દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 9.14

ગઙ્‌ગાયાઃ કૃષ્ણપત્‍નીત્વવર્ણનમ્
નારદ ઉવાચ
લક્ષ્મીઃ સરસ્વતી ગઙ્‌ગા તુલસી વિશ્વપાવની ।
એતા નારાયણસ્યૈવ ચતસ્રશ્ચ પ્રિયા ઇતિ

ગઙ્‌ગા જગામ વૈકુણ્ઠમિદમેવ શ્રુતં મયા ।
કથં સા તસ્ય પત્‍ની ચ બભૂવેતિ ચ ન શ્રુતમ્

શ્રીનારાયણ ઉવાચ
ગઙ્‌ગા જગામ વૈકુણ્ઠં તત્પશ્ચાજ્જગતાં વિધિઃ ।
ગત્વોવાચ તયા સાર્ધં પ્રણમ્ય જગદીશ્વરમ્

બ્રહ્મોવાચ
રાધાકૃષ્ણાઙ્‌ગસમ્ભૂતા યા દેવી દ્રવરૂપિણી ।
નવયૌવનસમ્પન્ના સુશીલા સુન્દરી વરા

શુદ્ધસત્ત્વસ્વરૂપા ચ ક્રોધાહઙ્‌કારવર્જિતા ।
તદઙ્‌ગસમ્ભવા નાન્યં વૃણોતીયં ચ તં વિના

તત્રાતિમાનિની રાધા સા ચ તેજસ્વિની વરા ।
સમુદ્યુક્તા પાતુમિમાં ભીતેયં બુદ્ધિપૂર્વકમ્

વિવેશ ચરણામ્ભોજે કૃષ્ણસ્ય પરમાત્મનઃ ।
સર્વત્ર ગોલકં શુષ્કં દૃષ્ટ્વાહમગમં તદા

ગોલોકે યત્ર કૃષ્ણશ્ચ સર્વવૃત્તાન્તપ્રાપ્તયે ।
સર્વાન્તરાત્મા સર્વેષાં જ્ઞાત્વાભિપ્રાયમેવ ચ

બહિશ્ચકાર ગઙ્‌ગા ચ પાદાઙ્‌ગુષ્ઠનખાગ્રતઃ ।
દત્ત્વાસ્યૈ રાધિકામન્ત્રં પૂરયિત્વા ચ ગોલકમ્

પ્રણમ્ય તાં ચ રાધેશં ગૃહીત્વાત્રાગમં પ્રભો ।
ગાન્ધર્વેણ વિવાહેન ગૃહાણેમાં સુરેશ્વરીમ્

સુરેશ્વરેષુ રસિકો રસિકેયં સમાગતા ।
ત્વં રત્‍નં પુંસુ દેવેશ સ્ત્રીરત્‍નં સ્ત્રીષ્વિયં સતી

વિદગ્ધયા વિદગ્ધેન સઙ્‌ગમો ગુણવાન્ ભવેત્ ।
ઉપસ્થિતાં સ્વયં કન્યાં ન ગૃહ્ણાતીહ યઃ પુમાન્

તં વિહાય મહાલક્ષ્મી રુષ્ટા યાતિ ન સંશયઃ ।
યો ભવેત્પણ્ડિતઃ સો ઽપિ પ્રકૃતિં નાવમન્યતે

સર્વે પ્રાકૃતિકાઃ પુંસઃ કામિન્યઃ પ્રકૃતેઃ કલાઃ ।
ત્વમેવ ભગવાન્નાથો નિર્ગુણઃ પ્રકૃતેઃ પરઃ

અર્ધાઙ્‌ગં દ્વિભુજઃ કૃષ્ણો યોઽર્ધાઙ્‌ગેન ચતુર્ભુજઃ ।
કૃષ્ણવામાઙ્‌ગસમ્ભૂતા બભૂવ રાધિકા પુરા

દક્ષિણાંશઃ સ્વયં સા ચ વામાંશઃ કમલા તથા ।
તેનેયં ત્વાં વૃણોત્યેવ યતસ્ત્વદ્દેહસમ્ભવા

એકાઙ્‌ગં ચૈવ સ્ત્રીપુંસોર્યથા પ્રકૃતિપૂરુષૌ ।
ઇત્યેવમુક્ત્વા ધાતા તાં તં સમર્પ્ય જગામ સઃ

ગાન્ધર્વેણ વિવાહેન તાં જગ્રાહ હરિઃ સ્વયમ્ ।
નારાયણઃ કરં ધૃત્વા પુષ્પચન્દનચર્ચિતમ્

રેમે રમાપતિસ્તત્ર ગઙ્‌ગયા સહિતો મુદા ।
ગઙ્‌ગા પૃથ્વીં ગતા યા સા સ્વસ્થાનં પુનરાગતા

નિર્ગતા વિષ્ણુપાદાબ્જાત્તેન વિષ્ણુપદીતિ ચ ।
મૂર્ચ્છાં સમ્પ્રાપ સા દેવી નવસઙ્‌ગમલીલયા

રસિકા સુખસમ્ભોગાદ્‌રસિકેશ્વરસંયુતા ।
તાં દૃષ્ટ્વા દુઃખિતા વાણી પદ્મયા વર્જિતાપિ ચ

નિત્યમીર્ષ્યતિ તાં વાણી ન ચ ગઙ્‌ગા સરસ્વતીમ્ ।
ગઙ્‌ગા શશાપ કોપેન ભારતે ચ હરિપ્રિયા

ગઙ્‌ગયા સહ તસ્યૈવ તિસ્રો ભાર્યા રમાપતેઃ ।
સાર્ધં તુલસ્યા પશ્ચાચ્ચ ચતસ્રશ્ચાભવન્મુને

ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં
નવમસ્કન્ધે ગઙ્‌ગાયાઃ કૃષ્ણપત્‍નીત્વવર્ણનં નામ ચતુર્દશોઽધ્યાયઃ