ચિત્તવિશુદ્ધિપ્રકરણ · શ્લોક 1-20

ચિત્તવિશુદ્ધિપ્રકરણ (ચ્વ્પ્)
[અનાદિનિધનં શાન્તં ભાવાભાવવિવર્જિતમ્ ।
નિર્વિકલ્પં નિરાલમ્બમનવસ્થિતમદ્વયમ્

અદૃષ્ટાન્તમનાખ્યાનમચિન્ત્યમનિદર્શનમ્ ।
અનાશ્રયાપ્રતિષ્ઠાનં નિર્વિકારમસંસ્કૃતમ્

સર્વેષામાશ્રયં બુદ્ધં કરુણામયવિગ્રહમ્ ।
નાનાધિમુક્તસત્ત્વાનાં નાનોપાયપ્રદર્શકમ્

મહારાગં નમસ્કૃત્ય પદ્મનર્તેશ્વરં પ્રભુમ્ ।
ઇહ સ્તોકં પ્રવક્ષ્યામિ સ્વચિત્તપ્રત્યવેક્ષણાત્

યોગાચારસ્ય નયતઃ સર્વમેવ સુનિશ્ચિતમ્ ।
તત્સર્વમિહ વક્તવ્યં તસ્માદેવત્સમાચરેત્]

યેન યેન હિ બન્ધ્યન્તે જન્તવો રૌદ્રકર્મણા ।
સોપાયેન તુ તેનૈવ મુચ્યન્તે ભવબન્ધનાત્

[વિશુદ્ધેરેવ સત્ત્વસ્ય વિશુદ્ધં જાયતે ફલમ્] ।
મહાયાને સુવિસ્પષ્ટમુક્તમેતત્સુવિસ્તરમ્

ધર્મપુદ્ગલનૈરાત્મ્યં ચિત્તમાત્રં જગૌ મુનિઃ ।
તતો ઽપિ સર્વમુત્પન્નમાગમાત્યનુકૂલકમ્

ભાવગ્રાહગ્રહાવેશગૃહીતાન્પ્રતિચોદિતઃ ।
આગમે ઽપિ હિ સુવ્યક્તો વિસ્તરઃ કરુણાત્મના

મનઃપૂર્વઙ્ગમા ધર્મા મનઃશ્રેષ્ઠા મનોજવાઃ ।
મનસા હિ પ્રસન્નેન ભાષતે વા કરોતિ વા

સ્વપિતા ભિક્ષુણા વૃદ્ધઃ શીઘ્રં ગચ્છેતિ પ્રેરિતઃ ।
પતનાચ્ચ મૃતે તસ્મિન્નાનન્તર્યેણ યુજ્યતે

સુમ્લાનેનાર્હતાદિઓષ્ટો મઙ્ગલં પરિપીડય ।
ઉપસ્થાયકભિક્ષુઃ સ મૃતે તસ્મિન્ન દોષભાક્

અન્ધસંજ્ઞયા નાન્ધાંસ્તુ મારયન્દોષમશ્રુતે ।
ઇત્યુક્તં વિનયે વ્યક્તં ન દોષો ઽદુષ્ટચેતસામ્

ન સ્તૂપખનને દોષસ્તત્સંસ્કારધિયા યતઃ ।
કેવલં પુણ્યરાશિઃ સ્યાદુપાનન્તર્યકારણાત્

ઉપાનદ્યુગલં દત્ત્વા મુનેર્મૂર્ધ્નિ શુભાશયાત્ ।
અપનીય તથા ચાન્ધો રાજ્યં ફલમવાપ્નુતઃ

તસ્માદાશયમૂલા હિ પાપપુણ્યવ્યવસ્થિતિઃ ।
ઇત્યુક્તમાગમે યસ્માન્નાપત્તિઃ શુભચેતસામ્

સ્વાધિદૈવતયોગાત્મા જગદર્થક્વતોદ્યમઃ ।
ભુઞ્જાનો વિષયાન્ યોગી મુચ્યતે ન ચ લિપ્યતે

યથૈવ વિષતત્ત્વજ્ઞો વિષમાલોક્ય ભક્ષયન્ ।
કેવલં મુહ્યતે નાસૌ રોગમુક્તશ્ચ જાયતે

માયામરીચિગન્ધર્વનગરસ્વપ્રસન્નિભમ્ ।
જગત્સર્વં સમાલોક્ય કિં કથં કેન ભુજ્યતે

બાલા રજ્યન્તિ રૂપેષુ વૈરાગ્યં યાન્તિ મધ્યમાઃ ।
સ્વભાવજ્ઞા વિમુચ્યન્તે રૂપસ્યોત્તમબુદ્ધયઃ