ધર્મસૂત્ર · અધ્યાય 2
પ્રાગ્ ઉપનયનાત્ કામચારઃ કામવાદઃ કામભક્ષઃ ।
અહુતાત્ ।
બ્રહ્મચારી ।
યથોપપાદિતમૂત્રપુરીષો ભવતિ ।
નાસ્યાચમનકલ્પો વિદ્યતે ।
અન્યત્રાપમાર્જનપ્રધાવનાવોક્ષણેભ્યઃ ।
ન તદુપસ્પર્શનાદ્ આશૌચમ્ ।
ન ત્વ્ એવૈનમ્ અગ્નિહવનબલિહરણયોર્ નિયુઞ્જ્યાત્ ।
ન બ્રહ્માભિવ્યાહારયેદ્ અન્યત્ર સ્વધાનિનયનાત્ ।
ઉપનયનાદિર્ નિયમઃ ।
ઉક્તં બ્રહ્મચર્યમ્ ।
અગ્નીન્ધનભૈક્ષચરણે ।
સત્યવચનમ્ ।
અપામ્ ઉપસ્પર્શનમ્ ।
એકે ગોદાનાદિ ।
બહિઃસંધ્યત્વં ચ ।
તિષ્ઠેત્ પૂર્વામ્ આસીતોત્તરાં સજ્યોતિષ્યા જ્યોતિષોદર્શનાદ્ વાગ્યતઃ ।
નાદિત્યમ્ ઈક્ષેત ।
વર્જયેન્મધુમાંસગન્ધમાલ્યદિવાસ્વપ્નાભ્યઞ્જનયાનોપાનચ્છત્રકામક્રોધલોભમોહવાદવાદનસ્નાનદન્તધાવનહર્ષનૃત્યગીતપરિવાદભયાનિ ।
ગુરુદર્શનેકણ્ઠપ્રાવૃતાવસક્થિકાપાશ્રયણપાદપ્રસારણાનિ ।
નિષ્ઠીવિતહસિતવિષ્કમ્ભિતાવસ્ફોતનાનિ ।
સ્ત્રીપ્રેક્ષણાલમ્ભને મૈથુનશઙ્કાયામ્ ।
દ્યૂતં હીનસેવામ્ અદત્તાદાનં હિંસામ્ ।
આચાર્યતત્પુત્રસ્ત્રીદીક્ષિતનામાનિ ।
શુક્લવાચો ।
મદ્યં નિત્યંબ્રાહ્મણઃ ।
અધઃશય્યાસની પૂર્વોત્થાયી જઘન્યસંવેશી ।
વાગ્બાહૂદરસંયતઃ ।
નામગોત્રે ગુરોઃ સમાનતો નિર્દિશેત્ ।
અર્ચિતે શ્રેયસિ ચૈવમ્ ।
શય્યાસનસ્થાનાનિ વિહાય પ્રતિશ્રવણમ્ ।
અભિક્રમણં વચનાદ્ અદૃષ્ટેન ।
અધઃસ્થાનાસનસ્ તિર્યગ્વાતસેવાયાં ગુરુદર્શનેચોત્તિષ્ઠેત્ ।
ગચ્છન્તમ્ અનુવ્રજેત્ ।
કર્મ વિજ્ઞાપ્યાખ્યાય ।
આહુતો ઽધ્યાયી ।
યુક્તઃ પ્રિયહિતયોઃ ।
તદ્ભાર્યાપુત્રેષુ ચૈવમ્ ।
નોચ્છિષ્ટાશનસ્નાપનપ્રસાધનપાદપ્રક્ષાલનોન્મર્દનોપસઙ્ગ્રહણાનિ ।
વિપ્રોષ્યોપસઙ્ગ્રહણં ગુરુભાર્યાણામ્ ।
નૈકે યુવતીનાં વ્યવહારપ્રાપ્તેન ।
સાર્વવર્ણિકભૈક્ષ્યચરણમ્ અભિશસ્તપતિતવર્જમ્ ।
આદિમધ્યાન્તેષુ ભવચ્છબ્દઃ પ્રયોજ્યો વર્ણાનુક્રમેણ ।
આચાર્યજ્ઞાતિગુરુષ્વ્ અલાભે ઽન્યત્ર ।
તેષાં પૂર્વં પૂર્વં પરિહરેત્ ।
નિવેદ્ય ગુરવે ઽનુજ્ઞાતો ભુઞ્જીત ।
અસંનિધૌતદ્ભાર્યાપુત્રસબ્રહ્મચારિભ્યઃ ।
વાગ્યતસ્ તૃપ્યન્નલોલુપ્યમાનઃ સંનિધાયોદકમ્ ।
શિષ્યશિષ્ટિર્ અવધેન ।
અશક્તૌ રજ્જુવેણુવિદલાભ્યાં તનુભ્યામ્ ।
અન્યેન ઘ્નન્(હન્) રાજ્ઞા શાસ્યઃ ।
દ્વાદશ વર્ષાણ્ય્ એકવેદે બ્રહ્મચર્યં ચરેત્ ।
પ્રતિદ્વાદશ વા સર્વેષુ ।
ગ્રહણાન્તં વા ।
વિદ્યાન્તે ગુરુર્ અર્થેન નિમન્ત્ર્યઃ ।
કૃત્વાનુજ્ઞાતસ્ય વા સ્નાનમ્ ।
આચાર્યઃ શ્રેષ્ઠો ગુરૂણાં ।
માતેત્ય્ એકે ।
મૂળ પાઠ: Dharmasūtra · Edition: Ganesa Sastrin Gokhale, Pune 1910, (Anandasrama Sanskrit Series, 61); with variants from: The Institutes of Gautama, ed.by A.F. Stenzler, London 1876. · Data entry Nobuyuki Watase · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0