ચિત્તવિશુદ્ધિપ્રકરણ · શ્લોક 61-80

ન હ્યશુચિર્ઘટસ્તોયૈઃ ક્ષાલિતો ઽપિ પુનઃ પુનઃ ।
તદ્વદશુચિસમ્પૂર્ણઃ પિણ્ડો ઽપિ ન વિશુધ્યતિ

પ્રતરન્નપિ ગઙ્ગાયાં નૈવ શ્વા શુદ્ધિમર્હતિ ।
તદ્દદ્વર્મધિયાં પુંસાં તીર્થસ્નાનં તુ નિષ્ફલમ્

ધર્મો યદિ ભવેત્સ્નાનાત્કૈવર્તાનાં કૃતાર્થતા ।
નક્તન્દિવં જલસ્થાનાં મત્સ્યાદીનાં તુ કા કથા

પાપક્ષયો ઽપિ સ્નાનેન નૈવ સ્યાદિતિ નિશ્ચયઃ ।
યતો રાગાદિવૃદ્ધિસ્તુ દૃશ્યતે તીર્થસેવિનામ્

રાગો દ્વેષશ્ચ મોહશ્ચ ઈર્ષ્યા તૃષ્ણા ચ સર્વદા ।
પાપાનાં મૂલમાખ્યાતં નૈષાં સ્નાનેન શોધનમ્

આત્માત્મીયગ્રહાદેતે સમ્ભવન્તીહ જન્મિનઃ ।
અવિદ્યાહેતુકઃ સો ઽપિ સાવિદ્યા ભ્રાન્તિરિષ્યતે

રૌપ્યબુદ્ધિર્યથા શુક્તૌ શુક્તિદૃષ્ટૌ નિવર્તતે ।
નૈરાત્મ્યદર્શનાત્સાપિ નિર્મૂલમવસીદતિ

સર્પબુદ્ધિર્યથા રજ્જૌ રજ્જુદૃષ્ટૌ નિવર્તતે ।
સર્પબુદ્ધિઃ પુનસ્તત્ર નૈવ સ્યાદિહ જન્મનિ

સત્ત્વબુદ્ધિસ્તથાત્રાપિ વજ્રજ્ઞાનાન્નિવર્તતે ।
ન ભાવઃ સમ્ભવેત્તત્ર દગ્ધબીજ ઇવાઙ્કુરઃ

નૈરાત્મ્યશુચિસઙ્ગાતઃ પિણ્ડઃ પ્રકૃતિનિર્મલઃ ।
તસ્ય સન્તાપને ધર્મઃ કષ્ટં બાલૈર્વિકલ્પિતઃ

ચન્દ્રોદયવ્યયઞ્જાપિ અપેક્ષ્ય તિથિકલ્પના ।
સૂર્યોદયવ્યયેનાપિ દિવારાત્રિવ્યવસ્થિતિઃ

પૂર્વાદિવ્યવહારો ઽપિ કલ્પનાપેક્ષયા કૃતઃ ।
ગ્રહનક્ષત્રરાશ્યાદિ સર્વલોકૈર્વિકલ્પિતમ્

શીતોષ્ણવર્ષણાપેક્ષા તથૈવ ઋતુકલ્પના ।
સ્વકર્મફલભોગો ઽયં શુભાશુભગ્રહોદિતઃ

અવિદ્યાકર્દમાલિપ્તં ચિત્તચિન્તામણિં પુમાન્ ।
પ્રવૃત્તઃ ક્ષાલિતું વિદ્વાન્ કો ઽવિદ્યાં વૃંહયેત્પુનઃ

ન ગ્રહતિથિનક્ષત્રદેશકાલાદ્યપેક્ષણમ્ ।
વિહરેન્નિર્વિકલ્પસ્તુ નિર્નિમિત્તમશઙ્કિતઃ

યદ્યદિન્દ્રિયમાર્ગત્વં યાયાત્તત્તત્સ્વભાવતઃ ।
સુસમાહિતયોગેન સર્વં બુદ્ધમયં વદેત્

ચક્ષુર્વૈરોચનો બુદ્ધઃ શ્રવણં વજ્રસૂર્યકઃ ।
ઘ્રાણં ચ પરમાશ્વસ્તુ પદ્મનર્તેશ્વરો મુખમ્

કાયઃ શ્રીહેરુકો રાજા વજ્રસત્ત્વશ્ચ માનસમ્ ।
એવં સમ્યક્ સદા યોગી વિચરેત્કરુણાત્મકઃ

સિદ્ધાન્તી નિર્વિકલ્પો ઽસૌ સ્થિરકલ્પસ્તુ ધીધનઃ ।
યથેષ્ટચેષ્ટાવ્યાપારઃ સર્વભુક્ સર્વકૃત્તથા

સર્વકામક્રિયાકારી યથારુચિતચેષ્ટિતઃ ।
ઉત્થિતો વા નિષણો વા ચઙ્ક્રમન્વા સ્વપંસ્તથા