છાંદોગ્યોપનિષદ (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 6.10

છુપ્ભ્_6,9.4 તાઃ પ્રજા યસ્મિન્પ્રવિશ્ય પુનરાવિર્ભવન્તિ ।
યે ત્વિતો ઽન્યે સત્સત્યાત્માભિસંધા યમણુભાવં સદાત્માનં પ્રવિશ્ય નાઽવર્તન્તે સ ય એષો ઽણિમેત્યાદિ વ્યાખ્યાતમ્ ।
યથા લોકે સ્વકીયે ગૃહે સુપ્ત ઉત્થાય ગ્રામાન્તરં ગતો જાનાતિ સ્વગૃહાદાગતો ઽસ્મીત્યેવં સત આગતો ઽસ્મીતિ ચ જન્તૂનાં કસ્માદ્વિજ્ઞાનં ન ભવતીતિ ભૂય એવ મા ભગવાન્વિજ્ઞાપયત્વિત્યુક્તસ્તથા સોભ્યેતિ હોવાચ પિતા ॥4॥
ઇતિ ચ્છાન્દોગ્યોપનિષદિ ષષ્ઠાધ્યાયસ્ય નવમઃ ખણ્ડઃ
=======================================================================
સ્તર્ત્ છુપ્ 6,10.1
ઇમાઃ સોમ્ય નદ્યઃ પુરસ્તાત્ પ્રાચ્યઃ સ્યન્દન્તે પશ્ચાત્ પ્રતીચ્યઃ ।
તાઃ સમુદ્રાત્ સમુદ્રમ્ એવાપિયન્તિ ।
સ સમુદ્ર એવ ભવતિ ।
તા યથા તત્ર ન વિદુર્ ઇયમ્ અહમ્ અસ્મીયમ્ અહમ્ અસ્મીતિ

છુપ્ભ્_6,10.1 શૃણુ તત્ર દૃષ્ટાન્તં યથા સોમ્યેમા નદ્યો ગઙ્ગાદ્યાઃ પુરસ્તાત્પૂર્વાં દિશં પ્રતિ પ્રાચ્યઃ પ્રાગઞ્ચનાઃ સ્યન્દન્તે સ્રવન્તિ ।
પશ્ચાત્પ્રતીચીં દિશં પ્રતિ સિન્ધ્વાદ્યાઃ પ્રતીચીમઞ્ચન્તિ ગચ્છન્તીતિ પ્રતીચ્યસ્તાઃ સમુદ્રાદમ્ભોનિધેર્જલધરૈરાક્ષિપ્તાઃ પુનર્વૃષ્ટિરૂપેણ પતિતા ગઙ્ગાદિનદીરૂપિણ્યઃ પુનઃ સમુદ્રમમ્ભોનિધિમેવાપિયન્તિ સ સમુદ્ર એવ ભવતિ તા નદ્યો યથા તત્ર સમુદ્રે સમુદ્રાત્મનૈકતાં ગતા ન વિદુર્ન જાનન્તીયં ગઙ્ગાહમસ્મીયં યમુનાહમસ્મીતીયં મહ્યહમસ્મીતિ ચ ॥1 ॥
સ્તર્ત્ છુપ્ 6,10.2-3
એવમ્ એવ ખલુ સોમ્યેમાઃ સર્વાઃ પ્રજાઃ સત આગમ્ય ન વિદુઃ સત આગચ્છામહ ઇતિ ।
ત ઇહ વ્યાઘ્રો વા સિંહો વા વૃકો વા વરાહો વા કીટો વા પતઙ્ગો વા દંશો વા મશકો વા યદ્ યદ્ ભવન્તિ તદ્ આભવન્તિ

સ ય એષો ઽણિમૈતદ્ આત્મ્યમ્ ઇદં સર્વમ્ ।
તત્ સત્યમ્ ।
સ આત્મા ।
તત્ ત્વમ્ અસિ શ્વેતકેતો ઇતિ ।
ભૂય એવ મા ભગવાન્ વિજ્ઞાપયત્વ્ ઇતિ ।
તથા સોમ્યેતિ હોવાચ