Buddhacarita (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 5

ઇતિ બુદ્ધચરિતે મહાકાવ્યે સ્ત્રીવિઘાતનો નામ ચતુર્થઃ સર્ગઃ ॥ 4 ॥
ચન્તો વ્
સ તથા વિષયૈર્વિલોભ્યમાનઃ પરમાર્હૈરપિ શાક્યરાજસૂનુઃ ।
ન જગામ ધૃતિં ન શર્મ લેભે હૃદયે સિંહ ઇવાતિદિગ્ધવિદ્ધઃ

અથ મન્તિસુતૈઃ ક્ષમૈઃ કદાચિત્સખિભિશ્ચિત્રકથૈઃ કૃતાનુયાત્રઃ ।
વનભૂમિદિદૃક્ષયા શમેપ્સુર્નરદેવાનુમતો બહિઃ પ્રતસ્થે

નવરુક્મખલીનકિઙ્કિણીકં પ્રચલચ્ચારમરચારુહેમભાણ્ડમ્ ।
અભિરુહ્ય સ કન્થકં સદશ્વં પ્રયયૌ કેતુમિવ દ્રુમાબ્જકેતુઃ

સ વિકૃષ્ટતરાં વનાન્તભૂમિં વનલોભાચ્ચ યયૌ મહીગુણાચ્ચ ।
સલિલોર્મિવિકારસીરમાર્ગાં વસુધાં ચૈવ દદર્શ કૃષ્યમાણામ્

હલભિન્નવિકીર્ણશષ્પદર્ભા હતસૂક્ષ્મક્રિમિકીટજન્તુકીર્ણામ્ ।
સમવેક્ષ્ય રસાં તથાવિધાં તાં સ્વજનસ્યેવ વધે ભૃશં શુશોચ

કૃષતઃ પુરુષાંશ્ચ વીક્ષમાણઃ પવનાર્કાશુરજોવિભિન્નવર્ણાન્ ।
વહનક્લમવિક્લવાંશ્ચ ધુર્યાન્ પરમાર્યઃ પરમાં કૃપાં ચકાર

અવતીર્ય તતસ્તુરઙ્ગપૃષ્ઠાચ્છનકૈર્ગા વ્યચરચ્છુચા પરીતઃ ।
જગતો જનનવ્યયં વિચિન્વન્ કૃપણં ખલ્વિદમિત્યુવાચ ચાર્તઃ

મનસા ચ વિવિક્તતામભીપ્સુઃ સુહૃદસ્તાનનુયાયિનો નિવાર્ય ।
અભિતશ્ચલચારુપર્ણવત્યા વિજને મૂલમુપેયિવાન્ સ જમ્બ્વાઃ

નિષસાદ સ યત્ર શૌચવત્યાં ભુવિ વૈદૂર્યનિકાશશાદ્વલાયામ્ ।
જગતઃ પ્રભવવ્યયૌ વિચિન્વન્મનસશ્ચ સ્થિતિમાર્ગમાલલમ્બે

સમવાપ્તમનઃસ્થિતિશ્ચ સદ્યો વિષયેચ્છાદિભિરાધિભિશ્ચ મુક્તઃ ।
સવિતર્કવિચારમાપ શાન્તં પ્રથમં ધ્યાનમનાસ્રવપ્રકારમ્

અધિગમ્ય તતો વિવેકજં તુ પરમપ્રીતિસુખં મનઃસમાધિમ્ ।
ઇદમેવ તતઃ પરં પ્રદધ્યૌ મનસા લોકગતિં નિશામ્ય સમ્યક્

કૃપણં બત યજ્જનઃ સ્વયં સન્નવશો વ્યાધિજરાવિનાશધર્મા ।
જરયાર્દિતમાતુરં મૃતં વા પરમજ્ઞો વિજુગુપ્સતે મદાન્ધઃ

ઇહ ચેદહમીદૃશઃ સ્વયં સન્વિજુગુપ્સેય પરં તથાસ્વભાવમ્ ।
ન ભવેત્સદૃશં હિ તત્ક્ષમં વા પરમં ધર્મમિમં વિજાનતો મે

ઇતિ તસ્ય વિપશ્યતો યથાવજ્જગતો વ્યાધિજરાવિપત્તિદોષાન્ ।
બલયૌવનજીવિતપ્રવૃત્તો વિજગામાત્મગતો મદઃ ક્ષણેન

ન જહર્ષ ન ચાપિ ચાનુતેપે વિચિકિત્સાં ન યયૌ ન તન્દ્રિનિદ્રે ।
ન ચ કામગુણેષુ સંરરઞ્જે ન વિદિદ્વેષ પરં ન ચાવમેને

ઇતિ બુદ્ધિરિયં ચ નીરજસ્કા વવૃધે તસ્ય મહાત્મનો વિશુદ્ધા ।
પુરુષૈરપરૈરદૃશ્યમાનઃ પુરુષશ્ચોપસસર્પ ભિક્ષુવેષઃ

નરદેવસુતસ્તમભ્યપૃચ્છદ્વદ કો ઽસીતિ શશંસ સો ઽથ તસ્મૈ ।
નરપુંગવ જન્મમૃત્યુભીતઃ શ્રમણઃ પ્રવ્રજિતો ઽસ્મિ મોક્ષહેતોઃ

જગતિ ક્ષયધર્મકે મુમુક્ષર્મૃગયે ઽહં શિવમક્ષયં પદં તત્ ।
સ્વજને ઽન્યજને ચ તુલ્યબુદ્ધિર્વિષયેભ્યો વિનિવૃત્તરાગદોષઃ

નિવસન્ ક્વચિદેવ વૃક્ષમૂલે વિજને વાયતને ગિરૌ વને વા ।
વિચરામ્યપરિગ્રહો નિરાશઃ પરમાર્થાય યથોપપન્નભૈક્ષઃ

ઇતિ પશ્યત એવ રાજસૂનોરિદમુક્ત્વા સ નભઃ સમુત્પપાત ।
સ હિ તદ્વપુરન્યબુદ્ધદર્શી સ્મૃતયે તસ્ય સમેયિવાન્દિવૌકાઃ

ગગનં ખગવદ્ગતે ચ તસ્મિનૃવરઃ સંજહૃષે વિસિસ્મિયે ચ ।
ઉપલભ્ય તતશ્ચ ધર્મસંજ્ઞામભિનિર્યાણવિધૌ મતિં ચકાર

તત ઇન્દ્રસમો જિતેન્દ્રિયાશ્વઃ પ્રવિવિક્ષુઃ પુરમશ્વમારુરોહ ।
પરિવારજનં ત્વવેક્ષમાણસ્તત એવાભિમતં વનં ન ભેજે

સ જરામરણક્ષયં ચિકીર્ષુર્વનવાસાય મતિં સ્મૃતૌ નિધાય ।
પ્રવિવેશ પુનઃ પુરં ન કામાદ્વનભૂમેરિવ મણ્ડલં દ્વિપેન્દ્રઃ

સુખિતા બત નિર્વૃતા ચ સા સ્ત્રી પતિરીદૃક્ષ ઇહાયતાક્ષ યસ્યાઃ ।
ઇતિ તં સમુદીક્ષ્ય રાજકન્યા પ્રવિશન્તં પથિ સાઞ્જલિર્જગાદ

અથ ઘોષમિમં મહાભ્રઘોષઃ પરિશુશ્રાવ શમં પરં ચ લેભે ।
શ્રુતવાન્સ હિ નિર્વૃતેતિ શબ્દં પરિનિર્વાણવિધૌ મતિં ચકાર

અથ કાઞ્ચનશૈલશૃઙ્ગવર્ષ્મા ગજમેઘર્ષભબાહુનિસ્વનાક્ષઃ ।
ક્ષયમક્ષયધર્મજાતરાગઃ શશિસિંહાનનવિક્રમઃ પ્રપેદે

મૃગરાજગતિસ્તતો ઽભ્યગચ્છન્નૃપતિં મન્ત્રિગણૈરુપાસ્યમાનમ્ ।
સમિતૌ મરુતામિવ જ્વલન્તં મઘવન્તં ત્રિદિવે સનત્કુમારઃ

પ્રણિપત્ય ચ સાઞ્જલિર્બભાષે દિશ મહ્યં નરદેવ સાધ્વનુજ્ઞામ્ ।
પરિવિવ્રજિષામિ મોક્ષહેતોર્નિયતો હ્યસ્ય જનસ્ય વિપ્રયોગઃ

ઇતિ તસ્ય વચો નિશમ્ય રાજા કરિણેવાભિહતો દ્રુમશ્ચચાલ ।
કમલપ્રતિમે ઽઞ્જલૌ ગૃહીત્વા વચનં ચેદમુવાચ બાષ્પકણ્ઠઃ

પ્રતિસંહર તાત્ બુદ્ધિમેતાં ન હિ કાલસ્તવ ધર્મસંશ્રયસ્ય ।
વયસિ પ્રથમે મતૌ ચલાયાં બહુદોષાં હિ વદન્તિ ધર્મચર્યામ્

વિષયેષુ કુતૂહલેન્દ્રિયસ્ય વ્રતખેદેષ્વસમર્થીનિશ્ચયસ્ય ।
તરુણસ્ય મનશ્ચલત્યરણ્યાદનભિજ્ઞશ્ચ વિશેષતો વિવેકે

મમ તુ પ્રિયધર્મ ધર્મકાલસ્ત્વયિ લક્ષ્મીમવસૃજ્ય લક્ષ્મભૂતે ।
સ્થિરવિક્રમ વિક્રમેણ ધર્મસ્તવ હિત્વા તુ ગુરું ભવેદધર્મઃ

તદિમં વ્યવસાયમુત્સૃજ ત્વં ભવ તાવન્નિરતો ગૃહસ્થધર્મે ।
પુરુષસ્ય વયઃસુખાનિ ભુક્ત્વા રમણીયો હિ તપોવનપ્રવેશઃ

ઇતિ વાક્યમિદં નિશમ્ય રાજ્ઞઃ કલવિઙ્કસ્વર ઉત્તરં બભાષે ।
યદિ મે પ્રતિભૂતશ્ચતુર્ષુ રાજન્ ભવસિ ત્વં ન તપોવનં શ્રયિષ્યે

ન ભવેન્મરણાય જીવિતં મે વિહરેત્સ્વાસ્થ્યમિદં ચ મે ન રોગઃ ।
ન ચ યૌવનમાક્ષિપેજ્જરા મે ન ચ સંપત્તિમિમાં હરેદ્વિપત્તિઃ

ઇતિ દુર્લભમર્થમૂચિવાંસં તનયં વાક્યમુવાચ શાક્યરાજઃ ।
ત્યજ બુદ્ધિમિમામતિપ્રવૃત્તામવહાસ્યો ઽતિમનોરથો ઽક્રમશ્ચ

અથ મેરુગુરુર્ગુરું બભાષે યદિ નાસ્તિ ક્રમ એષ નાસ્મિ વાર્યઃ ।
શરણાજ્જ્વલનેન દહ્યમાનાન્ન હિ નિશ્ચિક્રમિષુઃ ક્ષમં ગ્રહીતુમ્

જગતશ્ચ યદા ધ્રુવો વિયોગો નનુ ધર્માય વરં સ્વયવિયોગઃ ।
અવશં નનુ વિપ્રયોજયેન્મામકૃતસ્વાર્થમતૃપ્તમેવ મૃત્યુઃ

ઇતિ ભૂમિપતિર્નિશમ્ય તસ્ય વ્યવસાયં તનયસ્ય નિર્મુમુક્ષોઃ ।
અભિધાય ન યાસ્યતીતિ ભૂયો વિદધે રક્ષણમુત્તમાંશ્ચ કામાન્

સચિવૈસ્તુ નિદર્શિતો યથાવદ્ બહુમાનાત્પ્રણયાચ્ચ શાસ્ત્રપૂર્વમ્ ।
ગુરુણા ચ નિવારિતો ઽશ્રુપાતૈઃ પ્રવિવેશાવસથં તતઃ સ શોચન્

ચલકુણ્ડલચુમ્બિતાનનાભિર્ઘનનિશ્વાસવિકમ્પિતસ્તનીભિઃ ।
વનિતાભિરધીરલોચનાભિમૃર્ગશાવાભિરિવાભ્યુદીક્ષ્યમાણઃ

સ હિ કાઞ્ચનપર્વતાવદાતો હૃદયેન્માદકરો વરાઙ્ગનાનામ્ ।
શ્રવણાઙ્ગવિલોચનાત્મભાવાન્વચનસ્પર્શવપુર્ગુણૈર્જહાર

વિગતે દિવસે તતો વિમાનં વપુષા સૂર્ય ઇવ પ્રદીપ્યમાનઃ ।
તિમિરં વિજિઘાંસુરાત્મભાસા રવિરુદ્યન્નિવ મેરુમારુરોહ

કનકોજ્જ્વલદીપ્તદીપવૃક્ષં વરકાલાગુરુધૂપપૂર્ણગર્ભમ્ ।
અધિરુહ્ય સ વજ્રભક્તિચિત્રં પ્રવરં કાઞ્ચનમાસનં સિષેવે

તત ઉત્તમમુત્તમાઙ્ગનાસ્તં નિશિ તૂર્યૈરુપતસ્થુરિન્દ્રકલ્પમ્ ।
હિમવચ્છિરસીવ ચન્દ્રગૌરે દ્રવિણેન્દ્રાત્મજમપ્સરોગણૌઘાઃ

પરમૈરપિ દિવ્યતૂર્યકલ્પૈઃ સ તુ તૈર્નૈવ રતિં યયૌ ન હર્ષમ્ ।
પરમાર્થસુખાય તસ્ય સાધોરભિનિશ્ચિક્રમિષા યતો ન રેમે

અથ તત્ર સુરૈસ્તપોવરિષ્ઠૈરકનિષ્ઠૈર્વ્યવસાયમસ્ય બુદ્ધ્વા ।
યુગપત્પ્રમદાજનસ્ય નિદ્રા વિહિતાસીદ્વિકૃતાશ્ચ ગાત્રચેષ્ટાઃ

અભવચ્છયિતા હિ તત્ર કાચિદ્વિનિવેશ્ય પ્રચલે કરે કપોલમ્ ।
દયિતામપિ રુક્મપત્ત્રચિત્રાં કુપિતેવાઙ્કગતાં વિહાય વીણામ્

વિબભૌ કરલગ્નવેણુરન્યા સ્તનવિસ્રસ્તસિતાંશુકા શયાના ।
ઋજુષટ્પદપઙ્ક્તિજુષ્ટપદ્મા જલફેનપ્રહસત્તટા નદીવ

નવપુષ્કરગર્ભકોમલાભ્યાં તપનીયોજ્જ્વલસંગતાઙ્ગદાભ્યામ્ ।
સ્વપિતિ સ્મ તથાપરા ભુજાભ્યાં પરિરભ્ય પ્રિયવન્મૃદઙ્ગમેવ

નવહાટકભૂષણાસ્તથાન્યા વસનં પીતમનુત્તમં વસાનાઃ ।
અવશા ઘનનિદ્રયા નિપેતુર્ગજભગ્ના ઇવ કર્ણિકારશાખાઃ

અવલમ્બ્ય ગવાક્ષપાર્શ્વમન્યા શયિતા ચાપવિભુગ્નગાત્રયષ્ટિઃ ।
વિરરાજ વિલમ્બિચારુહારા રચિતા તોરણાશાલભઞ્જિકેવ

મણિકુણ્ડલદષ્ટપત્ત્રલેખં મુખપદ્મં વિનતં તથાપરસ્યાઃ ।
શતપત્ત્રમિવાર્ધવક્રનાડં સ્થિતકારણ્ડવઘટ્ટિતં ચકાશે

અપરાઃ શયિતા યથોપવિષ્ટાઃ સ્તનભારૈરવનમ્યમાનગાત્રાઃ ।
ઉપગુહ્ય પરસ્પરં વિરેજુર્ભુજપાશૈસ્તપનીયપરિહાર્યૈઃ

મહતી પરિવાદિની ચ કાચિદ્વનિતાલિઙ્ગ્ય સખીમિવ પ્રસુપ્તા ।
વિજુઘૂર્ણ ચલત્સુવર્ણસૂત્રા વદનેનાકુલકર્ણિકોજ્જ્વલેન

પણવં યુવતિર્ભુજાંસદેશાદવવિસ્રંસિતચારૂપાશમન્યા ।
સવિલાસરતાન્તતાન્તમૂર્વોર્વિવરે કાન્તમિવાભિનીય શિશ્યે

અપરા બભૂવુર્નિમીલિતાક્ષ્યો વિપુલાક્ષ્યો ઽપિ શુભભ્રુવો ઽપિ સત્યઃ ।
પ્રતિસંકુચિતારવિન્દકોશાઃ સવિતર્યસ્તમિતે યથા નલિન્યઃ

શિથિલાકુલમૂર્ધજા તથાન્યા જઘનસ્રસ્તવિભૂષણાંશુકાન્તા ।
અશયિષ્ટ વિકીર્ણકણ્ઠસૂત્રા ગજભગ્ના પ્રતિયાતનાઙ્ગનેવ

અપરાસ્ત્વવશા હ્રિયા વિયુક્તા ધૃતિમત્યો ઽપિ વપુર્ગુણૈરુપેતાઃ ।
વિનિશશ્વસુરુલ્બણં શયાના વિકૃતાઃ ક્ષિપ્તભૂજા જજૃમ્ભિરે ચ

વ્યપવિદ્ધવિભૂષણસ્રજો ઽન્યા વિસૃતાગ્રન્થનવાસસો વિસંજ્ઞાઃ ।
અનિમીલિતશુક્લનિશ્ચલાક્ષ્યો ન વિરેજુઃ શયિતા ગતાસુકલ્પાઃ

વિવૃતાસ્યપુટા વિવૃદ્ધગાત્રી પ્રપતદ્વક્ત્રજલા પ્રકાશગુહ્યા ।
અપરા મદઘૂર્ણિતેવ શિશ્યે ન બભાસે વિકૃતં વપુઃ પુપોષ

ઇતિ સત્ત્વકુલાન્વયાનુરૂપં વિવિધં સ પ્રમદાજનઃ શયાનઃ ।
સરસઃ સદૃશં બભાર રૂપં પવનાવર્જિતરુગ્નપુષ્કરસ્ય

સમવેક્ષ્ય તથા તથા શયાના વિકૃતાસ્તા યુવતીરધીરચેષ્ટાઃ ।
ગુણવદ્વપુષો ઽપિ વલ્ગુભાષા નૃપસૂનુઃ સ વિગર્હયાંબભૂવ

અશુચિર્વિકૃતશ્ચ જીવલોકે વનિતાનામયમીદૃશઃ સ્વભાવઃ ।
વસનાભરણૈસ્તુ વઞ્ચ્યમાનઃ પુરુષઃ સ્ત્રીવિષયેષુ રાગમેતિ

વિમૃશેદ્યદિ યોષિતાં મનુષ્યઃ પ્રકૃતિં સ્વપ્નવિકારમીદૃશં ચ ।
ધ્રુવમત્ર ન વર્ધયેત્પ્રમાદં ગુણસંકલ્પહતસ્તુ રાગમેતિ

ઇતિ તસ્ય તદન્તરં વિદિત્વા નિશિ નિશ્ચિક્રમિષા સમુદ્બભૂવ ।
અવગમ્ય મનસ્તતો ઽસ્ય દેવૈર્ભવનદ્વારમપાવૃતં બભૂવ

અથ સો ઽવતતાર હર્મ્યપૃષ્ઠાદ્યુવતીસ્તાઃ શયિતા વિગર્હમાણઃ ।
અવતીર્ય તતશ્ચ નિર્વિશઙ્કો ગૃહકક્ષ્યાં પ્રથમાં વિનિર્જગામ

તુરગાવચરં સ બોધયિત્વા જવિનં છન્દકમિત્થમિત્યુવાચ ।
હયમાનય કન્થકં ત્વરાવાનમૃતં પ્રાપ્તુમિતો ઽદ્ય મે યિયાસા

હૃદિ યા મમ તુષ્ટિરદ્ય જાતા વ્યવસાયશ્ચ યથા મતૌ નિવિષ્ટઃ ।
વિજને ઽપિ ચ નાથવાનિવાસ્મિ ધ્રુવમર્થો ઽભિમુખઃ સમેત ઇષ્ટઃ

હ્રિયમેવ ચ સંનતિં ચ હિત્વા શયિતા મત્પ્રમુખે યથા યુવત્યઃ ।
વિવૃતે ચ યથા સ્વયં કપાટે નિયતં યાતુમતો મમાદ્ય કાલઃ

પ્રતિગૃહ્ય તતઃ સ ભર્તુરાજ્ઞાં વિદિતાર્થો ઽપિ નરેન્દ્રશાસનસ્ય ।
મનસીવ પરેણ ચોદ્યમાનસ્તુરગસ્યાનયને મતિં ચકાર

અથ હેમખલીનપૂર્ણવક્ત્રં લઘુશય્યાસ્તરણોપગૂઢપૃષ્ઠમ્ ।
બલસત્ત્વજવાન્વયોપપન્નં સ વરાશ્વં તમુપાનિનાય ભર્ત્રે

પ્રતત્રિકપુચ્છમૂલપાર્ષ્ણિ નિભૃતહૃસ્વતનૂજપુચ્છકર્ણમ્ ।
વિનતોન્નતપૃષ્ઠકુક્ષિપાર્શ્વ વિપુલપ્રોથલલાટકટ્યુરસ્કમ્

ઉપગુહ્ય સ તં વિશાલવક્ષાઃ કમલાભેન ચ સાન્ત્વયન્ કરેણ ।
મધુરાક્ષરયા ગિરા શશાસ ધ્વજિનીમધ્યમિવ પ્રવેષ્ટુકામઃ

બહુશઃ કિલ શત્રવો નિરસ્તાઃ સમરે ત્વામધિરુહ્ય પાર્થિવેન ।
અહમપ્યમૃતં પદં યથાવત્તુરગશ્રેષ્ઠ લભેય તત્કુરુષ્વ

સુલભાઃ ખલુ સંયુગે સહાયા વિષયાવાપ્તસુખે ધનાર્જને વા ।
પુરુષસ્ય તુ દુર્લભાઃ સહાયાઃ પતિતસ્યાપદિ ધર્મસંશ્રયે વા

ઇહ ચૈવ ભવન્તિ યે સહાયાઃ કલુષે કર્મણિ ધર્મસંશ્રયે વા ।
અવગચ્છતિ મે યથાન્તરાત્મા નિયતં તે ઽપિ જનાસ્તદંશભાજઃ

તદિદં પરિગમ્ય ધર્મયુક્તં મમ નિર્યાણમિતો જગદ્ધિતાય ।
તુરગોત્તમ વેગવિક્રમાભ્યાં પ્રયતસ્વાત્મહિતે જગદ્ધિતે ચ

ઇતિ સુહૃદમિવાનુશિષ્ય કૃત્યે તુરગવરં નૃવરો વનં યિયાસુઃ ।
સિતમસિતગતિદ્યુતિર્વપુષ્માન્ રવિરિવ શારદમભ્રમારુરોહ

અથ સ પરિહરન્નિશીથચણ્ડં પરિજનબોધકરં ધ્વનીં સદશ્વઃ ।
વિગતહનુરવઃ પ્રશાન્તહેષશ્ચકિતવિમુક્તપદક્રમો જગામ

કનકવલયભૂષિતપ્રકોષ્ઠૈઃ કમલનિભૈઃ કમલાનિવ પ્રવિધ્ય ।
અવનતતનવસ્તતો ઽસ્ય યક્ષાશ્ચકિતગતૈર્દીધરે ખુરાન્ કરાગ્રૈઃ

ગુરુપરિઘકપાટસંવૃતા યા ન સુખમપિ દ્વિરદૈરપાવ્રિયન્તે ।
વ્રજતિ નૃપસુતે ગતસ્વનાસ્તાઃ સ્વયમભવન્વિવૃતાઃ પુરઃ પ્રતોલ્યઃ

પિતરમભિમુખં સુતં ચ બાલં જનમનુરક્તમનુત્તમાં ચ લક્ષ્મીમ્ ।
કૃતમતિરપહાય નિર્વ્યપેક્ષઃ પિતૃનગરાત્સ તતો વિનિર્જગામ

અથ સ વિમલપઙ્કજાયતાક્ષઃ પુરમવલોક્ય નનાદ સિંહનાદમ્ ।
જનનમરણયોરદૃષ્ટપારો ન પુરમહં કપિલાવ્હયં પ્રવેષ્ટા

ઇતિ વચનમિદં નિશમ્ય તસ્ય દ્રવિણપતેઃ પરિષદ્ગણા નનન્દુઃ ।
પ્રમુદિતમનસશ્ચ દેવસઙ્ઘા વ્યવસિતપારણમાશશંસિરે ઽસ્મૈ

હુતવહવપુષોઃ દિવૌકસો ઽન્યે વ્યવસિતમસ્ય સુદુષ્કરં વિદિત્વા ।
અકૃષત તુહિને પથિ પ્રકાશં ઘનવિવરપ્રસૃતા ઇવેન્દુપાદાઃ

હરિતુરગતુરઙ્ગવત્તુરઙ્ગઃ સ તુ વિચરન્મનસીવ ચોદ્યમાનઃ ।
અરુણપરુષતારમન્તરિક્ષં સ ચ સુબહૂનિ જગામ યોજનાનિ