દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 10.8
મનૂત્પત્તિવર્ણનમ્
શૌનક ઉવાચ
આદ્યો મન્વન્તરઃ પ્રોક્તો ભવતા ચાયમુત્તમઃ ।
અન્યેષામુદ્ભવં બ્રૂહિ મનૂનાં દિવ્યતેજસામ્
સૂત ઉવાચ
એવમાદ્યસ્ય ચોત્પત્તિં શ્રુત્વા સ્વાયમ્ભુવસ્ય હિ ।
અન્યેષાં ક્રમશસ્તેષાં સમ્ભૂતિં પરિપૃચ્છતિ
નારદઃ પરમો જ્ઞાની દેવીતત્ત્વાર્થકોવિદઃ ।
નારદ ઉવાચ
મનૂનાં મે સમાખ્યાહિ સૂત્પત્તિં ચ સનાતન
શ્રીનારાયણ ઉવાચ
પ્રથમોઽયં મનુઃ સ્વાયમ્ભુવ ઉક્તો મહામુને ।
દેવ્યારાધનતો યેન પ્રાપ્તં રાજ્યમકણ્ટકમ્
પ્રિયવ્રતોત્તાનપાદૌ મનુપુત્રૌ મહૌજસૌ ।
રાજ્યપાલનકર્તારૌ વિખ્યાતૌ વસુધાતલે
દ્વિતીયશ્ચ મનુઃ સ્વારોચિષ ઉક્તો મનીષિભિઃ ।
પ્રિયવ્રતસુતઃ શ્રીમાનપ્રમેયપરાક્રમઃ
સ સ્વારોચિષનામાપિ કાલિન્દીકૂલતો મનુઃ ।
નિવાસં કલ્પયામાસ સર્વસત્ત્વપ્રિયઙ્કરઃ
જીર્ણપત્રાશનો ભૂત્વા તપઃ કર્તુમનુવ્રતઃ ।
દેવ્યા મૂર્તિં મૃણ્મયીં ચ પૂજયામાસ ભક્તિતઃ
એવં દ્વાદશ વર્ષાણિ વનસ્થસ્ય તપસ્યતઃ ।
દેવી પ્રાદુરભૂત્તાત સહસ્રાર્કસમદ્યુતિઃ
તતઃ પ્રસન્ના દેવેશી સ્તવરાજેન સુવ્રતા ।
દદૌ સ્વારોચિષાયૈવ સર્વમન્વન્તરાશ્રયમ્
આધિપત્યં જગદ્ધાત્રી તારિણીતિ પ્રથામગાત્ ।
એવં સ્વારોચિષમનુસ્તારિણ્યારાધનાત્તતઃ
આધિપત્યં ચ લેભે સ સર્વારાતિવિવર્જિતમ્ ।
ધર્મં સંસ્થાપ્ય વિધિવદ્રાજ્યં પુત્રૈઃ સમં વિભુઃ
ભુક્ત્વા જગામ સ્વર્લોકં નિજમન્વન્તરાશ્રયાત્ ।
તૃતીય ઉત્તમો નામ પ્રિયવ્રતસુતો મનુઃ
ગઙ્ગાકૂલે તપસ્તપ્ત્વા વાગ્ભવં સઞ્જપન્ રહઃ ।
વર્ષાણિ ત્રીણ્યુપવસન્ દેવ્યનુગ્રહમાવિશત્
સ્તુત્વા દેવીં સ્તોત્રવરૈર્ભક્તિભાવિતમાનસઃ ।
રાજ્યં નિષ્કણ્ટકં લેભે સન્તતિં ચિરકાલિકીમ્
રાજ્યોત્થાન્યાનિ સૌખ્યાનિ ભુક્ત્વા ધર્માન્યુગસ્ય ચ ।
સોઽપ્યાજગામ પદવીં રાજર્ષિવરભાવિતામ્
ચતુર્થસ્તામસો નામ પ્રિયવ્રતસુતો મનુઃ ।
નર્મદાદક્ષિણે કૂલે સમારાધ્ય જગન્મયીમ્
મહેશ્વરીં કામરાજકૂટજાપપરાયણઃ ।
વાસન્તે શારદે કાલે નવરાત્રસપર્યયા
તોષયામાસ દેવેશીં જલજાક્ષીમનૂપમામ્ ।
તસ્યાઃ પ્રસાદમાસાદ્ય નત્વા સ્તોત્રૈરનુત્તમૈઃ
અકણ્ટકં મહદ્રાજ્યં બુભુજે ગતસાધ્વસઃ ।
પુત્રાન્વલોદ્ધતાઞ્છૂરાન્દશ વીર્યનિકેતનાન્
ઉત્પાદ્ય નિજભાર્યાયાં જગામામ્બરમુત્તમમ્ ।
પઞ્ચમો મનુરાખ્યાતો રૈવતસ્તામસાનુજઃ
કાલિન્દીકૂલમાશ્રિત્ય જજાપ કામસંજ્ઞકમ્ ।
બીજં પરમવાગ્દર્પદાયકં સાધકાશ્રયમ્
એતદારાધનાદાપ સ્વારાજ્યર્દ્ધિમનુત્તમામ્ ।
બલમપ્રહતં લોકે સર્વસિદ્ધિવિધાયકમ્
સન્તતિં ચિરકાલીનાં પુત્રપૌત્રમયીં શુભામ્ ।
ધર્માન્વ્યસ્ય વ્યવસ્થાપ્ય વિષયાનુપભુજ્ય ચ ।
જગામાપ્રતિમઃ શૂરો મહેન્દ્રાલયમુત્તમમ્
ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દશમસ્કન્ધે મનૂત્પત્તિવર્ણનં નામાષ્ટમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0