બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 89
શ્વભિઃ શૃગાલાઃ સદૃશાઃ ફલેન
વિશેષ એષાં શિશિરે મદાપ્તિઃ।
હૂહૂ રુતાન્તે પરતશ્ ચ ટાટા
પૂર્ણઃ સ્વરો +અન્યે કથિતાઃ પ્રદીપ્તાઃ॥
લોમાશિકાયાઃ ખલુ કક્કશબ્દઃ
પૂર્ણઃ સ્વભાવ^પ્રભવઃ સ તસ્યાઃ।
યે +અન્યે સ્વરાસ્ તે પ્રકૃતેર્ અપેતાઃ
સર્વે ચ દીપ્તા ઇતિ સમ્પ્રદિષ્ટાઃ॥
પૂર્વોદીચ્યોઃ શિવા શસ્તા શાન્તા સર્વત્ર પૂજિતા।
ધૂમિતા^અભિમુખી હન્તિ સ્વરદીપ્તા દિગીશ્વરાન્॥
89.4અબ્[ક્.ઓમિત્તેદ્]। રાજા કુમારો નેતા ચ દૂતઃ શ્રેષ્ઠી ચરો દ્વિજઃ।
89.4ચ્દ્[ક્.ઓમિત્તેદ્]। ગજ^અધ્યક્ષશ્ ચ પૂર્વા^આદ્યાઃ ક્ષત્રિય^આદ્યાશ્ ચતુર્દિશમ્॥
સર્વદિક્ષ્વ્ અશુભા દીપ્તા વિશેષેણ^અહ્ન્ય્ અશોભના।
પુરે સૈન્યે +અપસવ્યા ચ કષ્ટા સૂર્યોન્મુખી શિવા॥
યાહિ^ઇત્ય્ અગ્નિભયં શાસ્તિ ટાટ^ઇતિ મૃત^વેદિકા।
ધિગ્ધિગ્ દુષ્કૃતિમ્[ક્.દુષ્કૃતમ્] આચષ્ટે સજ્વાલા દેશનાશિની॥
નૈવ દારુણતામ્ એકે સજ્વાલાયાઃ પ્રચક્ષતે।
અર્કાદ્યનલવત્ તસ્યા વક્ત્રં લાલાસ્વભાવતઃ॥
અન્યપ્રતિરુતા યામ્યા સા^ઉદ્બન્ધ^મૃત^શંસિની।
વારુણ્ય્ અનુરુતા સા^એવ શંસતે સલિલે મૃતમ્॥
અક્ષોભઃ શ્રવણં ચ^ઇષ્ટં ધનપ્રાપ્તિઃ પ્રિયાગમઃ।
ક્ષોભઃ પ્રધાન^ભેદશ્ ચ વાહનાનાં ચ સમ્પદઃ॥
ફલમ્ આ સપ્તમાદ્ એતદ્ અગ્રાહ્યં પરતો રુતમ્।
યામ્યાયાં તદ્^વિપર્યસ્તં ફલં ષટ્^પઞ્ચમાદ્ ઋતે॥
યા રોમાઞ્ચં મનુષ્યાણાં શકૃન્^મૂત્રં ચ વાજિનામ્।
રાવાત્ ત્રાસં ચ જનયેત્ સા શિવા ન શિવ^પ્રદા॥
મૌનં ગતા પ્રતિરુતે નર^દ્વિરદ^*વાજિભિઃ[ક્.વાજિનામ્]।
યા શિવા સા શિવં સૈન્યે પુરે વા સમ્પ્રયચ્છતિ॥
ભેભા^ઇતિ શિવા ભયઙ્કરી ભોભો વ્યાપદમ્ આદિશેચ્ ચ સા।
મૃતિ^બન્ધ^નિવેદિની ફિફે[ક્.ફિફ] હૂહૂ ચ^આત્મહિતા શિવા સ્વરે॥
શાન્તા ત્વ્ અ^વર્ણાત્ *પરમ્ આ^રુવન્તી[ક્.પવનૌ રુવન્તી]
ટાટામ્ ઉદીર્ણામ્ ઇતિ વાશ્યમાના।
ટેટે ચ પૂર્વં પરતશ્ ચ થેથે
તસ્યાઃ સ્વ^તુષ્ટિ^પ્રભવં રુતં તત્॥
ઉચ્ચૈર્ ઘોરં વર્ણમ્ ઉચ્ચાર્ય પૂર્વં
પશ્ચાત્ ક્રોશેત્ ક્રોષ્ટુકસ્ય^અનુરૂપમ્।
યા સા ક્ષેમં પ્રાહ વિત્તસ્ય ચાપ્તિં
સંયોગં વા પ્રોષિતેન પ્રિયેણ॥
90 મૃગચેષ્ટિતાધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0