બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 59

દિશિ યામ્યાયાં[ક્.સૌમ્યાયાં] કુર્યાદ્ અધિવાસન^મણ્ડપં બુધઃ પ્રાગ્ વા।
તોરણ^ચતુષ્ટય^યુતં શસ્ત^દ્રુમ^પલ્લવ^ચ્છન્નમ્॥

પૂર્વે ભાગે ચિત્રાઃ સ્રજઃ પતાકાશ્ ચ મણ્ડપસ્ય^ઉક્તાઃ।
આગ્નેય્યાં દિશિ રક્તાઃ કૃષ્ણાઃ સ્યુર્ યામ્ય^નૈરૃત્યોઃ[ક્.નૈરૃતયોઃ]॥

શ્વેતા દિશ્ય્ અપરસ્યામ્ વાયવ્યાયાં તુ પાણ્ડુરા એવ।
ચિત્રાશ્ ચ^ઉત્તર^પાર્શ્વે પીતાઃ પૂર્વોત્તરે કાર્યાઃ[ક્.કોણે]॥

આયુઃ^શ્રી^બલ^જયદા દારુ^મયી મૃણ્^મયી[ક્.મૃન્મયી] તથા પ્રતિમા।
લોક^હિતાય મણિ^મયી સૌવર્ણી પુષ્ટિદા ભવતિ॥

રજત^મયી કીર્તિ^કરી પ્રજા^વિવૃદ્ધિં કરોતિ તામ્ર^મયી।
ભૂ^લાભં તુ મહાન્તં શૈલી પ્રતિમા^અથ વા લિઙ્ગમ્॥

શઙ્ખુ^ઉપહતા પ્રતિમા પ્રધાન^પુરુષં કુલં ચ ઘાતયતિ।
શ્વભ્ર^ઉપહતા રોગાન્ ઉપદ્રવાંશ્ ચ ક્ષયમ્[ક્.અક્ષયાન્] કુરુતે॥

મણ્ડપ^મધ્યે સ્થણ્ડિલમ્ ઉપલિપ્ય^આસ્તીર્ય સિકતયા^અથ કુશૈઃ।
ભદ્રાસન^કૃત^શીર્ષ^ઉપધાન^પાદાં ન્યસેત્ પ્રતિમામ્॥

પ્લક્ષ^અશ્વત્થ^ઉદુમ્બર^શિરીષ^વટ^સમ્ભવૈઃ કષાય^જલૈઃ।
મઙ્ગલ્ય^સંજ્ઞિતાભિઃ સર્વ^ઔષધિભિઃ કુશ^આદ્યાભિઃ॥

દ્વિપ^વૃષભ^ઉદ્ધત[ક્.ઉદ્ધૃત]^પર્વત^વલ્મીક^સરિત્^સમાગમ^તટેષુ।
પદ્મ^સરઃસુ ચ મૃદ્ભિઃ સ^પઞ્ચગવ્યૈશ્ ચ તીર્થ^જલૈઃ॥

પૂર્વ^શિરસ્કાં સ્નાતાં સુવર્ણ^રત્ન^અમ્બુભિશ્ ચ સ^સુગન્ધૈઃ।
નાના^તૂર્ય^નિનાદૈઃ પુણ્યાહૈર્ વેદ^નિર્ઘોષૈઃ॥

ઐન્દ્ર્યાં દિશિ^ઇન્દ્ર^લિઙ્ગા મન્ત્રાઃ પ્રાગ્દક્ષિણે +અગ્નિ^લિઙ્ગાશ્ ચ।
વક્તવ્યા[ક્.જપ્તવ્યા] દ્વિજ^મુખ્યૈઃ પૂજ્યાસ્ તે દક્ષિણાભિશ્ ચ॥

યો દેવઃ સંસ્થાપ્યસ્ તન્^મન્ત્રૈશ્ ચ^અનલં દ્વિજો જુહુયાત્।
અગ્નિ^નિમિત્તાનિ મયા પ્રોક્તાનિ^ઇન્દ્ર^ધ્વજ^ઉત્થાને[ક્.ઉચ્છ્રાયે]॥

ધૂમ^આકુલો +અપસવ્યો મુહુર્ મુહુર્ વિફુલિઙ્ગ^કૃન્ ન શુભઃ।
હોતુઃ સ્મૃતિ^લોપો વા પ્રસર્પણં ચ^અશુભં પ્રોક્તમ્॥

સ્નાતામ્ અભુક્ત^વસ્ત્રાં સ્વ્^અલઙ્કૃતાં પૂજિતામ્ કુસુમ^ગન્ધૈઃ।
પ્રતિમાં સ્વ્^આસ્તીર્ણાયામ્ શય્યાયામ્ સ્થાપકઃ કુર્યાત્॥

સુપ્તાં *સ^ગીત^નૃત્યૈર્ જાગરણૈઃ[ક્.સુનૃત્યગીતૈર્ જાગરકૈઃ] સમ્યગ્ એવમ્ અધિવાસ્ય।
દૈવજ્ઞ^સમ્પ્રદિષ્ટે કાલે સંસ્થાપનં કુર્યાત્॥

અભ્યર્ચ્ય કુસુમ^વસ્ત્ર^અનુલેપનૈઃ શઙ્ખ^તૂર્ય^નિર્ઘોષૈઃ।
પ્રાદક્ષિણ્યેન નયેદ્ આયતનસ્ય પ્રયત્નેન॥

કૃત્વા બલિં પ્રભૂતં સમ્પૂજ્ય બ્રાહ્મણાંશ્ ચ સભ્યાંશ્ ચ।
દત્ત્વા હિરણ્ય^શકલં વિનિક્ષિપેત્ પિણ્ડિકા^શ્વભ્રે।

સ્થાપક^દૈવજ્ઞ^દ્વિજ^સભ્ય^સ્થપતીન્ વિશેષતો +અભ્યર્ચ્ય।
કલ્યાણાનાં ભાગી ભવતિ^ઇહ પરત્ર ચ સ્વર્ગી॥

વિષ્ણોર્ ભાગવતાન્ મગાંશ્ ચ સવિતુઃ શમ્ભોઃ સ^ભસ્મ^દ્વિજાન્
માતૄણામ્ અપિ મણ્ડલ^ક્રમ^વિદો[ક્.માતૃમણ્ડલવિદો] વિપ્રાન્ વિદુર્ બ્રહ્મણઃ।
શાક્યાન્ સર્વ^હિતસ્ય શાન્ત^મનસો નગ્નાન્ જિનાનાં વિદુર્
યે યં દેવમ્ ઉપાશ્રિતાઃ સ્વ^વિધિના તૈસ્ તસ્ય કાર્યા ક્રિયા॥

ઉદગયને સિતપક્ષે શિશિર^ગભસ્તૌ ચ જીવ^વર્ગ^સ્થે।
લગ્ને સ્થિરે સ્થિર^અંશે સૌમ્યૈર્ ધી^ધર્મ^કેન્દ્ર^ગતૈઃ॥

પાપૈર્ ઉપચય^સંસ્થૈર્ ધ્રુવ^મૃદુ^હરિ^તિષ્ય^વાયુ^દેવેષુ।
વિકુજે દિને +અનુકૂલે દેવાનાં સ્થાપનં શસ્તમ્॥

સામાન્યમ્ ઇદં સમાસતો લોકાનાં હિતદં મયા કૃતમ્।
અધિવાસન^સન્નિવેશને સાવિત્રે પૃથગ્ એવ વિસ્તરાત્॥
60 ગોલક્ષણાધ્યાયઃ