ્વયમ્ ઇતિ ॥ રાજોવાચ ॥ મહાબ્રાહ્મણ ગૃહ્યતાં યદ્ અભિરુચિતમ્ । ન મે ઽત્ર વિઘ્નઃ કશ્ ચિદ્ અસ્તીતિ ગૃહ્યતામ્ ॥ તતઃ શક્રો દેવેન્દ્રો ભૂયસ્યા માત્રયાભિપ્રસન્નો બ્રાહ્મણવેશમ્ અન્તર્ધાપ્ય સ્વરૂપેણ સ્થિત્વા રાજાનમ્ ઉત્સાહયન્ન્ ઉવાચ ॥ સાધુ સાધુ પાર્થિવ સુનિશ્ચિતા તે બુદ્ધિર્ અપ્રકમ્પ્યસ્ તે પ્રણિધિર્ અનુગતાતે સત્ત્વેષુ ( દક્: 231 ) મહાકરુણા, યત્ર નામ ત્વં સંત્રાસકરેષુ ધર્મેષુ વિશરદો નચિરાત્ ત્વમ્ અનેન વ્યવસાયેનાનુત્તરા ં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસમ્ંબુદ્ધ્યસે ॥ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા શક્રો દેવેન્દ્રસ્ તત્રૈવાન્તર્દધાનો ઽભૂત્ ॥
ભગવાન્ આહ ॥ કિં મન્યધ્વે ભિક્ષવો યો ઽ સૌ તેન કાલેન તેન સમયેન શિબિર્ નામ રાજા બભૂવાહં સઃ । તદાનીમ્ અપિ મે પુણ્યમૈઃ સંસ્કારૈસ્ તૃપ્તિર્ નાસ્તિ પ્રાગ્ એવેદાનીમ્ । તસ્માત્ તર્હિ ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં યદ્ દાનાનિ દાસ્યામઃ પુણ્યાનિ કરિષ્યામઃ ॥ ઇત્ય્ એવં ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યમ્ ॥
યત્પૂર્વજન્મસુકૃતદાનાનુભાવેન દાનબલેન તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો ભવામિ ઇતિ ॥
(3) સુરૂપ
પુનર્ અપિ ભગવાન્ ભિક્ષુસંઘાન્ આમન્ત્ર્ય ચતસૃણાં પર્ષદાં મધ્યે મધુરમધુરં ધર્મં દેશયતિ સ્મ । ક્ષૌદ્ર ં મધ્વ્ ઇવાનેડક મ્ અ નેકશતા પર્ષદ્ ભગવતઃ સકાશાન્ મધુરમધુરં ધર્મં શૃણોત્ય્ અનિઞ્જમાનૈર્ ઇન્દ્રૈઃ । તદા ભિક્ષવઃ સંશયજાતાઃ સર્વસંશયચ્છેત્તારં બુદ્ધં ભગવન્તં પપ્રચ્છુઃ । પશ્ય ભદન્ત યાવદ્ ધર્મરત્નસ્યામી ભાજનભૂતાઃ સત્ત્વા આદારેણ શ્રોતવ્ય ં મન્ય ન્ ત ઇતિ ॥ ભગવાન્ આહ ॥ યથા તથાગતેન ભિક્ષવ આદરજાતેન ધર્મ ઃ શ્રુતશ્ ચોદ્ગૃહીતશ્ ચ તચ્ છૃણુત સાધુ સુષ્ઠુ ચ મનસિકુરુત ભાષિષ્યે ॥
ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવો ઽતીતે ઽધ્વનિ વારાણસ્યાં નગર્યાં સુરૂપો નામ રાજા રાજ્યં કારયતિ સ્મ ॥ ઋદ્ધં ચ સ્ફીતં ચ સુભિક્ષં ચાકીર્ણબહુજનમનુષ્યં ચ પ્રશાન્તકલિકલહડિમ્બડમર ં તસ્કરરોગાપગતં શાલીક્ષુગોમહિષીસંપન્નમ્ અખિલમ્ અકણ્ઠકમ્ એકપુત્રકમ્ ઇવ રાજ્યં પાલયતિ । સ ચ રાજા શ્રદ્ધો ભદ્રઃ કલ્યાણાશય આત્મહિતપરાહિતપ્રતિપન્નઃ કારુણિકો મહાત્મા ધર્મકામઃ પ્રજાવત્સલઃ સર્વપ્રદઃ સર્વપરિત્યાગી નિઃસઙ્ગપરિત્યાગી ચ મહતિ ત્યાગે વર્તતે । તસ્ય રાજ્ઞઃ ( દક્: 233 ) સુન્દરિકા નામ દેવી અભિરૂપા દર્શનીયા પ્રાસાદિકા સર્વાઙ્ગપ્રત્યઙ્ગોપેતા, સુન્દરકશ્ ચ નામ્ના એકપુત્ર ઇસ્તઃ કાન્તઃ પ્રિયો મનાપઃ ક્ષાન્ત્યભિયુક્તઃ ॥
અથાપરેણ સમયેન રાજ્ઞઃ સુરૂપસ્ય ધર્મે ઽભિલાષ ઉત્પન્નઃ । તેન સર્વે ઽમાત્યાઃ સંનિપાત્યોક્તાઃ । પર્યેષત મે ગ્રામણ્યો ધર્મ્ અં મે ધર્મો રોચિત ઇતિ ॥
તતસ્ તે ઽમાત્યાઃ કૃતકરપુટા રાજાનં વિજ્ઞાપયન્તિ । દુર્લભો મહારાજ ધર્મઃ શ્રૂયતે મહારાજ બુદ્ધાનાં લોક ઉત્પાદા દ્ ધર્મસ્યોત્પાદો ભવતીતિ ॥ તતો રાજ્ઞા સુવર્ણપિટકં ધ્વજાગ્રે બદ્ધ્વા સર્વવિજિતે ઘણ્ઠાવઘોષણં કારિતમ્ । યો મે ધર્મં વક્ષ્યતિ, તસ્યેમં સુવર્ણપિટકં દાસ્યામિ મહતા સત્કારેણ સત્કરિષ્યામીતિ ॥ તતો બહવઃ કાલા અ તિક્રાન્તા ન કશ્ ચિદ્ ધર્મદેશક ઉપલભ્યતે ॥ તતઃ સ રાજા ધર્મહેતોર્ ઉત્કણ્ઠતિ પરિત્રસ્યતિ ॥ તતઃ શક્રસ્ય ચ દેવાનામ્ ઇન્દ્રસ્યાધસ્તાજ્ જ્ઞાનદર્શનં પ્રવર્તતે । સ પશ્યતિ રાજાનં ધર્મહેતોર્ વિહન્યમાનમ્ । તસ્યૈતદ્ અભવત્ । યન્ ન્ વ્ અહં સુરૂપં રાજાનં મીમાંસેય ઇતિ ॥ તતો યક્ષરૂપમ્ આત્માનમ્ અભિનિર્માય વિકૃતકરચરણનયનો ઽનેકપરિષન્મધ્યગતં રાજાનમ્ એતદ્ અવોચત્ ॥ નનુ ધર્માભિલાષી ભવાન્ અહં તે ધર્મં ( દક્: 234 ) વક્ષ્યામીતિ ॥ તતઃ સ રાજા ધર્મશ્રવણાત્ પ્રીતિપ્રામોદ્યજાતો અક્ષમ્ એતદ્ ઉવાચ ॥ બ્રૂહિ ગુહ્યક ધર્માન્ શ્રોષ્યામીતિ ॥
ગુહ્યક ઉવાચ ॥ સુખિતસ્ય બત મહારાજ ધર્મા અભિલષન્તિ । બુભૂક્ષિતો ઽસ્મિ ભોજનં તસ્માન્ મે પ્રયચ્છેતિ ॥ તતઃ શ્રુત્વા રાજા પૌરુષાન્ આમન્ત્રયામ્ આસ ॥
આનીય ન્ તમ્ અસ્ય ભક્ષ્યભોજ્યપ્રકારા ઇતિ ॥ યક્ષ ઉવાચ ॥ મા રાજન્, માનુષ્યકેન અદનેનાહં તૃપ્તિં ન ભવામિ । અપિ તુ સ્વાભિપ્રાયં શૃણુ ॥
અત્યન્તોષ્માણિ માંસાનિ નવાનિ રુધિરાણિ ચ ।
ઇત્ય્ અન્નપાન પદ્માક્ષ યક્ષાણામ્ અક્ષતવ્રત

સદ્યોહતમાંસરુધિરં ભક્ષો ઽહમ્ એતં સુન્દરમ્ એકપુત્રકં પ્રયચ્છેતિ ॥
શ્રુત્વા રાજા પરં વિષાદમ્ આપન્નઃ । કદા ચિત્ કર્હિ ચિન્ મે ઽ દ્ય ધર્મશબ્દ આસાદિતઃ સો ઽપ્ય્ અનર્ઘેણ મૂલ્યેનેતિ ॥ તતઃ સુન્દરકુમારસ્ તમ્ ઉપશ્રુત્ય પિતુઃ પાદયોર્ નિપત્ય રાજાનં વિજ્ઞાપયામ્ આસ ॥ મર્ષય દેવ પૂર્યતાં દેવસ્યાભિપ્રાયં પ્રયચ્છ માં ગુહ્યકાયાહરાર્થમ્ ઇતિ ॥ તતો રાજા તમ્ એકપુત્રકમ્ ઇષ્ટં કાન્તં પ્રિય ં મનાપં ક્ષાન્તં ( દક્: 235 ) ધર્મસ્યાર્થે યક્ષાય દત્તવાન્ ॥ તતો યક્ષેણર્દ્ધિબલાધાનાદ્ રાજ્ઞઃ પર્ષદશ્ ચ યથાદર્શિતં યથાઙ્ગાનિ પ્રત્યઙ્ગાનિ પૃથગ્ વિકૃત્ય વિકૃત્ય ભક્ષિતાનિ રુધિરં ચ પીયમાનમ્ । દૃષ્ટ્વા રાજા ધર્માભિલાષી ન વિષાદમ્ આપન્નઃ ॥ સ ગુહ્યકો રાજાનામ્ ઉવાચ ॥ અતૃપ્તો ઽસ્મિ ભો પાર્થિવ ભૂયો મે પ્રયચ્છેતિ ॥ તતો રાજા તસ્મૈ દયિતાં ભાર્યાં દત્તવાન્ । સાપિ તેનૈવાકારેણ દર્શિતા । તતો ભૂયો રાજાનમ્ ઉવાચ ॥ ભોઃ પાર્થિવાદ્યાપિ તૃપ્તિં ન લભત ઇતિ ॥ તતો રાજા યક્ષમ્ ઉવાચ ॥ વત્સ દત્તો મે એકપુત્રકો ભાર્યા ચ યાવત્ કિં ભુયઃ પ્રાર્થયસ ઇતિ ॥ ગુહ્યક ઉવાચ ॥
સ્વશરીરં મે પ્રયચ્છાનેન તૃપ્તિમ્ ઉપયાસ્યામીતિ ॥ રાજોવાચ ॥ યદિ સ્વશરીરં તે પ્રદાસ્યામિ કથં પુનર્ ધર્મં શ્રોષ્યામિ । કિં નુ પૂર્વં મે ધર્મં વદ પશ્ચાદ્ ગૃહીતધર્મા શરીરં પરિત્યક્ષ્યામીતિ ॥ તતો ગુહ્યકેન રાજાનં પ્રતિજ્ઞાયાં પ્રતિષ્ઠાપ્યાનેકશતાયાઃ પરિષદઃ પુરસ્તાદ્ ધર્મો દેશિતઃ ॥
પ્રિયેભ્યો જાયતે શોકઃ પ્રિયેભ્યો જાયતે ભયમ્ ।
પ્રિયેભ્યો વિપ્રમુક્તાનાં નાસ્તિ શોકઃ કુતો ભયમ્