દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 9.49

સુરભ્યુપાખ્યાનવર્ણનમ્
નારદ ઉવાચ
કા વા સા સુરભિર્દેવી ગોલોકાદાગતા ચ યા ।
તજ્જન્મચરિતં બ્રહ્મઞ્છ્રોતુમિચ્છામિ યત્‍નતઃ

શ્રીનારાયણાય ઉવાચ
ગવામધિષ્ઠાતૃદેવી ગવામાદ્યા ગવાં પ્રસૂઃ ।
ગવાં પ્રધાના સુરભિર્ગોલોકે સા સમુદ્‍ભવા

સર્વાદિસૃષ્ટેશ્ચરિતં કથયામિ નિશામય ।
બભૂવ તેન તજ્જન્મ પુરા વૃન્દાવને વને

એકદા રાધિકાનાથો રાધયા સહ કૌતુકી ।
ગોપાઙ્‌ગનાપરિવૃતઃ પુણ્યં વૃન્દાવનં યયૌ

સહસા તત્ર રહસિ વિજહાર સ કૌતુકાત્ ।
બભૂવ ક્ષીરપાનેચ્છા તસ્ય સ્વેચ્છામયસ્ય ચ

સસૃજે સુરભિં દેવીં લીલયા વામપાર્શ્વતઃ ।
વત્સયુક્તાં દુગ્ધવતીં વત્સો નામ મનોરથઃ

દૃષ્ટ્વા સવત્સાં શ્રીદામા નવભાણ્ડે દુદોહ ચ ।
ક્ષીરં સુધાતિરિક્તં ચ જન્મમૃત્યુજરાહરમ્

તદુત્થં ચ પયઃ સ્વાદુ પપૌ ગોપીપતિઃ સ્વયમ્ ।
સરો બભૂવ પયસાં ભાણ્ડવિસ્રંસનેન ચ

દીર્ઘં ચ વિસ્તૃતં ચૈવ પરિતઃ શતયોજનમ્ ।
ગોલોકેઽયં પ્રસિદ્ધશ્ચ સોઽપિ ક્ષીરસરોવરઃ

ગોપિકાનાં ચ રાધાયાઃ ક્રીડાવાપી બભૂવ સા ।
રત્‍નેન્દ્રરચિતા પૂર્ણં ભૂતા ચાપીશ્વરેચ્છયા

બભૂવ કામધેનૂનાં સહસા લક્ષકોટયઃ ।
યાવન્તસ્તત્ર ગોપાશ્ચ સુરભ્યા લોમકૂપતઃ

તાસાં પુત્રાશ્ચ બહવઃ સમ્બભૂવુરસંખ્યકાઃ ।
કથિતા ચ ગવાં સૃષ્ટિસ્તયા ચ પૂરિતં જગત્

પૂજાં ચકાર ભગવાન્ સુરભ્યાશ્ચ પુરા મુને ।
તતો બભૂવ તત્પૂજા ત્રિષુ લોકેષુ દુર્લભા

દીપાન્વિતાપરદિને શ્રીકૃષ્ણસ્યાજ્ઞયા હરેઃ ।
બભૂવ સુરભિઃ પૂજ્યા ધર્મવક્ત્રાદિદં શ્રુતમ્

ધ્યાનં સ્તોત્રં મૂલમન્ત્રં યદ્યત્યૂજાવિધિક્રમમ્ ।
વેદોક્તં ચ મહાભાગ નિબોધ કથયામિ તે

ૐ સુરભ્યૈ નમ ઇતિ મન્ત્રસ્તસ્યાઃ ષડક્ષરઃ ।
સિદ્ધો લક્ષજપેનૈવ ભક્તાનાં કલ્પપાદપઃ

ધ્યાનં યજુર્વેદગીતં તસ્યાઃ પૂજા ચ સર્વતઃ ।
ઋદ્ધિદા વૃદ્ધિદા ચૈવ મુક્તિદા સર્વકામદા

લક્ષ્મીસ્વરૂપાં પરમાં રાધાસહચરીં પરામ્ ।
ગવામધિષ્ઠાતૃદેવીં ગવામાદ્યાં ગવાં પ્રસૂમ્

પવિત્રરૂપાં પૂતાં ચ ભક્તાનાં સર્વકામદામ્ ।
યયા પૂતં સર્વવિશ્વં તાં દેવીં સુરભિં ભજે

ઘટે વા ધેનુશિરસિ બન્ધસ્તમ્ભે ગવામપિ ।
શાલગ્રામે જલાગ્નૌ વા સુરભિં પૂજયેદ્‌ દ્વિજઃ

દીપાન્વિતાપરદિને પૂર્વાહ્ને ભક્તિસંયુતઃ ।
યઃ પૂજયેચ્ચ સુરભિં સ ચ પૂજ્યો ભવેદ્‍ભુવિ

એકદા ત્રિષુ લોકેષુ વારાહે વિષ્ણુમાયયા ।
ક્ષીરં જહાર સુરભિશ્ચિન્તિતાશ્ચ સુરાદયઃ

તે ગત્વા બ્રહ્મલોકે ચ બ્રહ્માણં તુષ્ટુવુસ્તદા ।
તદાજ્ઞયા ચ સુરભિં તુષ્ટાવ પાકશાસનઃ

પુરન્દર ઉવાચ
નમો દેવ્યૈ મહાદેવ્યૈ સુરભ્યૈ ચ નમો નમઃ ।
ગવાં બીજસ્વરૂપાયૈ નમસ્તે જગદમ્બિકે

નમો રાધાપ્રિયાયૈ ચ પદ્માંશાયૈ નમો નમઃ ।
નમઃ કૃષ્ણપ્રિયાયૈ ચ ગવાં માત્રે નમો નમઃ

કલ્પવૃક્ષસ્વરૂપાયૈ સર્વેષાં સતતં પરે ।
ક્ષીરદાયૈ ધનદાયૈ બુદ્ધિદાયૈ નમો નમઃ

શુભાયૈ ચ સુભદ્રાયૈ ગોપ્રદાયૈ નમો નમઃ ।
યશોદાયૈ કીર્તિદાયૈ ધર્મદાયૈ નમો નમઃ

સ્તોત્રશ્રવણમાત્રેણ તુષ્ટા હૃષ્ટા જગત્પ્રસૂઃ ।
આવિર્બભૂવ તત્રૈવ બ્રહ્મલોકે સનાતની

મહેન્દ્રાય વરં દત્ત્વા વાઞ્છિતં ચાપિ દુર્લભમ્ ।
જગામ સા ચ ગોલોકં યયુર્દેવાદયો ગૃહમ્

બભૂવ વિશ્વં સહસા દુગ્ધપૂર્ણં ચ નારદ ।
દુગ્ધં ઘૃતં તતો યજ્ઞસ્તતઃ પ્રીતિઃ સુરસ્ય ચ

ઇદં સ્તોત્રં મહાપુણ્યં ભક્તિયુક્તશ્ચ યઃ પઠેત્ ।
સ ગોમાન્ ધનવાંશ્ચૈવ કીર્તિમાન્પુત્રવાંસ્તથા

સ સ્નાતઃ સર્વતીર્થેષુ સર્વયજ્ઞેષુ દીક્ષિતઃ ।
ઇહ લોકે સુખં ભુક્ત્વા યાત્યન્તે કૃષ્ણમન્દિરે

સુચિરં નિવસેત્તત્ર કરોતિ કૃષ્ણસેવનમ્ ।
ન પુનર્ભવનં તત્ર બ્રહ્મપુત્રો ભવેત્તતઃ

ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં નવમસ્કન્ધે
સુરભ્યુપાખ્યાનવર્ણનં નામેકોનપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ