Buddhacarita (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 1

અશ્વઘોષ: બુદ્ધચરિત
ચન્તો 1
ઐક્ષ્વાક ઇક્ષ્વાકુસમપ્રભાવઃશાક્યેષ્વશક્યેષુ વિશુદ્ધવૃત્તઃ ।
પ્રિયઃ શરચ્ચન્દ્ર ઇવ પ્રજાનાં શુદ્ધોદનો નામ બભૂવ રાજા

તસ્યેન્દ્રકલ્પસ્ય બભૂવ પત્ની દીપ્ત્યા નરેન્દ્રસ્ય સમપ્રભાવા ।
પદ્મેવ લક્ષ્મીઃ પૃથિવીવ ધીરા માયેતિ નામ્નાનુપમેવ માયા

સાર્ધ તયાસૌ વિજહાર રાજા નાચિન્તયદ્વૈશ્રવણસ્ય લક્ષ્મીમ્ ।
તતશ્ચ વિધેવ સમાધિયુક્તા ગર્ભ દધે પાપવિવર્જિતા સા

પ્રાગ્ગર્ભધાન્નાન્મનુજેન્દ્રપત્ની સિતં દદર્શ દ્વિપરાજમેકમ્ ।
સ્વપ્ને વિશન્તં વપુરાત્મનઃ સા ન તન્નિમિત્તં સમવાપ તાપમ્

સા તસ્ય દેવપ્રતિમસ્ય દેવી ગર્ભેણ વંશશ્રિયમુદ્વહન્તી ।
શ્રમં ન લેભે ન શુચં ન માયાં ગન્તું વનં સા નિભૃતં ચકાઙ્ક્ષ

સા લુમ્બિની નામ વનાન્તભૂમિં ચિત્રદ્રૂમાં ચૈત્રરથાભિરામામ્ ।
ધ્યાનાનુકૂલાં વિજનામિયેષ તસ્યાં નિવાસાય નૃપં બભાષે

આર્યાશયાં તાં પ્રવણાં ચ ધર્મે વિજ્ઞાય કૌતૂહલહર્ષપૂર્ણઃ ।
શિવાત્ પુરાદ્ ભૂમિપતિર્જગામ તત્પ્રીતયે નાપિ વિહારહેતોઃ

તસ્મિન્વને શ્રીમતિ રાજપત્ની પ્રસૂતિકાલં સમવેક્ષમાણા ।
શય્યાં વિતાનોપહિતાં પ્રપેદે નારીસહસ્રૈરભિનન્દ્યમાના

તતઃ પ્રસન્નશ્ચ બભૂવ પુષ્યસ્તસ્યાશ્ચ દેવ્યા વ્રતસંસ્કૃતાયાઃ ।
પાર્શ્વાત્સુતો લોકહિતાય જજ્ઞે નિર્વેદનં ચૈવ નિરામયં ચ

ઊરોર્યથૌર્વસ્ય પૃથોશ્ચ હસ્તાન્માન્ધાતુરિન્દ્રપ્રતિમસ્ય મૂર્ધ્નઃ ।
કક્ષીવતશ્ચૈવ ભુજાંસદેશાત્તથાવિધં તસ્ય બભૂવ જન્મ

ક્રમેણ ગર્ભાદભિનિઃસૃતઃ સન્ બભૌ ચ્યુતઃ ખાદિવ યોન્યજાતઃ ।
કલ્પેષ્વનેકેષુ ચ ભાવિતાત્મા યઃ સંપ્રજાનન્સુષુવે ન મૂઢઃ

દીપ્ત્યા ચ ધૈર્યેણ ચ યો રરાજ બાલો રવિભૂમિમિવાવતીર્ણઃ ।
તથાતિદીપ્તો ઽપિ નિરીક્ષ્યમાણો જહાર ચક્ષૂંષિ યથા શશાઙ્કઃ

સ હિ સ્વગાત્રપ્રભયોજ્જ્વલન્ત્યા દીપપ્રભાં ભાસ્કરવન્મુમોષ ।
મહાર્હજામ્બૂનદચારુવર્ણો વિદ્યોતયામાસ દિશશ્ચ સર્વાઃ

અનાકુલાન્યુબ્જસમુદ્ગતાનિ નિષ્પેષવદ્વ્યાયતવિક્રમાણિ ।
તથૈવ ધીરાણિ પદાનિ સપ્ત સપ્તર્ષિતારાસદૃશો જગામ

બોધાય જાતો ઽસ્મિ જગદ્ધિતાર્થમન્ત્યા ભવોત્પત્તિરિયં મમેતિ ।
ચતુર્દિશં સિંહગતિર્વિલોક્ય વાણી ચ ભવ્યાર્થકરીમુવાચ

ખાત્પ્રસ્રૂતે ચન્દ્રમરીચિશુભ્રે દ્વે વારિધારે શિશિરોષ્ણવીર્યે ।
શરીરસંસ્પર્શસુખાન્તરાય નિપેતતુર્મૂર્ધનિ તસ્ય સૌમ્યે

શ્રીમદ્વિતાને કનકોજ્જ્વલાઙ્ગે વૈડૂર્યપાદે શયને શયાનમ્ ।
યદ્ગૌરવાત્કાઞ્ચનપદ્મહસ્તા યક્ષાધિપાઃ સંપરિવાર્ય તસ્થુઃ

અદૃશ્યભાવાશ્ચ દિવૌકસઃ ખે યસ્ય પ્રભાવાત્પ્રણતૈઃ શીરોભિઃ ।
આધારયન્ પાણ્ડરમાતપત્રં બોધાય જેપુઃ પરમાશિષશ્ચ

મહોરગા ધર્મવિશેષતર્ષાદ્ બુદ્ધેષ્વતીતેષુ કૃતાધિકારાઃ ।
યમવ્યજન્ ભક્તિવિશિષ્ટનેત્રા મન્દારપુષ્પૈઃ સમવાકિરંશ્ચ

તથાગતોત્પાદગુણેન તુષ્ટાઃ શુદ્ધાધિવાસાશ્ચ વિશુદ્ધસત્ત્વાઃ ।
દેવા નનન્દુર્વિગતે ઽપિ રાગે મગ્નસ્ય દુઃખે જગતો હિતાય

યસ્ય પ્રસૂતૌ ગિરિરાજકીલા વાતાહતા નૌરિવ ભૂશ્ચચાલ ।
સચન્દના ચોત્પલપદ્મગર્ભા પપાત વૃષ્ટિર્ગગનાદનભ્રાત્

વાતા વવુઃ સ્પર્શસુખા મનોજ્ઞા દિવ્યાનિ વાસાંસ્યવપાતયન્તઃ ।
સૂર્યઃ સ એવાભ્યધિકં ચકાશે જજ્વાલ સૌમ્યાર્ચિરનીરિતો ઽગ્નિઃ

પ્રાગુત્તરે ચાવસથપ્રદેશે કૂપઃ સ્વયં પ્રાદુરભૂત્સિતામ્બુઃ
અન્તઃપુરાણ્યાગતવિસ્મયાનિ યસ્મિન્ ક્રિયાસ્તીર્થ ઇવ પ્રચક્રુઃ

ધર્માર્થિભિર્ભૂતગણૈશ્ચ દિવ્યૈસ્તદ્દર્શનાર્થ વનમાપુપૂરે ।
કૌતૂહલેનૈવ ચ પાદપેભ્યઃ પુષ્પાણ્યકાલે ઽપ્યવપાતયદ્ભિઃ

ભૂતૈરસૌમ્યૈઃ પરિત્યક્તહિંસૈર્નાકારિ પીડા સ્વગણે પરે વા ।
લોકે હિ સર્વાશ્ચ વિના પ્રયાસં રુજો નરાણાં શમયાંબભૂવુઃ

કલં પ્રણેદુઃ મૃગપક્ષિણશ્ચ શાન્તામ્બુવાહાઃ સરિતો બભૂવુઃ ।
દિશઃ પ્રસેદુર્વિમલે નિરભ્રે વિહાયસે દુન્દુભયો નિનેદુઃ

લોકસ્ય મોક્ષાય ગુરૌ પ્રસૂતે શમં પ્રપેદે જગદવ્યવસ્થમ્ ।
પ્રાપ્યેવ નાથં ખલુ નીતિમન્તમ્ એકો ન મારો મુદમાપ લોકે

દિવ્યાદ્ભુતં જન્મ નિરીક્ષ્ય તસ્ય ધીરો ઽપિ રાજા બહુક્ષોભમેતઃ ।
સ્નેહાદસૌ ભીતિપ્રમોદજન્યે દ્વે વારિધારે મુમુચે નરેન્દ્રઃ

અમાનુષી તસ્ય નિશમ્ય શક્તિં માતા પ્રકૃત્યા કરુણાર્દ્રચિત્તા ।
પ્રીતા ચ ભીતા ચ બભૂવ દેવી શીતોષ્ણમિશ્રેવ જલસ્ય ધારા

નિરીક્ષમાણા ભયહેતુમેવ ધ્યાતું ન શેકુઃ વનિતાઃ પ્રવૃદ્ધાઃ ।
પૂતાશ્ચ તા મઙ્ગલકર્મ ચક્રુઃ શિવં યયાચુઃ શિશવે સુરૌઘાન્

વિપ્રાશ્ચ ખ્યાતાઃ શ્રુતશીલવાગ્ભિઃ શ્રુત્વા નિમિત્તાનિ વિચાર્ય સમ્યક્ ।
મુખૈઃ પ્રફુલ્લૈશ્ચકિતૈશ્ચ દીપ્તૈઃ । ભીતપ્રસન્નં નૃપમેત્ય પ્રોચુઃ

શમેપ્સવો યે ભુવિ સન્તિ સત્ત્વાઃ । પુત્રં વિનેચ્છન્તિ ગુણં ન કઞ્ચિત્ ।
ત્વત્પુત્ર એષો ઽસ્તિ કુલપ્રદીપઃ । નૃત્યોત્સવં ત્વદ્ય વિધેહિ રાજન્

વિહાય ચિન્તાં ભવ શાન્તચિત્તો મોદસ્વ વંશસ્તવ વૃદ્ધિભાગી ।
લોકસ્ય નેતા તવ પુત્રભૂતઃ દુઃખાર્દિતાનાં ભુવિ એષ ત્રાતા

દીપપ્રભો ઽયં કનકોજ્જ્વલાઙ્ગઃ સુલક્ષણૈર્યૈસ્તુ સમન્વિતો ઽસ્તિ ।
નિધિર્ગુણાનાં સમયે સ ગતાં બુદ્ધર્ષિભાવં પરમાં શ્રિયં વા

ઇચ્છેદસૌ વૈ પૃથિવીશ્રિયં ચેત્ ન્યાયેન જિત્વા પૃથિવી સમગ્રામ્ ।
ભૂપેષુ રાજેત યથા પ્રકાશઃ ગ્રહેષુ સર્વેષુ રવેર્વિભાતિ

મોક્ષાય ચેદ્વા વનમેવ ગચ્છેત્ । તત્ત્વેન સમ્યક્ સ વિજિત્ય સર્વાન્ ।
મતાન્ પૃથિવ્યાં બહુમાનમેતઃ રાજેત શૈલેષુ યથા સુમેરુઃ

યથા હિરણ્યં શુચિ ધાતુમધ્યે મેરુર્ગિરીણાં સરસાં સમુદ્રઃ ।
તારાસુ ચન્દ્રસ્તપતાં ચ સૂર્યઃ પુત્રસ્તથા તે દ્વિપદેષુ વર્યઃ

તસ્યાક્ષિણી નિર્નિમિષે વિશાલે સ્નિગ્ધે ચ દીપ્તે વિમલે તથૈવ ।
નિષ્કમ્પકૃષ્ણાયતશુદ્ધપક્ષ્મે દ્રષ્ટું સમર્થે ખલુ સર્વભાવાન્

કસ્માન્નુ હેતોઃ કથિતાન્ભવદ્ભિઃ વરાન્ગુણાન્ ધારયતે કુમારઃ ।
પ્રાપુર્ન પૂર્વે મુનયો નૃપાશ્ચ રાજ્ઞેતિ પૃષ્ટા જગદુસ્ દ્વિજાસ્તમ્

ખ્યાતાનિ કર્માણિ યશો મતિશ્ચ પૂર્વ ન ભૂતાનિ ભવન્તિ પશ્ચાત્ ।
ગુણા હિ સર્વાઃ પ્રભવન્તિ હેતોઃ નિદર્શનાન્યત્ર ચ નો નિબોધ

યદ્રાજશાસ્ત્રં ભૃગુરઙ્ગિરા વા ન ચક્રતુર્વશકરાવૃષી તૌ ।
તયોઃ સુતૌ સૌમ્ય સસર્જતુસ્તત્કાલેન શુક્રશ્ચ બૃહસ્પતિશ્ચ

સારસ્વતશ્ચાપિ જગાદ નષ્ટં વેદં પુનર્યં દદૃશુર્ન પૂર્વે ।
વ્યાસસ્તથૈનં બહુધા ચકાર ન યં વસિષ્ઠઃ કૃતવાનશક્તિઃ

વાલ્મીકિરાદૌ ચ સસર્જ પદ્યં જગ્રન્થ યન્ન ચ્યવનો મહર્ષિઃ ।
ચિકિત્સિતં યચ્ચ ચકાર નાત્રિઃ પશ્ચાત્તદાત્રેય ઋષિર્જગાદ

યચ્ચ દ્વિજત્વં કુશિકો ન લેભે તદ્ગાધિનઃ સુનૂરવાપ રાજન્ ।
વેલાં સમુદ્રે સગરશ્ચ દધ્રે નેક્ષ્વાકવો યાં પ્રથમં બબન્ધુઃ

આચાર્યકં યોગવિધૌ દ્વિજાનામપ્રાપ્તમન્યૈર્જનકો જગામ ।
ખ્યાતાનિ કર્માણિ ચ યાનિ શૌરેઃ શૂરાદયસ્તેષ્વબલા બભૂવુઃ

તસ્માત્પ્રમાણં ન વયો ન વંશઃ કશ્ચિત્ક્વચિચ્છ્રૈષ્ઠ્યમુપૈતિ લોકે ।
રાજ્ઞામૃષીણાં ચ હિ તાનિ તાનિ કૃતાનિ પુત્રૈરકૃતાનિ પૂર્વૈઃ

એવં નૃપઃ પ્રત્યયિતૈર્દ્વિજૈસ્તૈરાશ્વાસિતશ્ચાપ્યભિનન્દિતશ્ચ ।
શઙ્કામનિષ્ટાં વિજહૌ મનસ્તઃ પ્રહર્ષમેવાધિકમારુરોહ

પ્રીતશ્ચ તેભ્યો દ્વિજસત્તમેભ્યઃ સત્કારપૂર્વ પ્રદદૌ ધનાનિ ।
ભૂયાદયં ભૂમિપતિર્યથોક્તો યાયાજ્જરામેત્ય વનાનિ ચેતિ

અથો નિમિત્તૈશ્ચ તપોબલાચ્ચ તજ્જન્મ જન્માન્તકરસ્ય બુદ્ધ્વા ।
શાક્યેશ્વરસ્યાલયમાજગામ સદ્ધર્મતર્ષાદસિતો મહર્ષિઃ

તં બ્રહ્મવિદ્બ્રહ્મવિદં જ્વલન્તં બ્રાહ્મ્યા શ્રિયા ચૈવ તપઃશ્રિયા ચ ।
રાજ્ઞો ગુરુર્ગૌરવસત્ક્રિયાભ્યાં પ્રવેશાયામાસ નરેન્દ્રસદ્મ

સ પાર્થિવાન્તઃપુરસંનિકર્ષ કુમારજન્માગતહર્ષવેગઃ ।
વિવેશ ધીરો વનસંજ્ઞયેવ તપઃપ્રકર્ષાચ્ચ જરાશ્રયાચ્ચ

તતો નૃપસ્તં મુનિમાસનસ્થં પાદ્યાર્ધ્યપૂર્વં પ્રતિપૂજ્ય સમ્યક્ ।
નિમન્ત્રયામાસ યથોપચારં પુરા વસિષ્ઠં સ ઇવાન્તિદેવઃ

ધન્યો ઽસ્મ્યનુગ્રાહ્યમિદં કુલં મે । યન્માં દિદૃક્ષુર્ભગવાનુપેતઃ ।
આજ્ઞાપ્યતાં કિં કરવાણિ સૌમ્ય શિષ્યો ઽસ્મિ વિશ્રમ્ભિતુમર્હસીતિ

એવં નૃપેણોપનિમન્ત્રિતઃ સન્સર્વેણ ભાવેન મુનિર્યથાવત્ ।
સ વિસ્મયોત્ફુલ્લવિશાલદૃષ્ટિર્ગમ્ભીરધીરાણિ વચાંસ્યુવાચ

મહાત્મનિ ત્વય્યુપપન્નમેતત્પ્રિયાતિથૌ ત્યાગિનિ ધર્મકામે ।
સત્ત્વાન્વયજ્ઞાનવયો ઽનુરૂપા સ્નિગ્ધા યદેવં મયિ મે મતિઃ સ્યાત્

એતચ્ચ તદ્યેન નૃપર્ષયસ્તે । ધર્મેણ સૂક્ષ્મેણ ધનાન્યવાપ્ય ।
નિત્યં ત્યજન્તો વિધિવદ્બભૂવુસ્તપોભિરાઢ્યા વિભવૈર્દરિદ્રાઃ

પ્રયોજનં યત્તુ મમોપયાને તન્મે શૃણુ પ્રીતિમુપેહિ ચ ત્વમ્ ।
દિવ્યા મયાદિત્યપથે શ્રુતા વાગ્બોધાય જાતસ્તનયસ્તવેતિ

શ્રુત્વા વચસ્તચ્ચ મનશ્ચ યુક્ત્વા જ્ઞાત્વા નિમિત્તૈશ્ચ તતો ઽસ્મ્યુપેતઃ ।
દિદૃક્ષયા શાક્યકુલધ્વજસ્ય શક્રધ્વજસ્યેવ સમુચ્છ્રિતસ્ય

ઇત્યેતદેવં વચનં નિશમ્ય પ્રહર્ષસંભ્રાન્તગતિનરેન્દ્રઃ ।
આદાય ધાત્ર્યઙ્કગતં કુમારં સંદર્શયામાસ તપોધનાય

ચક્રાઙ્કપાદં સ તતો મહર્ષિર્જાલાવનદ્ધાઙ્ગુલિપાણિપાદમ્ ।
સોર્ણભ્રુવં વારણવસ્તિકોશં સવિસ્મયં રાજસુતં દદર્શ

ધાત્ર્યઙ્કસંવિષ્ટમવેક્ષ્ય ચૈનં દેવ્યઙ્કસંવિષ્ટમિવાગ્નિસૂનુમ્ ।
બભૂવ પક્ષ્માન્તવિચઞ્ચિતાશ્રુર્નિશ્વસ્ય ચૈવ ત્રિદિવોન્મુખો ઽભૂત્

દૃષ્ટ્વાસિતં ત્વશ્રુપરિપ્લુતાક્ષં । સ્નેહાત્તનૂજસ્ય નૃપશ્ચકમ્પે ।
સગદ્ગદં બાષ્પકષાયકણ્ઠઃ પપ્રચ્છ સ પ્રાઞ્જલિરાનતાઙ્ગઃ

અલ્પાન્તરં યસ્ય વપુઃ સુરેભ્યો બવ્હદ્ભુતં યસ્ય ચ જન્મ દીપ્તમ્ ।
યસ્યોત્તમં ભાવિનમાત્થ ચાર્થ તં પ્રેક્ષ્ય કસ્માત્તવ ધીર બાષ્પઃ

અપિ સ્થિરાયુર્ભગવન્ કુમારઃ કચ્ચિન્ન શોકાય મમ પ્રસૂતઃ ।
લબ્ધઃ કથંચિત્સલિલાઞ્જલિર્મે ન ખલ્વિમં પાતુમુપૈતિ કાલઃ

અપ્યક્ષયં મે યશસો નિધાનં કચ્ચિદ્ધ્રુવો મે કુલહસ્તસારઃ ।
અપિ પ્રયાસ્યામિ સુખં પરત્ર સુપ્તો ઽપિ પુત્રે ઽનિમિષૈકચક્ષુઃ

કચ્ચિન્ન મે જાતમફુલ્લમેવ કુલપ્રવાલં પરિશોષભાગિ ।
ક્ષિપ્રં વિભો બ્રૂહિ ન મે ઽસ્તિ શાન્તિઃ સ્નેહં સુતે વેત્સિ હિ બાન્ધવાનામ્

ઇત્યાગતાવેગમનિષ્ટબુદ્ધ્યા બુદ્ધ્વા નરેન્દ્રં સ મુનિર્બભાષે ।
મા ભૂન્મતિસ્તે નૃપ કાચિદન્યા નિઃસંશયં તદ્યદવોચમસ્મિ

નાસ્યાન્યથાત્વં પ્રતિ વિક્રિયા મે સ્વાં વઞ્ચનાં તુ પ્રતિ વિક્લવો ઽસ્મિ ।
કાલો હિ મે યાતુમયં ચ જાતો જાતિક્ષયસ્યાસુલભસ્ય બોદ્ધા

વિહાય રાજ્યં વિષયેષ્વનાસ્થસ્તીવ્રૈઃ પ્રયત્નૈરધિગમ્ય તત્ત્વમ્ ।
જગત્યયં મોહતમો નિહન્તું જ્વલિષ્યતિ જ્ઞાનમયો હિ સૂર્યઃ

દુઃખાર્ણવાદ્વ્યાધિવિકીર્ણફેનાજ્જરાતરઙ્ગાન્મરણોગ્રવેગાત્ ।
ઉત્તારયિષ્યત્યયમુહ્યમાનમાર્ત જગજ્જ્ઞાનમહાપ્લવેન

પ્રજ્ઞામ્બુવેગાં સ્થિરશીલવપ્રાં સમાધિશીતાં વ્રતચક્રવાકામ્ ।
અસ્યોત્તમાં ધર્મનદી પ્રવૃતાં । તૃષ્ણાર્દિતઃ પાસ્યતિ જીવલોકઃ

દુઃખાર્દિતેભ્યો વિષયાવૃતેભ્યઃ સંસારકાન્તારપથસ્થિતેભ્યઃ ।
આખ્યાસ્યતિ હ્યેષ વિમોક્ષમાર્ગ માર્ગપ્રનષ્ટેભ્ય ઇવાધ્વગેભ્યઃ

વિદહ્યમાનાય જનાય લોકે રાગાગ્નિનાયં વિષયેન્ધનેન ।
પ્રલ્હાદમાધાસ્યતિ ધર્મવૃષ્ટ્યા વૃષ્ટ્યા મહામેઘ ઇવાતપાન્તે

તૃષ્ણાર્ગલં મોહતમઃકપાટં દ્વારં પ્રજાનામપયાનહેતોઃ ।
વિપાટયિષ્યત્યયમુત્તમેન સદ્ધર્મતાડેન દુરાસદેન

સ્વૈર્મોહપાશૈઃ પરિવેષ્ટિતસ્ય દુઃખાભિભૂતસ્ય નિરાશ્રયસ્ય ।
લોકસ્ય સંબુધ્ય ચ ધર્મરાજઃ કરિષ્યતે બન્ધનમોક્ષમેષઃ

તન્મા કૃથાઃ શોકમિમં પ્રતિ ત્વમસ્મિન્સ શોચ્યો ઽસ્તિ મનુષ્યલોકે ।
મોહેન વા કામસુખૈર્મદાદ્વા યો નૈષ્ઠિકં શ્રોષ્યતિ નાસ્ય ધર્મમ્

ભ્રષ્ટસ્ય તસ્માચ્ચ ગુણાદતો મે ધ્યાનાનિ લબ્ધ્વાપ્યકૃતાર્થતૈવ ।
ધર્મસ્ય તસ્યાશ્રવણાદહં હિ મન્યે વિપત્તિં ત્રિદિવે ઽપિ વાસમ્

ઇતિ શ્રુતાર્થઃ સસુહૃત્સદારસ્ત્યક્ત્વા વિષાદં મુમુદે નરેન્દ્રઃ ।
એવંવિધો ઽયં તનયો મમેતિ મેને સ હિ સ્વામપિ સારવત્તામ્

આર્ષેણ માર્ગેણ તુ યાસ્યતીતિ ચિન્તાવિધેયં હૃદયં ચકાર ।
ન ખલ્વસૌ ન પ્રિયધર્મપક્ષઃ । સંતાનનાશાત્તુ ભયં દદર્શ

અથ મુનિરસિતો નિવેદ્ય તત્ત્વં સુતનિયતં સુતવિક્લવાય રાજ્ઞે ।
સબહુમતુમુદીક્ષ્યમાણરૂપઃ પવનપથેન યથાગતં જગામ

કૃતમિતિરનુજાસુતં ચ દૃષ્ટ્વા મુનિવચનશ્રવણે ચ તન્મતૌ ચ ।
બહુવિધમનુકમ્પયા સ સાધુઃ પ્રિયસુતવદ્વિનિયોજયાંચકાર

નરપતિરપિ પુત્રજન્મતુષ્ટો વિષયગતાનિ વિમુચ્ય બન્ધનાનિ ।
કુલસદૃશમચીરકરદ્યથાવત્પ્રિયતનયસ્તનયસ્ય જાતકર્મ

દશસુ પરિણતેષ્વહઃસુ ચૈવ પ્રયતમનાઃ પરયા મુદા પરીતઃ ।
અકુરુત જપહોમમઙ્ગલાદ્યાઃ પરમભવાય સુતસ્ય દેવતેજ્યાઃ

અપિ ચ શતસહસ્રપૂર્ણસંખ્યાઃ સ્થિરબલવત્તનયાઃ સહેમશૃઙ્ગીઃ ।
અનુપગતજરાઃ પયસ્વિનીર્ગાઃ સ્વયમદદાત્સુતવૃદ્ધયે દ્વિજેભ્યઃ

બહુવિધવિષયાસ્તતો યતાત્મા સ્વહૃદયતોષકરીઃ ક્રિયા વિધાય ।
ગુણવતિ નિયતે શિવે મુહૂર્તે મતિમકરોન્મુદિતઃ પુરપ્રવેશે

દ્વિરદરદમયીમથો મહાર્હા સિતસિતપુષ્પભૃતાં મણિપ્રદીપામ્ ।
અભજત શિવિકાં શિવાય દેવી તનયવતી પ્રણિપત્ય દેવતાભ્યઃ

પુરમથ પુરતઃ પ્રવેશ્ય પત્નીં સ્થવિરજનાનુગતામપત્યનાથામ્ ।
નૃપતિરપિ જગામ પૌરસંઘૈર્દિવમમરૈર્મઘવાનિવાર્ચ્યમાનઃ

ભવનમથ વિગાહ્ય શાક્યરાજો ભવ ઇવ ષણ્મુખજન્મના પ્રતીતઃ ।
ઇદમિદમિતિ હર્ષપૂર્ણવક્ત્રો બહુવિધપુષ્ટિયશસ્કરં વ્યધત્ત

ઇતિ નરપતિપુત્રજન્મવૃદ્ધ્યા સજનપદં કપિલાવ્હયં પુરં તત્ ।
ધનદપુરમિવાપ્સરો ઽવકીર્ણ મુદિતમભૂન્નલકૂબરપ્રસૂતૌ