ચન્દ્રાલોક · અધ્યાય 3

અલ્પાક્ષરા વિચિત્રાર્થ ખ્યાતિર્ અક્ષરસંહતિઃ
ઉષાકાન્તેનાનુગતઃ શૂરઃ શૌરિર્ અયં પુનઃ ॥

શોભા ખ્યાતાપિ યદ્દોષો ગુણકીર્ત્યા નિષિધ્યતે
મુધા નિન્દન્તિ સંસારં કંસારિર્ યત્ર પૂજ્યતે ॥

અભિમાનો વિચારશ્ ચેદ્ ઊહિતાર્થનિષેધકૃત્
ઇન્દુર્ યદિ કથં તીવ્રઃ સૂર્યો યદિ કથં નિશિ ॥

હેતુસ્ ત્યક્ત્વા બહૂન્ પક્ષાન્ યુક્ત્યૈકસ્યાવધારણમ્
નેન્દુર્ નાર્કો ઽયમ્ ઔર્વાગ્નિઃ સાગરાદ્ ઉત્થિતો દહન્ ॥

પ્રતિષેધઃ પ્રસિદ્ધાનાં કારણાનામ્ અનાદરઃ
ન યુદ્ધેન ભ્રુવોઃ સ્પન્દે -નૈવ વીરા નિપાતિતાઃ ॥

નિરુક્તં સ્યાન્ નિર્વચનં નામ્નઃ સત્યં તથાનૃતમ્
ઈદૃશૈશ્ ચરિતૈ રાજન્ સત્યં દોષાકરો ભવાન્ ॥

સ્યાન્ મિથ્યાધ્યવસાયશ્ ચેદ્ અસતી સાધ્યસાધને
ચન્દ્રાંશુસૂત્રગ્રથિતાં નભઃપુષ્પસ્રજં વહ ॥

સિદ્ધિઃ ખ્યાતેષુ ચેન્ નામ કીર્ત્યતે તુલ્યતોક્તયે
યુવામ્ એવેહ વિખ્યાતૌ ત્વં બલૈર્ જલધિર્ જલૈઃ ॥

યુક્તિર્ વિશેષસિદ્ધિશ્ ચેદ્ વિચિત્રાર્થાન્તરાન્વયાત્
નવસ્ ત્વં નીરદઃ કો ઽપિ સ્વર્ણૈર્ વર્ષસિ યન્ મુહુઃ ॥

કાર્યં ફલોપલમ્ભશ્ ચેદ્ વ્યાપારાદ્ વસ્તુતો ઽથ વા
અસાવ્ ઉદેતિ શીતાંશુર્ માનચ્છેદાય સુભ્રુવામ્ ॥

ઇત્યાદિ લક્ષણં ભૂરિ કાવ્યસ્યાહુર્ મહર્ષયઃ
સ્વર્ણભ્રાજિષ્ણુભાલત્વ પ્રભૃતીવ મહીભુજઃ ॥

મહાદેવઃ સત્રપ્રમુખમખવિદ્યૈકચતુરઃ સુમિત્રા તદ્ભક્તિપ્રણિહિતમતિર્ યસ્ય પિતરૌ
તૃતીયસ્ તેનાસૌ સુકવિજયદેવેન રચિતે ચિરં ચન્દ્રાલોકે સુખયતુ મયૂખઃ સુમનસઃ ॥