બૃહત્પારાશરહોરાશાસ્ત્રમ્ · અધ્યાય 9

અથારિષ્ટાધ્યાયઃ

આદૌ જન્માઙ્ગતો વિપ્ર રિષ્ટાઽરિષ્ટં વિચારયેત્‌।
તતસ્તન્વાદિભાવાનાં જાતકસ્ય ફલં વદેત્‌

ચતુર્વિંશતિવર્ષાણિ યાવદ્‌ ગચ્છન્તિ જન્મતઃ।
જન્મારિષ્ટં તુ તાવત્‌ સ્યાદાયુર્દાયું ન ચિન્તયેત્‌

ષષ્ઠાષ્ટરિષ્ફગશ્ચન્દ્રઃ ક્રૂરૌઃ ખેટૈશ્ચ વીક્ષિતઃ।
જાતસ્ય મૃત્યુદઃ સદ્યસ્ત્વષ્ટર્ષૈઃ શુભક્ષિતઃ

શશિવન્મૃત્યુદાઃ સૌમ્યાશ્ચેદ્વક્રાઃ ક્રૂરવીક્ષિતાઃ।
શિશોર્જાતસ્ય માસેન લગ્ને સૌમ્યવિવર્જિતે

યસ્ય જન્મનિ ધીસ્થાઃ સ્યુઃ સૂર્યાર્કીન્દુકુજાભધાઃ।
તસ્ય ત્વાશુ જનિત્રી ચ ભ્રાતા ચ નિધનં વ્રજેત્‌

પાપેક્ષિતો યુતો ભૌમો લગ્નગો ન શુભેક્ષિતઃ।
મૃત્યુદસ્ત્વષ્ટમસ્થોઽપિ સૌરેણાર્કેણ વા યુતઃ

ચન્દ્રસૂર્યગ્રહે રાહુશ્ચન્દ્રસૂર્યયુતો યદિ।
સૌરિભૌમેક્ષિતં લગ્નં પક્ષમેકં સ જીવતિ

કર્મસ્થાને સ્થિતઃ સૌરિઃ શત્રુસ્થાને કલાનિધિઃ।
ક્ષિતિજઃ સપ્તમસ્થાને સહ માત્રા વિપદ્યતે

લગ્ને ભાસ્કરપુત્રશ્ચ નિધને ચન્દ્રમા યદિ।
તૃતીયસ્થો યદા જીવઃ સ યાતિ યમમન્દિરમ્‌

હોરાયાં નવમે સૂર્યઃ સપ્તમસ્થઃ શનૈશ્ચરઃ।
એકાદશે ગુરુઃ સુક્રો માસમેકં સ જીવતિ

વ્યયે સર્વે ગ્રહા નેષ્ટાઃ સૂર્યેશુક્રેન્દુરાહવઃ।
વિશેષાન્નાશકર્તારો દૃષ્ટ્યા વા ભઙ્ગકારિણઃ

પાપાન્વિતઃ શશી ધર્મે દ્યૂનલગ્નગતો યદિ।
શુભૈરવેક્ષિતયુતસ્તદા મૃત્યુપ્રદઃ શિશોઃ

સન્ધ્યાયાં ચન્દ્રહોરાયાં ગણ્ડાન્તે નિધનાય વૈ।
પ્રત્યેકં ચન્દ્રપાપૈશ્ચ કેન્દ્રગૈઃ સ્યાદ્વિનાશનમ્‌

રવેસ્તુ મણ્ડલાર્દ્ધાસ્તાત્‌ સાયં સંધ્યા ત્રિનાડિકા।
તથૈવાર્દ્ધોદયાત્‌ પૂર્વં પ્રાતઃ સંધ્યા ત્રિનાડિકા

ચક્રપૂર્વાપરાર્દ્ધેષુ ક્રૂરસૌમ્યેષુ કીટભે।
લગ્નગે નિધનં યાતિ નાઽત્ર કાર્યા વિચારણા

વ્યયશત્રુગતૈઃ ક્રૂરૈર્મૃત્યુદ્રવ્યગતૈરપિ।
પાપમધ્યગતે લગ્ને સત્યમેવ મૃતિં વદેત્‌

લગ્નસપ્તમગૌ પાપૌ ચન્દ્રોઽપિ ક્રૂરસંયુતઃ।
યદા નાવેક્ષિતઃ સૌમ્યૈઃ શીઘ્રાન્‌મૃત્યુર્ભવેત્તદા

ક્ષીણે શશિનિ લગ્નસ્થે પાપૈઃ કેન્દ્રાષ્ટસંસ્થિતૈઃ।
યો જાતો મૃત્યુમાપ્નોતિ સ વિપ્રેશ ન સંશયઃ

પાપયોર્મધ્યગશ્ચન્દ્રો લગ્નાષ્ટાન્તિમસપ્તમઃ।
અચિરાન્મૃત્યુમાપ્નોતિ યો જાતઃ સ શિશુસ્તદા

પાપદ્વયમધ્યગતે ચન્દ્રે લગ્નસમાશ્રિતે।
સપ્તાષ્ટમેન પાપેન માત્રા સહ મૃતઃ શિશુઃ

શનૈશ્ચરાર્કભૌમેષુ રિષ્ફધર્માષ્ટમેષુ ચ।
શભૈરવીક્ષ્યમાણેષુ યો જાતો નિધનંગતઃ

યદ્‌દ્રેષ્કાણે ચ યામિત્રે યસ્ય સ્યાદ્દારુણો ગ્રહઃ।
ક્ષીણચન્દ્રો વિલગ્નસ્થઃ સદ્યો હરતિ જીવતમ્‌

આપોક્લિમસ્થિતાઃ સર્વે ગ્રહા બલવિવર્જિતાઃ।
ષણ્માસં વ દ્વિમાસં વ તસ્યાયુઃ સમુદાહૃતમ્‌

ત્રિભિઃ પાપગ્રહૈઃ સૂતૌ ચન્દ્રમા યદિ દૃશ્યતે।
માતૃનાશો ભવેત્તસ્ય શુભર્દૃષ્ટે શુભં વદેત્

ધને રાહુર્બુધઃ શુક્રઃ સૌરિઃ સૂર્યો યદા સ્થિતઃ।
તસ્ય માતુર્ભવેન્મૃત્યુર્મૃતે પિતરિ જાયતે

પાપાત્સપ્તમરન્ધ્રસ્થે ચન્દ્રે પાપસમન્વિતે।
બલિભિઃ પાપકૈર્દૃષ્ટે જાતો ભવતિ માતૃહા

ઉચ્ચસ્થો વાઽથ નીચસ્થઃ સપ્તમસ્થો યદારવિઃ।
પાનહીનો ભવેદ્‌બાલ અજાક્ષીરેણ જીવતિ

ચન્દ્રાચ્ચતુર્થગઃ પાપો રિપુક્ષેત્રે યદા ભવેત્‌।
તદા માતૃવધં કુર્યાત્‌ કેન્દ્રે યદિ શુભો ન ચેત્‌

દ્વાદશે રિપુભાવે ચ યદા પાપગ્રહો ભવેત્‌।
તદા માતુર્ભયં વિદ્યાચ્ચતુર્થે દશમે પિતુઃ

લગ્ને ક્રૂરો વ્યયે ક્રૂરો ધને સૌમ્યસ્તથૈવ ચ।
સપ્તમે ભવને ક્રૂરઃ પરિવારક્ષયંકરઃ

લગ્નસ્થે ચ ગુરૌ સૌરૌ ધને રાહૌ તૃતીયગે।
ઇતિ ચેઞ્જન્મકાલે સ્યાન્‌માતા તસ્ય ન જીવતિ

ક્ષીણચન્દ્રાત્‌ત્રિકોણસ્થૈઃ પાપૈઃ સૌમ્યવિવર્જિતૈઃ।
માતા પરિત્યજેદ્‌બલં ષણ્માસાચ્ચ ન સંશયઃ

એકાંશકસ્થૌ મન્દારૌ યત્ર કુત્રસ્થિતૌ યદા।
શશિકેન્દ્રગતૌ તૌ વા દ્વિમાતૃભ્યાં ન જીવતિ

લગ્ને સન્દો મદે ભૌમઃ ષષ્ઠસ્થાને ચ ચન્દ્રમાઃ।
ઇતિ ચેજ્જન્મકાલે સ્યાત્‌ પિતા તસ્ય ન જીવતિ

લગ્ને જીવો ધને મન્દરવિભૌમબુધાસ્તથા।
વિવાહસમયે તસ્ય બાલસ્ય મ્રિયતે પિતા

સૂર્યઃ પાપેન સંયુક્તો હ્યથવા પાપમધ્યગઃ।
સૂર્યાત્‌ સપ્તમગઃ પાપસ્તદા પિતૃવધો ભવેત્‌

સપ્તમે ભવને સૂર્યઃ કર્મસ્થો ભૂમનન્દનઃ।
રાહુર્વ્યયે ચ યુસ્યૈવ પિતા કષ્ટેન જીવતિ

દશમસ્થો યદા ભૌમઃ શત્રુક્ષેત્રસમાસ્રિતઃ।
મ્રિયતે તસ્ય જાતસ્ય પિતા શીઘ્રં ન સંશયઃ

રિપુસ્થાને યદા ચન્દ્રો લગ્નસ્થાને શનૈશ્ચરઃ।
કુજશ્ચ સપ્તમે સ્થાને પિતા તસ્ય ન જીવતિ

ભૌમાંશકસ્થિતે ભાનૌ શનિના ચ નિરીક્ષિતે।
પ્રાગ્જન્મનો નિવૃત્તિઃ સ્યાન્‌મૃત્યુર્વાઽપિ શિશોઃ પિતુઃ

ચતુર્થે દશમે પાપૌ દ્વાદશે ચ યદા સ્થિતૌ।
પિતરં માતરં હત્વા દેશાદ્દેશાન્તરં વ્રજેત્‌

રાહુજીવૌ રિપુક્ષેત્રે લગ્ને વાઽથ ચતુર્થકે।
ત્રયોવિંશતિમે વર્ષે પુત્રસ્તાતં ન પશ્યતિ

ભાનુઃ પિતા ચ જન્તૂનાં ચન્દ્રો માતા તથૈવ ચ।
પાપદૃષ્ટિયુતો ભાનુઃ પાપમધ્યગતોઽપિ વા

પિત્રરિષ્ટં વિજાનીયાચ્છિશોર્જાતસ્ય નિશ્ચિતમ્‌।
ભાનોઃ ષષ્ઠષ્ટમર્ક્ષસ્થૈઃ પાપૈઃ સૌમ્યવિવર્જિતૈઃ।
સુખભાવગતૈર્વાઽપિ પિત્રરિષ્ટં વિનિર્દિશેત્‌

એવં ચન્દ્રાત્‌ સ્થિતૈઃ પાપૈર્માતુ કષ્ટં વિચારયેત્‌।
બલાઽબલવિવેકેન કષ્ટં વા મૃત્યુમાદિશેત્‌