છાંદોગ્યોપનિષદ (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 7.11

છુપ્ભ્_7,10.2 ફલં-સ યો ઽપો બ્રહ્મેત્યુપાસ્ત આપ્નોતિ સર્વાન્કામાન્કામ્યાન્મૂર્તિમતો વિષયાનિત્યર્થઃ ।
અપ્સંભવત્વાચ્ચ તૃપ્તેરમ્બુપાસનાત્તૃપ્તિમાંશ્ચ ભવતિ ।
સમાનમન્યત્ ॥2॥
ઇતિ ચ્છાન્દોગ્યોપનિષદિ સપ્તમાધ્યાયસ્ય દશમઃ ખણ્ડઃ
=======================================================================
સ્તર્ત્ છુપ્ 7,11.1
તેજો વાવાદ્ભ્યો ભૂયઃ ।
તદ્ વા એતદ્ વાયુમ્ આગૃહ્યાકાશમ્ અભિતપતિ તદાહુર્ નિશોચતિ નિતપતિ વર્ષિષ્યતિ વા ઇતિ ।
તેજ એવ તત્પૂર્વં દર્શયિત્વાથાપઃ સૃજતે ।
તદ્ એતદ્ ઊર્ધ્વાભિશ્ ચ તિરશ્ચીભિશ્ ચ વિદ્યુદ્ભિર્ આહ્રાદાશ્ ચરન્તિ તસ્માદ્ આહુર્ વિદ્યોતતે સ્તનયતિ વર્ષિષ્યતિ વા ઇતિ ।
તેજ એવ તત્પૂર્વં દર્શયિત્વાથાપઃ સૃજતે ।
તેજ ઉપાસ્સ્વેતિ

છુપ્ભ્_7,11.1 તેજો વાવાદ્ભ્યો ભૂયઃ ।
તેજસો ઽપકારણત્વાત્ ।
કથમપ્કારણત્વમિત્યાહ ।
યસ્માદબ્યોનિસ્તેજસ્તસ્માત્તદ્વા એતત્તેજો વાયુમાગૃહ્યાવષ્ટભ્ય સ્વાત્મના નિશ્ચલીકૃત્ય વાયુમાકાશમભિતપત્યાકાશમભિવ્યાપ્નુવત્તપતિ યદા તદાઽહુર્લૌકિકા નિશોચતિ સંતપતિ સામાન્યેન જગન્નિતપતિ દેહાનતો વર્ષિષ્યતિ વા ઇતિ ।
પ્રસિદ્ધં હિ લોકે કારણમભ્યુદ્યતં દૃષ્ટવતઃ કાર્ય ભવિષ્યતીતિ વિજ્ઞાનમ્ ।
તેજ એવ તત્પૂર્વમાત્માનમુદ્ભૂતં દર્શયિત્વાથાનન્તરમપઃ સૃજતે ઽતો ઽપ્સ્રષ્ટૃત્વાદ્ભૂન્યો ઽદ્ભ્યસ્તેજઃ ।
કિઞ્ચાન્યત્તદેતત્તેજ એવ સ્તનયિત્નુરૂપેણ વર્ષહેતુર્ભવતિ ।
કથમ્ ।
ઊર્ધ્વાભિશ્ચોર્ધ્વગાભિર્વિદ્યુદ્ભિસ્તિરશ્ચીભિશ્ચ તિર્યગ્ગતાભિશ્ચ સહાઽહ્રાદાઃ સ્તનનશબ્દાશ્ચરન્તિ ।
તસ્માત્તદ્દર્શનાદાહુર્લૌકિકા વિદ્યોતતે સ્તનયતિ વર્ષિષ્યતિ વા ઇત્યાદ્યુક્તાર્થમ્ ।
અતસ્તેજ ઉપાઃસ્વેતિ ॥1 ॥
સ્તર્ત્ છુપ્ 7,11.2
સ યસ્ તેજો બ્રહ્મેત્ય્ ઉપાસ્તે ।
તેજસ્વી વૈ સ તેજસ્વતો લોકાન્ ભાસ્વતો ઽપહતતમસ્કાન્ અભિસિધ્યતિ ।
યાવત્ તેજસો ગતં તત્રાસ્ય યથાકામચારો ભવતિ યસ્ તેજો બ્રહ્મેત્ય્ ઉપાસ્તે ।
અસ્તિ ભગવસ્ તેજસો ભૂય ઇતિ ।
તેજસો વાવ ભૂયો ઽસ્તીતિ ।
તન્ મે ભગવાન્ બ્રવીત્વ્ ઇતિ