બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 102
મૂર્તૌ કરોતિ દિનકૃદ્ વિધવાં કુજશ્ ચ
રાહુર્ વિપન્ન^તનયાં રવિજો દરિદ્રામ્।
શુક્રઃ શશાઙ્ક^તનયશ્ ચ ગુરુશ્ ચ સાધ્વીમ્
આયુઃક્ષયં પ્રકુરુતે +અથ વિભાવરીશઃ॥
કુર્વન્તિ ભાસ્કર^શનૈશ્ચર^રાહુ^ભૌમા
દારિદ્ર્ય^દુઃખમ્ અતુલં નિયતં દ્વિતીયે।
વિત્તેશ્વરીમ્ અવિધવાં ગુરુ^શુક્ર^સૌમ્યા
નારીં પ્રભૂત^તનયાં કુરુતે શશાઙ્કઃ॥
સૂર્ય^ઇન્દુ^ભૌમ^ગુરુ^શુક્ર^બુધાસ્ તૃતીયે
કુર્યુઃ સદા બહુસુતાં ધનભાગિનીં ચ।
વ્યક્તાં[ક્.વ્યક્તં] દિવાકરસુતઃ સુભગાં કરોતિ
મૃત્યું દદાતિ નિયમાત્ ખલુ સૈંહિકેયઃ॥
સ્વલ્પં પયઃ સ્રવતિ સૂર્યસુતે ચતુર્થે
દૌર્ભાગ્યમ્ ઉષ્ણ^કિરણઃ કુરુતે શશી ચ।
રાહુઃ સપત્નનમ્[ક્.સપત્ન્યમ્ ઊ.સપત્નમ્] અપિ ચ ક્ષિતિજો +અલ્પવિત્તં[ક્.અલ્પવિત્તાં]
દદ્યાદ્ ભૃગુઃ સુરગુરુશ્ ચ બુધશ્ ચ સૌખ્યમ્॥
નષ્ટાત્મજાં રવિકુજૌ ખલુ પઞ્ચમસ્થે[ક્.પઞ્ચમસ્થૌ]
ચન્દ્રાત્મજો બહુસુતા ગુરુભાર્ગવૌ ચ।
રાહુર્ દદાતિ મરણં શનિર્ ઉગ્રરોગં
કન્યા^*વિનાશમ્[ક્.પ્રસૂતિમ્] અચિરાત્ કુરુતે શશાઙ્કઃ॥
ષષ્ઠ^આશ્રિતાઃ શનિ^દિવાકર^રાહુ^જીવાઃ
કુર્યુઃ કુજશ્ ચ સુભગાં શ્વશુરેષુ ભક્તામ્।
ચન્દ્રઃ કરોતિ વિધવામ્ ઉશના દરિદ્રામ્
ઋદ્ધાં શશાઙ્ક^તનયઃ કલહપ્રિયાં ચ॥
સૌર^આર^જીવ^બુધ^રાહુ^રવિ^ઇન્દુ^શુક્રાઃ
કુર્યુઃ પ્રસહ્ય ખલુ સપ્તમરાશિ^સંસ્થાઃ।
વૈધવ્ય^બન્ધન^વધ^ક્ષયમ્ અર્થનાશ^
વ્યાધિ^પ્રવાસ^મરણાનિ યથાક્રમેણ॥
સ્થાને +અષ્ટમે ગુરુબુધૌ નિયતં વિયોગં
મૃત્યું શશી ભૃગુસુતશ્ ચ તથ^એવ રાહુઃ।
સૂર્યઃ કરોત્ય્ અવિધવાં સરુજાં[ક્.સરુજં] મહીજઃ
સૂર્યાત્મજો ધનવતીં પતિવલ્લભાં ચ॥
ધર્મે સ્થિતા ભૃગુ^દિવાકર^ભૂમિપુત્રા
જીવશ્ ચ ધર્મનિરતાં શશિજસ્ ત્વ્ અરોગામ્।
રાહુશ્ ચ સૂર્યતનયશ્ ચ કરોતિ બન્ધ્યાં[ક્.વન્ધ્યાં]
કન્યાપ્રસૂતિમ્ અટનાં[ક્.અટનં] કુરુતે શશાઙ્કઃ॥
રાહુર્ નભઃસ્થલ^ગતો[ક્.નભસ્થલગતો] વિધવાં કરોતિ
પાપે રતાં દિનકરશ્ ચ શનૈશ્ચરશ્ ચ।
મૃત્યું કુજો +અર્થરહિતાં કુલટાં ચ ચન્દ્રઃ
શેષા ગ્રહા ધનવતીં સુભગાં ચ કુર્યુઃ॥
આયે રવિર્ બહુસુતાં સધનાં[ક્.ધનિનીં] શશાઙ્કઃ
પુત્ર^અન્વિતાં ક્ષિતિસુતો રવિજો ધનાઢ્યામ્।
આયુષ્મતીં સુરગુરુઃ શશિજઃ સમૃદ્ધાં
રાહુઃ કરોત્ય્ અવિધવાં ભૃગુર્ અર્થયુક્તામ્॥
અન્તે ગુરુર્ ધનવતીં દિનકૃદ્ દરિદ્રાં
ચન્દ્રો ધન^વ્યય^કરીં કુલટાં ચ રાહુઃ।
સાધ્વીં ભૃગુઃ શશિસુતો બહુ^પુત્ર^પૌત્રાં
પાન^પ્રસક્ત^હૃદયામ્ રવિજઃ કુજશ્ ચ॥
ગોપૈર્ યષ્ટ્ય્^આહતાનાં ખુર^પુટ^દલિતા યા તુ ધૂલિર્ દિનાન્તે
સોદ્વાહે સુન્દરીણાં વિપુલ^ધન^સુત^આરોગ્ય^સૌભાગ્ય^કર્ત્રી।
તસ્મિન્ કાલે ન ચ^ઋક્ષં ન ચ તિથિ^કરણં નૈવ લગ્નં ન યોગઃ
ખ્યાતઃ પુંસાં સુખાર્થં શમયતિ દુરિતાન્ય્ ઉત્થિતં ગોરજસ્ તુ॥
103 ગ્રહગોચરાધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0