દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 9.8

નારાયણનારદસંવાદે કલિમાહાત્મ્યવર્ણનમ્
શ્રીનારાયણ ઉવાચ
સરસ્વતી પુણ્યક્ષેત્રમાજગામ ચ ભારતે ।
ગઙ્‌ગાશાપેન કલયા સ્વયં તસ્થૌ હરેઃ પદે

ભારતી ભારતં ગત્વા બ્રાહ્મી ચ બ્રહ્મણઃ પ્રિયા ।
વાણ્યધિષ્ઠાતૃદેવી સા તેન વાણી પ્રકીર્તિતા

સરો વાપ્યાં ચ સ્રોતસ્તુ સર્વત્રૈવ હિ દૃશ્યતે ।
હરિઃ સરસ્વાંસ્તસ્યેયં તેન નામ્ના સરસ્વતી

સરસ્વતી નદી સા ચ તીર્થરૂપાતિપાવની ।
પાપિનાં પાપદાહાય જ્વલદગ્નિસ્વરૂપિણી

પશ્ચાદ્‍ભાગીરથી નીતા મહીં ભગીરથેન ચ ।
સા વૈ જગામ કલયા વાણીશાપેન નારદ

તત્રૈવ સમયે તાં ચ દધાર શિરસા શિવઃ ।
વેગં સોઢુમયં શક્તો ભુવઃ પ્રાર્થનયા વિભુઃ

પદ્મા જગામ કલયા સા ચ પદ્માવતી નદી ।
ભારતં ભારતીશાપાત્સ્વયં તસ્થૌ હરેઃ પદે

તતોઽન્યયા સા કલયા લેભે જન્મ ચ ભારતે ।
ધર્મધ્વજસુતા લક્ષ્મીર્વિખ્યાતા તુલસીતિ ચ

પુરા સરસ્વતીશાપાત્પશ્ચાચ્ચ હરિશાપતઃ ।
બભૂવ વૃક્ષરૂપા સા કલયા વિશ્વપાવની

કલેઃ પઞ્ચસહસ્રં ચ વર્ષં સ્થિત્વા તુ ભારતે ।
જગ્મુસ્તાશ્ચ સરિદ્‌રૂપં વિહાય શ્રીહરેઃ પદમ્

યાનિ સર્વાણિ તીર્થાનિ કાશીં વૃન્દાવનં વિના ।
યાસ્યન્તિ સાર્ધં તાભિશ્ચ વૈકુણ્ઠમાજ્ઞયા હરેઃ

શાલગ્રામઃ શક્તિશિવૌ જગન્નાથશ્ચ ભારતમ્ ।
કલેર્દશસહસ્રાન્તે ત્યક્ત્વા યાન્તિ નિજં પદમ્

સાધવશ્ચ પુરાણાનિ શઙ્‌ખાનિ શ્રાદ્ધતર્પણે ।
વેદોક્તાનિ ચ કર્માણિ યયુસ્તૈઃ સાર્ધમેવ ચ

દેવપૂજા દેવનામ તત્કીર્તિગુણકીર્તનમ્ ।
વેદાઙ્‌ગાનિ ચ શાસ્ત્રાણિ યયુસ્તૈઃ સાર્ધમેવ ચ

સન્તશ્ચ સત્યધર્મશ્ચ વેદાશ્ચ ગ્રામદેવતાઃ ।
વ્રતં તપશ્ચાનશનં યયુસ્તૈઃ સાર્ધમેવ ચ

વામાચારરતાઃ સર્વે મિથ્યાકપટસંયુતાઃ ।
તુલસીરહિતા પૂજા ભવિષ્યતિ તતઃ પરમ્

શઠાઃ ક્રૂરા દામ્ભિકાશ્ચ મહાહઙ્‌કારસંયુતાઃ ।
ચોરાશ્ચ હિંસકાઃ સર્વે ભવિષ્યન્તિ તતઃ પરમ્

પુંસો ભેદઃ સ્ત્રીવિભેદો વિવાહો વાપિ નિર્ભયઃ ।
સ્વસ્વામિભેદો વસ્તૂનાં ભવિષ્યતિ તતઃ પરમ્

સર્વે સ્ત્રીવશગાઃ પુંસઃ પુશ્ચલ્યશ્ચ ગૃહે ગૃહે ।
તર્જનૈર્ભર્ત્સનૈઃ શશ્વત્સ્વામિનં તાડયન્તિ ચ

ગૃહેશ્વરી ચ ગૃહિણી ગૃહી ભૃત્યાધિકોઽધમઃ ।
ચેટીદાસસમૌ વધ્વાઃ શ્વશ્રૂશ્ચ શ્વશુરસ્તથા

કર્તારો બલિનો ગેહે યોનિસમ્બન્ધિબાન્ધવાઃ ।
વિદ્યાસમ્બન્ધિભિઃ સાર્ધં સમ્ભાષાપિ ન વિદ્યતે

યથાપરિચિતા લોકાસ્તથા પુંસશ્ચ બાન્ધવાઃ ।
સર્વકર્માક્ષમાઃ પુંસો યોષિતામાજ્ઞયા વિના

બ્રહ્મક્ષત્રવિશઃ શૂદ્રા જાત્યાચારવિવર્જિતાઃ ।
સન્ધ્યા ચ યજ્ઞસૂત્રં ચ ભવેલ્લુપ્તં ન સંશયઃ

મ્લેચ્છાચારા ભવિષ્યન્તિ વર્ણાશ્ચત્વાર એવ ચ ।
મ્લેચ્છશાસ્ત્રં પઠિષ્યન્તિ સ્વશાસ્ત્રાણિ વિહાય ચ

બ્રહ્મક્ષત્રવિશાં વંશાઃ શૂદ્રાણાં સેવકાઃ કલૌ ।
સૂપકારા ધાવકાશ્ચ વૃષવાહાશ્ચ સર્વશઃ

સત્યહીના જનાઃ સર્વે સસ્યહીના ચ મેદિની ।
ફલહીનાશ્ચ તરવોઽપત્યહીનાશ્ચ યોષિતઃ

ક્ષીરહીનાસ્તથા ગાવઃ ક્ષીરં સર્પિર્વિવર્જિતમ્ ।
દમ્પતી પ્રીતિહીનૌ ચ ગૃહિણઃ સત્યવર્જિતાઃ

પ્રતાપહીના ભૂપાશ્ચ પ્રજાશ્ચ કરપીડિતાઃ ।
જલહીના મહાનદ્યો દીર્ઘિકાકન્દરાદયઃ

ધર્મહીના પુણ્યહીના વર્ણાશ્ચત્વાર એવ ચ ।
લક્ષેષુ પુણ્યવાન્કોઽપિ ન તિષ્ઠતિ તતઃ પરમ્

કુત્સિતા વિકૃતાકારા નરા નાર્યશ્ચ બાલકાઃ ।
કુવાર્તા કુત્સિતઃ શબ્દો ભવિષ્યતિ તતઃ પરમ્

કેચિદ્‌ગ્રામાશ્ચ નગરા નરશૂન્યા ભયાનકાઃ ।
કેચિત્સ્વલ્પકુટીરેણ નરેણ ચ સમન્વિતાઃ

અરણ્યાનિ ભવિષ્યન્તિ ગ્રામેષુ નગરેષુ ચ ।
અરણ્યવાસિનઃ સર્વે જનાશ્ચ કરપીડિતાઃ

સસ્યાનિ ચ ભવિષ્યન્તિ તડાગેષુ નદીષુ ચ ।
પ્રકૃષ્ટવંશજા હીના ભવિષ્યન્તિ કલૌ યુગે

અલીકવાદિનો ધૂર્તાઃ શઠાશ્ચાસત્યવાદિનઃ ।
પ્રકૃષ્ટાનિ ચ ક્ષેત્રાણિ સસ્યહીનાનિ નારદ

હીનાઃ પ્રકૃષ્ટા ધનિનો દેવભક્તાશ્ચ નાસ્તિકાઃ ।
હિંસકાશ્ચ દયાહીના પૌરાશ્ચ નરઘાતિનઃ

વામના વ્યાધિયુક્તાશ્ચ નરા નાર્યશ્ચ સર્વતઃ ।
સ્વલ્પાયુષો ગદાયુક્તા યૌવનૈ રહિતાઃ કલૌ

પલિતાઃ ષોડશે વર્ષે મહાવૃદ્ધાશ્ચ વિંશતૌ ।
અષ્ટવર્ષા ચ યુવતી રજોયુક્તા ચ ગર્ભિણી

વત્સરાન્તપ્રસૂતા સ્ત્રી ષોડશે ચ જરાન્વિતા ।
પતિપુત્રવતી કાચિત્સર્વા વન્ધ્યાઃ કલૌ યુગે

કન્યાવિક્રયિણઃ સર્વે વર્ણાશ્ચત્વાર એવ ચ ।
માતૃજાયાવધૂનાં ચ જારોપેતાન્નભક્ષકાઃ

કન્યાનાં ભગિનીનાં વા જારોપાત્તાનજીવિનઃ ।
હરેર્નામ્નાં વિક્રયિણો ભવિષ્યન્તિ કલૌ યુગે

સ્વયમુત્સૃજ્ય દાનં ચ કીર્તિવર્ધનહેતવે ।
તતઃ પશ્ચાત્સ્વદાનં ચ સ્વયમુલ્લઙ્‌ઘયિષ્યતિ

દેવવૃત્તિં બ્રહ્મવત્તિં વૃત્તિં ગુરુકુલસ્ય ચ ।
સ્વદત્તાં પરદત્તાં વા સર્વમુલ્લઙ્‌ઘયિષ્યતિ

કન્યકાગામિનઃ કેચિત્કેચિચ્ચ શ્વશ્રુગામિનઃ ।
કેચિદ્વધૂગામિનશ્ચ કેચિદ્વૈ સર્વગામિનઃ

ભગિનીગામિનઃ કેચિત્સપત્‍નીમાતૃગામિનઃ ।
ભ્રાતૃજાયાગામિનશ્ચ ભવિષ્યન્તિ કલૌ યુગે

અગમ્યાગમનં ચૈવ કરિષ્યન્તિ ગૃહે ગૃહે ।
માતૃયોનિં પરિત્યજ્ય વિહરિષ્યન્તિ સર્વતઃ

પત્‍નીનાં નિર્ણયો નાસ્તિ ભર્તૄણાં ચ કલૌ યુગે ।
પ્રજાનાં ચૈવ ગ્રામાણાં વસ્તુનાં ચ વિશેષતઃ

અલીકવાદિનઃ સર્વે સર્વે ચૌરાશ્ચ લમ્પટાઃ ।
પરસ્પરં હિંસકાશ્ચ સર્વે ચ નરઘાતિનઃ

બ્રહ્મક્ષત્રવિશાં વંશા ભવિષ્યન્તિ ચ પાપિનઃ ।
લાક્ષા લોહરસાનાં ચ વ્યાપારં લવણસ્ય ચ

વૃષવાહા વિપ્રવંશાઃ શૂદ્રાણાં શવદાહિનઃ ।
શૂદ્રાન્નભોજિનઃ સર્વે સર્વે ચ વૃષલીરતાઃ

પઞ્ચયજ્ઞવિહીનાશ્ચ કુહૂરાત્રૌ ચ ભોજિનઃ ।
યજ્ઞસૂત્રવિહીનાશ્ચ સંધ્યાશૌચવિહીનકાઃ

પુંશ્ચલી વાર્ધુષાજીવા કુટ્ટની ચ રજસ્વલા ।
વિપ્રાણાં રન્ધનાગારે ભવિષ્યતિ ચ પાચિકા

અન્નાનાં નિયમો નાસ્તિ યોનીનાં ચ વિશેષતઃ ।
આશ્રમાણાં જનાનાં ચ સર્વે મ્લેચ્છાઃ કલૌ યુગે

એવં કલૌ સમ્પ્રવૃત્તે સર્વં મ્લેચ્છમયં ભવેત્ ।
હસ્તપ્રમાણે વૃક્ષે ચ અઙ્‌ગુષ્ઠે ચૈવ માનવે

વિપ્રસ્ય વિષ્ણુયશસઃ પુત્રઃ કલ્કિર્ભવિષ્યતિ ।
નારાયણકલાંશશ્ચ ભગવાન્ બલિનાં વરઃ

દીર્ઘેણ કરવાલેન દીર્ઘઘોટકવાહનઃ ।
મ્લેચ્છશૂન્યાં ચ પૃથિવીં ત્રિરાત્રેણ કરિષ્યતિ

નિર્મ્લેચ્છાં વસુધાં કૃત્વા ચાન્તર્ધાનં કરિષ્યતિ ।
અરાજકા ચ વસુધા દસ્યુગ્રસ્તા ભવિષ્યતિ

સ્થૂલાપ્રમાણા ષડ્‌રાત્રં વર્ષધારાઽઽપ્લુતા મહી ।
લોકશૂન્યા વૃક્ષશૂન્યા ગૃહશૂન્યા ભવિષ્યતિ

તતશ્ચ દ્વાદશાદિત્યાઃ કરિષ્યન્ત્યુદયં મુને ।
પ્રાપ્નોતિ શુષ્કતાં પૃથ્વી સમા તેષાં ચ તેજસા

કલૌ ગતે ચ દુર્ધર્ષે પ્રવૃત્તે ચ કૃતે યુગે ।
તપઃસત્ત્વસમાયુક્તો ધર્મઃ પૂર્ણો ભવિષ્યતિ

તપસ્વિનશ્ચ ધર્મિષ્ઠા વેદજ્ઞા બ્રાહ્મણા ભુવિ ।
પતિવ્રતાશ્ચ ધર્મિષ્ઠા યોષિતશ્ચ ગૃહે ગૃહે

રાજાનઃ ક્ષત્રિયાઃ સર્વે વિપ્રભક્તા મનસ્વિનઃ ।
પ્રતાપવન્તો ધર્મિષ્ઠાઃ પુણ્યકર્મરતાઃ સદા

વૈશ્યા વાણિજ્યનિરતા વિપ્રભક્તાશ્ચ ધાર્મિકાઃ ।
શૂદ્રાશ્ચ પુણ્યશીલાશ્ચ ધર્મિષ્ઠા વિપ્રસેવિનઃ

વિપ્રક્ષત્રવિશાં વંશા દેવીભક્તિપરાયણાઃ ।
દેવીમન્ત્રરતાઃ સર્વે દેવીધ્યાનપરાયણાઃ

શ્રુતિસ્મૃતિપુરાણજ્ઞાઃ પુમાંસ ઋતુગામિનઃ ।
લેશો નાસ્તિ હ્યધર્મસ્ય પૂર્ણો ધર્મઃ કૃતે યુગે

ધર્મસ્ત્રિપાચ્ચ ત્રેતાયાં દ્વિપાચ્ચ દ્વાપરે તતઃ ।
કલૌ વૃત્તે ચૈકપાચ્ચ સર્વલુપ્તિસ્તતઃ પરમ્

વારાઃ સપ્ત તથા વિપ્ર તિથયઃ ષોડશ સ્મૃતાઃ ।
તથા દ્વાદશ માસાશ્ચ ઋતવશ્ચ ષડેવ ચ

દ્વૌ પક્ષૌ ચાયને દ્વે ચ ચતુર્ભિઃ પ્રહરૈર્દિનમ્ ।
ચતુર્ભિઃ પ્રહરૈ રાત્રિર્માસસ્ત્રિંશદ્દિનૈસ્તથા

વર્ષં પઞ્ચવિધં જ્ઞેયં કાલસંખ્યાવિધિક્રમે ।
યથા ચાયાન્તિ યાન્ત્યેવ યથા યુગચતુષ્ટયમ્

વર્ષે પૂર્ણે નરાણાં ચ દેવાનાં ચ દિવાનિશમ્ ।
શતત્રયે ષષ્ઠ્યધિકે નરાણાં ચ યુગે ગતે

દેવાનાં ચ યુગં જ્ઞેયં કાલસંખ્યાવિદાં મતમ્ ।
મન્વન્તરં તુ દિવ્યાનાં યુગાનામેકસપ્તતિઃ

મન્વન્તરસમં જ્ઞેયમાયુષ્યઞ્ચ શચીપતેઃ ।
અષ્ટાવિંશતિમે ચેન્દ્રે ગતે બ્રહ્મદિવાનિશમ્

અષ્ટોત્તરશતે વર્ષે ગતે પાતશ્ચ બ્રહ્મણઃ ।
પ્રલયઃ પ્રાકૃતો જ્ઞેયસ્તત્રાદૃષ્ટા વસુન્ધરા

જલપ્લુતાનિ વિશ્વાનિ બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાદયઃ ।
ઋષયો જ્ઞાનિનઃ સર્વે લીનાઃ સત્યે ચિદાત્મનિ

તત્રૈવ પ્રકૃતિર્લીના તત્ર પ્રાકૃતિકો લયઃ ।
લયે પ્રાકૃતિકે જાતે પાતે ચ બ્રહ્મણો મુને

નિમેષમાત્રં કાલશ્ચ શ્રીદેવ્યાઃ પ્રોચ્યતે મુને ।
એવં નશ્યન્તિ સર્વાણિ બ્રહ્માણ્ડાન્યખિલાનિ ચ

નિમેષાન્તરકાલેન પુનઃ સૃષ્ટિક્રમેણ ચ ।
એવં કતિવિધા સૃષ્ટિર્લયઃ કતિવિધોઽપિ વા

કતિ કલ્પા ગતાયાતાઃ સંખ્યાં જાનાતિ કઃ પુમાન્ ।
સૃષ્ટીનાં ચ લયાનાં ચ બ્રહ્માણ્ડાનાં ચ નારદ

બ્રહ્માદીનાં ચ બ્રહ્માણ્ડે સંખ્યાં જાનાતિ કઃ પુમાન્ ।
બ્રહ્માણ્ડાનાં ચ સર્વેષામીશ્વરશ્ચૈક એવ સઃ

સર્વેષાં પરમાત્મા ચ સચ્ચિદાનન્દરૂપધૃક્ ।
બ્રહ્માદયશ્ચ તસ્યાંશાસ્તસ્યાંશશ્ચ મહાવિરાટ્

તસ્યાંશશ્ચ વિરાટ્ ક્ષુદ્રઃ સૈવેયં પ્રકૃતિઃ પરા ।
તસ્યાઃ સકાશાત્સઞ્જાતોઽપ્યર્ધનારીશ્વરસ્તતઃ

સૈવ કૃષ્ણો દ્વિધાભૂતો દ્વિભુજશ્ચ ચતુર્ભુજઃ ।
ચતુર્ભુજશ્ચ વૈકુણ્ઠે ગોલોકે દ્વિભુજઃ સ્વયમ્

બ્રહ્માદિતૃણપર્યન્તં સર્વં પ્રાકૃતિકં ભવેત્ ।
યદ્યત્પ્રાકૃતિકં સૃષ્ટં સર્વં નશ્વરમેવ ચ

એવંવિધં સૃષ્ટિહેતું સત્યં નિત્યં સનાતનમ્ ।
સ્વેચ્છામયં પરં બ્રહ્મ નિર્ગુણં પ્રકૃતેઃ પરમ્

નિરુપાધિ નિરાકારં ભક્તાનુગ્રહકાતરમ્ ।
કરોતિ બ્રહ્મા બ્રહ્માણ્ડં યજ્જ્ઞાનાત્કમલોદ્‍ભવઃ

શિવો મૃત્યુજ્જયશ્ચૈવ સંહર્તા સર્વસત્ત્વવિત્ ।
યજ્જ્ઞાનાદ્યસ્ય તપસા સર્વેશસ્તુ તપો મહાન્

મહાવિભૂતિયુક્તશ્ચ સર્વજ્ઞઃ સર્વદર્શનઃ ।
સર્વવ્યાપી સર્વપાતા પ્રદાતા સર્વસમ્પદામ્

વિષ્ણુઃ સર્વેશ્વરઃ શ્રીમાન્ યદ્‍ભક્ત્યા યસ્ય સેવયા ।
મહામાયા ચ પ્રકૃતિઃ સર્વશક્તિમયીશ્વરી

સૈવ પ્રોક્તા ભગવતી સચ્ચિદાનન્દરૂપિણી ।
યજ્જ્ઞાનાદ્યસ્ય તપસા યદ્‍ભક્ત્યા યસ્ય સેવયા

સાવિત્રી દેવમાતા ચ વેદાધિષ્ઠાતૃદેવતા ।
પૂજ્યા દ્વિજાનાં વેદજ્ઞા યજ્જ્ઞાનાદ્યસ્ય સેવયા

સર્વવિદ્યાધિદેવી સા પૂજ્યા ચ વિદુષાં પરા ।
યત્સેવયા યત્તપસા સર્વવિશ્વેષુ પૂજિતા

સર્વગ્રામાધિદેવી સા સર્વસમ્પત્પ્રદાયિની ।
સર્વેશ્વરી સર્વવન્દ્યા સર્વેષાં પુત્રદાયિની

સર્વસ્તુતા ચ સર્વજ્ઞા સર્વદુર્ગાર્તિનાશિની ।
કૃષ્ણવામાંશસમ્ભૂતા કૃષ્ણપ્રાણાધિદેવતા

કૃષ્ણપ્રાણાધિકા પ્રેમ્ણા રાધિકા શક્તિસેવયા ।
સર્વાધિકં ચ રૂપં ચ સૌભાગ્યં માનગૌરવે

કૃષ્ણવક્ષઃસ્થલસ્થાનં પત્‍નીત્વે પ્રાપ સેવયા ।
તપશ્ચકાર સા પૂર્વં શતશૃઙ્‌ગે ચ પર્વતે

દિવ્યવર્ષસહસ્રં ચ પતિં પ્રાપ્ત્યર્થમેવ ચ ।
જાતે શક્તિપ્રસાદે તુ દૃષ્ટ્વા ચન્દ્રકલોપમામ્

કૃષ્ણો વક્ષઃસ્થલે કૃત્વા રુરોદ કૃપયા વિભુઃ ।
વરં તસ્યૈ દદૌ સારં સર્વેષામપિ દુર્લભમ્

મમ વક્ષઃસ્થલે તિષ્ઠ મમ ભક્તા ચ શાશ્વતી ।
સૌભાગ્યેન ચ માનેન પ્રેમ્ણાથો ગૌરવેણ ચ

ત્વં મે શ્રેષ્ઠા ચ જ્યેષ્ઠા ચ પ્રેયસી સર્વયોષિતામ્ ।
વરિષ્ઠા ચ ગરિષ્ઠા ચ સંસ્તુતા પૂજિતા મયા

સતતં તવ સાધ્યોઽહં વશ્યશ્ચ પ્રાણવલ્લભે ।
ઇત્યુક્ત્વા ચ જગન્નાથશ્ચકાર લલનાં તતઃ

સપત્‍નીરહિતાં તાં ચ ચકાર પ્રાણવલ્લભામ્ ।
અન્યા યા યાશ્ચ તા દેવ્યઃ પૂજિતાઃ શક્તિસેવયા

તપસ્તુ યાદૃશં યાસાં તાદૃક્તાદૃક્ફલં મુને ।
દિવ્યવર્ષસહસ્રં ચ તપસ્તપ્ત્વા હિમાચલે

દુર્ગા ચ તત્પદં ધ્યાત્વા સર્વપૂજ્યા બભૂવ હ ।
સરસ્વતી તપસ્તપ્ત્વા પર્વતે ગન્ધમાદને

લક્ષવર્ષં ચ દિવ્યં ચ સર્વવન્દ્યા બભૂવ સા ।
લક્ષ્મીર્યુગશતં દિવ્યં તપસ્તપ્ત્વા ચ પુષ્કરે

સર્વસમ્પત્પ્રદાત્રી ચ જાતા દેવીનિષેવણાત્ ।
સાવિત્રી મલયે તપ્ત્વા પૂજ્યા વન્દ્યા બભૂવ સા

ષષ્ટિવર્ષસહસ્રં ચ દિવ્યં ધ્યાત્વા ચ તત્પદમ્ ।
શતમન્વન્તરં તપ્તં શઙ્‌કરેણ પુરા વિભો

શતમન્વન્તરં ચેદં બ્રહ્મા શક્તિં જજાપ હ ।
શતમન્વન્તરં વિષ્ણુસ્તપ્ત્વા પાતા બભૂવ હ

દશમન્વન્તરં તપ્ત્વા શ્રીકૃષ્ણઃ પરમં તપઃ ।
ગોલોકં પ્રાપ્તવાન્દિવ્યં મોદતેઽદ્યાપિ યત્ર હિ

દશમન્વન્તરં ધર્મસ્તપ્ત્વા વૈ ભક્તિસંયુતઃ ।
સર્વપ્રાણઃ સર્વપૂજ્યઃ સર્વાધારો બભૂવ સઃ

એવં દેવ્યાશ્ચ તપસા સર્વે દેવાશ્ચ પૂજિતાઃ ।
મુનયો મનવો ભૂપા બ્રાહ્મણાશ્ચૈવ પૂજિતાઃ

એવં તે કથિતં સર્વં પુરાણં સયથાગમમ્ ।
ગુરુવક્ત્રાદ્યથા જ્ઞાતં કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ

ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં નવમસ્કન્ધે
નારાયણનારદસંવાદે કલિમાહાત્મ્યવર્ણનં નામાષ્ટમોઽધ્યાયઃ