છાંદોગ્યોપનિષદ (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 7.2

છુપ્ભ્_7,1.5 સ યસ્તુ નામ બ્રહ્મેત્યુપાસ્તે તસ્ય યત્ફલં ભવતિ તચ્છૃણુ યાવન્નામ્નો ગતં નામ્નો ગોચરં તત્ર તસ્મિન્નામવિષયે ઽસ્ય યથાકામચારઃ કામચરણં રાજ્ઞ ઇવ સ્વવિષયે ભવતિ ।
યો નામ બ્રહ્મેત્યુપાસ્ત ઇત્યુપસંહારઃ ।
કિમસ્તિ ભગવો નામ્નો ભૂયો ઽધિકતરં યદ્બ્રહ્મદૃષ્ટ્યર્હમન્યદિત્યભિપ્રાયઃ ।
સનત્કુમાર આહ નામ્નો વાવ ભૂયો ઽસ્ત્યેવેત્યુક્ત આહ યદ્યસ્તિ તન્મે ભગવાન્બ્રવીત્વિતિ ॥5॥
ઇતિ ચ્છાન્દોગ્યોપનિષદિ સપ્તમાધ્યાયસ્ય પ્રથમઃ ખણ્ડઃ
=======================================================================
સ્તર્ત્ છુપ્ 7,2.1
વાગ્ વાવ નામ્નો ભૂયસી ।
વાગ્ વા ઋગ્વેદં વિજ્ઞાપયતિ યજુર્વેદં સામવેદમ્ આથર્વણં ચતુર્થમ્ ઇતિહાસપુરાણં પઞ્ચમં વેદાનાં વેદં પિત્ર્યં રાશિં દૈવં નિધિં વાકોવાક્યમ્ એકાયનં દેવવિદ્યાં બ્રહ્મવિદ્યાં ભૂતવિદ્યાં ક્ષત્રવિદ્યાં નક્ષત્રવિદ્યાં સર્પદેવજનવિદ્યાં દિવં ચ પૃથિવીં ચ વાયું ચાકાશં ચાપશ્ ચ તેજશ્ ચ દેવાંશ્ ચ મનુષ્યાંશ્ ચ પશૂંશ્ ચ વયાંસિ ચ તૃણવનસ્પતીઞ્ શ્વાપદાન્ય્ આકીટપતઙ્ગપિપીલકં ધર્મં ચાધર્મં ।
ચ સત્યં ચાનૃતં ચ સાધુ ચાસાધુ ચ હૃદયજ્ઞં ચાહૃદયજ્ઞં ચ ।
યદ્ વૈ વાઙ્ નાભવિષ્યન્ ન ધર્મો નાધર્મો વ્યજ્ઞાપયિષ્યન્ ન સત્યં નાનૃતં ન સાધુ નાસાધુ ન હૃદયજ્ઞો નાહૃદયજ્ઞઃ ।
વાગ્ એવૈતદ્ સર્વં વિજ્ઞાપયતિ વાચમ્ ઉપાસ્સ્વેતિ

છુપ્ભ્_7,2.1 વાગ્વાવ ।
વાગિતીન્દ્રિયં જિહ્વાભૂલાદિષ્વષ્ટસુ સ્થાનેષુ સ્થિતં વર્ણાનામભિવ્યઞ્જકમ્ ।
વર્ણાશ્ચ નામેતિ નામ્નો વાગ્ભૂયસીત્યુચ્યતે ।
કાર્યદ્ધિ કારણં ભૂયો દૃષ્ટં લોકે યથા પુત્રાત્પિતા તદ્વત્ ।
કથં ચ વાઙ્નામ્નો ભૂયસીત્યાહવાગ્વા ઋગ્વેદં વિજ્ઞાપયત્યયમૃગ્વેદ ઇતિ ।
તથા યજુર્વેદમિત્યાદિ સમાનમ્ ।
હૃદયજ્ઞં હૃદયપ્રિયમ્ ।
તદ્વિપરીતમહૃદયજ્ઞમ્ ।
યદ્યદિ વાઙ્નાભવિષ્યદ્ધર્માદિ ન વ્યજ્ઞાપયિષ્યદ્વાગભાવે ઽધ્યયનાભાવે તદર્થશ્રવણાભાવસ્તચ્છ્રવણાભાવે ધર્માદિ ન વ્યજ્ઞાપયિષ્યન્ન વિજ્ઞાતમભવિષ્યદિત્યર્થઃ ।
તસ્માદ્વાગેવૈતચ્છબ્દોચ્ચારણેન સર્વં વિજ્ઞાપયત્યતો ભૂયસી વાઙ્નામ્નસ્તસ્માદ્વાચં બ્રહ્મેત્યુપાઃસ્વ ॥1 ॥
સ્તર્ત્ છુપ્ 7,2.2
સ યો વાચં બ્રહ્મેત્ય્ ઉપાસ્તે ।
યાવદ્ વાચો ગતં તત્રાસ્ય યથાકામચારો ભવતિ યો વાચં બ્રહ્મેત્ય્ ઉપાસ્તે ।
અસ્તિ ભગવો વાચો ભૂય ઇતિ ।
વાચો વાવ ભૂયો ઽસ્તીતિ ।
તન્ મે ભગવાન્ બ્રવીત્વ્ ઇતિ