બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 7
ન^ઉત્પાત^પરિત્યક્તઃ કદા ચિદ્ અપિ ચન્દ્રજો વ્રજત્ય્ ઉદયમ્।
જલ^દહન^પવન^ભય^કૃદ્ ધાન્ય^અર્ઘ^ક્ષય^વિવૃદ્ધૌ વા॥
વિચરન્ શ્રવણ^ધનિષ્ઠા^પ્રજાપત્ય[ઉ.પ્રાજાપત્ય]^ઇન્દુ*વૈશ્વદેવાનિ[ક્.વિશ્વદૈવાનિ]।
મૃદ્નન્ હિમ^કર^તનયઃ કરોત્ય્ અવૃષ્ટિં સ^રોગ^ભયામ્॥
રૌદ્ર^આદીનિ મઘા^અન્તાન્ય્ ઉપાશ્રિતે ચન્દ્રજે પ્રજાપીડા।
શસ્ત્ર^નિપાત^ક્ષુદ્^ભય^રોગ^અનાવૃષ્ટિ^સન્તાપૈઃ॥
હસ્ત^આદીનિ *ચરન્[ક્.વિચરન્] ષડૃક્ષાણ્ય્ ઉપપીડયન્ ગવામ્ અશુભઃ।
સ્નેહ^રસ^અર્ઘ^વિવૃદ્ધિં કરોતિ ચ^ઉર્વીં પ્રભૂત^અન્નામ્॥
આર્યમ્ણં હૌતભુજં ભદ્રપદામ્ ઉત્ત્રરાં યમેશં ચ।
ચન્દ્રસ્ય સુતો નિઘ્નન્ પ્રાણ^ભૃતાં ધાતુ^સંક્ષય^કૃત્॥
આશ્વિન^વારુણ^મૂલાન્ય્ ઉપમૃદ્નન્ રેવતીં ચ ચન્દ્ર^સુતઃ।
પણ્ય^ભિષગ્^નૌજીવિક^સલિલજ^તુરગ^ઉપઘાત^કરઃ॥
પૂર્વ^આદ્ય્^ઋક્ષ^ત્રિતયાદ્ એકમ્ અપિ^ઇન્દોઃ સુતો +અભિમૃદ્નીયાત્।
ક્ષુત્^શસ્ત્ર^તસ્કર^આમય^ભય^પ્રદાયી ચરન્ જગતઃ॥
પ્રાકૃત^વિમિશ્ર^સંક્ષિપ્ત^તીક્ષ્ણ^યોગાન્ત^ઘોર^પાપ^આખ્યાઃ।
સપ્ત પરાશર^તન્ત્રે નક્ષત્રૈઃ કીર્તિતા ગતયઃ॥
પ્રાકૃત^સંજ્ઞા વાયવ્ય^યામ્ય^પૈતામહાનિ બહુલાશ્ ચ।
મિશ્રા ગતિઃ પ્રદિષ્ટા શશિ^શિવ^પિતૃ^*ભુજગદેવાનિ[ક્.ભુજગદૈવાનિ]।
સંક્ષિપ્તાયાં પુષ્યઃ પુનર્વસુઃ ફલ્ગુની^દ્વયં ચ^ઇતિ।
તીક્ષ્ણાયાં ભદ્રપદા^દ્વયં સ^શાક્ર^અશ્વયુક્ પૌષ્ણમ્॥
યોગાન્તિકા^ઇતિ મૂલં દ્વે ચ^આષાઢે ગતિઃ સુતસ્ય^ઇન્દોઃ॥
ઘોરા શ્રવણસ્ ત્વાષ્ટ્રં *વસુદૈવં[ક્.વસુદેવં] વારુણં ચ^એવ॥
પાપ^આખ્યા સાવિત્રં મૈત્રં શક્રાગ્નિ^દૈવતં ચ^ઇતિ।
ઉદય^પ્રવાસ^દિવસૈઃ સ એવ ગતિ^લક્ષણં પ્રાહ॥
ચત્વારિંશત્(40) ત્રિંશદ્(30) દ્વિસમેતા વિંશતિર્(22) દ્વિનવકં(18) ચ।
નવ(9) માસ^અર્ધં(15) દશ ચ^એકસંયુતાઃ(11) પ્રાકૃતાદ્યાનામ્॥
પ્રાકૃત^ગત્યામ્ આરોગ્ય^વૃષ્ટિ^સસ્ય^પ્રવૃદ્ધયઃ ક્ષેમમ્।
સંક્ષિપ્ત^મિશ્રયોર્ મિશ્રમ્ એતદ્ અન્યાસુ વિપરીતમ્॥
ઋજ્વી^અતિવક્રા^વક્રા વિકલા ચ મતેન દેવલસ્ય^એતાઃ।
પઞ્ચ^ચતુર્^દ્વ્ય્^એકાહા ઋજ્વ્યાદીનાં ષડભ્યસ્તાઃ॥
ઋજ્વી હિતા પ્રજાનામ્ *અતિવક્રા +અર્ઘં[ક્.અતિવક્રાર્થં] ગતિર્ વિનાશયતિ।
શસ્ત્ર^ભયદા ચ વક્રા વિકલા ભય^રોગ^સંજનની॥
પૌષ^આષાઢ^શ્રાવણ^વૈશાખેષ્વ્ ઇન્દુજઃ સ^માઘેષુ।
વૃષ્ટો ભયાય જગતઃ શુભ^ફલ^કૃત્ પ્રોષિતસ્ તેષુ॥
*કાર્તિકે[ક્.કાર્ત્તિકે] +અશ્વયુજિ વા યદિ માસે દૃશ્યતે તનુ^ભવઃ શિશિરાંશોઃ।
શસ્ત્ર^ચૌર^હુતભુગ્^ગદ^તોય^ક્ષુદ્^ભયાનિ ચ તદા વિદધાતિ
રુદ્ધાનિ સૌમ્યે *+અસ્તગતે[ક્.અસ્તમિતે] પુરાણિ યાન્ય્ ઉદ્ગતે તાન્ય્ ઉપયાન્તિ મોક્ષમ્।
અન્યે તુ પશ્ચાદ્ ઉદિતે વદન્તિ લાભઃ પુરાણાં ભવતિ તજ્જ્ઞાઃ॥
હેમ^કાન્તિર્ અથ વા શુક^વર્ણઃ સસ્યકેન મણિના સદૃશો વા।
સ્નિગ્ધ^મૂર્તિર્ અલઘુશ્ ચ હિતાય વ્યત્યયે ન શુભ^કૃત્ શશિપુત્રઃ॥
8 બૃહસ્પતિચારાધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0