ચિત્તવિશુદ્ધિપ્રકરણ · શ્લોક 21-40

વિચિન્ત્ય સમયં સર્વં દેવતાપૂજનાવિધિમ્ ।
શુદ્ધમાલોક્ય નિઃશઙ્કં ભોક્તવ્યં મન્ત્રચોદિતમ્

શોધ્યં બોધ્યં તથા દીપ્યમક્ષરત્રયયોગતઃ ।
અઙ્ગુષ્ઠાનામિકાગ્રાભ્યાં પ્રીણયેચ્ચ તથાગતાન્

યત્સત્યમિતિ બાલાનાં તન્મિથ્યા ખલુ યોગિનામ્ ।
ગચ્છન્નન્તમનેનૈવ ન બદ્ધો ન ચ મુચ્યતે

સંસારં ચૈવ નિર્વાણં મન્યન્તે ઽતત્ત્વદર્શિનઃ ।
ન સંસારં ન નિર્વાણં મન્યન્તે ઽતત્ત્વદર્શિનઃ

વિકલ્પો હિ મહાગ્રાહઃ સંસારોદધિપાતકઃ ।
અવિકલ્પા મહાત્માનો મુચ્યન્તે ભવબન્ધનાત્

શઙ્કાવિષેણ બાધ્યન્તે વિષેણેવ પૃથગ્જનાઃ ।
તામેવોત્ખાત્ય નિર્મૂલં વિચરેત્કરુણાત્મકઃ

યથૈવ સ્ફટિકઃ સ્વચ્છઃ પરરાગેણ રજ્યતે ।
તથૈવ ચિત્તરત્નં તુ કલ્પનારાગરઞ્જિતમ્

પ્રકૃત્યા કલ્પનારાગૈર્વિવિક્તં ચિત્તરત્નકમ્ ।
આદિશુદ્ધમનુત્પન્નં નિઃસ્વભાવમનાવિલમ્

તત્તદ્યત્નેન કર્તવ્યં યદ્યદ્બાલૈર્વિગર્હિતમ્ ।
સ્વાધિદૈવતયોગેન ચિત્તનિર્મલકારણાત્

રાગાગ્નિવિષસંમુગ્ધા યોગિનાં શુભચેતસા ।
કામિતાઃ ખલુ કામિન્યઃ કામમોક્ષફલાવહાઃ

યથા સ્વગરૂડં ધ્યાત્વા વિષમાકૃષ્ય સંપિબન્ ।
કરોતિ નિર્વિષં સાધ્યં ન વિષેણાભિભૂયતે

દ્વાદશયોજનવ્યાસં ચક્રં વૈ શિરસિ ભ્રમત્ ।
બોધિચિત્તં સમુત્પાદ્ય અપનીતમિતિ શ્રુતિઃ

બોધિચિત્તં સમુત્પાદ્ય સમ્બોધૌ કૃતચેતસા ।
તત્રાસ્તિ યન્ન કર્તવ્યં જગદુદ્વરણાશયા

આદિશુદ્ધમનુત્પન્નં નિઃસ્વભાવમનાવિલમ્ ।
જગદ્ભાવેન સમ્પશ્યન્ન બદ્ધો ન ચ મુચ્યતે

વિચિન્ત્ય વિધિવદ્યોગી દેવતાગુણવિસ્તરમ્ ।
રજ્યતે રાગચિત્તેન રાગભોગેણ મુચ્યતે

કિં કુર્મઃ કુત્ર વૈ લભ્યા વિચિત્રા ભાવશક્તયઃ ।
વિષાક્રાન્તો યથા કશ્ચિદ્વિષેણૈવ તુ નિર્વિષઃ

કર્ણાજ્જલં જલેનૈવ કણ્ટકેનૈવ કણ્ટકમ્ ।
રાગેણૈવ તથારાગમુદ્વરન્તિ મણીષિણઃ

યથૈવ રજકો વસ્ત્રં મલેનૈવ તુ નિર્મલમ્ ।
કુર્યાદ્વિજ્ઞસ્તથાત્માનં મલેનૈવ તુ નિર્મલમ્

યથા ભવતિ સંશુદ્ધો રજોનિર્ઘૃષ્ટદર્પણઃ ।
સેવિતસ્તુ તથા વિજ્ઞૈર્દોષો દોષવિનાશનઃ

લોહપિણ્ડો જલે ક્ષિપ્તો મજ્જત્યેવ તુ કેવલમ્ ।
પાત્રીકૃતો સ એવાન્ધં તારયેત્તરતિ સ્વયમ્