Dharmasamuccaya · અધ્યાય 27

॥ ઇતિ ધ્યાનવર્ગઃ ષડ્વિંશઃ ॥
(27) પ્રજ્ઞાવર્ગઃ
પ્રજ્ઞા માતેવ હિતકારિણી
ધર્માનુસારિણી પ્રજ્ઞા વીર્યેણ પરિવૃંહિતા ।
સમાધિબલસંયુક્તા માતેવ હિતકારિણી

પ્રજ્ઞા ગતિપઞ્ચકાત્ ત્રાયતે
સા હિ સન્ત્રાયતે સર્વાન્ પુરુષાન્ ગતિપઞ્ચકાત્ ।
ન માતા ન પિતા તત્ર ગચ્છન્તમનુગચ્છતિ

પ્રજ્ઞાશિખરમારુહ્ય શીલકન્દરશોભનમ્ ।
ભવદોષમિદં સર્વ પશ્યતિ (જ્ઞાન) ભૂષણઃ

સમાધિના ભવાર્ણવં તરતિ
ઇન્દ્રિયાણીન્દ્રિયાર્થેભ્યો યદા વિન્દન્તિ તત્પદમ્ ।
તદા સમાધિના જ્ઞાન ભવસાગરમુત્તરેત્

દાનશીલતપોધ્યાનૈર્જ્ઞાનમેવાગ્રમુચ્યતે ।
અપવર્ગાદ્ યદા જ્ઞાનં જ્ઞાનશીલે સુખાવહે

પ્રજ્ઞા અષ્ટમો માર્ગસ્તથાગતેનોપદિષ્ટઃ
ચક્ષુષાં ચ પરા દૃષ્ટા પ્રજ્ઞોક્તા (યા)સુનિર્મલા ।
માર્ગાણાં ચાષ્ટમો માર્ગઃ શિવઃ પ્રોક્તસ્તથાગતૈઃ

પ્રજ્ઞાબલં સર્વોત્તમમ્
ચતુર્ણા ચૈવ સત્યાનામગ્રે દ્વે તુ પ્રકીર્તિતે ।
બાલાનાં ચ સદા દૃષ્ટં પ્રજ્ઞાબલમિહોત્તમમ્

જન્મપદ્વતિર્જ્ઞાનશસ્ત્રેણ છેત્તવ્યા
જ્ઞાનશસ્ત્રેણ તિક્ષ્ણેન લતા છેદ્યા દુરાસદા ।
હન્તવ્યા દોષનિવહાશ્છેત્તવ્યા જન્મપદ્ધતિઃ

ન જ્ઞાનાત્પરો બન્ધુઃ
અમૃતાનાં પરં જ્ઞાનં શ્રેયસાં નિધિરુત્તમમ્ ।
ન જ્ઞાનાચ્ચ પરં બન્ધુર્ન જ્ઞાનાદ્ધનમુત્તમમ્

જ્ઞાનશીલયુતા પ્રજ્ઞા સેવિતવ્યા
જ્ઞાનશીલયુતાવૃદ્ધા વીતરાગા ગતસ્પૃહાઃ ।
સેવિતવ્યાઃ સદા સન્તસ્તત્ત્વમાર્ગનિદર્શકાઃ

ક્લેશાદીન્ પ્રજ્ઞાશસ્ત્રેણ વિદારયેત્
પ્રજ્ઞાવજ્રેણ તીક્ષ્ણેન મહોદયવસેન ચ ।
મહાયોગરથારૂઢઃ ક્લેશાદીન્ પ્રવિદારયેત્