ચન્દ્રાલોક · અધ્યાય 8

યદ્ વ્યજ્યમાનં મનસઃ સ્તૈમિત્યાય સ નો ધ્વનિઃ
અન્યથા તુ ગુણીભૂત વ્યઙ્ગ્યમ્ આપતિતં ત્રિધા ॥

વ્યક્તિર્ એવ ક્વચિદ્ વ્યઙ્ગ્યઃ ક્વચિદ્ અર્થસ્વભાવતઃ
ક્વચિચ્ ચારુતરસ્યાગ્રે સ વિમુઞ્ચતિ ચારુતામ્ ॥

અગૂઢં કલયેદ્ અર્થા -ન્તરસંક્રમિતાદિકમ્
વિસ્મૃતઃ કિમ્ અપાંનાથ સ ત્વયા કુમ્ભસંભવઃ ॥

અપરસ્ય રસાદેશ્ ચેદ્ અઙ્ગમન્યદ્ રસાદિકમ્
હા હા! મત્કુચકાશ્મીર લિપ્તં ભિન્નમ્ ઉરઃ શરૈઃ ॥

તથા વાચ્યસ્ય સિદ્ધ્યઙ્ગં નૌર્ અર્થો વારિધેર્ યથા
સંશ્રિત્ય તરણિં ધીરાસ્ તરન્તિ વ્યાધિવારિધીન્ ॥

અસ્ફુટં સ્તનયોર્ અત્ર કોકસાદૃશ્યવન્ મતમ્
કુઙ્કુમાક્તં સ્તનદ્વન્દ્વં માનસં મમ ગાહતે ॥

સંદિગ્ધં યદિ સંદેહો દૈર્ઘ્યાદ્યુત્પલયોરિવ
સંપ્રાપ્તે નયને તસ્યાઃ શ્રવણોત્તંસભૂમિકામ્ ॥

તુલ્યપ્રાધાન્યમ્ ઇન્દુત્વમ્ ઇવ વાચ્યેન સામ્યભૃત્
કાન્તે ત્વદાનનરુચા ગ્લાનિમ્ એતિ સરોરુહમ્ ॥

અસુન્દરં યદિ વ્યઙ્ગ્યં સ્યાદ્ વાચ્યાદ્ અમનોહરમ્
સરસ્યામીલદમ્ભોજે ચક્રઃ કાન્તાં વિલોકતે ॥

કાકુસ્થં પ્રણતો ઽમ્ભોધિર્ અદ્ય માદ્યતુ રાવણઃ
ઇત્ય્ અષ્ટધા ગુણીભૂત વ્યઙ્ગ્યમ્ અઙ્ગીકૃતં બુધૈઃ ॥

મહાદેવઃ સત્રપ્રમુખમખવિદ્યૈકચતુરઃ સુમિત્રા તદ્ભક્તિપ્રણિહિતમતિર્ યસ્ય પિતરૌ
મયૂખસ્તેનાસૌ સુકવિજયદેવેન રચિતે ચિરં ચન્દ્રાલોકે મહતિ વસુસંખ્યઃ સુખયતુ ॥