દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 8.9

ભુવનકોશવર્ણને હરિવર્ષકેતુમાલરમ્યકવર્ષવર્ણનમ્
શ્રીનારાયણ ઉવાચ
હરિવર્ષે ચ ભગવાન્નૃહરિઃ પાપનાશનઃ ।
વર્તતે યોગયુક્તાત્મા ભક્તાનુગ્રહકારકઃ

તસ્ય તદ્દયિતં રૂપં મહાભાગવતોઽસુરઃ ।
પશ્યન્ભક્તિસમાયુક્તઃ સ્તૌતિ તદ્‍ગુણતત્ત્વવિત્

પ્રહ્લાદ ઉવાચ
ૐ નમો ભગવતે નરસિંહાય નમસ્તેજસ્તેજસે
આવિરાવિર્ભવ વજ્રદંષ્ટ્ર કર્માશયાન્ રન્ધય રન્ધય
તમો ગ્રસ ગ્રસ ૐ સ્વાહા । અભયં મમાત્મનિ
ભૂયિષ્ઠાઃ ॥ ૐ ક્ષૌં ॥
સ્વસ્ત્યસ્તુ વિશ્વસ્ય ખલઃ પ્રસીદતાં
ધ્યાયન્તુ ભૂતાનિ શિવં મિથો ધિયા ।
મનશ્ચ ભદ્રં ભજતાદધોક્ષજે
આવેશ્યતાં નો મતિરપ્યહૈતુકી

માગારદારાત્મજવિત્તબન્ધુષુ
સઙ્ગો યદિ સ્યાદ્‍ભગવત્પ્રિયેષુ નઃ ।
યઃ પ્રાણવૃત્ત્યા પરિતુષ્ટ આત્મવાન્
સિદ્ધ્યત્યદૂરાન્ન તથેન્દ્રિયપ્રિયઃ

યત્સઙ્ગલબ્ધં નિજવીર્યવૈભવં
તીર્થં મુહુઃ સંસ્પૃશતાં હિ માનસમ્ ।
હરત્યજોઽન્તઃ શ્રુતિભિર્ગતોઽઙ્ગજં
કો વૈ ન સેવેત મુકુન્દવિક્રમમ્

યસ્યાસ્તિ ભક્તિર્ભગવત્યકિઞ્ચના
સર્વૈર્ગુણૈસ્તત્ર સમાસતે સુરાઃ ।
હરાવભક્તસ્ય કુતો મહદ્‍ગુણા
મનોરથેનાસતિ ધાવતો બહિઃ

હરિર્હિ સાક્ષાદ્‍ભગવાઞ્છરીરિણા-
માત્મા ઝષાણામિવ તોયમીપ્સિતમ્ ।
હિત્વા મહાંસ્તં યદિ સજ્જતે ગૃહે
તદા મહત્ત્વં વયસા દમ્પતીનામ્

તસ્માદ્‌રજોરાગવિષાદમન્યુ-
માનસ્પૃહાભયદૈન્યાધિમૂલમ્ ।
હિત્વા ગૃહં સંસૃતિચક્રવાલં
નૃસિંહપાદં ભજતાં કુતો ભયમ્

એવં દૈત્યપતિઃ સોઽપિ ભક્ત્યાનુદિનમીડતે ।
નૃહરિં પાપમાતઙ્ગહરિં હૃત્પદ્મવાસિનમ્

કેતુમાલે ચ વર્ષે હિ ભગવાન્સ્મરરૂપધૃક્ ।
આસ્તે તદ્વર્ષનાથાનાં પૂજનીયશ્ચ સર્વદા

એતેનોપાસતે સ્તોત્રજાલેન ચ રમાબ્ધિજા ।
તદ્વર્ષનાથા સતતં મહતાં માનદાયિકા

રમોવાચ
ઓં હ્રાં હ્રીં હ્રૂં સ્મ નમો ભગવતે
હૃષીકેશાય સર્વગુણવિશેષૈર્વિલક્ષિતાત્મને
આકૂતીનાં ચિત્તીનાં ચેતસાં વિશેષાણાં ચાધિપતયે
ષોડશકલાય છન્દોમયાયાન્નમયાયામૃતમયાય
સર્વમયાય મહસે ઓજસે બલાય કાન્તાય
કામાય નમસ્તે ઉભયત્ર ભૂયાત્ ।
સ્ત્રિયો વ્રતૈસ્ત્વાં હૃષીકેશ્વરં સ્વતો
હ્યારાધ્ય લોકે પતિમાશાસતેઽન્યમ્ ।
તાસાં ન તે વૈ પરિપાન્ત્યપત્યં
પ્રિયં ધનાયૂંષિ યતોઽસ્વતન્ત્રાઃ

સ વૈ પતિઃ સ્યાદકુતોભયઃ સ્વતઃ
સમન્તતઃ પાતિ ભયાતુરં જનમ્ ।
સ એક એવેતરથા મિથો ભયં
નૈવાત્મલાભાદધિમન્યતે પરમ્

યા તસ્ય તે પાદસરોરુહાર્હણં
ન કામયેત્સાખિલકામલમ્પટા ।
તદેવ રાસીપ્સિતમીપ્સિતોઽર્ચિતો
યદ્‍ભગ્નયાઞ્ચા ભગવન્ પ્રતપ્યતે

મત્પ્રાપ્તયેઽજેશસુરાસુરાદય-
સ્તપ્યન્ત ઉગ્રં તપ ઐન્દ્રિયે ધિયઃ ।
ઋતે ભવત્પાદપરાયણાન્ન માં
વિદન્ત્યહં ત્વદ્ધૃદયા યતોઽજિત

સ ત્વં મમાપ્યચ્યુત શીર્ષ્ણિ વન્દિતં
કરામ્બુજં યત્ત્વદધાયિ સાત્વતામ્ ।
બિભર્ષિ માં લક્ષ્ય વરેણ્ય માયયા
ક ઈશ્વરસ્યેહિતમૂહિતું વિભુઃ

એવં કામં સ્તુવન્ત્યેવ લોકબન્ધુસ્વરૂપિણમ્ ।
પ્રજાપતિમુખા વર્ષનાથાઃ કામસ્ય સિદ્ધયે

રમ્યકે નામવર્ષે ચ મૂર્તિં ભગવતઃ પરામ્ ।
માત્સ્યાં દેવાસુરૈર્વન્દ્યાં મનુઃ સ્તૌતિ નિરન્તરમ્

મનુરુવાચ
ૐ નમો ભગવતે મુખ્યતમાય નમઃ સત્ત્વાય
પ્રાણાયૌજસે બલાય મહામત્સ્યાય નમઃ ।
અન્તર્બહિશ્ચાખિલલોકપાલકૈ-
રદૃષ્ટરૂપો વિચરસ્યુરુસ્વનઃ ।
સ ઈશ્વરસ્ત્વં ય ઇદં વશે નય-
ન્નામ્ના યથા દારુમયીં નરઃ સ્ત્રિયમ્

યં લોકપાલાઃ કિલ મત્સરજ્વરા
હિત્વા યતન્તોઽપિ પૃથક્ સમેત્ય ચ ।
પાતું ન શેકુર્દ્વિપદશ્ચતુષ્પદઃ
સરીસૃપં સ્થાણુ યદત્ર દૃશ્યતે

ભવાન્ યુગાન્તાર્ણવ ઊર્મિમાલિનિ
ક્ષોણીમિમામોષધિવીરુધાં નિધિમ્ ।
મયા સહોરુક્રમ તેઽજ ઓજસા
તસ્મૈ જગત્પ્રાણગણાત્મને નમઃ

એવં સ્તૌતિ ચ દેવેશં મનુઃ પાર્થિવસત્તમઃ ।
મત્સ્યાવતારં દેવેશં સંશયચ્છેદકારણમ્

ધ્યાનયોગેન દેવસ્ય નિર્ધૂતાશેષકલ્મષઃ ।
આસ્તે પરિચરન્ભક્ત્યા મહાભાગવતોત્તમઃ

ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં સંહિતાયામષ્ટમસ્કન્ધે
ભુવનકોશવર્ણને હરિવર્ષકેતુમાલરમ્યકવર્ષવર્ણનં નામ નવમોઽધ્યાયઃ