બૃહત્પારાશરહોરાશાસ્ત્રમ્ · અધ્યાય 8

અથ રાશિદૃષ્ટિકથનાધ્યાયઃ

અથ મેષાદિરાશીનાં ચરાદીનાં પૃથક્‌ પૃથક્‌।
દૃષ્ટિભેદં પ્રવક્ષ્યામિ શ્રૃણુ ત્વં દ્વિજસત્તમ

રાશયોઽભિમુખં વિપ્ર તથા પશ્યન્તિ પાર્શ્વભે।
યથા ચરઃ સ્થિરાનેવં સ્થિરઃ પશ્યતિ વૈ ચરાન્‌

દ્વિસ્વભાવો વિનાઽત્માનાં દ્વિસ્વભાવાન્‌ પ્રપશ્યતિ।
સમીપસ્થં પરિત્યજ્ય ખેટાસ્તત્ર ગતાસ્તથા

ચરેષુ સંસ્થિતાઃ ખેટાઃ પશ્યન્તિ સ્થિરસઙ્ગતાન્‌।
સ્થિરેષુ સંસ્થિતા એવં પશ્યન્તિ ચરસંસ્થિતાન્‌

ઉભયસ્થાસ્તુ સૂર્યાદ્યા પશ્યન્યુભયસંસ્થિતાન્‌।
નિકટસ્થં વિના ખેટાઃ પશ્યન્તીત્યયમાગમઃ

દૃષ્ટિચક્રમહં વક્ષ્યે યયાવદ્‌ બ્રહ્મણોદિતમ્‌।
તસ્ય વિન્યાસમાત્રેણ દૃષ્ટિભેદઃ પ્રકાશ્યતે

પ્રાચિ મેષવૃષૌ લેખ્યૌ કર્કસિંહૌ તથોત્તરે।
તુલાઽલી પશ્ચિમે વિપ્ર મૃગકુમ્ભૌ ચ દક્ષિણે

ઈશકોણે તુ મિથુનં વાયવ્યે કન્યકાં તથા।
નૌરૃર્ત્યાં ચાપમાલિખ્ય વહ્નિકોણે છષં લિખેત્‌

એવં ચતુર્ભુજાકારં વૃત્તાકારમથાપિ વા।
દૃષ્ટિચક્રં પ્રવિન્યસ્યૈવં તતો દૃષ્ટિં વિચારયેત્‌