દેવીકાલોત્તરાગમ · શ્લોક 21-40
યદ્યદાલોક્ય યો જન્તુઃ કુરુતે કર્મસઞ્ચયમ્
તદ્ગતિર્જાયતે યસ્માન્ નિરાલોકં તુ ચિન્તયેત્ ॥
હેતુર્નાસ્તિ ફલં નાસ્તિ નાસ્તિ કર્મ સ્વભાવતઃ
અસદ્ભૂતમિદં સર્વં નાસ્તિ લોકો ન લૌકિકઃ ॥
નિરાલમ્બમિદં સર્વં નિરાલમ્બપ્રકાશિતમ્
નિરાલમ્બમિદં કૃત્વા નિરાલમ્બો ભવિષ્યતિ ॥
વ્યોમાકારં મહાશૂન્યં વ્યાપકં યો ન ભાવયેત્
સંસારી સ ભવેલ્લોકે બીજકોશક્રિમિર્યથા ॥
જ્ઞાનોત્પત્તિનિમિત્તં તુ ક્રિયાશ્ચર્યાઃ પ્રકીર્તિતાઃ
યોગં સાલમ્બનં ત્યક્ત્વા નિષ્પ્રપઞ્ચં વિચિન્તયેત્ ॥
પાતાલાત્ શક્તિપર્યન્તં સર્વમેતદભીપ્સિતમ્
ભગ્નં યૈઃ શૂન્યમન્ત્રેણ તે સ્મૃતાઃ શૂન્યવેદિનઃ ॥
વિષયે લોલુપં ચિત્તં મર્કટાદપિ ચઞ્ચલમ્
સર્વશૂન્યપદે સ્થિત્વા તતો નિર્વાણમેષ્યતિ ॥
સર્વતત્ત્વાદ્યસમ્ભિન્નં દેહાદ્ ભિન્નં તથૈવ ચ
અહમસ્માદ્યસમ્ભિન્નં ચૈતન્યં સર્વતોમુખમ્ ॥
આકાશમિવ સર્વં તુ સબાહ્યાભ્યન્તરં પ્રિયે
પરાનન્દમરૂપં તુ પશ્યન્નાનન્દભાગ્ભવેત્ ॥
નિરિન્ધનો યથા વહ્નિઃ સ્વયમેવ પ્રશામ્યતિ
ગ્રાહ્યાભાવાન્મનસ્તદ્વત્ સ્વયમેવ પ્રલીયતે ॥
મોહિકા મૂર્ચ્છિકા માયા સ્વપ્નશ્ચેતિ ચતુર્વિધઃ
સુષુપ્તિર્જાગૃતિશ્ચૈવ સર્વમેતત્ પરિત્યજેત્ ॥
દેહાત્ સૂક્ષ્મગતાત્ પ્રાણાચ્ ચિત્તાદ્ બુદ્ધેરહઙ્કૃતેઃ
સર્વસ્માદ્ભિન્ન એવાહં ચિન્તયન્ લભતે ચિતમ્ ॥
સદાભિભૂતયે ચિત્તં નિદ્રયા સ્મરણાદિના
બોધયિત્વા પ્રયત્નેન કુર્યાત્ સ્વસ્થં પુનઃ પુનઃ ॥
યદા સ્થિરં ભવેચ્ચિત્તં ચાલયન્ન કથંચન
ન કિઞ્ચિચ્ચિન્તયેત્ તત્ર સ્થિરમેવ તુ કારયેત્ ॥
આશ્રયાલમ્બનં ચિત્તં તદ્વત્ કુર્યાન્નિરાશ્રયમ્
ચઞ્ચલં નિશ્ચલં કુર્યાત્ નિશ્ચલં ન તુ ચાલયેત્ ॥
સર્વભૂતલયે જાતે યદ્યદ્વ્યોમ સુનિર્મલમ્
તત્તદ્રૂપં સ્વકં ધ્યાયેદ્ વ્યાપ્તં ચૈવ તુ નિર્મલમ્ ॥
તદેવ જન્મસાફલ્યં પાણ્ડિત્યમિદમેવ હિ
ચલદ્વાયુસમં ચિત્તં નિશ્ચલં ધ્રિયતે હિ યત્ ॥
નૈવોર્ધ્વં ધારયેચ્ચિત્તં ન મધ્યં નાપ્યધઃ ક્વચિત્
અન્તર્ભાવવિનિર્મુક્તં સદા કુર્યાન્નિરાશ્રયમ્ ॥
નિદ્રાયાં બોધયેચ્ચિત્તં વિક્ષિપ્તં શમયેત્ પુનઃ
પક્ષદ્વયપરિત્યાગે સમ્પ્રાપ્તે નૈવ ચાલયેત્ ॥
નિરાશ્રયં સદા ચિત્તં સર્વાલમ્બનવર્જિતમ્
મનો ઽવસ્થાવિનિર્મુક્તં વિજ્ઞેયં મુક્તિલક્ષણમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Devīkālottarāgama · Edition: Vrajavallabha Dwivedi: Devīkālottarāgamaḥ : Commentary in Sanskrit by Nirañjanasiddha, edited with Hindi Translation. Varanasi: Shaiva Bharati Shodha Pratishthanam, 2000. (Research Publication Series, 21) · Data entry Dominic Goodall · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0