છાંદોગ્યોપનિષદ (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 5.13

છુપ્ભ્_5,12.2 અત્સ્યન્નં દીપ્તાગ્નિઃ સન્પશ્યસિ ચ પુત્રપૌત્રાદિ પ્રિયમિષ્ટમ્ ।
અન્યો ઽપ્યત્ત્યન્નં પશ્યતિ ચ પ્રિયં ભવત્યસ્ય સુતં પ્રસુતમાસુતમિત્યાદિકર્મિત્વં;બ્રહ્મવર્ચસં કુલે યઃ કશ્ચિદેતં યથોક્તમેવં વૈશ્વાનરમુપાસ્તે ।
મૂર્ધા ત્વાત્મનો વૈશ્વાનરસ્યૈષ ન સમસ્તો વૈશ્વાનરઃ ।
અતઃ સમસ્તબુદ્ધ્યા વૈશ્વાનરસ્યોપાસનાન્મૂર્ધા શિરસ્તે વિપરીતગ્રાહિમો વ્યપતિષ્યદ્વિપતિતમભવિષ્યત્ ।
યદ્યદિ માં નાઽગમિષ્યો નાઽગતો ઽભવિષ્યઃ ।
સાધ્વકાર્ષીર્યન્મામાગતો ઽસીત્યભિપ્રાયઃ ॥2॥
ઇતિ ચ્છાન્દોગ્યોપનિષદિ પઞ્ચમાધ્યાયસ્ય દ્વાદશઃ ખણ્ડઃ
=======================================================================
સ્તર્ત્ છુપ્ 5,13.1
અથ હોવાચ સત્યયજ્ઞં પૌલુષિમ્ ।
પ્રાચીનયોગ્ય કં ત્વમ્ આત્માનમ્ ઉપાસ્સ ઇતિ ।
આદિત્યમ્ એવ ભગવો રાજન્ન્ ઇતિ હોવાચ ।
એષ વૈ વિશ્વરૂપ આત્મા વૈશ્વાનરો યં ત્વમ્ આત્માનમ્ ઉપાસ્તે ।
તસ્માત્ તવ બહુ વિશ્વરૂપં કુલે દૃશ્યતે

છુપ્ભ્_5,13.1 અથ હોવાચ સત્યયજ્ઞં પૌલુષિં હે પ્રાચીનયોગ્ય કં ત્વમાત્માનમુપાસ્ત ઇત્યાદિત્યમેવ ભગવો રાજન્નિતિ હોવાચ ।
શુક્લનીલાદિરૂપત્વાદ્વિશ્વરૂપત્વમાદિત્યસ્ય સર્વરૂપત્વાદ્વા ।
સર્વાણિ રૂપાણિ હિ ત્વાષ્ટ્રાણિ યતો ઽતો વા વિશ્વરૂપ આદિત્યસ્તદુપાસનાત્તવ બહુ વિશ્વરૂપમિહામુત્રાર્થમુપકરણં દૃશ્યતે કુલે ॥1 ॥
સ્તર્ત્ છુપ્ 5,13.2
પ્રવૃત્તો ઽશ્વતરીરથો દાસી નિષ્કઃ ।
અત્સ્ય્ અન્નં પશ્યસિ પ્રિયમ્ ।
અત્ત્ય્ અન્નં પશ્યતિ પ્રિયં ભવત્ય્ અસ્ય બ્રહ્મવર્ચસં કુલે ય એતમ્ એવમ્ આત્માનં વૈશ્વાનરમ્ ઉપાસ્તે ।
ચક્ષુષ્ ટ્વ્ એતદ્ આત્મન ઇતિ હોવાચ ।
અન્ધો ઽભવિષ્યો યન્ માં નાગમિષ્ય ઇતિ