દશભૂમિકસૂત્ર · અધ્યાય 7

6 અભિમુખી નામ ષષ્ઠી ભૂમિઃ ।
ઉપક્રમગાથાઃ ।
ચરણવર શ્રુણિત્વા ભૂમિશ્રેષ્ઠં વિદૂનાં ગગનિ સુગતપુત્રા હર્ષિતાઃ પુષ્પવર્ષી ।
મણિરતન ઉદારા આભયુક્તા વિશુદ્ધા અભિકિર સુગતસ્ય સાધ્વિતિ વ્યાહરન્તઃ

મરુત શતસહસ્રા હર્ષિતા અન્તરીક્ષે દિવિય રુચિર ચિત્રા રત્નચૂર્ણા ઉદારાઃ ।
અભિકિર સુગતેભ્યો ગન્ધમાલ્યાનુલેપાન્ છત્રધ્વજાપતાકાહારચન્દ્રાર્ધહારાન્

મરુપતિ વશવર્તી સર્વદેવગણેન ઉપરિ ખગ પઠિત્વા મેઘ રત્નામયાનિ ।
અભિકિરિષુ પ્રસન્નઃ પૂજનાર્થં જિનસ્ય સાધુ સુગતપુત્રા વ્યાહરી હૃષ્ટચિત્તાઃ

અમરવધુસહસ્રાણ્યન્તરીક્ષે સ્થિતાનિ ગીત રુત મનોજ્ઞા વાદ્યસંગીતિયુક્તા ।
સર્વરુતસ્વરેભ્યો એવ શબ્દા રવન્તે જિન કૃતુ સુમનોજ્ઞૈઃ ક્લેશતાપસ્ય હન્તા

શૂન્ય પ્રકૃતિશાન્તા સર્વધર્માનિમિત્તાઃ ખગપથસમતુલ્યા નિર્વિકલ્પા વિશુદ્ધાઃ ।
ગતિસ્થિતિવિનિર્વૃત્તા નિષ્પ્રપઞ્ચા અશેષા તથતસમ તથત્વાદ્ધર્મતા નિર્વિકલ્પા

યૈઃ પુનરનુબુદ્ધાઃ સર્વધર્મેવ તેષાં ભાવિ તથ અભાવે ઇઞ્જના નાસ્તિ કાચિત્ ।
કૃપ કરુણ જગે ચ મોચનાર્થં પ્રયુક્તાસ્તે હિ સુગતપુત્રા ઔરસા ધર્મજાતાઃ

દાનચરિ ચરન્તે સર્વ હિત્વા નિમિત્તં શીલસુધૃતચિત્તાં આદિશાન્તા પ્રશાન્તાઃ ।
જગતિ કૃત ક્ષમન્તે અક્ષયા ધર્મજ્ઞાની વિરિયબલૌપેતાઃ સર્વધર્માવિવિક્તાઃ

ધ્યાનનયપ્રવિષ્ટા જીર્ણક્લેશા વિશુદ્ધાઃ સર્વવિદિતવસ્તૂ આદિશૂન્યાધિમુક્તાઃ ।
જ્ઞાનક્રિયબલાઢ્યા નિત્યયુક્તા જગાર્થં તે હિ સુગતપુત્રાઃ શાન્તપાપા મહાત્માઃ

ઈદૃશા રુતસહસ્ર ભણિત્વા ખે સ્થિતાઃ સુમધુરા સુરકન્યાઃ ।
તૂષ્ણિભૂત જિનમીક્ષિ પ્રસન્ના ધર્મગૌરવરતા મરુકન્યાઃ

વિમુક્તિચન્દ્ર અબ્રવીદ્વજ્રગર્ભં વિશારદમ્ । કીદૃશાકારનિષ્પત્તિઃ પઞ્ચમાયામનન્તરમ્

ઉપસંહારગાથાઃ ।
પરિપૂર્ણમાર્ગચરણા વિદુ પઞ્ચમાયાં ધર્માનિમિત્તત અલક્ષણતા અજાતા ।
અનુત્પાદ આદિપરિશુદ્ધ્યતિનિષ્પ્રપઞ્ચા ભાવેત્વ જ્ઞાનમતિ ષષ્ઠિ સમાક્રમન્તિ

ધર્મા વિવિક્ત અપ્રતિગ્રહ નિર્વિકલ્પા માયાસ્વભાવ દ્વયભાવતુ વિપ્રયુક્તા ।
અનુલોમયન્ત અવિલોમન્ત ધર્મનેત્રી જ્ઞાનાન્વિતાઃ પ્રવર ષષ્ઠિ સમાક્રમન્તિ

તીક્ષ્ણાનુલોમસ્થિત જ્ઞાનબલોપપેતાઃ સમુદાગમં વિભવુ પ્રેક્ષિષુ સર્વલોકે ।
મોહાન્ધકારપ્રભવં જગસંભવાત્મા તસ્યૈવ મોહવિગમેન પ્રવૃતિ નાસ્તિ

વિચિનન્તિ પ્રત્યયકૃતિં પરમાર્થશૂન્યાં ક્રિય હેતુપ્રત્યયસમજ્ઞ ક્રિયાવિરોધૌ ।
યાથાવતઃ કરકપેતક્રિયાં વિદિત્વા વિચિનન્તિ સંસ્કૃત ઘનાભ્રસમં નિરીહમ્

સત્યેષુ ઽજ્ઞાનુ પરમાર્થતુ સા અવિદ્યા કર્મા ચ ચેતનબલેન વિભાગપ્રાપ્તમ્ ।
ચિત્તં નિશ્રિત્ય સહજં પુન નામરૂપમ્ એવંમુખા ભવતિ યાવ દુખસ્ય સ્કન્ધઃ

તે ચિત્તમાત્ર તિ ત્રૈધાતુકમોતરન્તિ અપિ ચા ભવાઙ્ગ ઇતિ દ્વાદશ એકચિત્તે ।
સંરાગુ જાતુ અપિ ચિત્તુ પ્રભાવિતસ્તુ એવં ચ સંભવક્ષયં પુન ચિત્તભાગમ્

કાર્યં અવિદ્યદ્વય કુર્વતિ મોહભાવે મોહેભિ હેતુ વહતે પુન ચેતનાયાઃ ।
એવં ચ યાવ જરધ્વંસનસ્કન્ધભેદમ્ અનુ સર્વ દુઃખપ્રભવં ક્ષયતઃ અભાવઃ

ઉચ્છેદુ નો ભવતિ પ્રત્યયતામવિદ્યા નોચ્છેદ્યતાપિ કર પ્રહાય સંનિરોધમ્ ।
મોહો તેષુ ચ ઉપાદાનં ક્લેશવર્ત્મ કર્મ ભવં ચ અપિ ચેતન શેષ દુઃખા

મોહં તુ આયતન સંસ્કૃતદુઃખ તેષાં સ્પર્શં ચ વેદન સુખાદુખતાય દુઃખા ।
શેષાનમઙ્ગનપરિણામદુઃખવૃદ્ધિઃ વ્યુચ્છેદ તસ્ય દુઃખતા ન હિ આત્મમસ્તિ

અધ્વેષુ પૂર્વં તમચેતનસંસ્કૃતસ્ય વિજ્ઞાન વેદન વિવર્તતિ પ્રત્યુત્પન્નમ્
અપરાન્તુ તેષુ પ્રભવો દુખસંભવેયમ્ આપેક્ષ ચ્છેદુ પ્રસરં ચ નિરીક્ષયન્તઃ

મોહસ્ય પ્રત્યયતુ સંભવતે વિબન્ધા વિનિબન્ધનવ્યયક્ષયે સતિ પ્રત્યયાનામ્ ।
હેતોશ્ચ મૂલપ્રભવં ન તુ હેતુભેદં વ્યુપરીક્ષતે ચ જિન જ્ઞાન સ્વભાવશૂન્યમ્

અનુલોમ મોહપ્રભવં ચ પ્રભાવતશ્ચ પ્રતિલોમહેતુ ક્ષયતો ભવ સર્વચ્છેદ્યમ્ ।
ગમ્ભીરપ્રત્યયતમસ્ય સતો ઽસતશ્ચ વ્યુપરીક્ષતે દશવિધં અનિકેતબુદ્ધિઃ

સંધી ભવાઙ્ગતુ તથાપિ ચ કર્મસ્થાનમ્ અવિભાગતસ્ત્રિવિધુ વર્ત્મનિ પૂર્વતશ્ચ ।
ત્રિયહેતુ દુઃખવિભવા ઉદય વ્યયં ચ અભાવતો ઽક્ષયત પ્રત્યય આનુલોમમ્

એવં પ્રતીત્યસમુત્પાદ સમોતરન્તિ માયોપમં વિતથ વેદકર્માપનીતમ્ ।
સ્વપ્નોપમં ચ તથતા પ્રતિભાસ ચૈવ બાલાન મોહન મરીચિસમસ્વભાવમ્

યા એવ ભાવન સ શૂન્યત પણ્ડિતાનાં રતિ પ્રત્યયાન ભવતે ઇદમાનિમિત્તમ્ ।
જાનિત્વ જાતુ વિતથં પ્રણિધાતુ નાસ્તિ અન્યત્ર સત્ત્વકૃપયા ઉપપદ્યન્તિ

એવં વિમોક્ષમુખ ભાવયિ તે મહાત્મા કૃપબુદ્ધિ ભૂય તથ બુદ્ધગુણાભિલાષી ।
સંયોગસંસ્કૃતિકૃત વ્યુપરીક્ષમાણો નિયતાશયો ભવતિ નૈકગુણોપપેતઃ

પૂર્ણા સહસ્ર દશ શૂન્યતયે સમાધી તથ આનિમિત્તવરદં ચ વિમોક્ષ તાયી

પ્રલ્હાદયન્તિ જગદાશય ચન્દ્ર-આભા વહમાનુ વાત ચતુરો અસંહાર્યપ્રાપ્તા ।
અતિક્રમ્ય મારપથમાભ જિનૌરસાનાં પ્રશમેન્તિ ક્લેશપરિતાપ દુખાર્દિતાનામ્

ઇહ ભૂમિદેશુપગતા મરુતાધિપાસ્તે ભોન્તી સુનિર્મિત કૃતાવધિમાનઘાતી ।
યં ચૈવ આરભિષુ જ્ઞાનપથોપપેતા અસંહાર્ય શ્રાવકગતી અતિક્રાન્ત ધીરાઃ

આકાઙ્ક્ષમાણુ સુગતાત્મજ વીર્યપ્રાપ્તાઃ કોટીશતસહસ્રપૂર્ણ સમાધિ લબ્ધાઃ ।
પશ્યન્તિ એકક્ષણિ બુદ્ધ દશદ્દિશાસુ પ્રતપન્તિ સૂર્ય એવ મધ્યગુ ગ્રીષ્મકાલે

ગમ્ભીર દુર્દૃશા સૂક્ષ્મ દુર્જ્ઞેયા જિનશ્રાવકૈઃ । ષષ્ઠી ભૂમિર્મહાત્માનામાખ્યાતા સુગતાત્મજાઃ